Müsadere (9786253231729)

3. BASKIYA ÖNSÖZ 5
2. BASKIYA ÖNSÖZ 7
KISALTMALAR 17
GİRİŞ 19
BİRİNCİ BÖLÜM
MÜSADERE KAVRAMI VE ÇEŞİTLERİ
–MÜSADERENİN HUKUKİ NİTELİĞİ–
ELKOYMA, MÜLKİYETİN KAMUYA GEÇİRİLMESİ VE MALVARLIĞININ
DONDURULMASI İLE KARŞILAŞTIRILMASI
§ 1. MÜSADERE KAVRAMI VE MÜSADERE ÇEŞİTLERİ 23
I. MÜSADERE KAVRAMI 23
1. Terim 23
2. Tanım 25
II. MÜSADERE ÇEŞİTLERİ 27
1. Genel Müsadere 27
2. Özel Müsadere 30
III. ANAYASA MAHKEMESİ VE AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
KARARLARINDA MÜSADERE 32
1. Anayasa Mahkemesi Kararlarında Müsadere 32
2. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarında Müsadere 38
3. Değerlendirme 45
§ 2. MÜSADERENİN HUKUKİ NİTELİĞİ 47
I. KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA 47
II. TÜRK HUKUKUNDA 49
§ 3. ELKOYMA İLE KARŞILAŞTIRILMASI 54
I. GENEL OLARAK 54
II. ELKOYMA 54
1. Kavram, Muhafaza Altına Almadan Farkı ve Hukuki Niteliği 54
2. Elkoymanın Konusu 58
A. Genel Olarak 58
B. İçeriği Devlet Sırrı Niteliğindeki Belgeler 59
C. Elkonulamayacak Eşya 61
10 İçindekiler
3. Elkoyma Tedbirinin Uygulanma Koşulları 63
A. Suç Bakımından 63
B. Şüphe Bakımından 63
C. Kişi Bakımından 64
4. Elkoyma Kararı ve Emri Vermeye Yetkili Merciler 64
5. Elkoyma İşleminin Yapılması (Elkoyma Usulü), Suç Eşyasının
Emanet Memuruna Teslimi ve Muhafazası 66
A. Elkoyma Usulü 66
B. Suç Eşyasının Emanet Memuruna Teslimi ve Muhafazası 69
6. Elkonulan Eşyanın Değerinin Muhafazası veya Elden Çıkarılması 74
A. Genel Olarak 74
B. Elkonulan Eşyanın Değerinin Muhafazası veya Elden
Çıkarılması 74
7. Elkoymanın Sona Ermesi (Elkonulan Eşyanın Müsaderesi veya
İadesi veyahut Dosyada Muhafazası) 78
8. Yargısal Denetim ve Tazminat 82
III. MÜSADERE BAKIMINDAN ÖNEM ARZEDEN ÖZEL ELKOYMA TÜRLERİ 84
1. Taşınmazlara, Hak ve Alacaklara Elkoyma (CMK m.128) 84
2. Bilişim Suçlarında Hesabın Askıya Alınması ve Elkoyma (CMK
m.128/A) 89
3. Kargoda (Postada) Elkoyma 92
4. Şirkete Kayyım Tayini 95
5. Kaçak Eşya Naklinde Kullanılan Taşıtlara Elkoyma ve Alıkoyma 101
A. Elkoyma 101
B. Alıkoyma 103
6. Göçmen Kaçakçılığında Kullanılan Araçlara Elkoyma 105
IV. MÜSADERE İLE ELKOYMA ARASINDAKİ FARKLAR 108
V. MÜSADERE İÇİN ELKOYMA ZORUNLU MUDUR? 110
§ 4. MÜLKİYETİN KAMUYA GEÇİRİLMESİ TEDBİRİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI 112
I. KABAHATLER KANUNUNA GÖRE KABAHAT ve KABAHATLERE
UYGULANACAK YAPTIRIMLAR 112
II. MÜLKİYETİN KAMUYA GEÇİRİLMESİ TEDBİRİ 114
1. Mülkiyetin Kamuya Geçirilmesi Kavramı 114
2. Tedbire Ancak Kanunda Açık Hüküm Bulunan Hallerde Karar
Verilebilir 116
3. Tedbirin Konusu 118
4. Elkoyma 119
5. Tedbirin Geciktirilmesi 120
İçindekiler 11
6. Mülkiyetin Kamuya Geçirilmesine Karar Verilebilmesi İçin İdari
Para Cezası veya Başka Bir İdari Tedbirin Uygulanmasına Gerek
Bulunmaması 121
7. Kaim Değerin Mülkiyetinin Kamuya Geçirilmesi 122
8. Karar Verme Yetkisi 123
9. Kararın Yargısal Denetimi 124
10. Kararın Uygulanması (İnfazı) 126
III. MÜSADERE İLE KARŞILAŞTIRILMASI 127
§ 5. MALVARLIĞININ DONDURULMASI TEDBİRİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI 130
İKİNCİ BÖLÜM
YENİ TÜRK CEZA KANUNUNDA MÜSADERE
§1. TÜRK CEZA MEVZUATINDA MÜSADERENİN DÜZENLENİŞİ 133
I. YENİ TÜRK CEZA KANUNUNDA MÜSADERE SİSTEMİ 133
1. Müsadere, Eşya Müsaderesi ve Kazanç Müsaderesi Şeklinde İki
Başlık Altında Düzenlenmiştir 133
2. Özel Hükümler Kısmında Suça Bağlantılı Özel Müsadere
Hükümlerine Yer Verilmemiştir 134
3. Müsadereye Güvenlik Tedbirleri Kategorisinde Yer Verilmiştir 135
A. Genel Olarak 135
B. Güvenlik Tedbirleri Kavramı 136
a. Kavram ve Hukuki Nitelik 136
b. Güvenlik Tedbirleri ile Cezaların Benzer ve Farklı
Yönleri 141
4. Orantılılık İlkesine Yer Verilmek Suretiyle Benimsenen Mecburi
Müsadere Sistemi Yumuşatılmıştır 142
5. Müsadere Kasten İşlenen Suçlarda Mümkündür 144
6. Eş ve Kaim Değerin Müsaderesi Mümkün Hale Getirilmiştir 144
7. Kısmi Müsadere Mümkün Hale Getirilmiştir 145
8. Ortak Mülkiyete Konu Eşyanın Müsaderesi Mümkün Hale
Getirilmiştir 146
9. Tüzel Kişilere Uygulanabilecek Yaptırımlardan Biri de
Müsaderedir 147
II. ÖZEL YASALARDA MÜSADERE 149
§ 2. EŞYA MÜSADERESİ 152
I. GENEL OLARAK 152
II. SUÇLA BAĞLANTILI EŞYANIN MÜSADERESİ 153
1. Kasıtlı Bir Suçun İşlenmiş Olması 155
12 İçindekiler
2. Suçun İşlenmesinde Kullanılan veya Suçun İşlenmesine Tahsis
Edilen veyahut Suçtan Meydana Gelen veyahut da Kullanılmak
Üzere Hazırlanan Bir Eşyanın Bulunması 156
A. Genel Olarak Eşya Kavramı 156
B. Suçun İşlenmesinde Kullanılan veya Suçun İşlenmesine
Tahsis Edilen veyahut Suçtan Meydana Gelen veyahut da
Kullanılmak Üzere Hazırlanan Eşya 161
a. Suçun İşlenmesinde Kullanılan Eşya 161
aa. Kavram 161
bb. Kaçak Eşya Naklinde Kullanılan Araçların
Müsaderesi (5607 Sayılı Yasa m.13) 166
cc. Orantılılık İlkesi: Müsaderenin Hakkaniyete Aykırı
Olması (YTCK m.54/3) 171
b. Suçun İşlenmesine Tahsis Edilen Eşya 175
aa. Genel Olarak 175
bb. Suça Tahsis Edilen Şirketin Müsaderesi 179
c. Suçtan Meydana Gelen Eşya 182
d. Suçta Kullanılmak Üzere Hazırlanan Eşya 184
C. Müsaderenin İmkansız Kılınması Halinde Eş Değerin
Müsaderesi (YTCK m.54/2) 186
3. Aidiyet Koşulu: Eşyanın İyiniyetli Üçüncü Kişiye Ait Olmaması 189
A. Genel Olarak 189
B. İyiniyetli Üçüncü Kişiye Ait Olmama Kavramı 192
C. Aidiyet Kavramının Kapsamı ve Aidiyetin Aranacağı Zaman 201
D. Bazı Özel Durumlarda Aidiyet Şartının Değerlendirilmesi 205
a. Eşyanın Devlete Ait Olması 205
b. Eşyanın Tüzel Kişiye Ait Olması 208
c. Eşyanın Ortak Mülkiyete Konu Olması 211
d. Motorlu Araçlar 215
e. Mülkiyeti Muhafaza Kaydıyla Satışlar 223
4. Ceza Mahkumiyetine Gerek Bulunmaması 226
A. Genel Olarak 226
B. Özel Durumlar 228
a. Beraat Kararı Verilmesi Halinde Müsadere 228
b. Yaş küçüklüğü, Akıl Hastalığı Gibi Kusur Yeteneğini
Etkileyen ve Cezayı Kaldıran Hallerde Müsadere 231
c. Hukuka Uygunluk Nedenlerinin Varlığı ve Sınırın
Aşılması Halinde Müsadere 235
d. Şahsi Cezasızlık Sebeplerinin Varlığı Halinde Müsadere 239
İçindekiler 13
e. Etkin Pişmanlık Hallerinin Uygulanması Halinde
Müsadere 240
f. Gönüllü Vazgeçme Halinde Müsadere 242
g. Farklı Nev’iden Fikri İçtima Halinde Müsadere 245
III. SUÇ TEŞKİL EDEN EŞYANIN MÜSADERESİ (YTCK m.54/4) 247
1. Bir Eşya Söz Konusu Olmalıdır 247
2. Eşyanın Üretimi, Bulundurulması, Kullanılması, Taşınması, Alım
ve Satımı Suç Oluşturmalıdır 248
§ 3. KAZANÇ MÜSADERESİ 254
I. GENEL OLARAK 254
II. KAZANÇ MÜSADERESİNİN KOŞULLARI 257
1. Fiile İlişkin Koşul (Kasıtlı Bir Suçun İşlenmesi) 257
2. Müsaderenin Konusuna İlişkin Koşul 259
A. Bir Suçun İşlenmesi ile Elde Edilen veya Suçun Konusunu
Oluşturan ya da Suçun İşlenmesi İçin Sağlanan Maddî
Menfaatler ile Bunların Değerlendirilmesi veya
Dönüştürülmesi Sonucu Ortaya Çıkan Ekonomik Kazançlar 259
a. Maddi Menfaat ve Ekonomik Kazanç Kavramı ile
Gayrımaddi (Kripto) Varlıkların Müsadere Konusu Olup
Olmayacağı Sorunu 259
aa. Maddi Menfaat ve Ekonomik Kazanç Kavramı 259
bb. Gayrımaddi Varlıkların (Kripto Paraların)
Müsadere Konusu Olup Olmayacağı Sorunu 264
b. Suçun İşlenmesi İle Elde Edilen Maddi Menfaatler 266
c. Suçun İşlenmesi İçin Sağlanan Maddî Menfaatler 268
d. Suçun Konusunu Oluşturan Maddî Menfaatler 269
e. Bunların Değerlendirilmesi veya Dönüştürülmesi
Sonucu Ortaya Çıkan Ekonomik Kazançlar 270
B. Müsadere Engeli: Maddi Menfaatlerin Suçun Mağduruna İade
Edilememesi veya Üçüncü Kişilerin İyiniyetli Olmaması Gerekir 272
a. Maddi Menfaatlerin Suçun Mağduruna İade
Edilememesi 272
b. Üçüncü Kişinin Türk Medeni Kanunu’nda (TMK)
Düzenlenen İyiniyetin Korunmasına İlişkin
Hükümlerden Yararlanamaması 280
3. Kaim Değerin Müsaderesi 284
§ 4. DAVAYI VE CEZAYI DÜŞÜREN HALLERİN MÜSADEREYE ETKİSİ 289
I. GENEL OLARAK 289
II. DAVAYI VE CEZAYI DÜŞÜREN SEBEPLER 290
14 İçindekiler
1. Sanığın veya Hükümlünün Ölümü 290
A. Sanığın Ölümü 290
B. Hükümlünün Ölümü 293
2. Önödeme 294
3. Genel ve Özel Af 295
A. Genel Af 295
B. Özel Af 297
4. Dava ve Ceza Zamanaşımı 298
A. Dava Zamanaşımı 298
B. Ceza Zamanaşımı 302
5. Şikayetten Vazgeçme 303
6. Uzlaştırma 306
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
MÜSADERE VE İADE DAVASI – MÜSADERE VE İADE KARARLARININ İNFAZI
§ 1. GENEL OLARAK 309
§ 2. MÜSADERE DAVASI 310
I. GENEL OLARAK 310
II. MÜSADEREYE TABİ EŞYA VEYA DEĞER ÜZERİNDE ÜÇÜNCÜ KİŞİNİN
HAKKININ BULUNMASI 311
III. ASIL CEZA DAVASI AÇILAN DURUMLARDA 313
1. Genel Olarak 313
2. Eşya Sahibinin Davaya Katılması 317
3. Kanun Yolu 319
IV. AYRI BİR MÜSADERE DAVASININ AÇILMASI 320
1. Duruşma Yapılarak Verilen Müsadere Kararı 322
A. Dava Açma Yetkisi 323
B. Yetkili Mahkeme 324
C. Yargılama Yöntemi 325
D. Duruşma Yapılarak Verilen Müsadere Kararına Karşı Kanun Yolu 327
2. Duruşma Yapılmaksızın Verilen Müsadere Kararı 329
A. Genel Olarak 329
B. Duruşma Yapılmaksızın Verilen Müsadere Kararlarına Karşı
Kanun Yolları 331
§ 3. İADE DAVASI 332
§ 4. MÜSADERE VE İADE DAVASINDA ZAMANAŞIMI 334
§ 5. ERTELEME HALLERİNDE MÜSADERE 336
İçindekiler 15
I. KAMU DAVASININ AÇILMASININ ERTELENMESİ HALİNDE
MÜSADERE 336
II. HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASI HALİNDE
MÜSADERE 337
III. HAPİS CEZASININ ERTELENMESİ HALİNDE MÜSADERE 343
§ 6. MÜSADERE VEYA İADE KARARLARININ İNFAZI 344
I. GENEL OLARAK 344
II. MÜSADERESİNE KARAR VERİLEN EŞYA VEYA MALVARLIĞI DEĞERİ 346
1. Müsaderesine Karar Verilen Eşyanın Silah ve Benzeri
Olmasında Usul 346
2. Uyuşturucu Maddelerde Usul 348
3. Müsaderesine Konusunun Tedavüldeki Para Olmasında Usul 349
4. Müsaderesine Karar Verilen Bilumum Diğer Eşya Olmasında
Usul 350
5. Kaim Değerin Müsaderesine Dair Kararların İnfazı 352
III. İADESİNE KARAR VERİLEN EŞYA VEYA MALVARLIĞI DEĞERİ 352
1. Eşyanın ve Paranın Teslimi 352
2. Sahipleri Tarafından Alınmayan Eşya Hakkında Yapılacak
İşlemler 355
3. Gaip veya Ölmüş Olanlara Ait Suç Eşyası 356
4. Değeri Olmayan Eşyanın İmhası İşlemleri 356
IV. ÖZELLİK ARZEDEN DİĞER DURUMLAR 356
1. Taşınmaz Malın Müsaderesine Dair Kararın infazı 356
2. Emanete Alınmakla Birlikte Mahiyetleri İtibarıyla Müsadereye
Konu Edilemeyen Eşyaların Dosyada Delil Olarak Saklanması 358
3. Suç Eşyası ve Malvarlığı Değerleri İle İlgili İşlem Sonuçlarının
Takibi 359
§ 7. ULUSLARARASI ADLİ YARDIMLAŞMA BAĞLAMINDA ELKOYMA VE
MÜSADERE 360
İÇTİHATLAR
I. EŞYA MÜSADERESİNE İLİŞKİN İÇTİHATLAR 363
II. KAZANÇ MÜSADERESİNE İLİŞKİN İÇTİHATLAR 405
III. MÜSADERE YARGILAMASINA İLİŞKİN İÇTİHATLAR 423
KAYNAKÇA 439