Muhasebe Hileleri ve Vergiden Kaçınma Türk Vergi Mevzuatındaki Yasallığı (9786253810214)

İçindekiler

• Sekizinci Baskıya Ön Söz 7
• Kısaltmalar Listesi 15
• Giriş 17 Bölüm I HİLE VE HATA KAVRAMLARININ TEORİK ESASLARI
• 1. GENEL OLARAK HİLE KAVRAMI 19
• 1.1. Hilenin Özellikleri 21
• 1.2. Hilenin Türleri 22
• 1.3. Hilenin Sınıflandırılması 23
• 1.3.1. Çalışan Hileleri 23
• 1.3.2. Satıcı Hileleri 24
• 1.3.3. Yönetim Hileleri 25
• 1.3.4. Yatırım Hileleri 27
• 1.3.5. Müşteri Hileleri 27
• 1.4. Muhasebede Hile Kavramı 28
• 1.4.1. Muhasebe Hilelerinin Nedenleri 30
• 1.4.2. İşletme Sahiplerinin Hileye Başvurma Nedenleri 31
• 1.4.2.1. Vergi Kaçırmak 31
• 1.4.2.2. Yolsuzlukları Gidermek 32
• 1.4.2.3. İşletmeyi Gerçek Durumundan Farklı Göstermek 33
• 1.4.2.4. Alış 33
• 1.4.2.5. Satış 33
• 1.4.2.6. Özel Giderleri İşletmeye Aktarma 34
• 1.4.2.7. Arızi Giderler 34
• 1.4.2.8. İşletme Giderlerini Yükseltmek 35
• 1.4.3. İşletme Çalışanlarının Hileye Başvurma Nedenleri 35
• 1.4.3.1. Özenti ve Baskı Grupları 37
• 1.4.3.2. Fırsatlar 38
• 1.4.3.3. Haklı Gösterme 38
• 1.4.4. Muhasebe Hilelerinin Türleri 39
• 1.4.4.1. Kasti Hatalar 39
• 1.4.4.2. Kayıt Dışı İşlemler 39
• 1.4.4.3. İşlemden Önce ya da Sonra Kayıt Yapılması 40
• 1.4.4.4. Gerçek Olmayan Hesaplar 40
• 1.4.4.5. Belge Sahtekârlığı 41
• 1.4.4.6. Bilanço Oyunları 43
• 1.4.4.7. Bilgisayar Hileleri 43
• 1.4.4.8. Varlıkların Kötüye Kullanılması 44
• 1.4.5. Yolsuzluk ve Ahlaki Olmayan Davranışlar 44
• 1.4.5.1. Rüşvet Almak veya Vermek 45
• 1.4.5.2. Çıkar Çatışması 45
• 1.4.6. Muhasebe Hilesi ve Yaratıcı Muhasebe 46
• 2. MUHASEBE AÇISINDAN HATA 48
• 2.1. Muhasebe Hatalarının Türleri 48
• 2.1.1. Matematik Hataları 48
• 2.1.2. Kayıt Hataları 49
• 2.1.3. Devir Hataları (Aktarma Hataları) 49
• 2.1.4. Unutma ve Tekrarlama Hataları 49
• 2.1.5. Finansal Tablolar Üzerinde Yaptıkları Etki Bakımından Hatalar 50
• 2.1.5.1. Bilançoyu Etkileyen Muhasebe Hataları 50
• 2.1.5.1.1. Değerleme Hataları 51
• 2.1.5.1.2. Hesapların Birleştirilmesi 51
• 2.1.5.2. Gelir Tablosunu Etkileyen Muhasebe Hataları 52
• 2.1.5.3. Bilanço ve Gelir Tablosunu Etkileyen Muhasebe Hataları 52
• 2.1.5.4. Telafi Edici Hatalar 52
• 2.1.5.5. Amortisman ve Yeniden Değerleme Uygulamalarındaki Hatalar 52
• 2.1.5.6. Gider ve Maliyet Arttırıcı Harcamalarda Yapılan Hatalar 53
• 2.1.5.7. Muafiyet ve İstisna Uygulamalarındaki Hatalar 54
• 2.1.5.8. Stopaj (Tevkifat) Uygulamasında Karşılaşılan Hatalar 55
• 2.1.5.9. Sabit Kıymet Yenileme Fonu Uygulamalarındaki Hatalar 55
• 2.2. Muhasebe Hatalarının Yapılma Nedenleri 55
• 2.2.1. Dikkatsizlik 56
• 2.2.2. Bilgisizlik 56
• 2.2.3. Yorgunluk 56
• 2.2.4. Tecrübesizlik 56 Bölüm II HİLE, HATA VE MUVAZAA KAVRAMLARININ HUKUKTAKİ YERİ
• GİRİŞ 57
• 1. MUVAZAA 57
• 1.1. Unsurları 61
• 1.1.1. Tarafların İradeleri ile Beyanları Arasında Bilerek Yaratılan Uygunsuzluk 61
• 1.1.2. Muvazaa Anlaşması 61
• 1.1.3. Üçüncü Kişileri Aldatma Kastı 62
• 1.1.4. Gizli İşlem 62
• 1.2. Muvazaanın Türleri 62
• 1.2.1. Mutlak Muvazaa 63
• 1.2.2. Nispi Muvazaa 63
• 1.3. Muvazaanın İlgili Bazı Benzer Kavramlarla Karşılaştırılması 63
• 1.3.1. Muvazaa ve Kanuna Karşı Hile 64
• 1.3.2. Muvazaa ve Aldatma (Hile) 64
• 1.3.3. Muvazaa ve Yanılma (Hata) 65
• 1.4. Muvazaanın Hüküm ve Sonuçları 65
• 1.4.1. Görünürdeki İşlem Bakımından Muvazaanın Sonuçları 65
• 1.4.2. Gizli İşlem Bakımından Muvazaanın Sonuçları 66
• 2. HATA (YANILMA) 66
• 2.1. Hata Halleri 68
• 2.1.1. Beyan Yanılmaları 68
• 2.1.1.1. Sözleşmenin Niteliğinde Yanılma 68
• 2.1.1.2. Sözleşmenin Konusunda Yanılma 69
• 2.1.1.3. Kişide Yanılma 69
• 2.1.1.4. Kişinin Niteliklerinde Yanılma 69
• 2.1.1.5. İvazda Yanılma 70
• 2.1.1.6. Saikte Yanılma (Temel Hatası) 70
• 2.1.1.7. Sözleşmenin Kurulmasında, Kişinin İradesinin Oluşması Aşamasında Bir Yanılgıya Düşmüş Olması 70
• 2.1.1.8. Yanılanın Düştüğü Saik Yanılmasının Sözleşmenin Temeliyle İlgili Olması 71
• 2.1.1.9. İş İlişkilerindeki Dürüstlük Kurallarına Uygunluk 71
• 2.1.1.10. Saikte Yanılmanın Karşı Tarafça Bilinebilir Olması 71
• 3. HİLE (ALDATMA) 71
• 3.1. Aldatmanın Şartları 75
• 3.1.1. Aldatma Kastı Bulunmalıdır 75
• 3.1.2. Aldatma Kastı Sözleşmenin Yapılamamasına Yönelik Olmalıdır 76
• 3.1.3. Aktif Aldatma veya Pasif Aldatma Mevcut Olmalıdır 76
• 3.1.4. İlliyet Bağı Bulunmalıdır 77
• 3.1.5. Üçüncü Kişinin Aldatması 77
• 3.2. Aldatmanın Borçlar Hukukundaki Uygulama Alanları 77
• 3.3. Aldatmanın Sözleşmenin Geçerliliğine Etkisi 78
• 3.4. Tazminat 80 Bölüm III TÜRK VERGİ MEVZUATINDA HİLE–HATA–MUVAZAA KAVRAMI
• 1. GENEL OLARAK 81
• 2. VERGİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI 84
• 3. KAMU GELİRLERİNE ANAYASAL YAKLAŞIM 88
• 4. VERGİYE KARŞI TEPKİLER 97
• 4.1. Verginin İkame ve Gelir Etkisi 97
• 4.2. Vergiden Kaçınma 100
• 4.3. Vergi Kaçırmaya Yönelik Davranışlar 101
• 4.4. Verginin Yansıması 101
• 5. VERGİ KANUNLARINDA HİLE VE MUHASEBE HİLESİ 102
• 5.1. Yargı Mercilerinin Muhasebe Hilesine Bakış Açısı 118
• 5.1.1. Kanuni Boşluk, Hukuki Boşluk, Kanunilik İlkesi ve Kıyas Yasağı 126
• 5.2. İdarenin Muhasebe Hilesine Bakış Açısı 133
• 5.3. Muhasebe Hilesinin Varlığı İçin Vergi Ziyaı Doğmasına Gerek Yoktur 136
• 5.4. Muhasebe Hilesi ve Hata 136
• 5.5. Vergi Hataları 142
• 5.5.1. Hesap Hataları 146
• 5.5.1.1. Matrah Hataları 146
• 5.5.1.2. Vergi Miktarında Hatalar 147
• 5.5.1.3. Verginin Mükerrer Olması 147
• 5.5.2. Vergilendirme Hataları 149
• 5.5.2.1. Mükellefin Şahsında Hata 149
• 5.5.2.2. Mükellefiyette Hata 150
• 5.5.2.3. Mevzuda Hata 150
• 5.5.2.4. Vergilendirme veya Muafiyet Döneminde Hata 152 5.5.2.5. “Açık olma” Durumu 152
• 5.5.3. Vergi Hatalarının Ortaya Çıkarılması 153
• 5.5.4. Vergi Hatalarının Düzeltilmesi 153
• 5.5.4.1. Resen Düzeltme 153
• 5.5.4.2. Talep Üzerine Düzeltme 154
• 5.5.4.3. Düzeltme İsteme Hakkı Olanlar 154
• 5.5.4.4. Düzeltme İsteminin Yapılışı 155
• 5.5.4.5. Düzeltme İsteminde Süre 155
• 5.5.4.5.1. Dava Açma Süresinden Sonra “Hata” Fark Edilirse 155
• 5.5.4.5.2. Dava Açma Süresinde “Hata” Olduğu Fark Edilirse 156
• 5.5.4.5.3. Yargı ve Vergi İdaresinin VUK m.124’ü Farklı Anlamlandırmaları 157
• 5.5.4.6. Düzeltme Talebinin İncelenmesi 158
• 5.5.4.7. Düzeltme Yapılması Hali 158
• 5.5.4.8. Düzeltmenin Kapsamı 158
• 5.5.4.9. Düzeltmede Zamanaşımı 159
• 5.5.4.10. Düzeltme Yetkisi 160
• 6. VERGİ HUKUKUNDA PEÇELEME 161
• 6.1. Vergi Hukukunda Muvazaa ve Peçeleme ile Karşılaştırılması 166
• 6.2. Vergi Hukukunda İspat ve Peçeleme İlişkisi 168
• 6.2.1. Delil Serbestisi 170
• 6.2.2. Şahit/Tanık İfadesi 171
• 6.3. Vergi Hukukunda Ekonomik Yaklaşım İlkesi ve Peçeleme 174
• 6.4. İspat Külfeti 178
• 7. TÜRK VERGİ SİSTEMİ UYGULAMASINDA BAZI MUHASEBE HİLELERİ VE PEÇELEME YÖNTEMLERİ 179
• 7.1. Gelir Vergisi 180
• 7.1.1. Gelir Vergisi’nin Mükellefi 183
• 7.1.2. Ticari Kazanç 185
• 7.1.2.1. Ticari Kazanç Kapsamında Vergiden Kaçınma 192
• 7.1.3. Diğer Kazanç ve İratlar 207
• 7.1.3.1. Değer Artışı Kazancı 207
• 7.1.3.1.1. Gayrimenkullerin Elden Çıkarılmasında Kaçınma Durumu 213
• 7.1.3.1.2. Finansal İşlemlerin Diğer Kazanç ve İratlar Yönünden Kaçınma Durumu 222
• 7.1.3.2. Arızi Kazanç 223
• 7.1.3.2.1. Arızi Kazançlarda Peçeleme 225
• 7.2. Kurumlar Vergisi 226
• 7.2.1. Kurumlar Vergisi’nin Mükellefleri 226
• 7.2.1.1. Sermaye Şirketleri 228
• 7.2.1.2. Kooperatifler 231
• 7.2.1.3. İktisadi Kamu Kuruluşları 233
• 7.2.1.4. Dernek ve Vakıflara Ait İktisadi İşletmeler 235
• 7.2.1.5. İş Ortaklıkları 240
• 7.2.2. Kurumlar Vergisi Kanunu’nda Safi Kurum Kazancı 242
• 7.2.3. Kurumlar Vergisi Kapsamında Güvenlik Müesseseleri 243
• 7.2.3.1. Örtülü Sermaye ve Peçeleme İlişkisi 243
• 7.2.3.1.1. Ortak 245
• 7.2.3.1.2. Ortakla İlişkili Kişi 245
• 7.2.3.1.3. Borcun Doğrudan veya Dolaylı Olarak Temin Edilmesi 245
• 7.2.3.1.4. Borcun İşletmede Kullanılması Gereği 246
• 7.2.3.1.5. Borcun Öz Sermayenin Üç Katını Aşması 246
• 7.2.3.1.6. Örtülü Sermaye Tutarı 247
• 7.2.3.2. Transfer Fiyatlaması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı ve Peçeleme İlişkisi 252
• 7.2.3.3. Kontrol Edilen Yabancı Kurum Kazancı 254
• 7.2.4. Kurumlar Vergisine Göre Muafiyet 257
• 7.2.4.1. Yeni Bir Müessese “Türkiye Varlık Fonu Yönetimi A.Ş.” 260
• 7.2.4.1.1. Türkiye Varlık Fonuna Devredilen Kurumlar 261
• 7.2.4.1.2. Türkiye Varlık Fonunun Türk Vergi Mevzuatı Açısından Yapısı 262
• 7.2.5. Kurumlar Vergisine göre İstisnalar 263
• 7.2.5.1. İştirak Kazançları İstisnası: (KVK m.5/1–a) 263
• 7.2.5.2. Yurt Dışı İştirak Kazancı İstisnası: KVK m.5/1–b 265
• 7.2.5.3. Tam Mükellef Anonim Şirketlerin Yurt Dışı İştirak Hisselerini Elden Çıkarmalarına İlişkin İstisna (KVK m.5/1–c) 269
• 7.2.5.4. Emisyon Primi İstisnası (KVK m.5/1–ç) 270
• 7.2.5.5. Yatırım Fon ve Yatırım Ortaklıklarının İstisnası (KVK m.5/1–d) 271
• 7.2.5.6. Taşınmazlar ve İştirak Hisseleri ile Kurucu Senetleri, İntifa Senetleri ve Rüçhan Hakları Satış Kazancı İstisnası (KVK m.5/1–e) 272
• 7.2.5.7. Yurt Dışı Şube Kazancı İstisnası (KVK m.5/1–g) 278
• 7.2.5.8. Yurt Dışında Yapılan İnşaat, Onarım, Montaj İşleri ile Teknik Hizmetlerden Sağlanan Kazançlarda İstisna (KVK m.5/1–h) 279
• 7.2.5.9. Eğitim Tesisleri, Özel Kreş ve Gündüz Bakımevleri ile Rehabilitasyon Merkezlerinin İşletilmesinden Elde Edilen Kazançlara İlişkin İstisna (KVK m.5/1–ı) 279
• 7.2.5.10. Risturn İstisnası (KVK m.5/1–j) 280
• 7.2.5.11. Gayrimenkul Satış Kazancı İstisnasının İrdelenmesi 281
• 7.2.5.12. Yenileme Fonu Açısından Değerlendirme 282
• 7.2.6. Finansal İşlemlerin, Kurumlar Vergisi Kanunu Uyarınca Kaçınma Kapsamında Değerlendirilmesi 285
• 7.2.7. Peçeleme İşlemlerinin Kurumlar Vergisi Kanunu Uyarınca Değerlendirilmesi 287
• 7.2.8. Kurumlar Vergisi Kanunu’nda Sayılan İstisnaların Peçelemeye Alet Edilmesi ile İlgili Bazı Yargı Kararları 290
• 7.3. Harcamalar Üzerinden Alınan Vergiler Yönünden Durumu 292
• 7.3.1. Katma Değer Vergisi 293
• 7.3.1.1. Katma Değer Vergisi’nin Konusu 294
• 7.3.1.2. Katma Değer Vergisi’nin Mükellefi ve Vergi Sorumlusu 298
• 7.3.1.3. Katma Değer Vergisi’nde Vergiyi Doğuran Olay 298
• 7.3.1.4. Katma Değer Vergisi’nde Teslim 299
• 7.3.1.5. Finansal İşlemlerde Katma Değer Vergisi Kanunu Uyarınca Kaçınma 300
• 7.3.1.6. KDVK Uyarınca Peçeleme İşlemleri 308
• 7.3.2. Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) 309
• 7.3.2.1. Finansal İşlemlerin Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi Uyarınca Kaçınma 314
• 7.3.3. Damga Vergisi 319
• 7.3.3.1. Damga Vergisi’nin Konusu 320
• 7.3.3.2. Damga Vergisi’nin Mükellefi 322
• 7.3.3.3. Damga Vergisi’nin Matrahı ve Vergiyi Doğuran Olay 323
• 7.3.3.4. Finansal İşlemlerin Damga Vergisi Kanunu Uyarınca Kaçınma Kapsamında Değerlendirilmesi 324
• 7.4. Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu 325
• 7.4.1. Veraset ve İntikal Vergisinin Konusu 326
• 7.4.2. Veraset ve İntikal Vergisinin Mükellefi 327
• 7.4.3. Veraset ve İntikal Vergisinin Matrahı, Oranı ve Ödenmesi 329
• 7.4.4. Veraset ve İntikal Vergisinde Bazı Kaçınma İşlemleri 331 Bölüm IV GENEL DEĞERLENDİRME VE SAPTANAN BULGULAR
• 1. GENEL OLARAK 333
• 2. FİNANSAL İŞLEMLERDE GENEL OLARAK KAÇINMA MEVZUU 335
• 3. PEÇELEME İŞLEMLERİ İLE MUHASEBE HİLELERİNİN VERGİ HUKUKUNDAKİ YASALLIĞI İLE ALAKALI VE FARKLI GÖRÜŞLER 342
• 4. GENEL DEĞERLENDİRME 352 Sonuç 357
• Kaynakça 359 Kavramlar Dizini 382