Türk Ve Alman Milletlerarası Özel Hukukunda Ergin Kişilerin Fiil Ehliyetinin Kısıtlanması
İçindekileri İncele
İÇİNDEKİLER LİSTESİ
ÖNSÖZ III
İÇİNDEKİLER LİSTESİ V
KISALTMALAR LİSTESİ XI
ÖZET XIII
GİRİŞ 1
BİRİNCİ BÖLÜM:
TÜRK VE ALMAN HUKUKUNDA ERGİNLERİN FİİL EHLİYETİNİN KISITLANMASINA İLİŞKİN KURUMLAR
I. TÜRK HUKUKUNDA VESAYET KURUMU 3
A. Vesayet Kavramı ve Hukuki Niteliği 3
B. Türk Hukuku Yönünden Vesayet Kurumu Organları 5
1. Genel Olarak 5
2. Vasi 5
3. Vesayet Daireleri 6
a. Vesayet Makamı 6
b. Denetim Makamı 8
4. Kayyım 8
5. Yasal Danışman 9
C. Vesayeti Gerektiren Haller 9
1. Akıl Hastalığı veya Akıl Zayıflığı (TMK m.405) 10
2. Savurganlık, Alkol veya Uyuşturucu Madde Bağımlılığı, Kötü Yaşama Tarzı, Kötü Yönetim (TMK m.406) 15
a. Savurganlık 16
b. Alkol veya Uyuşturucu Bağımlılığı 17
c. Kötü Yaşam Tarzı 18
d. Kötü Yönetim 20
3. Özgürlüğü Bağlayıcı Ceza 21
4. Kişinin İstemi 25
D. Kısıtlanma Usulü ve Vasi Atanması 27
1. Kısıtlama Yargılamasında Yetkili ve Görevli Mahkeme 27
2. İlgilinin Dinlenmesi Gereği 27
3. Kısıtlama Kararının İlanı 29
4. Vasi Atanması Usulü 30
5. Vasi Olma Koşulları 31
6. Vasilik Engelleri 31
a. Kısıtlılar 31
b. Kamu Hizmetinden Yasaklılar veya Haysiyetsiz Hayat Sürenler 32
c. Menfaati Kendisine Vasi Atanacak Kişinin Menfaati ile Önemli Ölçüde Çatışanlar veya Onunla Aralarında Düşmanlık Bulunanlar 32
d. İlgili Vesayet Daireleri Hakimleri 33
7. Vasiliği Kabul Yükümlülüğü 33
8. Vasilikten Kaçınma Sebepleri 34
9. Vasi Atanmasında Özel Durumlar 35
10. Vasi Atanmasında Usul 35
E. Vesayetin Yürütülmesi 38
1. Vasinin Görev ve Yetkileri 38
2. Kişiye Sıkı Sıkıya Bağlı Haklar 39
3. Vesayet Altındaki Kişinin Bir Meslek veya Sanatı İcrası 41
4. Yasak İşlemler 41
II. ALMAN HUKUKU BAKIMINDAN GÖZETİM KURUMU 42
A. Alman Hukukunda Vesayet Kurumundan Gözetim Kurumuna Geçiş 42
B. Alman Hukuku’na Göre Gözetim Altına Alma Sebepleri 44
1. Gözetim Kararı İçin Tıbbi Gereklilikler 46
2. Gözetim Altına Alma Bakımından Gereklilik Koşulları 48
a. Gözetim İhtiyacının Varlığı 49
b. Gözetimin İkincilliği 50
c. İlgilinin Rızasının Olması 51
C. Gözetim Altına Alınmanın Hukuki Sonuçları 53
D. Gözetenin Yapamayacağı İşler 55
E. Gözeten Seçimi 56
F. Gözeten Olarak Atanmak İçin Gereken Koşullar 57
1. Gözeten Olma Ehliyeti 57
2. Gözetilenin Önerisi 58
3. Gözetilenin Menfaati 59
4. Gözetilenin Önerisinin Olmadığı Haller 59
G. Gözetenin Görevi Kabul Yükümlülüğü 60
H. Gözetim Yargılaması 60
1. Yetkili ve Görevli Mahkeme 61
2. İlgilinin Mahkemede Dinlenmesi 61
İ. Alman Hukuku’nda Fiil Ehliyetini Kısıtlayan Diğer Kurumlar 64
1. Kayyımlık (“Pflegschaft”) 64
2. Kişinin Tedavi Amacıyla Bir Sağlık Kurumuna Yatırılması (Unterbringung) . 65
III. ARA SONUÇ 65
İKİNCİ BÖLÜM:
YETİŞKİNLERİN FİİL EHLİYETİNİNİN KISITLANMASINA İLİŞKİN TALEPLER AÇISINDAN YETKİLİ MAHKEMENİN VE UYGULANACAK HUKUKUN BELİRLENMESİ
I. YETİŞKİNLERİN FİİL EHLİYETİNİN KISITLANMASINA İLİŞKİN TALEPLERDE TÜRK VE ALMAN MAHKEMELERİNİN MİLLETLERARASI YETKİSİNİN TESPİTİ 70
A. Yetki Kurallarının Kaynağı Ve Uygulama Alanları 70
1. Türk Hukukunda Vesayete İlişkin Uyuşmazlıklarda Milletlerarası Yetkiyi Belirleyen Kurallar 70
a. Yetki Kurallarının Kaynağı 70
b. Vesayete İlişkin Yetki Kurallarının Uygulanma Koşulları 72
i. Yabancılık Unsuru 72
ii. Çekişmesiz Yargı İşlerinin Kapsam İçinde Olup Olmadığı 73
iii. Hakkında Karar Verilecek Kişinin Vatandaşlığı 75
iv. MÖHUK m. 41 Kapsamındaki Davalar Açısından Aranan Özel Şart: Davanın Daha Önce Açılmamış veya Açılamamış Olması 79
v. MÖHUK m. 42’deki Yetki Kuralının Uygulanması İçin Gereken Koşul: Yabancının Türkiye’de Yerleşim Yerinin Bulunmaması 81
2. Alman Hukukunda Vesayete İlişkin Uyuşmazlıklarda Milletlerarası Yetkiyi Belirleyen Kurallar 81
a. 2000 Lahey Sözleşmesinin Uygulanma Koşulları 82
i. Sözleşmenin Uygulama Alanı 82
ii. Yetişkin Kimse Olma Koşulu 82
iii. Korunmaya Muhtaç Olma Koşulu 83
iv. Korunması İstenen Erginin Mutad Meskeninin Sözleşmeye Taraf Devletlerden Birinde Bulunması 83
b. Alman İç Hukukunda Yer Alan Milletlerarası Yetkiye İlişkin Kuralların Uygulanması 84
i. Yetki Kurallarının Kaynağı 84
ii. Yetki Kurallarının Uygulanma Koşulları 85
aa. Uyuşmazlık Konusunun Aile Hukukuna İlişkin Olması 85
bb. Uyuşmazlıkla İlgili Uygulanacak Uluslararası Anlaşma ya da Avrupa Birliği Düzenlemelerinin Bulunmaması 85
cc. İlgilinin Alman Vatandaşı Olması veya Mutad Meskeninin Almanya’da Bulunması 85
B. Milletlerarası Yetkiyi Belirleyen Kriterler 86
1. Kişinin Yaşadığı Ülke (Yerleşim Yeri, Mutad Meskeni, Son Oturma Yeri, Bulunduğu Ülke) Makamlarının Yetkisi 87
a. Yerleşim Yeri Mahkemesinin Yetkisi 87
b. Mutad Mesken Mahkemelerinin Yetkisi 91
2. Kişinin Vatandaşı Olduğu Devlet Makamlarının Tamamlayıcı Yetkisi 95
a. Türk Hukukunda Vatandaşlığın Yetki Kriteri Olarak Kabulü 95
b. 2000 Lahey Sözleşmesi ve Alman Aile Kanunu Uyarınca Yetki Kriteri Olarak Vatandaşlık 96
3. Malvarlığının Bulunduğu Yer Mahkemeleri 98
4. Zorunluluk Halinde Yetki 100
C. Yargılama Usulüne Uygulanacak Hukuk 104
II. YETİŞKİNLERİN KORUNMASINA İLİŞKİN YABANCILIK UNSURU İÇEREN TALEPLERE UYGULANACAK HUKUK 104
A. Kanunlar İhtilafı Hukukuna İlişkin Genel Meselelerin Yetişkinlerin Korunmasına İlişkin Talepler Açısından Ele Alınması 105
1. Vasıflandırma 105
2. Atıf 107
B. Yetişkinlerin Korunmasına Uygulanacak Hukuku Tespit Eden Bağlama Kuralları 108
1. Bağlama Kurallarının Kaynağı 108
2. İlgilinin Ehliyetinin Sınırlanması Sebepleri Konusunda Uygulanacak Hukuk 110
a. Kişinin Millî Hukuku 110
i. Birden Çok Vatandaşlık Sahiplerinin, Mülteciler, Vatansızlar ve Diğer Hukuki Koruma Sahiplerinin Statülerinin Değerlendirilmesi 112
aa. Birden Çok Vatandaşlığı Olan Kimseler 112
bb. Vatansızlar 113
cc. Mülteciler 114
dd. Diğer Hukuki Koruma Statüsü Sahipleri 115
ii. Bağlama Noktası Olarak Milli Hukuk 118
b. Lex Fori’nin Uygulanacağı Haller 119
c. İlgilinin Yaşadığı Ülke ( Mutad Meskeni, Bulunduğu Ülke) Hukuku 120
i. Mutad Mesken Hukuku 120
ii. Kişinin Bulunduğu Ülke Hukuku 122
3. Kısıtlama Kararı Verildikten Sonraki Süreç İçin Uygulanacak Hukuk 123
a. Lex Fori 123
b. İşlemin Yapıldığı Yer Hukuku 125
C. Kanunlar İhtilafı Kurallarının veya Yabancı Hukukun Uygulanmasını Engelleyen Haller 126
1. Doğrudan Uygulanan Kurallar 126
2. Kamu Düzeni 129
SONUÇ 135
BİBLİYOGRAFYA 143