Sağlıkta Görünmeyen Şiddet Mobbing (9786255827302)

ÖNSÖZ ............................................................................................ix
TAKDİM .......................................................................................xvii
YAZAR ÖNSÖZÜ ...........................................................................ix
xix
YAYIN DİLİ VE ANONİMLEŞTİRME İLKELERİ ...................xxv
Bölüm 1
SAĞLIK SEKTÖRÜNDE MOBBİNG MAĞDUR HİKAYELERİ
Öykü 1: Acil Serviste İlk Nöbet 3
Öykü 2: Triyaj Masasındaki Sessiz Çıkış 6
Öykü 3: Kayıt Ekranının Ardındaki Yorgunluk 9
Öykü 4: Tüpün Ucundaki Emek 12
Öykü 5: Koruyucu Önlüğü İsteyen Teknisyen 15
Öykü 6: Ameliyat Listesinden Silinen Hekim 18
Öykü 7: Anestezi Odasında Suskunluk 21
Öykü 8: Sterilizasyonun Görünmeyen Elleri 24
Öykü 9: Yoğun Bakımda Mola Hakkı 27
Öykü 10: Doğumhanede İki Ses 30
Öykü 11: Ambulansın Arka Koltuğunda 33
Öykü 12: Diş Ünitesinin Başında 36
Öykü 13: Fizyoterapi Salonunda Kilitlenen Program 39
Öykü 14: Diyet Listesinden Daha Fazlası 42
Öykü 15: İlaç Güvenliği Uyarısı 45
Öykü 16: Cihaz Arızasının Sorumlusu 48
Öykü 17: Klinik Psikoloğun Sır Tutma Sınavı 51
Öykü 18: Sosyal Hizmet Odasında Yalnız Dosyalar 54
Öykü 19: Bölüm Sorumlusunun İki Arada Kalması 57
xixÖykü 20: Başhekim Yardımcısının İmza Sınavı 60
Öykü 21: Başhekimin Sessiz Koridorları 63
Öykü 22: Sendikalı Çalışanın Nöbet Çizelgesi 66
Öykü 23: Evde Sağlık Ekibinin Uzun Yolu 69
Öykü 24: Temizlik Personelinin Beyaz Koridoru 72
Öykü 25: Güvenlik Noktasında Bitmeyen Bekleyiş 75
Öykü 26: Faturalandırma Biriminde Hata Avcılığı 78
Öykü 27: Odyometri Odasında Duyulmayan Ses 81
Öykü 28: Son Toplantı: Güvenli Hastane Mümkün 84
Öykü 29: Aile Sağlığı Merkezinde Tek Başına 88
Öykü 30: Asistan Hekimin Uzayan Gecesi 91
Öykü 31: Uzman Hekimin Konsültasyon Sınavı 94
Öykü 32: Klinik Eczacının İlaç Güvenliği Direnci 97
Öykü 33: Görüntüleme Odasında Kurşun Önlük 100
Öykü 34: Patoloji Masasındaki Sessiz İmza 103
Öykü 35: Kan Alma Biriminde Sıranın Sesi 106
Öykü 36: Diyaliz Ünitesinde Aynı Makine, Farklı Muamele 109
Öykü 37: Protez Laboratuvarında Tozun İçinde 112
Öykü 38: Radyoterapi Odasında Ölçülü Sessizlik 115
Öykü 39: Adli Tıp Polikliniğinde Hassas Dosya 118
Öykü 40: İş Yeri Hekiminin Yazılı Uyarısı 121
Öykü 41: Hasta Hakları Biriminde İki Ateş Arasında 124
Öykü 42: Bilgi İşlem Odasında Gece Mesajı 127
Öykü 43: Morg Hizmetlerinde Görünmeyen Saygı 130
Öykü 44: Sağlık Bakım Hizmetleri Müdürünün Liste Sınavı 133
Öykü 45: İşyeri Hekiminin Risk Defteri 136
Öykü 46: Hasta Hakları Masasında Sosyal Çalışmacı 140
Kaynakça ve Açık Kaynak Notları 144
Son Söz 145
xxBölüm 2
RİSKLER, HAK TEMELLİ ÇERÇEVE, AKREDİTASYON BOYUTU VE POLİTİKA YOL HARİTASI
ÖNSÖZ 149
1. Yönetici Özeti 151
2. Amaç, Kapsam ve Yöntem 154
2.1. Amaç 154
2.2. Kapsam 155
2.3. Yöntem 155
2.4. Sınırlılıklar 155
3. Kavramsal ve Hukuki Çerçeve 156
3.1. Mobbing Nedir? 156
3.2. Sağlık Sektöründe Mobbingin Ayırt Edici Boyutu 157
3.3. İlgili Hak ve Yükümlülükler 157
4. Sağlık Sektöründe Mobbing Neden Yapısal Bir Risktir? 158
4.1. WHO ve OECD Verileriyle Türkiye Sağlık Sektörünün Karşılaştırmalı Görünümü 158
5. Akademik Literatürde Sağlıkta Mobbing Bulguları 161
5.1. Uluslararası Literatür 161
5.2. Türkiye Literatürü 162
6. MMD Verileri ve Türkiye Mobbing Farkındalığı Araştırması: Sağlık Sektörü İçin Ne Söylüyor? 163
6.1. MMD 2025 Yılı Raporundan Sağlık Alanına İlişkin Sinyaller 163
6.2. Türkiye Mobbing Farkındalığı Araştırmasından Çıkan Sonuçlar 164
6.2.1. Farkındalık var, kurumsal kapasite güveni zayıf....165 6.2.2. Sessizlik ve misilleme korkusu önemli bir yönetişim
sorunudur 165
6.2.3. Sağlık sektörü için yatay politika yetmez, sektörel mimari gerekir 165
xxi7. Hasta Hakları, Hekim Hakları ve Mobbing İlişkisi 166
7.1. Hasta Hakları Boyutu 166
7.2. Hekim Hakları Boyutu 166
7.3. Çalışan Hakları ile Hasta Haklarının Ortak Paydası 167
8. Akreditasyon, Kalite Yönetimi ve ISO Boyutu 168
8.1. Sağlıkta Akreditasyon Sisteminin Önemi 168
8.2. ISO 45001 ve ISO 45003 Neden Kritik? 169
8.3. Entegrasyon Matrisi 169
8.3.1. Risk yönetimi 169
8.3.2. Çalışan güvenliği 170
8.3.3. Eğitim 170
8.3.4. İzleme ve iyileştirme 170
8.3.5. Hak temelli hizmet 171
9. Sağlık Bakanlığı’nın Mobbingle Mücadele Performansı: SWOT Analizi 171
9.1. Güçlü Yönler 171
9.2. Zayıf Yönler 172
9.3. Fırsatlar 173
9.4. Tehditler 173
9.5. SWOT Analizinden Çıkan Sonuç 174
10. Sağlık Bakanlığı’na Politika Önerileri 174
10.1. Ulusal Düzeyde Sağlıkta Mobbingle Mücadele Çerçevesi Yayımlanmalıdır 174
10.2. Çalışan Hakları ve Güvenliği Birimlerinde Mobbing İçin Ayrı SOP Tanımlanmalıdır 175
10.3. Anti-Misilleme Mekanizması Kurulmalıdır 175
10.4. Mobbing Göstergeleri Sağlıkta Kalite ve Akreditasyon Sistemine Entegre Edilmelidir 175
10.5. ISO 45003 Temelli Psikososyal Risk Yönetimi Zorunlu Hale Getirilmelidir 176
10.6. Yönetici Yetkinliği Programı Oluşturulmalıdır 176
xxii10
7. Sağlık Çalışanları İçin Çok Kanallı Başvuru Altyapısı Kurulmalıdır 176
10.8. Psikolojik ve Hukuki Destek Paketi Standardize Edilmelidir 177
10.9. Eğitim ve Farkındalık Zorunlu Hale Getirilmelidir 177
10.10. Sağlıkta Mobbing Yıllık Kamu Raporu Yayımlanmalıdır 177
10.11. ILO C190 ile Uyum Perspektifi Benimsenmelidir 178
11. Önerilen Uygulama Yol Haritası 178
11.1. 0–6 ay 178
11.2. 6–12 ay 178
11.3. 12–24 ay 179
12. Sonuç 179
Kaynakça 181