Profesyonel Futbolcuların İş İlişkileri (9786253231668)

SUNUŞ 5
ÖNSÖZ 7
KISALTMALAR 29
GİRİŞ 33
BİRİNCİ BÖLÜM
PROFESYONEL FUTBOLCU İLE KULÜP ARASINDAKİ HUKUKİ İLİŞKİNİN GENEL ÇERÇEVESİ
I. SPORDA PROFESYONELLİK KAVRAMI 37
A. PROFESYONEL SPORCU–AMATÖR SPORCU AYRIMI 37
B. SPORUN PROFESYONEL OLMASI–SPORCUNUN PROFESYONEL
OLMASI AYRIMI 38
C. PROFESYONEL SPOR FAALİYETİ–AMATÖR SPOR FAALİYETİ AYRIMI 40
D. PROFESYONEL LİG–AMATÖR LİG AYRIMI 41
II. PROFESYONEL FUTBOLCU 43
A. YAZILILIK ŞARTI 46
B. FUTBOL FAALİYETİ KAPSAMINDA YAPILAN HARCAMALARDAN
DAHA FAZLA ÖDEME ALINMASI 46
III. KULÜP KAVRAMI 48
A. 7405 SAYILI KANUN ÖNCESİ DÖNEM 50
B. 7405 SAYILI KANUN SONRASI DÖNEM 51
1. Spor Kulübü 52
2. Spor Anonim Şirketi 54
3. Kulüplerin TFF’ye tescili 54
IV. PROFESYONEL FUTBOLCU SÖZLEŞMESİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ 55
A. İŞ İLİŞKİSİ GÖRÜŞÜ 57
1. Genel Olarak 57
2. Değerlendirme 61
B. BAĞIMSIZ ÇALIŞAN GÖRÜŞÜ 66
1. Genel Olarak 66
2. Değerlendirme 67
C. İŞ KANUNU KAPSAM DIŞILIĞI ESASINA DAYANAN GÖRÜŞ 70
V. PROFESYONEL FUTBOLCU–AMATÖR FUTBOLCU AYRIMININ HUKUKİ
AÇIDAN ÖNEMİ 72
VI. SÖZLEŞMENİN TARAFLARI İLE TFF ARASINDAKİ HUKUKİ İLİŞKİ 75
A. GENEL OLARAK TFF 75
1. TFF’nin Kuruluşu 75
2. TFF’nin Görevleri 78
3. TFF’nin Hukuki Niteliği 79
B. KULÜPLER İLE TFF ARASINDAKİ HUKUKİ İLİŞKİ 84
C. FUTBOLCULAR İLE TFF ARASINDAKİ HUKUKİ İLİŞKİ 85
VII. PROFESYONEL FUTBOLCUNUN İŞ İLİŞKİSİNİ DÜZENLEYEN KAYNAKLAR 87
A. İŞ HUKUKU KAYNAKLARI 89
1. Ulusal Kanunlar 89
a. Profesyonel Futbolcuların İş İlişkilerinin Tabi Olduğu Temel
Kanun: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 89
b. Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu 90
c. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu 91
d. Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu 92
2. Toplu İş Sözleşmeleri 93
a. Karşılaştırmalı Hukukta Futbol Toplu İş Sözleşmesi
Örnekleri 94
(1) Amerika Birleşik Devletleri 94
(2) İspanya 96
(3) Fransa 96
(4) İngiltere 97
b. Türk Futbolu Bakımından Değerlendirme 98
c. Futbolda Uluslararası Sendikacılık Örneği: FIFPRO 104
d. Küresel Sosyal Diyalog Platformu 107
3. İş Sözleşmesi 110
a. Genel Olarak 110
b. TFF Tip Profesyonel Futbolcu Sözleşmesi 111
(1) Genel Olarak 111
(2) İçeriği 113
4. Kulüp İç Yönetmelikleri 116
a. Genel Olarak İşyeri İç Yönetmelikleri Kavramı 116
b. TFF Transfer Talimatı Düzenlemeleri 118
5. İşyeri Uygulamaları 121
6. İşverenin Yönetim Hakkı 122
B. SPORA ÖZGÜ KAYNAKLAR 123
1. Küresel Kaynaklar 124
a. FIFA Düzenlemeleri 124
(1) Genel Olarak 124
(2) Türk Profesyonel Futboluna Etkisi 126
i. FIFA DRC ve CAS Nezdinde Doğrudan Uygulanan
Hükümler Olması 126
ii. TFF Düzenlemelerine Esas Teşkil Etmeleri 127
b. FIFA DRC ve CAS Kararları 129
2. Ulusal Kaynaklar 130
a. TFF Statüsü ve Talimatları 130
(1) Genel Olarak 130
(2) TFF Statü ve Talimatlarının İş İlişkisine Uygulanması 131
b. TFF Uyuşmazlık Çözüm Kurulu ve Tahkim Kurulu Kararları 134
VIII. İŞ UYUŞMAZLIKLARININ ÇÖZÜMÜNDE YETKİLİ MERCİLER VE
UYGULANACAK HUKUKUN TESPİTİ 135
A. YETKİLİ MERCİNİN TESPİTİ 135
1. Türk Kulübü ile Türk Futbolcu Arasındaki Uyuşmazlıklar
Bakımından 136
a. Mahkeme 136
b. TFF Uyuşmazlık Çözüm Kurulu 137
(1) Genel Olarak 137
(2) Profesyonel Futbolcu Sözleşmesinden Doğan
Uyuşmazlıkların Tahkime Elverişliliği Sorunu 138
(3) Münhasır Tahkim Kaydının Geçerliliği 145
2. Türk Kulübü ile Yabancı Futbolcu Arasındaki İş Uyuşmazlıkları
Bakımından 147
a. Genel Olarak 147
b. FIFA DRC’nin Yetkisinin İstisnaları 149
(1) Ulusal Mahkemelere Başvuru 149
(2) Ulusal Tahkim Makamlarına Başvuru 150
i. Genel Olarak 150
ii. TFF Hukuk Kurulunun Yetkilendirilmesi Bakımından
Değerlendirme 154
(3) FIFA RSTP m.22’de Kabul Edilen İstisnalar Haricinde
Ulusal Makamlara Taşınması Hususu 158
(4) Uyuşmazlığın Aynı Anda Ulusal Makam ve FIFA DRC
Önüne Taşınması (Forum Shopping) 159
c. TFF Uyuşmazlık Çözüm Kurulunun Yabancı Futbolcunun İş
Uyuşmazlığına Bakıp Bakamayacağı Hususu 160
B. UYGULANACAK HUKUKUN TESPİTİ 162
1. Yabancı Futbolcu ile Türk Kulübü Arasındaki İş Uyuşmazlığına
Uygulanacak Hukukun Tespiti 162
a. FIFA DRC ve CAS Bakımından 162
b. TFF Hukuk Kurulları Bakımından 164
c. Türk Mahkemeleri Bakımından 168
2. Türk Futbolcu ile Türk Kulübü Arasındaki İş Uyuşmazlığına
Uygulanacak Hukukun Tespiti 169
IX. İŞÇİYİ KORUYUCU HÜKÜMLERİN PROFESYONEL FUTBOLCULARA
UYGULANIP UYGULANMAYACAĞI HUSUSU 170
İKİNCİ BÖLÜM
PROFESYONEL FUTBOLCU SÖZLEŞMESİNİN KURULMASI
I. SÖZLEŞME GÖRÜŞMELERİ SÜRECİ 175
A. SÖZLEŞME GÖRÜŞMELERİNE CİDDİ VE İYİNİYETLİ OLARAK
KATILMAK 176
B. GÖRÜŞMELER SIRASINDA TARAFLARIN BİLGİLENDİRME
YÜKÜMLÜLÜĞÜ 179
C. KARŞI TARAFIN ZARARA UĞRAMASINI ÖNLEYECEK TEDBİRLER
ALMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ 182
D. MEVCUT KULÜBÜN BİLGİLENDİRİLMESİ/RIZASI 183
1. Futbolcunun Mevcut Sözleşme Durumunun Tespiti 184
2. Mevcut Kulübün Bilgilendirilmesi veya Rızasının Alınması 185
a. FIFA RSTP m.18/3 hükmü 185
b. TFF PFSTT m.19/6 hükmü 187
3. Aykırılığın Yeni Sözleşmenin Geçerliliğine Etkisi 188
E. TARAFLAR ARASINDA ÖNSÖZLEŞME ADI VERİLEN BELGENİN
AKDEDİLMESİ HUSUSU 190
II. PROFESYONEL FUTBOLCUNUN TRANSFERİ 194
A. TRANSFER TÜRLERİ 194
1. İlk Kez Profesyonel Futbolcu Sözleşmesi İmzalanması 195
2. Başka Bir Kulüple Sözleşme İmzalanması 197
a. Futbolcunun Sözleşmesinin Sona Ermesi Hâlinde 197
b. Futbolcunun Kalıcı Transferi 197
(1) Kulüpler Arasındaki Hukuki İlişki: Transfer Sözleşmesi 198
(2) Futbolcu–Transfer Eden Kulübün Sözleşme Akdetmesi 199
(3) Futbolcunun Mevcut Sözleşmesinin Sona Erdirilmesi 200
3. Futbolcunun Geçici Transferi 202
a. Geçici Transferden Doğan Hukuki İlişkiler 204
(1) Futbolcu ile Asıl Kulübü Arasında 204
(2) Futbolcu ile Geçici Transfer Eden Kulüp Arasında 205
(3) Asıl Kulüp ile Geçici Transfer Eden Kulüp Arasında 206
b. Geçici Transferin Hukuki Niteliği 207
(1) Hasılat Kirası Görüşü 207
(2) Çifte İş Sözleşmesi Görüşü 208
(3) Geçici İş İlişkisi Görüşü 209
(4) Sözleşmenin Geçici Devri Görüşü 211
(5) Spora Özgü Sui Generis Bir Kurum Olduğu Yönündeki
Görüş 212
c. Süresi ve Şekli 213
d. Geçici Transferin Sayısına Yönelik Sınırlandırmalar 214
4. Futbolcunun Transfer Tazmiatından Pay Alması 216
5. Transfer Sözleşmelerinin TFF’ye Sunulması Yükümlülüğü 218
B. YETİŞTİRME TAZMİNATI KAVRAMI 219
1. Uluslararası Transferlerde Yetiştirme Tazminatı 221
a. Futbolcunun Yetiştirilmesi Kavramı 222
b. Yetiştirme Tazminatının Kapsamı ve İstisnaları 224
c. Yetiştirme Tazminatı Ödenecek Kulüpler 226
(1) Futbolcunun İlk Defa Profesyonel Olması Halinde 226
(2) Profesyonel Futbolcunun Sonraki Transferlerinde 227
d. Yetiştirme Tazminatının Hesaplanması 228
e. Disiplin Hükümleri 230
2. Ulusal Transferlerde Yetiştirme Tazminatı 230
3. Geçici Transferin Yetiştirme Tazminatına Etkisi 233
C. DAYANIŞMA MEKANİZMASI (KATKISI) 235
1. Dayanışma Katkısı Kavramı, Hesaplanması ve Ödenmesi 235
2. Türk Hukukunda Dayanışma Katkısı 238
3. Dayanışma Mekanizması ve Yetiştirme Tazminatının
Karşılaştırılması 239
D. YETİŞTİRME TAZMİNATI VE DAYANIŞMA KATKISININ FIFA CLEARING
HOUSE (FIFA TAKAS MERKEZİ) ARACILIĞIYLA ÖDENMESİ 241
E. KÖPRÜ TRANSFER YASAĞI 243
III. SÖZLEŞMENİN ŞEKLİ 246
A. FIFA DÜZENLEMELERİ 246
B. TÜRK HUKUKU BAKIMINDAN 250
1. TFF Talimatlarında Öngörülen Şeklin Kanuni Geçerlilik Şartı
Olduğu Görüşü 251
2. TFF Talimatlarıyla Kanuni Geçerlilik Şekil Şartı Getirilemeyeceği
Görüşü 254
3. Görüşümüz 255
IV. PROFESYONEL FUTBOLCU SÖZLEŞMESİNİN TFF NEZDİNDE TESCİLİ 258
A. GENEL OLARAK 258
B. TESCİL BAŞVURUSU 259
C. TESCİL SÜRESİ VE SAYISI SINIRLAMALARI 261
1. Transfer ve Tescil Dönemi 261
a. Genel Olarak 261
b. İstisnaları 263
(1) FIFA Düzenlemelerinde 263
(2) TFF Düzenlemelerinde 266
2. Tescilin Sayısına İlişkin Sınırlamalar 266
a. Genel Olarak 266
b. İstisnalar 267
D. TESCİLİN HÜKÜM VE SONUÇLARI 269
V. SÖZLEŞMENİN SÜRESİ 272
A. FIFA RSTP ve TFF PFSTT HÜKÜMLERİ 272
1. Asgari Süre 272
2. Azami Süre 274
B. SÖZLEŞMENİN BELİRLİ SÜRELİ YAPILMASI 277
C. SÖZLEŞMENİN BELİRLİ SÜRELİ YENİLENMESİ 278
D. TARAFLARIN ANLAŞARAK SÖZLEŞMEYİ YENİLEMESİ 285
E. UZATMA OPSİYONU TANINMASI 286
1. Uzatma Opsiyonu Kavramı 286
2. Profesyonel Futbolda Uzatma Opsiyonu Kavramı 287
3. Sadece Kulüp Lehine Tanınan Uzatma Opsiyonlarının Geçerliliği 289
a. Genel Olarak 289
b. Opsiyon Kaydının Geçerliliğinin Sözleşmeye Etkisi 292
c. Bazı Karşılaştırmalı Hukuk Sistemlerindeki Yaklaşım 293
(1) Almanya 293
(2) Avusturya 295
(3) İsviçre 298
d. FIFA DRC ve CAS’ın Yaklaşımları 298
(1) CAS 299
(2) FIFA DRC 302
e. TFF Tahkim Kurulunun Yaklaşımı 305
f. Türk Hukuku Bakımından Bir Değerlendirme 309
VI. SÖZLEŞMENİN SAĞLIK KONTROLLERİNİN BAŞARILI SONUÇLANMASI
ŞARTINA BAĞLANMASI 312
VII. SÖZLEŞMENİN ÇALIŞMA İZNİ ALINMASI ŞARTINA BAĞLANMASI 315
VIII. PROFESYONEL FUTBOLCUNUN DENENMESİ 317
A. SÖZLEŞME GÖRÜŞMELERİ KAPSAMINDA DENEME 317
1. Uluslararası Denemeler Bakımından 317
2. Ulusal Denemeler Bakımından 321
B. SÖZLEŞMENİN DENEME SÜRELİ KURULMASI 323
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
PROFESYONEL FUTBOLCU İLE KULÜBÜN SÖZLEŞMEDEN DOĞAN BORÇLARI
I. PROFESYONEL FUTBOLCUNUN BORÇLARI 327
A. İŞ GÖRME BORCU 327
1. Kapsamı 327
a. Müsabakalara Katılma Borcu 328
b. Antrenman ve Diğer Hazırlık Çalışmalarına Katılma Borcu 330
2. Futbolcunun Özen Borcu 331
a. Özen Borcu Kavramı 331
b. Profesyonel Futbolcunun Özen Borcunun Kapsamı 332
(1) Genel Olarak 332
(2) Müsabaka ve Antrenman Dâhil Diğer Hazırlık
Çalışmalarında En Üst Düzey Özeni Gösterme 334
(3) Fair–Play Kurallarına Uygun ve Sportmence Davranmak 335
(4) Malzeme ve Ekipmanların Korunması 336
(5) Sağlık ve Fiziksel Uygunluğuna Dikkat Etme Borcu 336
B. SADAKAT BORCU 337
1. Sadakat Borcu Kavramı 337
2. Futbolcunun Sadakat Borcunun Kapsam ve Sınırları 338
3. Futbol Uygulamasındaki Başlıca Görünüm Biçimleri 341
a. Kulübün İtibarını ve Çalışma Barışını Koruma Borcu 341
(1) Profesyonel Futbolcunun Basın ve Sosyal Medya
Açıklamalarının Kulübün İtibarına Etkisi 346
i. Genel Olarak 346
ii. Futbolcunun Siyasi Açıklamaları 348
(2) Alkol Tüketiminin Kulüp İtibarına Etkisi 349
(3) Sigara Kullanımının Kulüp İtibarına Etkisi 351
(4) Futbolcunun Suç İşlemesinin Kulüp İtibarına Etkisi 351
i. Futbol Faaliyeti Kapsamında İşlenen Suçlar 352
ii. Futbol Faaliyeti Dışında İşlenen Suçlar 352
(5) Müsabaka Sonuçları Bakımından Şüphe Uyandıracak
Davranışlardan Kaçınma Borcu 354
i. Şike, Teşvik Primi veya Benzeri İlişkilerden Kaçınma 355
ii. Futbola Dair Bahis ve Benzeri Faaliyetlere Dâhil
Olmamak 358
(6) Doping Olarak Yasaklanmış Madde ve Yöntemleri
Kullanmamak 361
(7) Kulübünün Halkla İlişkiler Çalışmalarına Katılma Borcu 365
b. Başka İşte Çalışma Yasağı 366
(1) Diğer Kulüplerle Menfaat İlişkisi Kurulmaması 368
(2) Reklam ve Sponsorluk Faaliyetleri Bakımından Başka
İşte Çalışma Yasağı 369
c. Sır Saklama Yükümlülüğü 371
d. Kulübün Reklam ve Sponsorluk Faaliyetlerine Katılma
Borcu 374
e. Ad ve Görüntüsünün Kullanılmasına Katlanma Borcu 378
C. SAĞLIĞINA VE FİZİKSEL UYGUNLUĞUNA GEREKLİ ÖZENİ GÖSTERME
BORCU 381
1. Düzenli Sağlık Kontrollerine Girme Yükümlülüğü 383
a. Sözleşmede Hüküm Olması Durumunda 383
b. Sözleşmede Hüküm Olmaması Durumunda 384
c. Kapsam ve Sınırları 387
2. Sakatlık ve Sağlık Riski Şüphesi Hâlinde Sağlık Kontrolüne
Katılma Yükümlülüğü 389
3. Kulübün Futbolcunun Hekimini/Uygulanacak Tedaviyi
Belirleme Hakkının Olup Olmadığı Hususu 390
4. Kulübün Onayı Olmaksızın Herhangi Tehlikeli Faaliyete
Katılmama Yükümlülüğü 393
a. Genel Olarak Profesyonel Futbolcularda Tehlikeli veya
Sportif Faaliyetlere Katılım Yasağı 393
b. TFF Tip Profesyonel Futbolcu Sözleşmesi Düzenlemesinin
Geçerliliği 396
5. Sağlık Durumu Hakkında Kulübü Bilgilendirme Yükümlülüğü 397
a. Genel Olarak 397
b. Kapsam ve Sınırları 400
D. TALİMATLARA UYMA BORCU (KULÜBÜN YÖNETİM HAKKI) 401
1. Talimatlara Uyma Borcu Kavramı 401
2. Futbolcunun Talimatlara Uyma Borcunun Kapsam ve Sınırları 403
a. Genel Olarak 403
b. Sınırları 405
3. Uygulamada Karşılaşılan Birtakım Kulüp Talimatlarının
Geçerliliği ve Sınırları 407
a. Antrenmanın Yeri, Zamanı, Kapsamı ve İçeriğine Yönelik
Talimatlar 407
(1) Antreman Zamanı 408
(2) Antreman Yeri 409
(3) Antrenmanın Kapsam ve İçeriği 410
b. Müsabakaya Katılıma İlişkin Talimatlar 411
c. Müsabakadaki Taktiklere Yönelik Talimatlar 413
d. Antrenman Kamplarına Yönelik Talimatlar 416
e. Alkol Kullanımını Sınırlandırılan Talimatlar 418
f. Sigara Kullanımını Sınırlandıran Talimatlar 420
g. Dinen Zorunlu Oruç İbadetinin Sınırlandırılmasına Yönelik
Talimatlar 424
h. Cinsel Hayat ve Aile Planlamasına Yönelik Talimatlar 428
i. Dış Görünüşe Yönelik Talimatlar 429
E. KULÜBÜN KENDİSİNE VERMİŞ OLDUĞU EŞYAYI TESLİM ETME
BORCU 434
F. TFF PFSTT KAPSAMINDA ÖNGÖRÜLEN DİĞER BORÇLAR 435
G. FUTBOLCUNUN SÖZLEŞMEDEN DOĞAN BORÇLARINI İHLAL
ETMESİNİN SONUÇLARI 436
1. Genel Olarak 436
2. Kulüp Para Cezaları 437
a. Hukuki Niteliği 437
(i) Genel Olarak Disiplin Cezaları 438
(ii) Sözleşmeden Doğan Borçlar Bakımından Ceza Koşulu 439
(iii) Değerlendirme 440
b. Futbolcunun Kusuru 446
c. Para Cezası Öngören Disiplin Talimatının Geçerliliği 448
d. Savunma Alınmasının Zorunlu Olup Olmadığı Hususu 451
e. Para Cezasının Futbolcuya Bildirilmesi 453
II. KULÜBÜN BORÇLARI 454
A. ÜCRET ÖDEME BORCU 454
1. Genel Olarak 454
2. Ücretin Belirlenmesi 455
a. Genel Olarak 455
b. Net Ücret–Brüt Ücret Bakımından Değerlendirilmesi 456
c. Yabancı Para Olarak Kararlaştırılması 457
3. Profesyonel Futbolda Karşılaşılan Ücret Türleri 458
a. Temel Ücret 459
(1) Aylık Ücret 459
(2) Garanti Ücret/Peşinat Ücreti 460
b. Primler 464
(1) Genel Olarak 464
(2) Maç Başı Ücret ve Hukuki Niteliği 466
i. Maç Başı Ücret Kavramı 466
ii. Maç Başı Ücretin Hukuki Niteliği 467
(3) Primin Belirlenmesi 469
(4) Prim Şartının Gerçekleşmesi 472
c. Kulüp Tarafından Sağlanan Diğer Menfaatler 477
d. İmza Parası (Sign–On Fee/Bonus) ve Hukuki Niteliği 478
e. Sadakat Bonusu (Loyalty Bonus) ve Hukuki Niteliği 481
4. Profesyonel Futbolcunun İş Görmeksizin Ücrete Hak Kazandığı
Bazı Durumlar 483
a. Futbolcunun Hastalanması ve Sakatlanması 483
(1) Sözleşmede Hüküm Olması (Ücretin Maktu
Belirlenmesi) Hâlinde 483
(2) Sözleşmede Hüküm Olması Olmaması Hâlinde 484
b. Futbolcunun Disiplin Cezası Alması 485
(1) Müsabakadan Men Cezasının Etkisi 486
(2) Hak Mahrumiyeti Cezasının Etkisi 488
c. Futbol Faaliyetlerinin Dışsal Nedenlerle Durdurulması 489
(1) Genel Olarak 489
(2) Covid–19 Pandemisi Kuralları 490
5. Ücretin Zamanaşımı Süresi 492
6. Ücretin Ödenmemesi Hâlinde Kulübe Disiplin Yaptırımı
Uygulanması 495
a. Türk Hukukunda 495
b. FIFA Düzenlemelerinde 497
7. Ücretin Ödenmemesi Halinde Faiz 499
a. Türk Hukukunda 499
b. FIFA Düzenlemelerinde 503
B. EŞİT DAVRANMA BORCU 504
1. Genel Olarak 504
2. Profesyonel Futbol Sözleşmelerinde Ayrımcılık Yasağı 507
a. Irk ve Etnik Köken 508
b. Cinsiyet 509
c. Gebelik ve Doğum 511
d. Yaş 512
e. Din ve Vicdan 514
f. Ayrımcılık Yasağına Aykırılığın Sonuçları 515
3. Dar Anlamda Eşit Davranma Borcu 516
a. Ücret ve Diğer Çalışma Koşullarında 517
b. Sözleşmenin Feshinda 519
C. GÖZETME BORCU 521
1. Genel Olarak 521
2. Profesyonel Futbolcuların İş İlişkileri Bakımından Önem Arz
Eden Hususlar 524
a. Genel Olarak 524
b. Futbolcunun Antrenman Yapmasını Sağlama Borcu 526
(1) Genel Olarak 526
(2) Futbolcunun Takım Antrenmanlarından Dışlanması
veya İkinci Takıma Gönderilmesi 529
i. Futbolcunun Takım Antrenmanların Dışlanması 529
ii. Futbolcunun İkinci Takıma Gönderilmesi 531
c. Futbolcuların Eğitimi ve Sağlığı için Uzman Teknik Adam ve
Sağlık Personelini Çalıştırma Borcu 535
(1) Uzman Teknik Adam Çalıştırma Yükümlülüğü 536
(2) Uzman Sağlık Profesyonel Çalıştırma Yükümlülüğü 537
d. Futbolcuyu Özel Sigorta Ettirme Borcu 539
D. ARAÇ VE MALZEMELERİ SAĞLAMA VE GİDERLERE KATLANMA
BORCU 539
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
PROFESYONEL FUTBOLCUNUN İŞ İLİŞKİSİNİN SONA ERMESİ VE SONUÇLARI
I. GENEL OLARAK 543
II. PROFESYONEL FUTBOLCU SÖZLEŞMESİNİ SONA ERDİREN HÂLLER 544
A. KENDİLİĞİNDEN SONA ERME HÂLLERİ 544
1. Sözleşme Süresinin Dolması 544
2. Futbolcunun Ölümü 545
B. KULÜBÜN TÜZEL KİŞİLİĞİNİN SONA ERMESİNİN SÖZLEŞMEYE ETKİSİ 547
C. SÖZLEŞMENİN BOZUCU ŞARTA BAĞLANMASININ MÜMKÜN OLUP
OLMADIĞI HUSUSU 549
D. TARAFLARIN ANLAŞMASI (İKALE) 555
1. Genel Olarak 555
2. Profesyonel Futbolcu Sözleşmesi Bakımından İkalenin
Geçerliliği 556
3. İkale İçeriğinde Yer Alan İbra Hükümlerinin Geçersizliği 559
4. İkalenin Şekli 561
5. İkalenin Sonuçları 563
E. SÖZLEŞMENİN FESHİ 564
III. SÖZLEŞMENİN HAKLI NEDENLE FESHİ 566
A. HAKLI NEDEN KAVRAMI 566
1. Türk Hukukunda 566
a. Genel Olarak 566
b. Profesyonel Futbolcu Sözleşmeleri Bakımından 567
2. FIFA Düzenlemelerinde 570
3. Feshin Son Çare Olması (Ultima Ratio) İlkesi Bakımından
Değerlendirme 571
B. KULÜBÜN HAKLI FESİH NEDENLERİ 574
1. Futbol Dışı Hastalık veya İstirahat Hâlinin Altı Ayı Aşması 576
a. Genel Olarak 576
b. Unsurları 577
(i) Hastalık veya İstirahat Hâlinin Ortaya Çıkması 577
(ii) Hastalık veya İstirahat Hâlinin Futbol Faaliyeti Dışı Bir
Nedenden Kaynaklanması 578
(iii) Hastalık veya İstirahat Hâlinin Altı Ayı Aşması 579
c. FIFA/CAS Uygulaması 582
2. En Az Altı Ay Süreli Kesinleşmiş Hak Mahrumiyeti veya
Müsabakadan Men Cezası Alınmış Olması 584
3. TFF PFSTT m. 25 Hükmündeki Yükümlülüklerin Ağır Surette
İhlal Edilmesi 588
a. Genel Olarak 588
b. Futbolcunun İzinsiz ve Mazeretsiz Devamsızlığı 592
c. Kötü Performansın Haklı Fesih Nedeni Teşkil Edip Etmediği
Hususu 596
4. Futbol Menajerleri ile Çalışma Talimatı’na Aykırı Davranışlar
Nedeniyle Kesinleşmiş En Az Dört Resmi Müsabakadan Men
Cezası Alınması 600
5. Kulübün TBK m.435 Hükmüne Göre Haklı Feshi 602
a. Genel Olarak 602
b. Haklı Fesih Nedeni Olarak Yan Yükümlülüklere Aykırı
Davranış Örnekleri 604
(1) Doping Kullanımı 604
(2) Uyuşturucu Madde Kullanımı 605
(3) Alkol Kullanımı 606
(4) Sağlığına ve Vücut Zindeliğine Özen Gösterme
Borcunun Ciddi Şekilde İhlali 609
i. Genel Olarak 609
ii. Futbolcunun Aşırı Kilosu 610
(5) Basın ve Sosyal Medya Açıklamaları 613
(6) Çalışma Barışını Ciddi İhlali 621
C. FUTBOLCUNUN HAKLI FESİH NEDENLERİ 623
1. Ücretin Ödenmemesi 625
a. Türk Hukuku Bakımından 626
(1) TFF PFSTT m. 28/1 Bakımından Ücret Kavramı 626
(2) Sözleşmenin Feshi İçin Uyulması Gereken Prosedür 627
b. FIFA Düzenlemeleri Bakımından 632
(1) İki Aylık Muaccel Ücretin Ödenmemiş Olması 632
(2) Kulübün Temerrüde Düşürülmesi ve On Beş Günlük
Süre Tanınması 633
(3) FIFA RSTP m.14bis Kapsamına Girmeyen Fesihlerin
m.14 Uyarınca Haklı Nedenle Fesih Olarak
Değerlendirilmesi 635
2. SGK Girişinin Yapılmaması 636
3. Kulübün Sözleşmeden Doğan Diğer Edimlerini İhlali 640
4. Sportif Nedenlerle Fesih Hakkı 641
a. Sportif Nedenlerle Feshin Şartları 642
(1) Futbolcunun Yetiştirilme Döneminin Tamamlanmış
Olması 642
(2) Futbolcuya Belirli Sayıda Müsabakada Yer Verilmemesi 643
b. Sportif Nedenlerle Yapılan Feshin Hukuki Niteliği 646
c. Sportif Nedenlerle Feshin Sonuçları 648
5. Futbolcunun TBK m.435 Hükmü Uyarınca Haklı Feshi 650
D. KULÜBÜN ALT LİGE DÜŞMESİNİN HAKLI FESİH NEDENİ TEŞKİL EDİP
ETMEDİĞİ HUSUSU 654
1. Genel Olarak 654
2. Görüşümüz 656
E. SÖZLEŞMEDE ÖNGÖRÜLEN HAKLI FESİH NEDENLERİNİN
GEÇERLİLİĞİ 658
F. BUY–OUT KLOZU KAVRAMI 662
G. FESİH HAKKININ KULLANILMASI 664
1. Türk Hukukunda 665
a. Fesih Bildirim Usulü 665
b. Fesih Hakkının Kullanılma Süresi 667
2. FIFA Düzenlemelerinde 668
IV. SÖZLEŞMENİN FESHİNİN SONUÇLARI 671
A. TAZMİNAT TALEBİ 672
1. Türk Hukuku Bakımından 672
a. Futbolcunun Haklı Feshi 672
(1) Genel Olarak 672
(2) TBK m. 437/1 Çerçevesinde Tazminatın Belirlenmesi 674
i. Zararın Kapsamı 674
ii. Denkleştirme Esası 678
(3) TBK m. 437/2 Çerçevesinde Tazminatın Belirlenmesi 684
b. Kulübün Haklı Feshi 685
(1) TBK m. 437/1 Kapsamında Kulübün Olumlu Zararının
Kapsamı 686
i. Mahrum Kalınan Transfer Tazminatının
Değerlendirilmesi 688
ii. İkame Futbolcu İçin Yapılan Masrafların
Değerlendirilmesi 690
iii. Üçüncü Kişilere Yapılan Ödemeler ve Kulübün
Kazanç Kaybının Değerlendirilmesi 693
iv. Futbolcunun Hizmetlerinin Değerinin
Değerlendirilmesi (Futbolcunun Ekonomik
Değerinin) 694
(2) TBK m. 437/2 Çerçevesinde Tazminatın Belirlenmesi 697
c. Futbolcunun Haksız Feshi 697
d. Kulübün Haksız Feshi 698
(1) Bakiye Süre Ücretine İlişkin Tazminat 699
i. Bakiye Süre Ücretinin Hesaplanması 699
ii. Mahsup Edilecek Değerler 701
aa. Tasarruf Edilen Miktar 702
bb. Başka Bir İşten Elde Edilen Gelir 703
cc. Bilerek Elde Etmekten Kaçınılan Gelir 705
dd. TFF Tahkim Kurulunun Hakkaniyet ve Takdiri
İndirim Uygulamasının Hukuki
Değerlendirilmesi 707
(2) Haksız Fesih Tazminatı 710
e. Fesih Hâlinde Yeni Kulübün Müteselsil Sorumluluğuna
İlişkin TFF PFSTT Düzenlemesinin Değerlendirilmesi 712
2. FIFA Düzenlemelerinde 715
a. Avrupa Birliği Adalet Divanının Diarra Kararı 717
(1) Dava Konusu Olay 717
(2) Avrupa Birliği Adalet Divanının Değerlendirmesi 719
b. Diarra Kararı Öncesi Tazminat Hesabı 721
(1) Ulusal Hukuk 722
(2) Sporun Özgüllüğü 722
(3) Objektif Kriterler 723
(4) Diarra Kararı Öncesi CAS İçtihatları Işığında Kulübe
Ödenecek Tazminatın Hesaplanması 724
i. Bakiye Değer Yaklaşımı 725
ii. Olumlu Zarar Yaklaşımı 726
c. Avrupa Birliği Adalet Divanının Diarra Kararında Tazminat
Hesaplanma Yöntemine İlişkin Yapılan Eleştiriler 730
d. Yeni Kulübün Müteselsil Sorumluluğu 732
(1) Diarra Kararı Öncesinde 732
(2) Yeni Kulübün Müteselsil Sorumluluğu Hükmüne İlişkin
Diarra Kararında Yapılan Eleştiriler 734
e. Tazminatın Hesaplanması ve Yeni Kulübün Müteselsil
Sorumluluğuna İlişkin FIFA Geçici Düzenleyici Çerçeve
Hükümleri 735
(1) Tazminatın Hesaplanması Bakımından 736
(2) Yeni Kulübün Müteselsil Sorumluluğu Bakımından 737
f. Transfer Sistemi 2027 Kapsamında Tazminatın
Hesaplanması ve Yeni Kulübün Müteselsil Sorumluluğuna
İlişkin Yeni Sistem 738
(1) Tazminatın Hesaplanması Bakımından 739
i. Taraflarca Kararlaştırılan Tazminat (Götürü
Tazminat) 739
aa. FIFA RSTP 2025 m. 17/1 Uyarınca Götürü
Tazminata İlişkin Mevcut Uygulama 742
bb. Transfer Sistemi 2027 Sonrası Durum 745
ii. Taraflarca Kararlaştırılmaması Hâlinde Tazminatın
Hesaplanması 747
aa. Hesaplama Yöntemi 748
bb. Cezai Nitelikte Ödeme 749
cc. Zararı Azaltma Külfeti 752
dd. Toplu İş Sözleşmelerinin Etkisi 754
(2) Yeni Kulübün Müteselsil Sorumluluğuna İlişkin
Düzenlemeler 754
B. CEZA KOŞULU 755
C. SPORTİF YAPTIRIM (SPORTİF CEZA) 758
1. FIFA Düzenlemelerinde 759
a. Mevcut Durum: FIFA RSTP 2025 759
b. Transfer Sistemi 2027 Sonrası Durum: FIFA RSTP 2027 m.
17/10–12 762
(1) Koruma Dönemi 762
(2) Futbolcuya Uygulanacak Sportif Yaptırım 763
(3) Kulüplere Uygulanacak Sportif Yaptırım 765
(4) Diğer Kimselere Uygulanacak Sportif Yaptırım 767
2. TFF Düzenlemelerinde 767
a. Koruma Dönemi Kavramı 769
b. Futbolcuya Sportif Yaptırım Uygulanması 771
c. Kulüplere Sportif Yaptırım Uygulanması 772
d. Kulüp/Futbolcu Harici Kimselere Sportif Yaptırım
Uygulanması 774
e. Yetkili Mercii 775
SONUÇ 777
KAYNAKÇA 791