Şematik Türk Hukuk Tarihi (9786253610760)

Önsöz 7
Giriş 15
HUKUK TARİHİ NEDİR? 15
HUKUK TARİHİNİN ÖNEMİ 15
HUKUK TARİHİNİN KAYNAKLARI 16
HUKUK TARİHİNİN KAPSAMI 17
TÜRK HUKUK TARİHİNİN DÖNEMLERİ 17
Birinci Bölüm
İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK HUKUKU
I. İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK DEVLETLERİNE GENEL BİR BAKIŞ 19
II. ORTA–ASYA TÜRK HUKUKUNUN KAYNAKLARI 20
III. DEVLETİN UNSURLARI AÇISINDAN ORTA–ASYA TÜRK DEVLETLERİ 21
IV. ORTA–ASYA’DA TÜRK DEVLETLERİNİN GENEL YAPISI VE İŞLEYİŞİ 22
V. TÖRENİN KAYNAKLARI VE OLUŞUM ŞEKİLLERİ 23
VI. ORTA–ASYA TÜRK DEVLETLERİNDE CEZA HUKUKU 23
VII. ORTA–ASYA TÜRK DEVLETLERİNDE ÖZEL HUKUK 24
A. Kişiler Hukuku 24
B. Aile Hukuku 24
1. Nişanlanma 24
2. Evlenme 25
3. Mal rejimi 26
4. Boşanma 26
5. Evlat edinme 26
C. Miras Hukuku 27
D. Borçlar Hukuku 27
İkinci Bölüm
İSLAMİYET’TEN SONRA TÜRK HUKUKU
I. İSLAM HUKUKUNUN KAPSAMI 29
II. İSLAM HUKUK SİSTEMİ VE ÖZELLİKLERİ 29
III. İSLAM HUKUKUNUN KAYNAKLARI VE TARİHSEL DÖNEMLERİ 30
A. Asli Kaynaklar 30
1. Kur’an–ı Kerim 30
2. Sünnet 31
3. İcma 32
4. Kıyas (İçtihad) 32
B. Tali Kaynaklar 33
C. İslam Hukukunun Tarihsel Dönemleri 33
1. Hz. Muhammed Dönemi (610–632) 33
2. Dört Halife ve Sahabe Dönemi (632–660) 34
3. Tâbiin Dönemi (660–738) 34
4. Mezheplerin Oluşum Dönemi (738–960) 34
5. Taklid Dönemi (10.–19. yüzyıl) 34
6. Kanunlaştırma Dönemi (19. yüzyıl sonrası) 35
IV. İSLAM VE OSMANLI HUKUKUNDA DEVLETİN YAPISI VE İŞLEYİŞİ 35
A. İslam Devletinin Özellikleri ve Temel Yapısı 36
B. Devletin Unsurları Bakımından İslam Devleti ve Osmanlı Uygulaması 37
1. Ülke 37
2. Egemenlik 39
a. İslam Egemenlik Anlayışı ve Hilafet 39
b. Osmanlı Egemenlik Anlayışı ve Osmanlı Padişahı 42
aa. Padişahın Belirlenmesi 43
bb. Padişahın Denetimi 44
cc. Padişahın Görev ve Yetkileri 45
c. Osmanlı Hukukunun Genel Yapısı: Şer’i Hukuk & Örfî Hukuk 45
3. İnsan (Nüfus) 48
a. Reaya 48
aa. Müslümanlar 48
bb. Zimmiler 48
b. Müstemen 49
c. Yönetici Sınıf (Askerî Sınıf) 50
C. Osmanlı Devleti’nin Merkez Teşkilatı 51
1. Divan–ı Hümayun 51
2. Diğer Divan Çeşitleri ve Görüşme Usulleri 53
3. Şeyhülislam 53
D. Osmanlı Devleti’nin Taşra Teşkilatı ve Toprak Sisteminin Hukuki Niteliği 53
1. Osmanlı Taşra Teşkilatı 53
2. Osmanlı Tımar Sistemi ve Toprak Yönetimi 54
a. Arazi Çeşitleri 54
b. Dirlik (Tımar) Sistemi 54
aa. Tanımı ve Kökeni 54
bb. Ekonomik ve Hukuki Niteliği 55
cc. Sipahi Tarafından Toplanan Vergiler 56
dd. Dirlik Çeşitleri 56
ee. Dirlik Sisteminin Bozulması ve Ortadan Kalkması 56
ff. Dirlik Sisteminin Feodaliteden Ayrılan Yönleri 57
E. Osmanlı Yargı Örgütü 57
1. Kadı Olma Şartları 57
2. Kadıların Atanması 58
3. Kadıların Görev Süresi ve Yeri 58
4. Kadıların Görev ve Yetkileri 59
5. Kadıların Tarafsızlığı ve Uymaları Gereken İlkeler 60
6. Kadıların Bilgi Kaynakları 60
7. Yargılamaya Yardımcı Kişiler 61
8. Osmanlı Devleti’nde Yargılama Yapan Diğer Makamlar 62
9. Uyuşmazlıkların Çözüm Yolları 62
V. İSLAM ÖZEL HUKUKU VE TÜRK HUKUK TARİHİNDEKİ UYGULAMASI 62
A. Kişiler Hukuku 62
1. Gerçek Kişiler 62
a. Kişiliğin Başlangıcı ve Ehliyet 62
b. Ehliyet Açısından Aşamalar 64
c. Ehliyeti Sınırlandıran ya da Ortadan Kaldıran Haller (Ehliyet Arızaları) 64
d. Hukuki Temsil 65
e. Kişiliğin Sona Ermesi 65
2. Kölelik 66
3. Vakıflar 68
a. Tanımı ve Kökeni 68
b. İslam Hukukunda Vakfın Hukuki Dayanağı 69
c. Vakfın Unsurları 70
d. Vakfın Tescili ve Vakfiye 70
e. Vakfın Yönetimi 71
f. Vakıf Çeşitleri 73
B. İslam Aile Hukuku ve Türk Hukuk Tarihindeki Uygulaması 74
1. İslam Hukukunda Nikah Akdi 75
a. İnikat (Kurucu) Şartları 75
b. Sıhhat (Geçerlik) Şartları 76
c. Nefaz (Yürürlük) Şartları 77
d. Lüzum (Bağlayıcılık) Şartları 77
2. Evliliğin Hüküm ve Sonuçları 77
a. Mehir 77
b. Mal Rejimi 78
c. Evlilik Nafakası 78
3. Evliliğin Sona Ermesi 79
a. Ölüm 79
b. Talak 79
c. Tefviz–i Talak 79
d. Muhalaa (Hul) 80
e. Tefrik (Yargısal Boşanma) 80
f. Dolaylı Olarak Boşanma Sonucu Doğuran Uygulamalar 80
4. Evliliğin Sona Ermesinin Hüküm ve Sonuçları 81
C. İslam Hukukunda Mülkiyet Anlayışı ve Eşya Hukuku 81
1. Mal Kavramı 81
2. Mal Çeşitleri 81
3. Mülkiyet 82
4. Haklar 83
a. Sınırlı Ayni Haklar 83
b. Fer’i Ayni Haklar 84
5. Zilyedlik 84
D. İslam Miras Hukuku (Feraiz) ve Örfi Miras Hukuku (Adi İntikal) 84
1. Mirasın Unsurları 85
2. İslam Miras Hukukunda Kanuni Mirasçılık Sebepleri 85
3. Mirasın Şartları 85
4. Tereke ve Mirasın Açılması 86
5. İslam Miras Hukukunda Kanuni Mirasçılar ve Terekenin Taksimi 86
a. Eshabü’l–feraiz (Belirli Pay Sahipleri) 87
b. Asabe 87
c. Zevu’l–erham 88
6. İslam Miras Hukukundaki Çeşitli Uygulamalar 89
7. İslam Miras Hukuku ile Türk Medeni Kanunu Arasındaki Farklılıklar 89
8. Örfi Miras Hukuku (Adi İntikal) 90
a. Genel İlkeler 90
b. İntikal Sebepleri ve Şartları 91
c. Adi İntikalle İlgili Bazı Kavramlar 91
d. Miri Arazi ve Gayrisahih Vakıflarda İntikal 92
e. İcareteynli Vakıflarda İntikal 92
f. Mukataalı Vakıflarda İntikal 93
E. İslam Borçlar Hukuku 93
VI. İSLAM CEZA HUKUKU VE TÜRK HUKUK TARİHİNDEKİ UYGULAMASI 96
A. İslam Hukukunda Suç Kavramı ve Suçun Unsurları 96
B. Ceza Kavramı ve Çeşitleri 97
C. İslam Hukukunda Suç ve Ceza Çeşitleri 98
1. Hadd Suçları ve Cezaları 99
2. Kısas ve Diyet Cezaları 100
3. Ta’zir Suç ve Cezaları 102
Üçüncü Bölüm
TANZİMAT SONRASI TÜRK HUKUKU
I. MODERNLEŞMENİN KÖKENLERİ 103
A. III. Selim Dönemi (1789–1807) 103
B. II. Mahmut Dönemi (1808–1839) 104
1. Sened–i İttifak 104
2. Merkezi Güçlendirici Reformlar 105
II. TANZİMAT FERMANI (3 Kasım 1839) 106
III. ISLAHAT FERMANI (18 Şubat 1856) 108
IV. ADALET FERMANI (12 Aralık 1875) 109
V. 1876 KANUN–İ ESASİ (23 Aralık 1876) 110
VI. KODİFİKASYON VE RESEPSİYON KAVRAMLARI İLE KANUNLAŞTIRMA HAREKETLERİ 116
A. Ceza Hukuku 117
B. Ticaret Hukuku 117
C. Arazi Hukuku 118
D. Medeni Hukuk 118
1. Mecelle (1868–1876) 118
2. Hukuk–ı Aile Kararnamesi (1917) 120
E. Usul Hukuku 121
VII. TANZİMAT DÖNEMİ YARGI ÖRGÜTÜ 122
A. Ceza Mahkemeleri 122
B. Ticaret Mahkemeleri 122
C. Nizamiye Mahkemeleri 123
D. Yüksek Mahkemeler: Şura–yı Devlet & Divan–ı Ahkam–ı Adliye 124
E. Adliye Nezareti 124
F. Şer’iye Mahkemeleri 125
VIII. TANZİMAT DÖNEMİNDE YARGI SİSTEMİNE KATILAN YENİ KURUMLAR 125
A. Savcılık (müdde–i umumi) 125
B. Avukatlık (dava vekili, muhami) 125
C. Noterlik (mukavelat muharriri, katib–i adl) 126
IX. HUKUK EĞİTİMİNDE MODERNLEŞME 126
Dördüncü Bölüm
CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRK HUKUKU
I. CUMHURİYETİN KURULUŞ SÜRECİNDE İLK HUKUKİ VE SİYASİ ADIMLAR 127
II. CUMHURİYET DÖNEMİ KANUNLAŞTIRMA HAREKETLERİ 128
A. Medeni Hukuk 128
B. Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku 128
C. Ticaret Hukuku 129
D. Medeni Usul Hukuku 129
E. İcra ve İflas Hukuku 129
III. TÜRK HUKUK TARİHİNDE KANUNLAŞTIRMA HAREKETLERİNDEKİ ETKENLER 130
IV. CUMHURİYET DÖNEMİNDE UYGULANAN OSMANLI KANUNLARI 130
Kaynakça 133
Kavram Dizini 135