Medeni Usul Hukukunda Fer'i Müdahale Etkisi (9786255697059)

ÖNSÖZ V
KISALTMALAR XIII
GİRİŞ 1
BİRİNCİ BÖLÜM
FER’İ MÜDAHALE ETKİSİNİN TEMEL ESASLARI
§1. KONUNUN ÖNEMİ VE KAVRAM 3
I. Konunun Önemi ve Sunuluşu 3
II. Kavram ve Terim Sorunu 13
A. Konuya İlişkin Bazı Kavramlar 13
B. Terim Sorunu 16
§2. FER’İ MÜDAHALE ETKİSİNİN ESASLARI 18
I. Genel Olarak 18
II. Hukuki Düzenleme ve Yapısı 22
A. Genel Olarak 22
B. Uyuşmazlık Hakkında Yanlış Karar Verildiği İddiasının Mutlak Surette İleri Sürülememesi (HMK m.69/2 c.1) 26
C. Asıl Tarafın Yargılamayı Hatalı Yürüttüğü İddiasının Kural Olarak İleri Sürülememesi (HMK m.69/2 c.2) 34
III. Amacı 39
A. Fer’i Müdahale Etkisinin Amacının Hangi Hukuki Kurumlar Çerçevesinde Tespit Edileceği 39
B. Fer’i Müdahale Etkisinin Amaçlarının Değerlendirilmesi 45
IV. Hukuki Niteliği 51
A. Fer’i Müdahale Etkisinin Bir Usul Hukuku Kurumu Olması 51
B. Fer’i Müdahale Etkisinin Süjeleri 52
V. Fer’i Müdahale Etkisinin Hukuki Dinlenilme Hakkı ile İlişkisi 56
§3. FER’İ MÜDAHALE ETKİSİNİN BENZER KURUMLARLA KARŞILAŞTIRILMASI 62
I. Genel Olarak 62
II. Fer’i Müdahale Etkisi ve Kesin Hüküm Etkisi (Rechtskraftwirkung) 64
III. Fer’i Müdahale Etkisi ve İnşai Etki (Gestaltungswirkung) 68
IV. Fer’i Müdahale Etkisi ve Kesin Hükmün Sirayeti (Rechtskrafterstreckung) . 69
V. Fer’i Müdahale Etkisi ve Unsur Etkisi (Tatbestandswirkung) 71
§4. FER’İ MÜDAHALE ETKİSİNİN ÇEŞİTLİ HUKUK SİSTEMLERİNDE ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN YARGILAMAYA KATILMASINI SAĞLAYAN HUKUKİ KURUMLAR KAPSAMINDA İRDELENMESİ 72
I. Genel Olarak 72
II. Fer’i Müdahale 74
III. Davanın İhbarı 76
IV. Asli Müdahale 78
V. Dava Arkadaşlığı Şeklinde Fer’i Müdahale 85
VI. Üçüncü Kişinin Daveti 88
İKİNCİ BÖLÜM
FER’İ MÜDAHALE ETKİSİNİN ŞARTLARI
§5. İLK YARGILAMADA KARAR VERİLMİŞ OLMASI 91
I. Genel Olarak 91
II. Kararın Niteliği 92
A. Kararın Nihai Nitelikte Olması 92
1. Genel Olarak 92
2. Kararın Esasa İlişkin (Hüküm Niteliğinde) Olması 94
3. Hüküm Verilmesine İhtiyaç Kalmadan Davayı Sona Erdiren Hallerde Verilen Kararlar 98
a. Davaya Son Veren Taraf İşlemleri Yapılması Halinde Verilen Kararlar 98
b. Davanın Konusuz Kalması Halinde Verilen Kararlar 104
B. Kararın Şekli Anlamda Kesinleşmesi 106
C. Özellik Arz Eden Bazı Karar Türleri Bakımından Müdahale Etkisi 112
1. Yabancı Mahkeme Kararlarının Fer’i Müdahale Etkisi 112
2. İdari Yargı Kolunda Verilen Kararların Fer’i Müdahale Etkisi 116
3. Ceza Mahkemesi Kararlarının Fer’i Müdahale Etkisi 118
4. Hakem Kararlarının Fer’i Müdahale Etkisi 120
5. Geçici Hukuki Koruma Kararlarının Fer’i Müdahale Etkisi 123
III. Kararın Fer’i Müdahaleye Uygun Bir Davada Verilmiş Olması (Müdahale Edilebilirlik) 130
IV. Kararın Asıl Taraf Aleyhine Olması Gerekip Gerekmediği 132
§6. ÜÇÜNCÜ KİŞİNİN İLK YARGILAMA İLE BİR MÜDAHALE İLİŞKİSİNİN BULUNMASI 136
I. Genel Olarak 136
II. Fer’i Müdahale Etkisi İçin Bulunması Gereken Şartlar 138
A. İlk Davaya Fer’i Müdahalede Bulunulmuş Olması 138
1. Genel Olarak 138
2. Fer’i Müdahale İçin Bulunması Gereken Asgari Şartlar 141
3. Fer’i Müdahilin Sahip Olması Gereken Bazı Usuli Şartlar 144
4. Fer’i Müdahilin İlk Davada Taraf Olmaması 147
5. Fer’i Müdahale Şartlarının Kural Olarak Müteakip Davada İncelenememesi 150
B. Fer’i Müdahil Sıfatının Kaybedilmemiş Olması 156
1. Fer’i Müdahale Talebi Hakkında Verilen Kabul Kararından (Ara Karardan) Dönülmesi 156
2. Fer’i Müdahale Talebinin Geri Alınması 159
III. İhbar Etkisi İçin Bulunması Gereken Şartlar 164
A. İlk Davanın İhbar Edilmiş Olması 164
1. Genel Olarak 164
2. İhbar İçin Bulunması Gereken Asgari Unsurlar 170
3. İhbar Sebebinin Bulunması 172
4. İlk Davaya İhbar Eden Yanında Fer’i Müdahil Olarak Katılma İmkânının Bulunması 180
5. İhbarın Geçerliliğinin (Geçerli Bir İhbarın Mevcudiyetinin) Müteakip Davada Re’sen İncelenmesi 182
B. İhbar Eden Yanında Davaya Katılma Talebinin Reddedilmemesi 186
C. İhbarın Geri Alınması 188
§7. ASIL TARAF İLE ÜÇÜNCÜ KİŞİ ARASINDA AÇILMIŞ BİR DAVA BULUNMASI 190
I. Genel Olarak 190
II. Davaya Konu Hukuki İlişkinin veya Talebin Maddi Hukuk Bakımından Niteliği 192
A. Genel Olarak 192
B. Rücu İlişkisi 195
C. Kanun’da Sayılmayan Bazı Hukuki İlişkiler Bakımından Müdahale Etkisinin Değerlendirilmesi 201
1. Alternatif Borçluluk (Sorumluluk) veya Alternatif Alacaklılık 201
2. İkinci Derece (Tali) Sorumluluk Halleri 204
3. Ters Rücu İlişkileri 209
4. Dava Takip Yetkilisinin Özel Hukuktan Kaynaklanan Sorumluluğu 210
III. Davanın Farklı Yargı Koluna (Hukukumuzda İdari Yargı Koluna) Dahil Olması Halinde 212
IV. Uyuşmazlığın Tahkime Tabi Olması Halinde 216
V. İki Dava Arasında Bir İlişki/Bağlantı Bulunması Gerekip Gerekmediği 219
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
FER’İ MÜDAHALE ETKİSİNİN KAPSAMI (VEYA SINIRLARI)
§8. FER’İ MÜDAHALE ETKİSİNİN OBJEKTİF (KONU BAKIMINDAN) KAPSAMI 225
I. Müdahale Etkisinin Objektif Kapsamı 225
II. Müdahale Etkisinin Objektif Kapsamının Sınırları 227
A. Müdahale Etkisinin Maddi ve Hukuki Tespitler (Değerlendirmeler) Bakımından Sınırları 227
B. Müdahale Etkisinin Karardaki Tespitler (Gerekçe) Bakımından Sınırları 232
1. Genel Olarak 232
2. Tespitlerin Yığılması (Kümülatif Tespitler) 235
3. Alternatif Tespitler 237
4. Kademeli (Terditli) Tespitler 238
5. Hüküm İçin Gerekli Olmamasına Rağmen Yapılan Tespitler (Aşırı Tespitler) 239
6. Hüküm İçin Gerekli Olmasına Rağmen Yapılmayan Tespitler (Eksik Tespitler) 243
7. İspatsızlık Durumunda Verilen Kararlardaki (İspat Edilemeyen Vakıalara İlişkin) Tespitler 244
C. Asıl Taraf ile Üçüncü Kişinin Menfaatleri Bakımından Müdahale Etkisinin Sınırları 245
D. Müdahale Etkisinin Dava Konusu Bakımından Sınırları 249
E. Müdahale Etkisinin Çift İhbar Durumunda Sınırları 256
§9. FER’İ MÜDAHALE ETKİSİNİN SÜBJEKTİF (KİŞİ BAKIMINDAN) KAPSAMI 264
I. Genel Olarak 264
II. Müdahale Etkisinin Karşı Taraf Bakımından Geçerliliği 265
III. Müdahale Etkisinin Asıl Taraf ve Üçüncü Kişi (Fer’i Müdahil veya İhbar Olunan) Bakımından Geçerliliği 272
IV. Müdahale Etkisinin Diğer Kişiler Bakımından Geçerliliği 282
A. Müdahale Etkisinin Cüz’i ve Külli Haleflere Etkisi 282
B. Müdahale Etkisinin Kanuni ve İradi Temsilcilere Etkisi 287
C. Müdahale Etkisinin Dava Takip Yetkisini Kullanan Kişiye (Dava Yetkinine/Dava Takip Yetkilisine) ve Asıl Hak Sahibine Etkisi 288
§10. FER’İ MÜDAHALE ETKİSİNİN ZAMAN BAKIMINDAN KAPSAMI (ZAMANSAL SINIRLARI) 292
I. Müdahale Etkisinin Müteakip Dava Devam Ederken Doğması 292
A. Genel Olarak 292
B. Müdahale Etkisi Doğacağı Gerekçesiyle Müteakip Davada Başvurulabilecek Hukuki Kurumlar 297
1. Asıl Dava ile Müteakip Davanın Birleştirilmesi 297
2. Müteakip Davada Asıl Davanın Bekletici Mesele Yapılması 304
II. Müdahale Etkisinin Müteakip Davada Nihai Karar Verildikten Sonra Doğması 307
III. Müdahale Etkisinin Müteakip Davadaki Kararın Kesinleşmesinden Sonra Doğması 310
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
FER’İ MÜDAHALE ETKİSİNİN DİKKATE ALINMASI VE ORTADAN KALDIRILMASI
§11. MÜDAHALE ETKİSİNİN DİKKATE ALINMA ŞEKLİ 315
I. Müdahale Etkisinin Re’sen Dikkate Alınması (Re’sen İncelenmesi) 315
II. Müdahale Etkisinin İlk Derece Mahkemesince Re’sen Dikkate Alınmamasının Sonuçları 319
A. İhlalin Olağan (İstinaf ve Temyiz) Kanun Yollarında Gözetilmesi 319
1. İstinaf Kanun Yolunda İncelenmesi 319
2. Temyiz Kanun Yolunda İncelenmesi 321
B. İhlalin Yargılamanın Yenilenmesi Sebebi Teşkil Edip Etmeyeceği 322
§12. FER’İ MÜDAHALE ETKİSİNİN ORTADAN KALKMASI VEYA SINIRLANDIRILMASI 325
I. Müdahale Etkisinin Ortadan Kalkması 325
II. Müdahale Etkisinin Sınırlandırılması 328
A. Genel Olarak 328
B. Fer’i Müdahilin İtirazları Yoluyla Sınırlandırılması 330
1. Genel Olarak 330
2. Davanın Geç İhbar Edilmesi Nedeniyle Davaya Geç Katılma 334
3. Fer’i Müdahilin İddia ve Savunma İmkânlarının Engellenmesi 340
4. Fer’i Müdahil Tarafından Bilinmeyen İddia ve Savunma İmkânlarının Asıl Tarafın Ağır Kusuru Sebebiyle Kullanılamaması 341
C. İhbar Olunanın İtirazları Yoluyla Sınırlandırılması 344
D. Asıl Tarafın İtirazları Yoluyla Sınırlandırılması 347
§13. TARAFLARIN MÜDAHALE ETKİSİ ÜZERİNDEKİ TASARRUFLARI 349
I. Müdahale Etkisinin Taraflarca Ortadan Kaldırılması 349
II. Müdahale Etkisinin Taraflarca Kararlaştırılması 352
SONUÇ 357
KAYNAKÇA 373