Sağlık Hukuku (9786253231996)

Marka : Adalet Yayınevi

İndirim Oranı : %10 İndirim

Fiyat : ₺700,00

İndirimli : ₺630,00

₺124,13 `den başlayan taksitlerle

İçindekiler

Sağlık Hukuku

İçindekileri İncele

ÖNSÖZ ............................................................................................................................... 5
İÇİNDEKİLER....................................................................................................................... 7
KISALTMALAR LİSTESİ...................................................................................................... 19
BİRİNCİ BÖLÜM
SAĞLIK HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARI VE KAYNAKLARI
I. TEMEL KAVRAMLAR ........................................................................................... 21
A. Sağlık ................................................................................................................. 21
B. Hukuk ................................................................................................................ 22
C. Sağlık Hukuku.................................................................................................... 22
D. Hasta ................................................................................................................. 25
E. Hekim ................................................................................................................ 25
F. Sağlık Mesleği Mensubu.................................................................................... 26
G. Malpraktis ......................................................................................................... 27
H. Komplikasyon.................................................................................................... 29
İ. Endikasyon ........................................................................................................ 32
J. Tababet ve Şuabat............................................................................................. 33
K. Kurumlar ........................................................................................................... 34
1. Sağlık Bakanlığı........................................................................................... 34
2. Türk Tabipleri Birliği ................................................................................... 35
3. Türk Eczacıları Birliği................................................................................... 36
4. Türk Diş Hekimleri Birliği ............................................................................ 37
II. SAĞLIK HUKUKUNUN KAYNAKLARI..................................................................... 38
A. Anayasa............................................................................................................. 38
B. Uluslararası Anlaşmalar..................................................................................... 40
C. Kanunlar ............................................................................................................ 42
D. Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri...................................................................... 44
E. Tüzükler............................................................................................................. 47
F. Yönetmelikler.................................................................................................... 47
G. Genelgeler, Yönergeler ve Bildirgeler ............................................................... 50
H. İçtihat ve Doktrin............................................................................................... 50
İKİNCİ BÖLÜM
HASTA HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ
I. HASTA HAKLARI.................................................................................................. 53
A. Sağlık Hizmetlerinden Faydalanma Hakkı ......................................................... 55
1. Adil ve Hakkaniyete Uygun Olarak Faydalanma Hakkı............................... 56 8
2. Bilgi İsteme Hakkı 56
3. Sağlık Kuruluşunu Seçme ve Değiştirme Hakkı 57
4. Personeli Tanıma, Seçme ve Değiştirme Hakkı 58
5. Öncelik Sırasının Belirlenmesini İsteme 58
6. Tıbbi Gereklere Uygun Teşhis, Tedavi ve Bakım 59
7. Tıbbi Gereklilikler Dışında Müdahale Yasağı 59
8. Ötanazi Yasağı 60
9. Tıbbi Özen Gösterilmesini Talep Etme Hakkı 60
B. Sağlık Durumu ile İlgili Bilgi Alma Hakkı 60
1. Bilgilendirmenin Kapsamı ve Bilgi Verme Usulü 60
2. Kayıtları İnceleme Hakkı 62
3. Kayıtların Düzeltilmesini İsteme Hakkı 62
4. Bilgi Verilmemesini Talep Etme Hakkı 62
5. Bilgi Verilmesi Caiz Olmayan ve Tedbir Alınması Gereken Haller 63
C. Hasta Haklarının Korunması 63
1. Mahremiyete Saygı Gösterilmesini Talep Etme Hakkı 63
2. Rıza Olmaksızın Tıbbi Ameliyeye Tabi Tutulmama Hakkı 64
3. Tedaviyi Reddetme ve Durdurma Hakkı 65
4. Bilgilerinin Gizli Tutulmasını Talep Etme Hakkı 65
D. Diğer Hasta Hakları 65
1. Güvenliğinin Sağlanmasını Talep Etme Hakkı 66
2. Dini Vecibeleri Yerine Getirebilme ve Dini Hizmetlerden
Faydalanma Hakkı 66
3. İnsani Değerlere Saygı Gösterilmesini Talep Etme ve Ziyaret Hakkı 67
4. Refakatçi Bulundurma Hakkı 68
5. Hizmetin Sağlık Kurum ve Kuruluşu Dışında Verilmesini Talep Etme
Hakkı 69
6. Müracaat, Şikayet ve Dava Hakkı 70
II. HASTA YÜKÜMLÜLÜKLERİ ................................................................................... 73
A. Genel Yükümlülükler 73
B. İş birliği Yükümlülüğü 74
C. Bildirme Yükümlülüğü 77
D. Ücret Ödeme Yükümlülüğü 77
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
HEKİM HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ
I. HEKİM HAKLARI .................................................................................................. 79
A. Bilgi Alma Hakkı 80
B. İş birliği Talep Etme Hakkı 80
C. Hastayı Reddetme Hakkı 81
D. Hizmetten Çekilme Hakkı 82
E. Tanıklıktan Çekinme Hakkı 84
F. Diğer Haklar 85
9
II. HEKİMİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ ............................................................................... 87
A. Özen Yükümlülüğü ............................................................................................ 87
B. Öykü Alma, Muayene ve Teşhis Yükümlülüğü .................................................. 90
C. Tedavi Yükümlülüğü.......................................................................................... 92
D. Aydınlatma Yükümlülüğü .................................................................................. 93
E. Kayıt Tutma Yükümlülüğü ................................................................................. 94
F. Sır Saklama Yükümlülüğü .................................................................................. 97
G. Bildirim Yükümlülüğü ...................................................................................... 101
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
TIBBİ MÜDAHALENİN HUKUKA UYGUNLUĞU
I
GİRİŞ 105
II. GENEL AÇIKLAMALAR 105
A. Tıbbi Müdahale Kavramı ................................................................................. 105
B. Anayasal ve Uluslararası Dayanak................................................................... 107
C. Sağlık Mevzuatındaki Düzenlemeler ............................................................... 108
D. Tıbbi Müdahalenin Hukuki Niteliği.................................................................. 109
E. Tıbbi Müdahalenin Hukuka Uygunluk Şartları................................................. 112
III. MÜDAHALENİN YETKİLİ SAĞLIK PERSONELİ TARAFINDAN YAPILMASI 112
A. Genel Olarak.................................................................................................... 112
B. Yetkinin Kapsamı............................................................................................. 113
C. Ekip Çalışması ve Görev Devri ......................................................................... 114
D. Acil Durumlarda Yetki...................................................................................... 115
E. Yetkisiz Müdahalenin Hukuki Sonuçları .......................................................... 116
IV. HASTANIN AYDINLATILMASI 117
A. Genel Olarak.................................................................................................... 117
B. Aydınlatma Çeşitleri ........................................................................................ 119
C. Aydınlatılacak Kişi............................................................................................ 121
D. Aydınlatacak Kişi ............................................................................................. 123
E. Aydınlatmanın Zamanı .................................................................................... 124
F. Aydınlatmanın Kapsamı .................................................................................. 125
G. Aydınlatmanın Şekli......................................................................................... 126
H. Aydınlatma Gerektirmeyen Haller .................................................................. 127
İ. Aydınlatmanın Geri Alınması ve Düzeltilmesi ................................................. 129
J. Hatalı veya Eksik Aydınlatmanın Sonuçları...................................................... 130
V. HASTANIN RIZASI (ONAM) 131
A. Genel Olarak.................................................................................................... 131
B. Rıza Açıklamasının Çeşitleri............................................................................. 132
C. Rıza Ehliyeti ..................................................................................................... 134
D. Rızanın Kapsamı .............................................................................................. 137
E. Rızanın Aranmadığı Haller ............................................................................... 138
F. Varsayılan Rıza ................................................................................................ 140 10
G. Rızaya Rağmen Hukuka Aykırı Olan Müdahaleler 141
H. Rızayı Sakatlayan Haller 143
İ. Rızanın Geri Alınması 144
J. Rıza Formu 145
K. Rıza Gösterilmemesi Durumunda Yapılması Gerekenler 146
L. Tedaviyi Ret 147
M. Rızanın Varlığı Konusunda Hekimin Yanılması 149
VI. TIP BİLİMİNİN GEREKLERİNE UYGUN HAREKET EDİLMESİ .................................. 150
A. Genel Olarak 150
B. Endikasyon 150
C. Tıbbi Standart ve Özen Yükümlülüğü 152
D. Komplikasyon ve Malpraktis Ayrımı 154
BEŞİNCİ BÖLÜM
ZORUNLU AŞI
I. GENEL OLARAK.................................................................................................. 157
II. ZORUNLU AŞIYA DAİR DÜZENLEMELER ............................................................. 159
III. ANAYASA MAHKEMESİ İÇTİHADI....................................................................... 161
IV. YARGITAY İÇTİHADI........................................................................................... 163
ALTINCI BÖLÜM
HEKİMİN TAZMİNAT SORUMLULUĞU
I. GENEL OLARAK.................................................................................................. 165
II. HEKİM VE HASTA ARASINDAKİ İLİŞKİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ ................................. 165
A. Serbest Çalışan Hekim 165
B. Özel Sağlık Kurum ve Kuruluşlarında Çalışan Hekim 167
C. Kamu Sağlık Kurum ve Kuruluşlarında Çalışan Hekim 167
III. TAZMİNAT SORUMLULUĞUNUN ESASLARI........................................................ 167
A. Hukuka Aykırılık 168
B. Kusur 168
C. Zarar 170
D. Nedensellik Bağı 171
IV. YARGILAMA USULÜ........................................................................................... 172
YEDİNCİ BÖLÜM
SAĞLIK HUKUKUNDA KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI
I. GENEL OLARAK.................................................................................................. 175
II. MEVZUATIMIZDAKİ DÜZENLEMELER ................................................................. 175
III. HBYS VE E-NABIZ SİSTEMLERİ............................................................................ 177 11
SEKİZİNCİ BÖLÜM
SAĞLIKTA ŞİDDET
I. GENEL OLARAK 181
II. MEVZUATIMIZDAKİ DÜZENLEMELER 181
A. Maddi Ceza Hukukuna İlişkin Düzenlemeler ................................................... 181
1. Kasten Yaralama....................................................................................... 183
2. Hakaret..................................................................................................... 184
3. Tehdit ....................................................................................................... 185
4. Görevi Yaptırmamak İçin Direnme ........................................................... 186
5. Kamu Hizmetlerinden Yararlanma Hakkının Engellenmesi ...................... 186
B. Ceza Muhakemesi Hukukuna İlişkin Düzenlemeler......................................... 187
III. SAĞLIKTA ŞİDDET DURUMUNDA ÇEŞİTLİ İMKANLAR 189
A. Hukuki Yardım ................................................................................................. 190
B. Beyaz Kod Uygulaması .................................................................................... 191
DOKUZUNCU BÖLÜM
TÜP BEBEK, TAŞIYICI ANNELİK VE ÜREME HÜCRESİ DONASYONU
I
GİRİŞ 193
II. TEMEL KAVRAMLAR 194
A. Üremeye Yardımcı Tedavi ............................................................................... 194
B. Donasyon (Üreme Hücresi ve Embriyo Bağışı) ................................................ 195
C. Taşıyıcı Annelik................................................................................................ 195
III. TÜP BEBEK UYGULAMASI 196
A. Hukuki Dayanağı.............................................................................................. 196
B. Tüp Bebek Uygulamasının Şartları .................................................................. 197
C. Üreme Hücresi ve Embriyonun Dondurulması................................................ 199
D. Sosyal Güvenlik Kurumunca Karşılanma Şartları............................................. 200
IV. DONASYON VE TAŞIYICI ANNELİK YASAĞI VE YAPTIRIMLARI 200
A. Yasağın Kapsamı.............................................................................................. 200
B. Ceza Hukuku Bakımından Sonuçlar................................................................. 201
C. İdari ve Mesleki Yaptırımlar ............................................................................ 203
V. SOYBAĞI VE NÜFUS KAYDI 203
A. Ana ile Soybağı ................................................................................................ 203
B. Baba ile Soybağı .............................................................................................. 204
C. Yurt Dışında Taşıyıcı Annelik ve Nüfus Kaydı................................................... 205
D. Taşıyıcı Annelik Sözleşmesinin Geçersizliği ..................................................... 205
E. Çocuğun Soybağını Öğrenme Hakkı ................................................................ 206
VI. SAĞLIK HUKUKU BOYUTU 206
A. Hekim ile Hasta Arasındaki Hukuki İlişki ve Hekimin Sorumluluğu ................. 206
B. Aydınlatılmış Onam ......................................................................................... 207
C. Embriyonun Hukuki Statüsü............................................................................ 208
D. Kişisel Verilerin Korunması.............................................................................. 208
E. Üreme Turizmi ................................................................................................ 209 12
VII. KARŞILAŞTIRMALI HUKUK VE AİHM İÇTİHADI.................................................... 210
A. Karşılaştırmalı Hukuk 210
B. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi İçtihadı 212
VIII. DONASYON VE TAŞIYICI ANNELİK HAKKINDAKİ GÖRÜŞLER VE
DEĞERLENDİRME .............................................................................................. 214
A. Serbest Bırakılmasına Yönelik Görüşler 214
B. Yasaklanmasına Yönelik Görüşler 215
C. Değerlendirme 216
ONUNCU BÖLÜM
ÇOCUK DÜŞÜRTME SUÇU (TCK m. 99)
I. GENEL OLARAK.................................................................................................. 217
II. MEVCUT DÜZENLEMELER.................................................................................. 217
III. KORUNAN HUKUKİ DEĞER ................................................................................ 220
IV. SUÇUN UNSURLARI ........................................................................................... 221
A. Maddi Unsurlar 221
B. Manevi Unsur 227
V. ŞAHSİ CEZASIZLIK NEDENİ ................................................................................. 228
VI. SUÇUN ÖZEL GÖRÜNÜŞ BİÇİMLERİ.................................................................... 230
A. Teşebbüs 230
B. İştirak 230
C. İçtima 231
VII. YAPTIRIM VE YARGILAMA USULÜ ..................................................................... 232
ON BİRİNCİ BÖLÜM
ÇOCUK DÜŞÜRME SUÇU (TCK m. 100)
I. GENEL OLARAK.................................................................................................. 233
II. KORUNAN HUKUKİ DEĞER ................................................................................ 233
III. SUÇUN UNSURLARI ........................................................................................... 234
A. Maddi Unsurlar 234
B. Manevi Unsur 236
IV. KUSURLULUK .................................................................................................... 236
V. SUÇUN ÖZEL GÖRÜNÜŞ BİÇİMLERİ.................................................................... 237
A. Teşebbüs 237
B. İştirak 237
C. İçtima 238
VI. YAPTIRIM VE YARGILAMA USULÜ ..................................................................... 238
ON İKİNCİ BÖLÜM
KISIRLAŞTIRMA SUÇU (TCK m. 101)
I. GENEL OLARAK.................................................................................................. 239
II. MEVCUT DÜZENLEME ....................................................................................... 240 13
III. KORUNAN HUKUKİ DEĞER 240
IV. SUÇUN UNSURLARI 241
A. Maddi Unsurlar ............................................................................................... 241
B. Manevi Unsur.................................................................................................. 244
V. SUÇUN ÖZEL GÖRÜNÜŞ BİÇİMLERİ 245
A. Teşebbüs ......................................................................................................... 245
B. İştirak .............................................................................................................. 245
C. İçtima .............................................................................................................. 246
VI. YAPTIRIM VE YARGILAMA USULÜ 247
ON ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
KASTRASYON (HADIM ETME)
I
GİRİŞ 249
II. KAVRAM 251
A. Kastrasyon Kavramı......................................................................................... 251
B. Benzer Kavramlarla İlişkisi............................................................................... 252
1. Sterilizasyon (Kısırlaştırma) ...................................................................... 252
2. Mevzuattaki “Tıbbi Tedavi” Kavramı........................................................ 253
3. İnterseks Müdahaleler ve Cinsiyet Uyum Cerrahisi ................................. 253
III. TIBBİ ENDİKASYONLA KASTRASYON VE RIZA 254
A. Hukuka Uygunluk Şartları................................................................................ 254
B. Aydınlatmanın Kapsamı .................................................................................. 255
C. Eşin Rızası Sorunu............................................................................................ 256
D. Kısıtlılar ve Çocuklar ........................................................................................ 256
IV. RIZA DIŞI KASTRASYONUN CEZAİ SONUÇLARI 257
A. Genel Olarak.................................................................................................... 257
B. Kasten Yaralamanın Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Hali (TCK m. 87/2) ........... 257
C. Kısırlaştırma Suçu (TCK m. 101)....................................................................... 258
D. İçtima Sorunu .................................................................................................. 259
V. CEZA İNFAZ HUKUKUNDA KİMYASAL KASTRASYON 260
A. Kanuni Dayanak............................................................................................... 260
B. Yönetmelik ...................................................................................................... 261
C. Hukuki Niteliği ................................................................................................. 263
D. Rıza Sorunu ve Öğretideki Eleştiriler ............................................................... 263
VI. CİNSİYET UYUMU, İNTERSEKS MÜDAHALELER VE ÜREME YETENEĞİNDEN
YOKSUNLUK ŞARTI 265
A. TMK m. 40 ve Üreme Yeteneğinden Yoksunluk Şartı...................................... 265
B. AİHM’nin Y.Y./Türkiye Kararı........................................................................... 266
C. Anayasa Mahkemesinin İptal Kararı................................................................ 267
D. İnterseks Çocuklara Yapılan Müdahaleler ....................................................... 268
VII. KARŞILAŞTIRMALI HUKUK 268
A. Gönüllülük Modeli........................................................................................... 268 14
1. Almanya 268
2. Çek Cumhuriyeti 269
3. Kuzey Avrupa Ülkeleri 269
B. Zorunlu Model 270
1. Polonya 270
2. Amerika Birleşik Devletleri 270
C. Değerlendirme 271
ON DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
ORGAN VE DOKU NAKLİ
I
GİRİŞ 273
II. KAVRAM VE TARİHİ GELİŞİM ............................................................................. 274
A. Organ ve Doku Kavramları 274
B. Nakil Kavramı ve Türleri 275
C. Türk Hukukunda Tarihi Gelişim 276
III. ULUSLARARASI BELGELER.................................................................................. 278
A. Avrupa Konseyi Belgeleri 278
B. Birleşmiş Milletler ve Dünya Sağlık Örgütü 279
C. İstanbul Bildirgesi 280
D. Avrupa Birliği ve AB Temel Haklar Şartı 280
E. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 280
IV. HUKUKİ NİTELİĞİ ............................................................................................... 281
A. Haksız Fiil ve Suç Oluşturması Sorunu 281
B. Hukuka Uygunluk Nedeni Olarak Kanun Hükmünü Yerine Getirme ve
Hakkın İcrası 282
C. Rızanın Niteliği ve Sınırları 283
D. Organ ve Dokuların Hukuki Statüsü 283
V. YAŞAYAN KİŞİLERDEN ORGAN VE DOKU NAKLİNİN ŞARTLARI ........................... 285
A. Vericiye İlişkin Şartlar 285
1. Yaş ve Ayırt Etme Gücü 285
2. Akli ve Ruhsal Durum 286
3. Alıcı ile Yakınlık İlişkisi 287
B. Rızaya İlişkin Şartlar 288
1. Şekil 288
2. Aydınlatılmış Rıza 289
3. Tesirden Uzak Olma ve Bedelsizlik 290
4. Rızanın Geri Alınması 290
C. Hekime ve Nakil Merkezine İlişkin Şartlar 291
D. Alınacak Organa İlişkin Şartlar 291
VI. ÖLÜLERDEN ORGAN VE DOKU NAKLİNİN ŞARTLARI........................................... 292
A. Ölümün Tespiti 292
1. Beyin Ölümü Kavramı 292
15
2. Ölüm Kararını Verecek Hekimler.............................................................. 294
3. Bağımsızlık İlkesi....................................................................................... 294
B. Rıza Sistemleri ................................................................................................. 295
C. 2238 Sayılı Kanun m. 14’e Göre Rıza............................................................... 296
1. Kişinin Sağlığında Açıkladığı İrade ............................................................ 296
2. Yakınların Rızası........................................................................................ 297
3. Kimliği Belirsiz Kişiler, Kazazedeler ve Ceset Üzerinde Değişiklik
Yapmayan Dokular ................................................................................... 298
D. Adli Vakalarda Organ Alınması........................................................................ 300
VII. ORGAN VE DOKU TİCARETİ 301
A. Genel Olarak.................................................................................................... 301
B. Korunan Hukuki Değer .................................................................................... 302
C. TCK m. 91’de Yaptırım Altına Alınan Suç Tipleri.............................................. 302
1. Rızaya Dayanmaksızın Canlıdan Organ veya Doku Alınması (m
91/1)......................................................................................................... 302
2. Hukuka Aykırı Olarak Ölüden Organ veya Doku Alınması (m. 91/2) ........ 303
3. Organ veya Doku Ticareti (m. 91/3) ......................................................... 304
4. Nitelikli Hal: Örgüt Faaliyeti (m. 91/4) ..................................................... 304
5. Hukuka Aykırı Elde Edilen Organı Saklama, Nakletme, Aşılama (m
91/5)......................................................................................................... 305
6. İlan ve Reklam (m. 91/6) .......................................................................... 305
7. Tüzel Kişiler (m. 91/7) .............................................................................. 306
D. Zorunluluk Hali (m. 92).................................................................................... 306
E. Etkin Pişmanlık (m. 93).................................................................................... 307
F. Soruşturma ve Kovuşturma............................................................................. 307
ON BEŞİNCİ BÖLÜM
ÖTANAZİ
I
GİRİŞ 309
II. ÖTANAZİ KAVRAMI 310
A. Tanım ve Etimoloji........................................................................................... 310
B. Unsurları.......................................................................................................... 311
III. ÖTANAZİ VE TALEP ÜZERİNE ÖLDÜRME 312
A. Talep Üzerine Öldürme Kavramı ..................................................................... 312
B. Ötanazi ile Talep Üzerine Öldürme Arasındaki İlişki........................................ 313
C. Ötanazi ile İntihara Yardım Arasındaki İlişki .................................................... 313
IV. ÖTANAZİNİN TÜRLERİ 314
A. Aktif Ötanazi.................................................................................................... 314
B. Pasif Ötanazi.................................................................................................... 315
C. Dolaylı Ötanazi ................................................................................................ 316
D. Hastanın İradesine Göre Ayırım ...................................................................... 317
E. Hekim Yardımlı İntihar .................................................................................... 317 16
V. KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA ÖTANAZİ.............................................................. 318
A. Aktif Ötanaziye İzin Veren Ülkeler 318
B. Yalnızca Yardımlı İntihara İzin Veren Ülkeler 320
VI. TÜRK HUKUKUNDA ÖTANAZİNİN YERİ .............................................................. 321
A. Anayasal Çerçeve 321
B. Ceza Mevzuatı ve İlgilinin Rızası 322
C. Sağlık Mevzuatı 323
1. Hasta Hakları Yönetmeliği 323
2. Tıbbi Deontoloji Nizamnamesi 324
D. İnsan Hakları ve Biyotıp Sözleşmesi 325
E. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi İçtihadı 326
VII. ÖTANAZİNİN HUKUKİ SONUÇLARI..................................................................... 327
A. Ceza Sorumluluğu 327
1. Aktif Ötanazi 327
2. Pasif Ötanazi 328
3. Dolaylı Ötanazi 330
4. Hekim Yardımlı İntihar 330
5. Hak Yoksunlukları 331
B. Disiplin Sorumluluğu 331
C. Hukuki Sorumluluk 331
VIII. ÖTANAZİNİN LEHİNDE VE ALEYHİNDE ÖNE SÜRÜLEN GÖRÜŞLER ...................... 332
A. Ötanazinin Lehindeki Görüşler 332
B. Ötanazinin Aleyhindeki Görüşler 334
C. Değerlendirme 336
ON ALTINCI BÖLÜM
İNTİHARA YÖNLENDİRME, AÇLIK GREVİ VE ÖLÜM ORUCU
I
GİRİŞ 337
II. İNTİHAR KAVRAMI VE TARİHİ GELİŞİM .............................................................. 338
A. Kavram 338
B. Tarihi Gelişim 339
C. Karşılaştırmalı Hukuk 339
D. Benzer Kavramlardan Ayırt Edilmesi 340
III. İNTİHARIN VE İNTİHARA TEŞEBBÜSÜN HUKUKİ NİTELİĞİ................................... 341
IV. İNTİHARA YÖNLENDİRME SUÇU (TCK m. 84) ..................................................... 343
A. Genel Bilgiler 343
B. Korunan Hukuki Değer 344
C. Suçun Unsurları 345
1. Fiil 345
a. İntihara Yönlendirme (TCK m. 84/1) 345
aa. İntihara Azmettirme 347
bb. İntihara Teşvik Etme 348
17
cc. İntihar Kararını Kuvvetlendirme................................................. 348
dd. İntihara Yardım Etme ................................................................. 348
b. Başkalarını İntihara Alenen Teşvik Etme (TCK m. 84/3) .................... 350
c. İntihara Sevk ve Mecbur Etme (TCK m. 84/4) ................................... 352
aa. İşlediği Fiilin Anlam ve Sonuçlarını Algılama Yeteneği
Gelişmemiş Olan veya Ortadan Kaldırılan Kişilerin İntihara
Sevk Edilmesi ............................................................................. 352
bb. Cebir veya Tehdit Kullanmak Suretiyle Kişilerin İntihara
Mecbur Edilmesi ........................................................................ 353
2. Fail............................................................................................................ 354
3. Mağdur..................................................................................................... 355
4. Nitelikli Unsurlar ...................................................................................... 355
5. Tipikliğin Manevi Unsuru ......................................................................... 356
D. Suçun Özel Görünüş Şekilleri........................................................................... 357
1. Teşebbüs .................................................................................................. 357
2. İştirak ....................................................................................................... 357
3. İçtima ....................................................................................................... 358
4. Özel Bir Durum: Karşılıklı İntihar .............................................................. 358
E. Soruşturma ve Kovuşturma Usulü................................................................... 359
V. YARGITAY UYGULAMASININ DEĞERLENDİRİLMESİ VE SAĞLIK HUKUKU
BAKIMINDAN ÖRNEK OLAYLAR 359
VI. AÇLIK GREVİ VE ÖLÜM ORUCU 361
A. Kavramlar ........................................................................................................ 361
B. İntihardan Farkı ve Hukuki Niteliği ..................................................................... 361
C. Hekimin Konumu............................................................................................. 362
D. Zorla Besleme ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Yaklaşımı .................. 363
E. Ceza İnfaz Kurumu Dışındaki Açlık Grevleri..................................................... 363
VII. HÜKÜMLÜ VE TUTUKLULARIN AÇLIK GREVİNE YÖNLENDİRİLMESİ 364
A. Hak Kullanımını ve Beslenmeyi Engelleme Suçu (TCK m. 298)........................ 364
B. Disiplin Sorumluluğu (CGTİHK m. 40 ve 44) .................................................... 366
C. Zorunlu Tıbbi Müdahale (CGTİHK m. 82)......................................................... 366
VIII. KENDİ İRADESİYLE İNTİHARA TEŞEBBÜS EDEN KİŞİ BAKIMINDAN HUKUKİ
SONUÇLAR 368
A. Ceza Hukuku ve Adli Sicil Bakımından............................................................. 368
B. Kamu Görevine Giriş Bakımından.................................................................... 369
1. Genel Kural............................................................................................... 369
2. Özel Sağlık Şartı Aranan Görevler ............................................................ 369
3. Değerlendirme ......................................................................................... 370
C. Silah Ruhsatı Bakımından ................................................................................ 370
D. Sigorta Hukuku Bakımından ............................................................................ 371
E. Tıbbi Müdahale ve Özgürlüğün Kısıtlanması Bakımından ............................... 371
F. Devletin Pozitif Yükümlülüğü .......................................................................... 372 18
ON YEDİNCİ BÖLÜM
CEZA MUHAKEMESİNDE OTOPSİ VE FETHİ KABİR
I
GİRİŞ 373
II. OTOPSİ KAVRAMI VE TÜRLERİ........................................................................... 374
A. Kavram 374
B. Ölü Muayenesi ve Otopsi Ayırımı 374
C. Otopsinin Türleri 375
III. OTOPSİYE BAŞVURULACAK HALLER................................................................... 376
A. Genel Olarak 376
B. Otopsinin Zorunlu Olduğu Haller 377
C. Otopsi Yapılmamasının Sonuçları 379
D. Yakınların İtirazı ve Dini Hassasiyetler 379
IV. OTOPSİ KARARI VE OTOPSİYE KATILANLAR ....................................................... 380
A. Otopsi Kararını Verecek Makam 380
B. Otopsiye Katılanlar 380
V. OTOPSİNİN YAPILIŞI .......................................................................................... 382
A. Dış Muayene 382
B. İç Muayene 382
C. Laboratuvar İncelemeleri 383
D. Görüntü Kaydı 384
E. Otopsi Raporu 384
VI. FETHİ KABİR ...................................................................................................... 385
A. Kavram ve Hukuki Dayanağı 385
B. Fethi Kabre Başvurulacak Haller 385
C. Fethi Kabir Kararı ve Usulü 386
D. Fethi Kabrin Sınırları 387
VII. OTOPSİ RAPORUNA İTİRAZ, ADLİ TIP KURUMU RAPORLARININ
BAĞLAYICILIĞI VE DELİL DEĞERİ ........................................................................ 388
A. Otopsi Raporunun Hukuki Niteliği 388
B. Otopsi Raporuna İtiraz 389
C. Adli Tıp Kurumu Raporlarının Bağlayıcılığı 390
D. Otopsi Raporunun Delil Değeri 391
KAYNAKÇA............................................................................................................... 393

Mehmet Emin Alşahin, Didem Erkayıran Eskiçırak

1. Baskı, Kasım 2026

399

16x24 cm

Karton Kapaklı

Favorilere Ekle

İstek Listeme Ekle

Karşılaştır

İndirimli Ürün

Fiyat Düşünce Haber Ver

Gelince Haber Ver

Artır Azalt

Tavsiye Et

Sağlık Hukuku

Prof. Dr. Mehmet Emin Alşahin, Arş. Gör. Didem Erkayıran Eskiçırak

ISBN: 9786253231996

Özellik	Detay
Baskı Tarihi	1. Baskı, Kasım 2026
Dil	Türkçe
Sayfa Sayısı	399
Boyut	16x24
Kapak Türü	Karton Kapaklı
Yayınevi	Adalet Yayınevi

Kitap Hakkında

Kitabımızda öncelikle sağlık hukukunun kaynakları, hasta ve hekimin hak ve yükümlülükleri, tıbbi müdahalenin hukuka uygunluğu, zorunlu aşı, hekimin tazminat sorumluluğu, sağlık verilerinin korunması ve sağlıkta şiddet konuları incelenmiştir. Sonraki bölümlerde ise tup bebek, taşıyıcı annelik ve üreme hücresi donasyonu, çocuk düşürtme ve çocuk düşürme suçları, kısırlaştırma, kastrasyon, organ ve doku nakli, ötanazi, intihara yönlendirme, açlık grevi ve ölüm orucu ile ceza muhakemesinde otopsi ve fethi kabir konularına yer verilmiştir. Her bölumde mevzuat, öğreti ve yargı kararları birlikte değerlendirilmiş, önemli görülen bazı kısımlarda karşılaştırmalı hukuktan örneklere ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarına yer verilmiştir. Konuların daha somut biçimde kavranabilmesi için pek çok bölümde örnek olaylar da aktarılmıştır.

Kitap hazırlanırken öncelikle hukuk fakültelerinde okutulan sağlık hukuku seçimlik derslerinin ihtiyaçları göz önünde bulundurulmuştur. Bununla birlikte konuların sistematiği ve anlatım dili, eserin tıp fakülteleri ile sağlık bilimleri fakültelerinde okutulan sağlık hukuku derslerin-de de kaynak olarak kullanılabilmesine imkân verecek biçimde belirlenmiştir.

Hekimlerin, hemşirelerin ve diğer sağlık mesleği mensuplarının mesleklerini icra ederken karşılaştıkları hukuki sorunlara yanıt bulabilmeleri de çalışmanın amaçları arasındadır. Aynı zamanda eserin, sağlık hukuku çalışan hukukçular için de yararlı olacağını umuyoruz.

Baskı Tarihi

2026

Havale ile Ödeme ₺630,00

Kredi Kartı Tek Çekim ₺630,00

DetailSocialBlock

Hızlı Gönderim

Güvenli Alışveriş

Taksit Seçenekleri