Vergi Tahsilatından Kaynaklanan Uyuşmazlıklar ve Çözüm Yolları (9786253811372)

Önsöz 7
Kısaltmalar 9
Giriş 17
Birinci Bölüm ARABULUCULUK VE VERGİ UYUŞMAZLIKLARI
I. ARABULUCULUK KURUMUNUN VERGİ UYUŞMAZLIKLARINDA UYGULANMASI 21
A. Arabuluculuğun Tanımı 21
B. Arabuluculuğun Gönüllülük Esasına Dayanması 22
C. Arabuluculuk Kurumu ve Gizlilik 22
D. Arabuluculuk Süreci ve Anlaşması 23
E. Vergi Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kurumunun Uygulanmasının Avantaj ve Dezavantajları 24
1. Arabuluculuk Kurumunun Avantajları 24
2. Arabuluculuğun Dezavantajları 27 F. Kısıtlamalar ve Normatif Engeller 27
1. Yasallık İlkesi 27
2. Eşitlik İlkesi 28
3. Hukuksal Olarak Saptanan Verginin Düşürülememesi İlkesi 28
G. Vergide Arabuluculuk Kurumunun Karşılaştırmalı Hukuk Açısından Değerlendirilmesi 29
1. Amerika Birleşik Devletleri (ABD) 29
a. Hızlı Arabuluculuk (Fast Track) Programı 30
b. Hızlı Temyiz Programı 31
c. Temyiz Sonrası Arabuluculuk Programları 32
2. Birleşik Krallık (İngiltere) 32
a. Arabulucu 33
b. Arabuluculuğun Kapsamı 33
c. Arabuluculuk Süreci ve Esneklik 34
d. Bilgilerin Paylaşılması 35
e. Arabuluculuk Sırasında Alınıp Verilen Dokümanların Kaydı 36
f. Arabuluculuk Sırasında Not Alma 36
g. Arabuluculukta Gün Tespiti ve Toplantının Yapılması 37
h. Tipik Bir Arabuluculuk Gününün Yapısı 37
i. Arabuluculuğun Sonuçlandırılması 38
j. Anlaşmaların Onayı 39
3. Avusturalya 40
a. Arabulucunun Görevlendirilmesi 40
b. Vergi idaresi Personelinin Arabuluculuk Sürecine Katılımı 40
c. Arabuluculuk Sürecinin Gizliliği 41
d. Sözleşmenin İmzalanması (Belgelenmesi) 41
e. Vergi Mükellefinin Beklentisinin Karşılanamaması 42
4. İtalya 42
5. Almanya 43
6. Meksika 45 a. Arabuluculuğun Kapsamı 45 b. Vergi Tarhiyatı Cezaları ve Faizleri Azaltmaya Yönelik Anlaşmalar 46
7. Polonya 46
8. Hollanda 48 a. Kapsam açısından 48 b. Arabuluculuk ve Mahkeme 51 c. Arabuluculuk Süreci 51
9. Belçika 52 a. Kapsam 52 b. Arabuluculuk Süreci 52 c. Arabuluculuk Rapor ve Anlaşmaları 53
10. Türkiye’de Arabuluculuk Kurumu ve Vergi Uyuşmazlıkları 53
Ğ. Uluslararası Vergi Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kurumunun Uygulanması 56
İkinci Bölüm ZORUNLU TAHKİMİN VERGİ UYUŞMAZLIKLARINDA UYGULANMASI
I. ZORUNLU TAHKİMİN VERGİ UYUŞMAZLIKLARINDA UYGULANMASI 61
A. Genel Açıklama 61
B. Tahkimin Tanımı 62
C. Tahkimin Çeşitleri 63
D. Tahkimin Kapsamı 64
E. Vergi Anlaşmalarında Tahkim Hükümlerinin Amacı 67
F. Tahkim Süreci 68
1. Tahkimin Başlatılması 68
2. Görev Tanımı 69
3. Tahkimde Hakem ve Hakem Heyetinin Seçimi 70
4. Tahkimde Bilgiye Ulaşma ve Gizlilik 73
5. Vergi Mükelleflerinin Tahkim Sürecine Katılımı 74
6. Tahkim Maliyeti 75
7. Tahkim Karar Zamanı 78
8. Tahkim Kararı 78
9. Tahkim Kararının Şeffaflığı 79
10. Tahkim Kararının Uygulanması 79 G. Zorunlu Tahkimin Bazı Zayıflıkları 80
1. Politika Kaynaklı Konular 80 a. Ulusal Egemenlik 80 b. İç Hukuk Yolları ile Tahkim Arasındaki Çatışma 81
2. Uygulamalardan Kaynaklanan Sınırlamalar 82 a. Hakem Seçimi 82 b. Maliyet ve Yönetim 82
Üçüncü Bölüm BİR ALTERNATİF ÇÖZÜM YOLU OLARAK KARŞILIKLI ANLAŞMA USULÜNÜN ULUSLARARASI VERGİ UYUŞMAZLIKLARINDA UYGULANMASI
I. KARŞILIKLI ANLAŞMA USULÜ VE ULUSLARARASI VERGİ UYUŞMAZLIKLARI 83
A. Genel Açıklama 83
B. Tarihsel Gelişim (Arka Plan) 84
C. Karşılıklı Anlaşma Usulünün Amacı 85
D. Karşılıklı Anlaşma Usulünün Tanımı 85
E. Yetkili İdare (Makam) 86
1. Genel Olarak 86
2. Yetkili Makamın Yapısı ve İşlevleri 86
3. Türkiye’de yetkili Makam 89
F. Karşılıklı Anlaşma Usulünde Vergi Mükellefinin Rolü 90
G. Karşılıklı Anlaşma Usulünün Kapsamı 92
Ğ. Karşılıklı Anlaşma Usulü Kapsamı Dışında Kalan Konular 94
H. Karşılıklı Anlaşma Usulünde Başvuru Talebinde Bulunma 95
1. Genel Açıklama 95
2. Başvurunun Kabulü 95
3. Başvurunun Reddedilmesi 97
I. Vergi Uyuşmazlıklarıyla İlgili Karşılıklı Anlaşma Usulünde Süre Sınırlamaları 99
J. Karşılıklı Anlaşma Usulü Sürecinin Başlatılması 102
K. Karşılıklı Anlaşma Usulünde Anlaşmaya Varılması 105
1. Kararın Mükellef Tarafından Reddedilmesi 106
2. Kararın Mükellef Tarafından Kabul Edilmesi 107
K. Karşılıklı Anlaşma Usulünde Anlaşmaya Varılamaması 109
L. Karşılıklı Anlaşma Usulü Sürecinin Başvuru Öncesi Açılan Davalar ve Uzlaşma Üzerine Etkisi 109
M. Karşılıklı Anlaşma Usulünün Güçlü ve Zayıf Tarafları 110
1. Karşılıklı Anlaşma Usulünün Güçlü Tarafları (Avantajları) 110
2. Karşılıklı Anlaşma Usulünün Zayıflıkları 112
a. Çözüm Yükümlülüğünün Olmaması 112
b. Yetkili Makamın Kaynaklarının Yetersizliği 112
c. Vergi Mükellefinin Süreçte Aktif Olarak Yer Almaması 113
d. Vergilerin Tahsilatına İlişkin Bazı Konuların Net Olmaması 113
e. Karşılıklı Anlaşma Usulünde Yetkili Makamlar Arasında İş birliği ve Şeffaflığın Yeterli Olmaması 113
f. Zamandan Kaynaklanan Birtakım Sınırlamalar 114
g. Peşin Fiyatlandırma Anlaşmasının Karşılıklı Anlaşma Usulü ile Birlikte Kullanımım Yaygınlaşmaması (APA Programları) 114
ğ. Karşılıklı Anlaşma Usulünün Tüm Sınır Ötesi Vergisel Uyuşmazlıklar İçin Kullanılamaması 115
h. Karşılıklı Anlaşma Usulünü Başlatılmasında Farklı Antlaşmaların Değişik Son Tarihler Öngörmesi 115
ı. Karşılıklı Anlaşma Usulünde Hakların Tam Korunabilmesi İçin Koruyucu Taleplere İhtiyacın Olması 115
i. Bilgi ve Belge Eksikliğinin Gecikmelere Neden Olması 116
N. Karşılıklı Anlaşma Usulü ve İç Hukuk 116
1. Değerlendirmelerde Yerel Zaman Sınırlamalarından Feragat Edilmesi 117
2. Karşılıklı Anlaşma Usulünde Hakların Tam Korunabilmesi İçin Koruyucu Taleplere İhtiyacın Olması 117
3. Bilgi ve Belge Eksikliğinin Gecikmelere Neden Olması 117
4. Koruyucu Bir Talepte Bulunmak 118
5. Uygun İdari veya Yargı Organına İtirazda Bulunmak 118
Dördüncü Bölüm ULUSLARARASI VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ ÇÖZÜMÜNDE PEŞİN FİYATLANDIRMA ANLAŞMALARININ UYGULANMASI
I. PEŞİN FİYATLANDIRMA ANLAŞMALARI 123 A. Genel Açıklama 123 B. Peşin Fiyatlandırma Anlaşmasının Tanımı 125
1. Peşin Fiyatlandırma Anlaşması Tanımının Unsurları 126
a. Transfer fiyatlandırmasını Gerektirmesi 126
b. İlişkili Kişinin Varlığı 126
c. İleriye Dönük Olması 127
d. İlgili Taraflar Arasında Bir Sözleşmenin Yapılması 128
C. Peşin Fiyatlandırma Anlaşmalarının Taraf Olan Kişi Sayısına Göre Türlere Ayrılması 128
1. Tek Taraflı Peşin Verilendirme Anlaşmaları 128
2. İki Taraflı Peşin Fiyatlandırma Anlaşmaları (BAPA) 129
3. Çok Taraflı Peşin Vergilendirme Anlaşmaları 130
D. Peşin Fiyatlandırma Anlaşmalarının Amacı 131
E. Peşin Fiyatlandırma Anlaşmalarının Avantaj ve Dezavantajları 132
1. Peşin Fiyatlandırma Anlaşmalarının Avantajları 132
a. Belirliliğin Sağlanması 132
b. Yöntemin Basitliği 133
c. Zaman ve Maliyet Tasarrufunu Sağlaması 133
d. Uluslararası Vergilendirmede ya Hep ya da Hiç Yaklaşımımdan Vazgeçilmesine Olanak Yaratması 134
e. Süreci Hızlandırması 134
f. Transfer Fiyatlandırması Yöntemleri İle İlgili Önerilerin Sunulmasına Esneklik Sağlaması 134
g. Vergi Uyumluluğuna Katkı Sağlaması 135
h. İş Verimliliği ve Planlamasına Katkı Sağlaması 135
i. Azaltılmış Gümrük Değerlemesi ve İtibar Riskinin Düşmesi 135
2. Peşin Fiyatlandırma Sisteminin Dezavantajları 136
a. Çok Taraflı Otoriteye Olan İhtiyaç 136
b. Kaynak İhtiyacı 136
c. Bilgi Paylaşımlarının Yapılması 136
d. Nihai Sonucun Belirsizliği 136
E. Peşin Fiyatlandırma Anlaşması Süreci 137
1. Erken Katılım ve Ön Başvuru. 138
2. Peşin Fiyat Anlaşmaları Başvurusunda Bulunmadan Önce Vergi Mükellefinin Yetkili Makamlarla Etkileşimi 139
3. Yetkili Makamların Erken Katılımla İlgili Bakış Açıları 141
4. Peşin Fiyatlandırma Anlaşmalarında Başvuru ve Kabul Aşaması 141
5. Peşin Fiyatlandırma Anlaşmalarında Başvuruların Aynı Anda Yapılması 144
6. Peşin Fiyatlandırma Anlaşma Başvuruları İçin Dil İhtiyacı 144
7. Peşin Fiyatlandırma Anlaşması Başvurusunun İncelenmesi Sürecinde Yetkili İdareler Arasındaki İlişkiler 145
a. Otomatik kabul 146
b. Belirli Bir Zaman Dilimi İçinde Gözden Geçirilip Karar Verilmesi 146
c. Belirli Bir Zaman Çerçevesi Olmadan Başvurunun Gözden Geçirilip Karar Verilmesi 146
8. Peşin Fiyatlandırma Anlaşma Başvurusunun Kabul veya Ret Edildiğinin Vergi Mükellefine Tebliğ Edilmesi 147
9. Peşin Fiyatlandırma Anlaşması başvurusunun Kabulünden Sonra Bilgi Toplanması 148
10. Peşin Fiyatlandırma Anlaşmasının Planlanması 149
11. Bilgi Toplama Sürecinin Koordinasyonu 150
12. Mükellefin Bilgileri Yetkili Makamlara Bildirilmesi 151
13. Yetkili Makamlar Tarafından Yapılacak Bilgi Talepleri 152
14. Bilgi Toplama Aşamasında Potansiyel Anlaşmazlık Alanlarına Yetkili Makamların Katılımı 152
15. Pozisyon Belgesi ve Yetkili Makam Görüşmeleri 152
a. Pozisyon Belgelerinin Zamanında Sağlanması 153
a. Yetkili Makam Görüşmeleri Sırasında Mükellefin Rolü 154
16. Tartışmalar Sırasında Yetkili Makamların Özel Davranışları 155
17. Taslak Peşin Fiyatlandırma Şartlarının Geliştirilmesi 155
18. Peşin Fiyatlandırma Sürecinin Sonuçlandırması ve Uygulanması 156
19. Peşin Fiyatlandırma Anlaşmasının Yurt İçi Uygulaması 157
a. Peşin Fiyatlandırma Anlaşmasının Açıklanması 157
b. Uygulamanın İzlenmesi 158
20. Denetimin Peşin Fiyatlandırma Süreci ile Etkileşimi 159
21. Peşin Fiyatlandırma Anlaşmalarının Ücretlendirilmesi 161
a. Gerçek ve Değişken Maliyet Bedeli 161
b. Sabit Ücret Modeli 161
F. Bazı Ülkelerde Peşin Fiyatlandırma Anlaşmalarının Kullanımı 162
1. Amerika Birleşik Devletleri (ABD) 163
2. Almanya 164
3. Kanada 165
4. İngiltere 168
5. Türkiye’de Peşin Fiyatlandırma Anlaşmaları 170
a. Genel Olarak 170
b. Peşin Fiyatlandırma Anlaşmalarının Kapsamı 171
c. Peşin Fiyatlandırma Anlaşmalarında İzlenen Süreçler 172 aa. Ön Görüşme 172 bb. Yazılı Başvuru ve İdareye Sunulacak Bilgi ve Belgeler 172 cc. Değerlendirme ve Analiz 174 dd. Anlaşmanın Kabulü veya Reddi 174
d. Anlaşmanın Süresi 175
e. Anlaşmanın Takibi ve Yıllık Rapor 175
f. Peşin Fiyatlandırma Anlaşmalarının Yenilenmesi, Revize Edilmesi ve İptali 176 aa. Anlaşmanın Yenilenmesi 176 bb. Anlaşmanın Revize Edilmesi 176 cc. Anlaşmanın İptali 177
g. Peşin Fiyatlandırma Anlaşmaları ve Vergi İncelemesi 178
h. Peşin Fiyatlandırma Anlaşmasının Geçmişe Uygulanması 179 Sonuç 181
Kaynakça 185 Kavram Dizini 193