Themis - Türkiye'nin İdari Yapısı ve Kamu Görevlileri Konu Kitabı
İçindekileri İncele
Önsöz V TÜRKİYE’NİN İDARİ YAPISI
Birinci Kısım TÜRKİYE’NİN İDARİ YAPISINA İLİŞKİN TEMEL İLKELER
Birinci Bölüm MERKEZDEN YÖNETİM VE YERİNDEN YÖNETİM İLKELERİ
I. KAVRAM 2
II. MERKEZDEN YÖNETİM 3
A. Genel Olarak 3
B. Merkezden Yönetimin Özellikleri 4
C. Merkezden Yönetimin Faydaları 5
D. Merkezden Yönetimin Sakıncaları 5
E. Yetki Genişliği 6
III. YERİNDEN YÖNETİM 8
A. Genel Olarak 8
B. Yerinden Yönetimin Türleri 9
C. Yerinden Yönetimin Özellikleri 12
D. Yerinden Yönetimin Faydaları 13
E. Yerinden Yönetimin Sakıncaları 13
İkinci Bölüm İDARENİN BÜTÜNLÜĞÜ İLKESİ
I. GENEL OLARAK 15
II. HİYERARŞİ 16 A. Kavram 16 B. Hiyerarşik Makamlar 17 C. Hiyerarşi Gücünün Kapsamı 18
III. İDARİ VESAYET 20
A. Kavram 20
B. İdari Vesayet – Medeni Vesayet Ayrımı 21
C. İdari Vesayetin Özellikleri 22
D. İdari Vesayet Makamları 22
E. İdari Vesayetin Kapsamı 23
IV. HİYERARŞİ İLE İDARİ VESAYETİN KARŞILAŞTIRILMASI 26
Üçüncü Bölüm KAMU TÜZEL KİŞİLİĞİ
I. KAVRAM 27
II. KAMU TÜZEL KİŞİLİĞİNİ BELİRLEMEDE KULLANILAN ÖLÇÜTLER 28
A. Kanunla veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle Kurulması 28
B. Devlet Tarafından ve Kamu Gücüne Dayanılarak Kurulması 28
C. Kamusal Yetki ve Ayrıcalıklarla Donatılması 29
D. Amacın “Kamu Yararı”, Faaliyetin Konusunun “Kamu Hizmeti” Olması 29
E. Kendi Varlıklarına Son Verememesi ve Statülerinde Değişiklik Yapamaması 29
F. Mallarının Statüsü ve Gelirleri 29
G. Personelin Statüsü 30
İkinci Kısım MERKEZİ İDARENİN BAŞKENT TEŞKİLATI
Birinci Bölüm CUMHURBAŞKANLIĞI Birinci Alt Bölüm CUMHURBAŞKANININ KONUMU, SEÇİMİ VE SORUMLULUĞU
I. CUMHURBAŞKANININ KONUMU 31
II. CUMHURBAŞKANI SEÇİLME ŞARTLARI, ADAYLIĞI VE SEÇİMİ 32
A. Genel Olarak 32
B. Cumhurbaşkanı Seçilme Şartları 32
C. Aday Gösterilme 32
D. Adayların Görevden Ayrılması ve Göreve Dönmesi 33
E. Adaylara Yardım 34
F. Seçim Dönemi, Seçim Döneminin Başlangıcı ve Seçimlerin Tamamlanması 34
G. Seçim Sistemi ve Uygulanması 35
H. Cumhurbaşkanı Seçiminin Geri Bırakılması 35
III. CUMHURBAŞKANININ TARAFSIZLIĞI 36
IV. CUMHURBAŞKANININ SORUMLULUĞU 36
A. Genel Olarak 36
B. Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu 37
C. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Cumhurbaşkanının Sorumluluğu 39 İkinci Alt Bölüm CUMHURBAŞKANININ GÖREV VE YETKİLERİ
I. GENEL OLARAK 41
II. CUMHURBAŞKANININ ANAYASADA YER ALAN GÖREV VE YETKİLERİ 41
III. CUMHURBAŞKANININ KANUNLARDAN KAYNAKLANAN GÖREV VE YETKİLERİ 44
IV. CUMHURBAŞKANININ OLAĞANÜSTÜ HAL İLAN ETME YETKİSİ 44
A. Genel Olarak 44
B. Olağanüstü Hal (OHAL) Sebepleri 46
C. Olağanüstü Halin Amacı 46
D. Olağanüstü Hal İlanına İlişkin Usuller 46
E. Olağanüstü Halin Konusu (=Sonuçları) 47
F. Olağanüstü Hal İlanının Yargısal Denetimi 47
G. Olağanüstü Halin Uygulanması 48
V. CUMHURBAŞKANININ DÜZENLEYİCİ İŞLEM YAPMA YETKİSİ 49
A. Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi 50
B. Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi 54
C. Yönetmelik 56
D. Diğer Düzenleyici İşlemler 59
VI. CUMHURBAŞKANININ ÜST KADEME KAMU YÖNETİCİLERİNİ ATAMA YETKİSİ 59
A. 3 no.lu Kararnamenin (I) Sayılı Cetvelinde Yer Alan Kadro, Pozisyon ve Görevlere Atanma 60
B. 3 no.lu Kararnamenin (II) Sayılı Cetvelinde Yer Alan Kadro, Pozisyon ve Görevlere Atanma 60
C. 3 no.lu Kararnamenin (I) ve (II) Sayılı Cetvellerinde Yer Almayan Kadro, Pozisyon ve Görevlere Atanma 61
VII. CUMHURBAŞKANININ GÖREV VE YETKİLERİNİ DEVREDEBİLMESİ 61 Üçüncü Alt Bölüm CUMHURBAŞKANLIĞI TEŞKİLATI
I. GENEL OLARAK 63
II. CUMHURBAŞKANI YARDIMCILARI 63
A. Genel Olarak 63
B. Cumhurbaşkanı Yardımcılarının Cezai Sorumluluğu 64
C. Cumhurbaşkanına Vekâlet 66
III. CUMHURBAŞKANI ÖZEL KALEM MÜDÜRLÜĞÜ 66
IV. CUMHURBAŞKANI BAŞDANIŞMANI VE DANIŞMANI 67
V. ÖZEL TEMSİLCİ 67
VI. CUMHURBAŞKANLIĞI YÜKSEK İSTİŞARE KURULU 67
VII. CUMHURBAŞKANLIĞI GENEL SEKRETERLİĞİ 68
A. Genel Olarak 68
B. Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri 70
C. Genel Sekreterlikte Sorumluluk ve Yetki Devri 71
VIII. ATAMA VE GÖREVLENDİRMELER 71
IX. PERSONELİN STATÜSÜ 71
A. Kadrolu Personel 72
B. Kadroya Bağlı Süreli Personel 72
C. Kadroya Bağlı Olmayan Süreli Personel 72
D. Kısmi Zamanlı Personel 72
E. Sözleşmeli Personel 73
X. CUMHURBAŞKANLIĞI POLİTİKA KURULLARI 73
A. Genel Olarak 73
B. Kurulların Genel Görev ve Yetkileri 74
C. Kurulların Çalışma Usulleri ve Koordinasyon Toplantıları 74
XI. YATIRIM VE FİNANS OFİSİ 75
XII. CUMHURBAŞKANLIĞINA BAĞLI KURUM VE KURULUŞLAR 76 A. Devlet Denetleme Kurulu 77 B. Savunma Sanayii Başkanlığı 82
İkinci Bölüm BAKANLIKLAR
I. GENEL OLARAK 85
II. BAKAN 86
A. Genel Olarak 86
B. Bakanların Görev ve Yetkileri 86
C. Bakanların Yetki Devredebilmesi 88
D. Bakanların Sorumluluğu 88
III. BAKANLIK TEŞKİLATI 90
A. Bakanlıkların Temel Kuruluşları ve Hiyerarşik Kademeler 90
B. Merkez Teşkilatı 91
C. Taşra Teşkilatı 93
D. Yurtdışı Teşkilatı 93
E. Bağlı, İlgili ve İlişkili Kuruluşlar 93
Üçüncü Bölüm TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİ
I. TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİ VE GENELKURMAY BAŞKANLIĞI 97
II. YÜKSEK ASKERİ ŞÛRA 98 A. Oluşumu 98 B. Görevleri 99 C. Toplantıları ve Kararları 99
Dördüncü Bölüm MERKEZİ İDAREYE YARDIMCI KURULUŞLAR
I. GENEL OLARAK 101
II. MİLLÎ GÜVENLİK KURULU (MGK) 102
A. Millî Güvenlik Kavramı 102
B. Millî Güvenlik Kurulunun Dünü 104
C. 1982 Anayasası Döneminde Millî Güvenlik Kurulu 108
D. Millî Güvenlik Kurulunun Çalışma Usulü 109
E. Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği 109
III. DANIŞTAY 111
A. Danıştay’ın Konumu ve İdari Görevleri 111
B. Danıştay Kararlarının Türü ve Özellikleri 111
C. Danıştay’ın İdari Görevlerini Yerine Getiren Kuruluşlar 113
D. Danıştay’ın Personeli 115
IV. SAYIŞTAY 119
A. Genel Olarak 119
B. Sayıştay’ın Görevleri 119
C. Sayıştay’ın Yetkileri 121
D. Sayıştay’ın Denetim Görevi 121
E. Sayıştay’ın Organları 123
F. Sayıştay Görevlileri 125
V. EKONOMİK VE SOSYAL KONSEY 127 A. Genel Olarak 127 B. Başkan ve Üyeleri 127 C. Konseyin Görev ve Yetkileri 127
Üçüncü Kısım MERKEZİ İDARENİN TAŞRA TEŞKİLATI
I. KAVRAM 129
II. İL GENEL İDARESİ 131 A. Kurulması, Kaldırılması ve Adlarının Değiştirilmesi 131 B. İl İdaresinin Bölümleri 132
III. İLÇE İDARESİ 137 A. Kurulması, Kaldırılması ve Adlarının Değiştirilmesi 137 B. İlçe İdaresinin Bölümleri 138
IV. VALİLİK MESLEĞİ İLE KAYMAKAMLIK MESLEĞİNİN KARŞILAŞTIRILMASI 142
Dördüncü Kısım YERİNDEN YÖNETİM TEŞKİLATI
Birinci Bölüm MAHALLİ (=YEREL) İDARELER
I. KAVRAM 145
II. İL ÖZEL İDARESİ 147
A. Tanımı ve Kuruluşu 147
B. İl Özel İdaresinin Görev ve Sorumlulukları 148
C. İl Özel İdaresinin Yetkileri ve İmtiyazları 149
D. İl Özel İdaresinin Organları 150
E. İl Özel İdaresi Organlarının Görevden Uzaklaştırılması 159
F. İl Özel İdaresi Teşkilatı ve Personeli 159
G. İl Özel İdaresinin Denetimi 160
H. İl Özel İdaresi Hizmetlerinin Aksaması 161
I. İl Özel İdaresinin Gelirleri 161 İ. İl Özel İdaresi Bütçesi ve Kesinhesap 162 J. Borçlanma ve İktisadi Girişimler 163
III. BELEDİYE 163
A. Tanımı ve Kuruluşu 163
B. Belediye Sınırları 164
C. Belde Adının Değiştirilmesi 165
D. Birleşme ve Katılma 165
E. Ayrılma Yoluyla Belde Kurulması 165
F. Tüzelkişiliğin Sona Ermesi Durumu 166
G. Belediyenin Görev ve Sorumlulukları 166
H. Belediyenin Yetkileri ve İmtiyazları 167
I. Belediyenin Organları 169
İ. Belediye Organlarının Görevden Uzaklaştırılması 180
J. Belediye Teşkilatı ve Personeli 181
K. Belediyelerin Denetimi 182
L. Hizmetlerde Aksama 182
M. Belediyenin Gelirleri 183
N. Belediye Bütçesi ve Kesinhesap 184
O. Borçlanma ve İktisadi Girişimler 184
Ö. Mahalle İdaresi 185
IV. BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ 187
A. Tanımı, Kuruluşu ve Sınırları 187
B. Görev ve Yetkileri 188
C. Büyükşehir Belediyesinin Organları 192
D. Büyükşehir Belediyesi Teşkilatı ve Personeli 197
E. Büyükşehir Belediyesinin Gelirleri 197
F. Büyükşehir Belediye Bütçesi 198
G. Şirket Kurulması 198
H. Büyükşehir Belediyeleri ile Diğer Belediyelerin Karşılaştırılması 199
V. KÖY İDARESİ 200
A. Tanımı 200
B. Kurulması ve Kaldırılması 201
C. Görev ve Yetkileri 202
D. Köyün Organları 203
E. Köy Personeli 207
F. Köy Bütçesi ve Gelirleri 209
VI. MAHALLİ İDARE BİRLİKLERİ 210
A. Genel Olarak 210
B. Kuruluşu 211
C. Birliğin Organları 212
D. Köylere Hizmet Götürme Birlikleri 214
E. Ülke Düzeyinde Birlik Kurulması 214
İkinci Bölüm HİZMET YERİNDEN YÖNETİM KURULUŞLARI (=KAMU KURUMLARI)
I. GENEL OLARAK 215
II. KAMU İDARELERİ İLE KAMU KURUMLARININ BELLİ BAŞLI FARKLARI 216
A. Kuruluşları Açısından 216
B. Faaliyetleri Açısından 216
C. Ortaya Çıkış Zamanları Açısından 217
III. KAMU KURUMLARININ ORTAK ÖZELLİKLERİ 218
A. Kanunla ya da Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle Kurulma 218
B. Kamu Tüzelkişiliğine Sahip Olma 218
C. Özerkliğe Sahip Olma 219
D. Vesayet Denetimine Tabi Olma 219
E. Ayrı Bir Malvarlığına ve Bütçeye Sahip Olma 219
F. Tâbi Olduğu Hukuki Rejim 219
IV. KAMU KURUMLARININ TÜRLERİ 220 A. Faaliyet Alanları Açısından 220 B. Yönetim Biçimleri Açısından 221
V. FAALİYET KONULARI AÇISINDAN KAMU KURUMLARI 221
A. İdari Kamu Kurumları 221
B. İktisadi Kamu Kurumları 223
C. Sosyal Kamu Kurumları 230
D. Bilimsel, Teknik ve Kültürel Kamu Kurumları 232
VI. BÖLGESEL KAMU KURUMLARI 234
A. Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) Kalkınma İdaresi 234
B. 642 Sayılı KHK ile Oluşturulan Bölge Kalkınma İdareleri 235
VII. KALKINMA AJANSLARI 236
VIII. KAMU KURUMU NİTELİĞİNDEKİ MESLEK KURULUŞLARI 238 A. Genel Olarak 238 B. Özellikleri 239
Üçüncü Bölüm DÜZENLEYİCİ VE DENETLEYİCİ ÜST KURULLAR (=BAĞIMSIZ İDARİ OTORİTELER)
II. BAĞIMSIZ İDARİ OTORİTELERİN İKİ TEMEL ÖZELLİĞİ 244 A. Bağımsızlık 244 B. Regülasyon 245
III. TÜRKİYE’DE BAĞIMSIZ İDARİ OTORİTELER 246
A. Genel Olarak 246
B. Bağımsız İdari Otoritelerin Özellikleri 247
C. 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununda Yer Alan Bağımsız İdari Otoriteler 251 TÜRKİYE’NİN İDARİ YAPISI SORULARI 263
KAMU GÖREVLİLERİ
Birinci Bölüm KAMU GÖREVLİLERİNE İLİŞKİN GENEL ESASLAR
I. KAMU GÖREVLİSİ KAVRAMI 297
II. 657
SAYILI KANUNA GÖRE KAMU GÖREVLİSİ TÜRLERİ 299
A. Memurlar 299
B. Sözleşmeli Personel 299
C. İşçiler 300
III. MEMUR TANIMLAMALARI VE MEMURLUĞUN ÖZELLİKLERİ 301
A. Mevzuatımızda Memur Tanımları 301
B. Memurluğun Özellikleri 302
IV. MEMURLUK MESLEĞİ 303 A. Genel Olarak 303 B. Memurluk Mesleğinin İlkeleri 304
İkinci Bölüm MEMURLUĞA
GİRİŞ, GÖREVE BAŞLAMA VE MEMURLARIN İLERLEMESİ
I. MEMURLUĞA
GİRİŞ 307
A. Memurluğa Girişe İlişkin Temel İlkeler 307
B. Memurluğa Girişte Aranan Koşullar 307
C. Memurluk İhtiyacının Saptanması ve Duyurulması 310
D. Sınav ve Memur İhtiyacının Karşılanması 311
E. Sınavlara İlişkin Genel Yönetmelik 312
F. Atama 313
II. GÖREV YERİNE HAREKET VE İŞE BAŞLAMA 313
III. ADAYLIK VE ADAYLIK SONUNDA ASLİ MEMURLUĞA ATANMA 314
IV. İSTİSNAİ MEMURLUK 315
V. KURUMLAR ARASI GEÇİCİ SÜRELİ GÖREVLENDİRME 316
VI. VEKÂLET GÖREVİ 317
VII. MEMURLARIN İLERLEMELERİ 317
A. Kademe İlerlemesi 317
B. Derece Yükselmesi 318
C. İdari Görevlere Atanma 319
D. Bir Sınıftan Başka Bir Sınıfa Geçme 320
VIII. MEMUR BİLGİ SİSTEMİ VE ÖZLÜK DOSYASI 320
IX. MEMURLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ 321
Üçüncü Bölüm MEMURLARIN TÂBİ OLDUĞU HUKUKSAL REJİM
I. MEMURLARIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE TÂBİ OLDUĞU YASAKLAR 323
A. Memurların Yükümlülükleri 323
B. Memurların Tâbi Olduğu Yasaklar 332
II. MEMURLARIN HAKLARI 336
A. Uygulamayı İsteme Hakkı 336
B. Güvenlik Hakkı (=Memurluk Güvencesi) 337
C. Hizmet Hakkı 338
D. Müracaat, Şikâyet ve Dava Açma Hakkı 339
E. Aylık (=Maaş) Hakkı 340
F. Yolluk (=Harcırah) Hakkı 341
G. Diğer Sosyal Haklar 341
H. Toplu Sözleşme Hakkı 343
I. Sendika Hakkı 344 İ. İzin Hakkı 347
III. MEMURLARIN MALİ SORUMLULUĞU 353 A. Yönetilenlere Karşı Sorumluluğu 353 B. İdareye Karşı Sorumluluğu 354
Dördüncü Bölüm MEMURLARIN DİSİPLİN REJİMİ VE MEMUR YARGILAMASI
I. GENEL OLARAK DİSİPLİN REJİMİ 357
II. DİSİPLİN CEZASI VE CEZA HUKUKU 358
III. DİSİPLİN HUKUKUNUN TEMEL İLKELERİ 359
A. Yasallık İlkesi 360
B. Ölçülülük İlkesi 361
C. Savunmasız Ceza Olmaz İlkesi 361
D. Tek Eyleme Tek Ceza (=Non Bis İn İdem) İlkesi 362
E. “Kuşkudan Sanık Yararlanır” İlkesi 362
F. Gizlilik İlkesi 362
G. Başvuru Yollarının Gösterilmesi İlkesi 363
IV. DİSİPLİN CEZALARININ TÜRLERİ 363
A. Uyarma 363
B. Kınama 364
C. Aylıktan Kesme 364
D. Kademe İlerlemesinin Durdurulması 364
E. Memurluktan Çıkarma 364
V. DİSİPLİN CEZALARINA İLİŞKİN 657 SAYILI KANUNDAKİ TEKNİK İLKELER 365
VI. DİSİPLİN CEZASI VERMEYE YETKİLİ AMİR VE KURULLAR 366
VII. DİSİPLİN SORUŞTURMASINDA USUL 366 A. Zamanaşımı 366 B. Karar Süresi 367 C. Savunma Hakkı 367
VIII. DİSİPLİN CEZALARININ UYGULANMASI 368
IX. İTİRAZ 368
X. DİSİPLİN CEZALARININ ÖZLÜK DOSYASINDAN SİLİNMESİ 368
XI. MEMURLARIN YARGILANMASI 369 A. Genel Olarak 369 B. 4483 Sayılı Kanuna Göre Memurların Yargılanması Usulü 370
Beşinci Bölüm MEMURLUK STATÜSÜNDE KISINTI YAPAN DURUMLAR VE MEMURLUĞUN SONA ERMESİ
I. MEMUR STATÜSÜNDE KISINTI YAPAN DURUMLAR 377 A. Kadro Açığı 377 B. Görevden Uzaklaştırma 377
II. MEMURLUĞU SONA ERDİREN DURUMLAR 380
A. Çekilme (=İstifa) 380
B. Çekilmiş Sayılma (=Müstafi) 381
C. Çıkarılma 382
D. Koşullarda Eksiklik 383
E. Bağdaşmazlık 383
F. Ölüm 383
G. Emeklilik 383
KAMU GÖREVLİLERİ SORULARI 385 Ek: CUMHURBAŞKANLIĞININ VE BAKANLIKLARIN TEŞKİLAT YAPISI 411
Kaynakça 435