Medeni Hukuk Ders Kitabı (9786253231620)

ÖNSÖZ 5
BİRİNCİ BÖLÜM
SOSYAL DÜZEN VE HUKUK
§ 1. SOSYAL DÜZEN VE KURALLARA OLAN İHTİYAÇ 27
I. SOSYAL HAYAT 27
II. SOSYAL DÜZEN KURALLARINA OLAN İHTİYAÇ 27
III. SOSYAL DÜZEN KURALLARI VE TÜRLERİ 28
A. Genel Olarak 28
B. Sosyal Düzen Kurallarının Türleri 29
1. Din Kuralları ve Hukuk Kurallarından Farkları 30
a. Genel Olarak Din Kuralları 30
b. Hukuk Kurallarından Farkları 31
aa. Kaynak Bakımından 31
bb. Konu Bakımından 32
cc. Şekil Bakımından 32
dd. Müeyyide (Yaptırım) Bakımından 32
2. Ahlak Kuralları ve Hukuk Kurallarından Farkları 33
a. Genel Olarak Ahlak Kuralları 33
b. Hukuk Kurallarından Farkları 35
aa. Kaynak Bakımından 35
bb. Konu Bakımından 35
cc. Şekil Bakımından 35
dd. Müeyyide (Yaptırım) Bakımından 36
3. Görgü Kuralları ve Hukuk Kurallarından Farkları 36
a. Genel Olarak Görgü Kuralları 36
b. Hukuk Kurallarından Farkları 37
aa. Kaynak Bakımından 37
bb. Konu Bakımından 37
cc. Şekil Bakımından 37
dd. Müeyyide (Yaptırım) Bakımından 38
§ 2. HUKUK KURALLARI 38
I. HUKUKUN TANIMI VE ÖZELLİKLERİ 38
II. HUKUKUN AMACI VE İŞLEVLERİ 40
A. Adaleti Gerçekleştirme 40
B. Toplumda Barış ve Düzeni Sağlama 41
C. Hukuki Güvenliği Sağlama 43
D. Toplumun İhtiyaçlarını Karşılama 45
E. Ayırt Edici Temel Unsur: Müeyyide (Yaptırım) 45
1. Müeyyide (Yaptırım) Kavramı 45
2. Müeyyide (Yaptırım) Türleri 47
a. Kamu Hukuku Müeyyideleri 47
b. Özel Hukuk Müeyyideleri 48
3. Müeyyide İçermeyen Hukuk Kuralları 49
III. HUKUK KURALLARININ NİTELİKLERİ 51
A. Beşerî Nitelik ve Zorlayıcılık 51
B. Normatiflik 51
C. Soyutluk 51
D. Genellik ve Objektiflik 52
E. Süreklilik 53
F. İnsan Davranışlarını Konu Alma 53
§ 3. HUKUKUN ÇEŞİTLİ ANLAMLARI VE HUKUK KURALLARININ TASNİFİ 54
I. HUKUKUN ÇEŞİTLİ ANLAMLARI 54
A. Objektif Hukuk – Sübjektif Hukuk 54
B. Pozitif (Müspet) Hukuk 55
C. Mevzu Hukuk 56
D. Tarihî Hukuk 56
E. İdeal (Tabiî / Olması Gereken) Hukuk 57
II. HUKUKUN ÇEŞİTLİ TASNİFLERİ 58
A. İç (Milli) Hukuk – Dış (Milletlerarası) Hukuk 58
B. Pozitif Hukuk – İdeal Hukuk 60
C. Yazılı Hukuk – Yazılı Olmayan Hukuk 62
D. Maddi Hukuk – Şeklî (Usul) Hukuk 64
E. Kamu Hukuku – Özel Hukuk 66
1. Ayrımın Tarihsel Gelişimi ve Açıklamak İçin İleri Sürülen
Ölçütler 66
2. Ayrıma Göre Hukuk Kurallarının Tasnifi 67
a. Özel Hukuk Kuralları 67
b. Kamu Hukuku Kuralları 68
c. Karma Hukuk Kuralları 68
3. Ayrımın Pratik Sonuçları 69
a. Uygulanacak Kurallar ve Rejim 69
b. Görevli Yargı Kolu 69
c. Yorum Yöntemi 70
d. Sözleşme Özgürlüğünün Kapsamı 70
e. Kıyas İmkânı 70
§ 4. MEDENÎ HUKUK 71
I. KAVRAM VE TANIM 71
A. Genel Olarak 71
B. Terimin Kökeni: İus Civile 71
C. Türk Hukukunda Medenî Hukuk Teriminin Tercih Sebebi 72
D. Tanım 73
E. Medenî Hukukun Özel Hukukun Genel ve Temel Dalı Olması 74
II. MEDENÎ HUKUKUN KONUSU VE KAPSAMI 75
A. Genel Olarak 75
B. Başlangıç Hükümleri (TMK m. 1–7) 75
C. Kişiler Hukuku 76
D. Aile Hukuku 76
E. Miras Hukuku 77
F. Eşya Hukuku 78
G. Borçlar Hukuku 79
III. MEDENÎ HUKUKUN DÜZENLENİŞ TARZI BAKIMINDAN ETKİLİ OLAN
SİSTEMLER 80
A. Roma–Cermen Hukuk Sistemi 80
B. Anglo–Sakson Hukuk Sistemi (Common Law) 82
C. İslam Hukuku Sistemi 83
D. Sosyalist Hukuk Sistemi 85
E. Türk Medenî Hukuku’nun Sistemler İçindeki Yeri 86
IV. KANUNLAŞTIRMA HAREKETLERİ 87
A. Kanunlaştırma Kavramı ve Sebepleri 87
B. Kanunlaştırma Yöntemleri 88
C. Kronolojik Olarak Kanunlaştırma Hareketleri 90
D. Türkiye'de Kanunlaştırma Hareketleri 91
1. Osmanlı İmparatorluğu Dönemi 92
2. Cumhuriyet Dönemi 93
V. TÜRK MEDENÎ KANUNU’NUN SİSTEMATİĞİ 96
A. Başlangıç Hükümleri (TMK m. 1–7) 96
B. Kanunun Kitapları 98
C. Türk Medenî Kanunu ile Türk Borçlar Kanunu’nun Genel Nitelikli
Hükümlerinin Tüm Özel Hukuk İlişkilerinde Uygulanabilirliği 101
İKİNCİ BÖLÜM
MEDENÎ HUKUKUN KAYNAKLARI
§ 5. KAYNAK KAVRAMI VE KAYNAK TÜRLERİ 105
I. KAYNAK KAVRAMI 105
II. İŞLEVLERİNE GÖRE KAYNAKLAR 105
A. Yaratıcı Kaynak 105
B. Yürürlük (Normatif) Kaynağı 106
C. Bilgi Kaynağı 106
III. BAĞLAYICILIKLARINA GÖRE KAYNAKLAR 107
A. Aslî Kaynak 107
B. Yardımcı Kaynak 107
IV. UYGULAMADA ÖNCELİK SIRASINA GÖRE KAYNAKLAR 107
A. Aslî Kaynak 107
B. Talî Kaynak 108
V. TÜRK MEDENÎ KANUNU’NUN 1. MADDESİNİN KURDUĞU KAYNAK
SİSTEMİ 108
VI. MADDEDEKİ “KANUN” TERİMİNİN ANLAMI 109
A. Geniş Anlamda Kanun: Yazılı Hukuk Kurallarının Tamamı 109
B. Kanunun Başka Kurallara Yollama Yapması Halinde Genişleyen
Kanun Kavramı 110
§ 6. YAZILI (ASLİ) KAYNAKLAR 112
I. YAZILI KAYNAKLARIN TÜRLERİ VE NORMLAR HİYERARŞİSİ 112
A. Yazılı Kaynakların Türleri 112
B. Yazılı Kaynaklar Arasındaki Normlar Hiyerarşisi 112
II. KANUNLAR VE YÖNETMELİKLER 113
III. İÇTİHADI BİRLEŞTİRME KARARLARININ KAYNAK NİTELİĞİ 114
IV. YAZILI HUKUK KURALLARININ YÜRÜRLÜĞE GİRMESİ VE
YÜRÜRLÜKTEN KALKMASI 115
A. Kanunların Yürürlüğe Girmesi 116
B. Kanunların Yürürlükten Kalkması 117
V. AYNI KONUYU DÜZENLEYEN İKİ KANUNUN BULUNMASI 120
A. Çatışmanın Şartları ve Çözümün Ölçütleri 120
B. Farklı Düzeydeki Kuralların Çatışması 121
C. Genel Kanun ve Özel Kanun Ayrımı 121
1. Genel Kanun – Özel Kanun Ayrımının Ölçütleri 121
2. Kanunların Çatışmasında Genel Kanun – Özel Kanun
Ölçütünün Uygulanması 122
a. Önceki Genel Kanun – Sonraki Genel Kanun 122
b. Önceki Özel Kanun – Sonraki Özel Kanun 123
c. Önceki Genel Kanun – Sonraki Özel Kanun 123
d. Önceki Özel Kanun – Sonraki Genel Kanun 124
3. Çatışmanın Bulunmadığı Hâllerde Uygulama 124
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
MEDENÎ HUKUKUN UYGULANMASI
§ 7. KANUNUN UYGULANMASI SÜRECİ 125
I. UYGULAMA SÜRECİNİN AŞAMALARI 125
II. MADDİ OLAYIN (VAKIANIN) TESPİTİ 126
III. HUKUKİ NİTELENDİRME 127
IV. UYGULANACAK KURALIN BELİRLENMESİ 128
A. Hâkimin Uygulanacak Kuralı Re’sen Belirlemesi 128
B. Belirlenen Kanun Hükmünün Maddi Olayı Kapsayıp
Kapsamadığının Tespiti 129
1. Kanun Hükmünün Düz ve Zıt Anlamıyla Uygulanması 129
a. Düz Anlam 129
b. Zıt Anlam (Mefhumu Muhalif, Argumentum a Contrario) 129
c. Zıt Anlam Çıkarmanın Sınırları 130
V. KANUN HÜKMÜNÜN UYGULANIŞ TARZI 132
§ 8. KANUN HÜKÜMLERİNİN YORUMLANMASI 133
I. YORUM KAVRAMI VE ZORUNLULUĞU 133
II. YORUM ÇEŞİTLERİ 134
A. Yasama Yorumu 134
B. Yargı Yorumu 135
C. Bilimsel Yorum 135
III. YORUM TEORİLERİ 136
A. Sübjektif (Tarihî) Teori 136
B. Objektif Teori 136
C. Serbest Yorum Teorisi 137
D. Karma Anlayış ve Türk Hukukundaki Durum 137
IV. YORUM YÖNTEMLERİ 138
A. Lafzî (Sözel/Gramatik) Yorum 138
B. Sistematik Yorum 139
C. Tarihî Yorum 140
D. Amaçsal (Gai/Teleolojik) Yorum 142
V. YORUMDA TÜRK MEDENÎ KANUNU’NUN KABUL ETTİĞİ SİSTEM 144
A. Kanunun Sözüyle ve Özüyle Bağlılık 144
1. Genel Olarak 144
2. Kanunun Sözü ile Özünün Çatışması (Örtülü Kanun Boşluğu) 145
3. Söze Göre Belirlenen Anlamın Öze Göre Tespit Edilen
Anlamla Aynı Olması (Açıklayıcı Yorum) 145
4. Söze Göre Belirlenen Anlamın Öze Göre Tespit Edilen
Anlamla Farklı Olması (Değiştirici Yorum) 145
a. Genişletici Yorum 146
b. Daraltıcı Yorum 146
B. Birden Fazla Yöntemin Birlikte Uygulanması 147
§ 9. KANUN HÜKMÜNÜN UYGULANIŞ TARZI 148
I. Doğrudan Doğruya Uygulama 148
II. KIYAS YOLUYLA UYGULAMA 149
III. EVLEVİYET YOLUYLA UYGULAMA (A FORTİORİ) 150
IV. ATIF (YOLLAMA) YOLUYLA UYGULAMA 151
V. HUKUKİ FİKSİYON (VARSAYIM) YOLUYLA UYGULAMA 151
§ 10. KANUNLARIN YER, ZAMAN NİTELİK BAKIMINDAN UYGULANMASI 152
I. YER BAKIMINDAN UYGULANMA 152
A. Genel Olarak 152
B. Yer Bakımından Uygulamada Kabul Edilen İlkeler 152
1. Mülkilik (Yersellik) 152
2. Şahsilik (Kişisellik) 153
3. Türk Hukukunda Kabul Edilen İlke 153
II. ZAMAN BAKIMINDAN UYGULANMA 154
A. Kanunların Geçmişe Etkili Olup Olmayacağı 155
1. Kural: Kanunların Geçmişe Etkili Olmaması 155
2. İstisnalar: Kanunun Geçmişe Etkili Olduğu Hâller 155
a. Beklenen Haklar 156
b. Kamu Düzeni ve Genel Ahlaka İlişkin Hükümler 156
c. Emredici Hükümler 157
d. Kanunda Geçmişe Etkili Olacağı Öngörülen Hükümler 158
3. Eski Kanunun Yeni Kanun Zamanında Etkisini Sürdürmesi:
Kazanılmış Haklar 158
B. Hukuk Kurallarının Çatışması 159
III. NİTELİK BAKIMINDAN UYGULANMA 159
A. Genel Olarak 159
B. Emredici Hukuk Kuralları 160
1. Kavram 160
2. Emredici Niteliğin Dayandığı Amaçlar 161
3. Bir Kanun Hükmün Emredici Olduğunu Gösteren Ölçütler 162
4. Emredici Kurala Aykırılığın Yaptırımı 163
C. Yedek Hukuk Kuralları 163
1. Kavram 163
2. Tamamlayıcı Hukuk Kuralları 164
3. Yorumlayıcı Hukuk Kuralları 165
§ 11. KANUN HÜKMÜNÜN UYGULANIŞ TARZI VE HÂKİMİN TAKDİR YETKİSİ 166
I. Hüküm İçi Boşluk Kavramı 166
II. HÂKİME TAKDİR YETKİSİ TANINAN HALLERDE KANUNUN UYGULANIŞI 167
A. Takdir Yetkisinin Hukuki Dayanağı ve Benzer Kavramlardan Farkı 167
B. Takdir Yetkisi Tanınmasının Sebepleri 168
C. Hâkime Takdir Yetkisi Verilen Hükümlerin Özellikleri 169
1. Kanunun Doğrudan Takdir Yetkisi Tanıdığı Hâller 169
2. Durumun Gereklerinin Göz Önünde Tutulmasının
Emredildiği Hâller 170
3. Haklı Sebeplerin Göz Önünde Tutulmasının Emredildiği
Hâller 170
D. Takdir Yetkisinin Konusu 171
E. Takdir Yetkisinin Kullanılması 171
1. Hukuka ve Hakkaniyete Göre Karar Verme 171
2. Takdir Yetkisinin Sınırları 172
III. TAKDİR YETKİSİNİN DENETİMİ 173
§ 12. KANUNDA UYGULANABİLİR HÜKÜM BULUNMAMASI: KANUN BOŞLUĞU 174
I. KANUN BOŞLUĞU KAVRAMI VE SINIRLARI 174
A. Kanun Boşluğu Kavramı 174
B. Kanun Boşluğunun Şartları 175
C. Kanun Boşluğunun Benzer Kavramlardan Farkları 176
II. KANUN BOŞLUKLARININ ÇEŞİTLERİ 177
A. Bilinçli Boşluk – Bilinçsiz Boşluk 177
B. Açık Boşluk – Örtülü Boşluk 180
C. Gerçek Boşluk – Gerçek Olmayan Boşluk 182
III. KANUN BOŞLUĞUNUN DOLDURULMASI VE SONUÇLARI 184
§ 13. ÖRF VE ADET HUKUKU 184
I. KAVRAM VE HUKUKİ NİTELİĞİ 184
A. Tanım 184
B. Örf ve Adet Hukukunun Hukuki Niteliği 185
1. Yazılı Olmayan Kaynak Niteliği 185
2. Örf ve Adet Hukukunun Tali Kaynak Olması 185
3. Örf ve Adet Hukukunun Uygulama Alanının Sınırları 186
II. UNSURLARI 187
A. Maddi Unsur: Sürekli ve Tekrarlanan Uygulama 188
B. Manevî Unsur: Genel İnanç 189
C. Hukuki Unsurun Gerekli Olup Olmadığı Meselesi 189
D. Unsurların Birlikte Bulunması ve Eksikliğinin Sonucu 190
III. TÜRLERİ 190
A. Genel Örf ve Adet ve Yerel (Mahallî) Örf ve Âdet 190
B. Genel Örf ve Âdet ve Özel Örf ve Âdet 191
C. Adi Örf ve Âdet ve Ticarî Örf ve Âdet 191
D. Doğuş Kaynağı Bakımından: Toplum Hayatından Doğan Örf ve
Âdet ve Yargı Kararlarından Doğan Örf ve Âdet 192
IV. ÖRF VE ADET HUKUKUNUN ROLÜ 192
A. Kanun Boşluğunu Doldurma Rolü 192
B. Hüküm İçi Boşluğu Tamamlama Rolü 193
C. Kanun ve Sözleşme Hükümlerini Yorumlama Rolü 194
D. Örf ve Âdetin Kanunu Değiştirmeye Zorlayıcı Rolü 194
V. ÖRF VE ADET HUKUKUNUN VARLIĞININ BELİRLENMESİ 196
A. Hâkimin Re’sen Araştırması 196
B. Tarafların İddiası ve İspat Yükü 196
C. Bilirkişi ve Meslek Kuruluşlarının Görüşü 196
D. Uygulanması 197
§ 14. HÂKİMİN HUKUK YARATMASI 198
I. KAVRAM VE TARİHSEL GELİŞİMİ 198
A. Kavram ve Kanuni Dayanağı 198
B. Benzer Kurumlardan Ayrılması 199
1. Hâkimin Takdir Yetkisinden Farkı 199
2. Kanunun Yorumlanmasından Farkı 200
II. ŞARTLARI 201
A. Kanunda Uygulanabilir Bir Hüküm Bulunmaması 201
B. Örf ve Âdet Hukukunda da Hüküm Bulunmaması 201
C. Boşluğun Gerçek Boşluk Niteliğinde Olması 201
III. HÂKİMİN HUKUK YARATAMAYACAĞI ALANLAR 202
A. Hukuk Dışı Alan 202
B. Bilinçli Susma 203
C. Sınırlı Sayı (Numerus Clausus) İlkesinin Benimsendiği Alanlar 204
D. Ceza Hukukunda Kanunilik İlkesi ve Kıyas Yasağı 204
E. Vergi Hukuku 205
F. Kamu Düzenine İlişkin Düzenlemeler 205
IV. HÂKİMİN HUKUK YARATIRKEN UYGULAYACAĞI YÖNTEM 206
A. Genel ve Soyut Nitelikli Kural Konulmalı 206
B. Menfaat Dengesinin Kurulması 207
C. Mevcut Hukuk Düzeniyle ve Anayasayla Bağdaşma 207
D. Gerekçe Zorunluluğu ve Kuralın Somut Olaya Uygulanması 208
V. HÂKİMİN YARARLANABİLECEĞİ İMKÂNLAR 208
A. Kıyas 208
B. Evleviyet (A Fortiori) 209
C. Hukukun Genel İlkeleri ve Kanunun Ruhu 210
D. Karşılaştırmalı Hukuk ve Mehaz Hukuk 212
E. Bilimsel Görüşler ve Yargı Kararları 212
F. Kanunlaşmamış Tasarılar ve Yardımcı Disiplinler 213
G. Hukuk Tarihi, Hukuk Felsefesi ve Hukuk Sosyolojisinden
Yararlanarak Kural Koyma 213
H. Özgün Bir Kural Koyma Yoluyla Hukuk Yaratma 214
VI. YARATILAN KURALIN NİTELİĞİ VE ETKİSİ 214
A. Somut Olay İçin Konulmuş Kural Olması 214
B. Hâkim Tarafından Yaratılan Hukuk Kuralının Emsal Değeri ve
İçtihat Hâline Gelmesi 214
C. İçtihadı Birleştirme Kararları İstisnası 215
D. Hâkimin Yarattığı Hukuk Kuralının Yazılı Kaynak Niteliği
Kazanmaması 215
E. Hâkimin Hukuk Yaratmasının Üst Yargı Denetimi 216
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
MEDENÎ HUKUKUN UYGULANMASINDA BİLİMSEL GÖRÜŞLERİN VE YARGI KARARLARININ ROLÜ
§ 15. YARDIMCI KAYNAK KAVRAMI 217
I. TÜRK MEDENÎ KANUNU'NUN 1. MADDESİNİN ÜÇÜNCÜ FIKRASI 217
II. YARDIMCI KAYNAĞIN KULLANILDIĞI HÂLLER 218
§ 16. BİLİMSEL GÖRÜŞLER 220
I. DOKTRİNİN ROLÜ VE DEĞERİ 220
A. Doktrinin İşlevi 220
B. Hâkim Görüş ve Azınlık Görüşü 222
C. Doktrinin İçtihat Üzerindeki Etkisi 224
II. BİLİMSEL ESER TÜRLERİ 224
A. Sistematik Eserler 224
B. Şerhler 225
C. Monografiler 225
D. Makaleler ve Tebliğler 226
E. Karar İncelemeleri 227
F. Notlu–İçtihatlı Kanun Metinleri ve Diğer Yardımcı Eserler 227
III. DOKTRİNDEN YARARLANMA YÖNTEMİ 228
A. Atıf ve Bilimsel Dürüstlük 228
B. Yabancı Doktrinden Yararlanma 229
C. Hukuki Mütalaa ve Uzman Görüşü 230
§ 17. YARGI KARARLARI 231
I. YARGI KARARLARININ ROLÜ 231
II. KARARIN NİTELİĞİ BAKIMINDAN AYRIM 233
A. Olay Kararları 233
B. İlke Kararları 234
III. KARARI VEREN MERCİ BAKIMINDAN AYRIM 234
A. İlk Derece Mahkemesi Kararları 234
B. Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları 235
C. Yargıtay Kararları 236
D. Anayasa Mahkemesi Kararları 237
E. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararları 239
F. İsviçre Federal Mahkemesi Kararları 240
IV. İÇTİHADI BİRLEŞTİRME KARARLARI 240
A. Amaç ve İhtiyaç 240
B. Alınma Usulü 241
C. Bağlayıcılığı ve Kapsamı 242
V. İÇTİHAT İSTİKRARI VE İÇTİHAT DEĞİŞİKLİĞİ 244
BEŞİNCİ BÖLÜM
HAK KAVRAMI VE HAKKIN TÜRLERİ
§ 18. HAK KAVRAMI 245
I. Hak Kavramı 245
A. Hak Kavramını Açıklayan Teoriler 245
1. İrade Teorisi 245
2. Menfaat Teorisi 246
3. Karma Teori 247
B. Hak Kavramının Unsurları ve Tanım 247
C. Hak ile Hukuk Kavramları Arasındaki İlişki 248
II. HAKKIN KONUSU 248
A. Eşya 249
B. Edim 249
C. Kişisel Değerler 250
D. Fikri Ürünler 250
E. Hakkın Konusunun Başka Bir Hak Olması 250
III. HAK SAHİBİ 250
A. Gerçek Kişiler 250
B. Tüzel Kişiler 251
C. Hak Sahibinin Birden Fazla Olması 252
IV. HAKKIN SINIRLANDIRILMASI 252
A. Kanundan Doğan Sınırlar 253
B. Hukuki İşlemden Doğan Sınırlar 253
C. Dürüstlük Kuralından Doğan Sınırlar 254
§ 19. HAKLARIN TÜRLERİ 254
I. DÜZENLENDİĞİ HUKUK ALANINA GÖRE: KAMU HUKUKU HAKLARI –
ÖZEL HUKUK HAKLARI 255
II. PARAYLA ÖLÇÜLEBİLEN BİR DEĞERİNİN BULUNUP BULUNMAMASINA
GÖRE: MALVARLIĞI HAKLARI – ŞAHIS VARLIĞI HAKLARI 256
A. Malvarlığı Hakları 256
1. Alacak Hakları 257
2. Aynî Haklar 258
a. Aynî Hakların Unsurları 259
aa. Hakkın Konusunun Eşya Olması 259
bb. Eşya Üzerinde Sağlanan Hâkimiyetin Doğrudan
Olması 259
cc. Herkese Karşı İleri Sürülebilme 260
b. Hak Sahibine Eşya Üzerinde Sağladığı Yetkiye Göre Aynî
Hakkın Türleri 260
aa. Mülkiyet Hakkı 261
aaa. Konusuna Göre Mülkiyet Hakkı Türleri 262
bbb. Hak Sahibinin Sayısına Göre Mülkiyet Hakkı
Türleri 262
bb. Sınırlı Aynî Haklar 264
aaa. İrtifak Hakları 264
aaaa. Yararlanma Yetkisinin Tarzına Göre
İrtifak Hakları 265
bbbb. Sağladıkları Yetkiye Göre İrtifak Hakları 266
aaaaa. İntifa Hakkı 266
bbbbb. Oturma Hakkı 268
ccccc. Üst Hakkı 269
ddddd. Kaynak Hakkı 270
eeeee. Diğer İrtifaklar 271
cccc. Hak Sahibinin Belirlenme Tarzına Göre
İrtifak Hakları 272
aaaaa. Şahsa Bağlı (Şahsî) İrtifaklar 272
bbbbb. Eşyaya Bağlı (Arzî) İrtifaklar 272
bbb. Rehin Hakları 273
ccc. Taşınmaz Yükü 275
c. Aynî Hakların Ortak Özellikleri ve Alacak Hakkından
Farkları 276
3. Maddi Değeri Olan Yenilik Doğuran Haklar 278
4. Malî Yönüyle Fikrî Haklar 279
B. Şahıs Varlığı Hakları 280
C. Malvarlığı ve Şahıs Varlığı Hakkı Ayrımının Önemi ve Hakların
Özellikleri 282
III. İLERİ SÜRÜLEBİLECEĞİ ÇEVREYE GÖRE: MUTLAK HAKLAR– NİSBÎ
HAKLAR 283
A. Mutlak Haklar 284
B. Nisbî Haklar 284
1. Alelâde Nisbî Haklar 285
2. Etkisi Kuvvetlendirilmiş Nisbî Haklar 285
C. Mutlak Hak ve Nisbî Hak Ayrımının Önemi 287
IV. KULLANILMASININ ETKİSİNE GÖRE: YENİLİK DOĞURAN HAKLAR–
ALELÂDE HAKLAR 289
A. Yenilik Doğuran (İnşaî) Haklar 289
1. Yöneldiği Sonuç Açısından Yenilik Doğuran Haklar 290
a. Kurucu Yenilik Doğuran Haklar 290
b. Değiştirici Yenilik Doğuran Haklar 291
c. Bozucu Yenilik Doğuran Haklar 292
2. Kullanılış Tarzı Bakımından Yenilik Doğuran Haklar 292
3. Yenilik Doğuran Hakların Ortak Özellikleri 293
a. Yenilik Doğuran Hakların Kullanılması İçin Karşı Tarafın
Kabulüne İhtiyaç Duyulmaması 293
b. Yenilik Doğuran Hakların Kullanılmakla Sona Ermesi 294
c. Yenilik Doğuran Hakların Şarta Bağlanamaması 294
d. Yenilik Doğuran Hakkın Kullanılmasından Sonra Bundan
Geri Dönülememesi 295
e. Yenilik Doğuran Hakların Zamanaşımına Tabi Olmaması 295
B. Alelâde (Sıradan) Haklar 296
V. KULLANMA YETKİSİNE GÖRE: ŞAHSEN KULLANILMASI ZORUNLU
OLAN HAKLAR– ŞAHSEN KULLANILMASI ZORUNLU OLMAYAN HAKLAR 297
A. Şahsen Kullanılması Zorunlu Olan Haklar (Kişiye Sıkı Sıkıya Bağlı
Haklar) 297
B. Şahsen Kullanılması Zorunlu Olmayan Haklar 300
VI. BAĞIMSIZ OLUP OLMAMASINA GÖRE: BAĞIMSIZ HAKLAR–BAĞLI
HAKLAR 300
A. Bağımsız Haklar 300
B. Bağlı Haklar 301
1. Eşyaya Bağlı Haklar 301
2. Alacağa Bağlı (Fer’i) Haklar 301
3. Borç İlişkisine Bağlı Haklar 302
4. Bir Topluluğa Mensup Olmaya Bağlı Haklar 302
5. Bağlı Hakların Ortak Özellikleri 303
VII. DEVREDİLEBİLİR OLUP OLMAMASINA GÖRE: DEVREDİLEBİLEN
HAKLAR–DEVREDİLEMEYEN HAKLAR 303
A. Devredilebilen Haklar 303
B. Devredilemeyen Haklar 303
ALTINCI BÖLÜM
HAKLARIN KAZANILMASI VE KAYBEDİLMESİ
§ 20. HUKUKİ OLAY VE HUKUKİ FİİL 305
I. HUKUKİ OLAY 305
II. HUKUKİ FİİL 306
A. Kavram 306
B. Hukuka Aykırı Fiiller 307
C. Hukuka Uygun Fiiller 309
1. Hukuki İşlemler 309
2. Hukuki İşlem Benzeri Fiiller 310
3. Maddi Fiiller 311
§ 21. HUKUKİ İŞLEM KAVRAMI VE TÜRLERİ 312
I. KAVRAM VE UNSURLARINA GENEL BAKIŞ 312
II. GEREKLİ İRADE BEYANININ SAYISINA GÖRE 314
A. Tek Taraflı Hukuki İşlemler 314
B. İki (Çok) Taraflı Hukuki İşlemler: Sözleşmeler 314
C. Kararlar 316
D. Tarafın Birden Çok Kişi Olması 317
III. İRADE BEYANININ YÖNELTİLMESİ AÇISINDAN 317
IV. ETKİ DOĞURDUĞU ALAN AÇISINDAN 318
A. Şahıs Varlığına İlişkin İşlemler 318
B. Malvarlığına İlişkin İşlemler 318
1. Borçlandırıcı İşlemler 318
2. Tasarruf İşlemleri 319
3. Kazandırıcı İşlemler 320
4. Sebebe Bağlı (İlli) — Sebepten Soyut (Mücerret) İşlemler 321
V. HÜKÜM İFADE EDECEĞİ AN AÇISINDAN 323
VI. KOŞULA (ŞARTA) BAĞLI HUKUKİ İŞLEMLER 323
A. Koşul Kavramı ve Konusu 323
B. Geciktirici Koşul 324
C. Bozucu Koşul 325
D. Dürüstlüğe Aykırı Olarak Koşulun Gerçekleşmesinin Engellenmesi
veya Sağlanması 325
VII. KOŞULA BAĞLANAMAYAN İŞLEMLER VE VADE 326
§ 22. HUKUKİ İŞLEMİN UNSURLARI 327
I. KURUCU UNSURLAR 327
A. İrade Beyanı 327
1. İç İrade ve Beyan 327
2. İrade Beyanının Çeşitleri 328
a. Açık – Örtülü İrade Beyanı 328
b. İradeyi Ortaya Koyan Davranış 329
c. Susmanın Rolü 330
d. İrade Karinesi – İrade Beyanı Faraziyesi 331
e. Yöneltilmesi Gereken — Gerekmeyen Beyanlar 331
f. Vasıtalı – Vasıtasız İrade Beyanı 332
B. İşlemin Türüne Özgü Diğer Kurucu Unsurlar 333
II. GEÇERLİLİK ŞARTLARI 334
A. Bütün Hukuki İşlemler İçin Aranan Şartlar 334
1. Ehliyet 334
2. Konunun Hukuka, Ahlâka ve Kişilik Haklarına Aykırı veya
İmkânsız Olmaması 336
3. İrade Beyanının Sağlıklı Olması 337
4. Muvazaa (Danışıklılık) Bulunmaması 338
B. Bazı Hukuki İşlemler İçin Aranan Şartlar 341
1. Şekil 341
2. Tasarruf İşlemlerinde Tasarruf Yetkisi 344
3. İlli Tasarruf İşlemlerinde Geçerli Bir Borçlandırıcı İşlemin
Bulunması 345
4. Aşırı Yararlanma (Gabin) Bulunmaması 345
III. TAMAMLAYICI (ETKİNLİK) UNSURLARI 346
§ 23. HUKUKİ İŞLEMLERİN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ 347
I. GENEL OLARAK VE HÜKÜMSÜZLÜK TÜRLERİNİN TASNİFİ 347
II. YOKLUK 348
III. KESİN HÜKÜMSÜZLÜK 349
A. Sebepleri 349
B. Yasaklayıcı Kurala Aykırılığın Kesin Hükümsüzlük
Doğurabilmesinin Koşulları 350
C. Sonuçları 351
D. Kesin Hükümsüzlüğün Dürüstlük Kuralıyla Sınırlanması 352
E. Tahvil (Çevirme — Konversiyon) 353
F. Kısmi Kesin Hükümsüzlük 354
IV. İPTAL EDİLEBİLİRLİK 355
V. NOKSANLIK (ASKIDA HÜKÜMSÜZLÜK) 356
VI. NİSBÎ ETKİSİZLİK 357
§ 24. HAKLARIN KAZANILMASI 358
I. ASLEN KAZANMA 358
II. Devren Kazanma 359
A. Cüz’i İntikal 359
B. Külli İntikal 360
III. TESİSEN KAZANMA 361
§ 25. HAKLARIN KAYBEDİLMESİ 361
I. MUTLAK KAYIP — NİSBÎ KAYIP 361
II. İRADİ KAYIP — İRADE DIŞI KAYIP 362
III. ZAMANIN GEÇMESİNİN HAKKA ETKİSİ 363
A. Süreye Bağlı Haklar 363
B. Hak Düşürücü Süre 363
C. Zamanaşımı 364
D. Hak Düşürücü Süre ile Zamanaşımının Karşılaştırılması 365
YEDİNCİ BÖLÜM
HAKLARIN KAZANILMASINDA İYİNİYETİN KORUNMASI (TMK m. 3)
§ 26. İYİNİYET KAVRAMI 367
I. KANUNİ DÜZENLEME VE TANIM 367
II. SÜBJEKTİF İYİNİYET İLE OBJEKTİF İYİNİYET (DÜRÜSTLÜK KURALI)
AYRIMI VE TERMİNOLOJİ SORUNU 368
III. İYİNİYETİN YALNIZ KANUNUN SONUÇ BAĞLADIĞI HÂLLERDE ROL
OYNAMASI 369
§ 27. İYİNİYETİN UNSURLARI 369
I. HAKKIN KAZANILMASINI VEYA HUKUKİ SONUCUN GERÇEKLEŞMESİNİ
ENGELLEYEN EKSİKLİĞİN BİLİNMEMESİ VEYA YANLIŞ BİLİNMESİ 370
A. Bilgisizlik veya Yanlış Bilginin Konusu 370
B. Bilgisizlik veya Yanlış Bilgi 371
II. BİLGİSİZLİK VEYA YANLIŞ BİLGİNİN MAZUR GÖRÜLEBİLİR
(HOŞGÖRÜLEBİLİR) OLMASI 372
A. Mazur Görülebilir Olma 372
B. Bilgisizlik veya Yanlış Bilginin Mazur Görülmediği Haller 372
1. Kanunen Bilinmesi Gereken Hususlar: İlân ve Aleni Siciller 372
2. Durumun Gereği Kendisinden Beklenen Özeni Gösterseydi
Bilebileceği Hususlar 373
a. Kendisinden Beklenen Özenin Belirlenmesi: Durumun
Gerekleri 373
b. Şüphelenmeyi Gerektiren Hallerde Araştırma
Yükümlülüğü 374
§ 28. İYİNİYETİN KORUNMASININ SEBEPLERİ 375
I. YANILTICI GÖRÜNÜŞ YARATILMIŞ OLMASI 376
II. HUKUKİ İŞLEM GÜVENLİĞİNİ SAĞLAMA 376
III. HAK SAHİBİNİN HAKKINI KORUMADA GEREKEN ÖZENİ
GÖSTERMEMESİ 377
IV. MEYDANA GETİRİLEN EKONOMİK DEĞERLERİN VE MEVCUT HUKUKİ
DURUMLARIN KORUNMASI 377
V. MENFAATLER DENGESİ 378
§ 29. İYİNİYETİN ROLÜ 380
I. İYİNİYETİN ROLÜNÜN KAPSAMI 380
II. EŞYA HUKUKUNDA İYİNİYETİN ROLÜ 381
A. Hakların Kazanılmasında İyiniyetin Korunmasının Genel Şartları 381
1. Hakkın Kazanılmasına Engel Olan Bir Eksikliğin Bulunması 382
2. Kanunun İyiniyete Sonuç Bağlaması 382
3. Hakkı Kazanacak Kişinin İyiniyetli Olması 382
4. Kazandırıcı İşlemin İyiniyetli Olunan Eksiklik Dışındaki
Unsurlarının Tam Olması 383
B. Taşınırlarda İyiniyetin Rolü 383
1. Emin Sıfatıyla Zilyetten İyiniyetle Aynî Hak Kazanılması (TMK
m. 988) 383
2. Malikin Elinden Rızası Dışında Çıkan Taşınırlarda İyiniyetin
Korunması (TMK m. 989/1) 386
a. Kural: Malikin Elinden Rızası Dışında Çıkan Taşınırların
Kazanımında İyiniyetin Korunmaması (İyiniyetli Kişiye
Karşı Taşınır ve İstihkak Davası Açma İmkânı) 386
b. Malikin Elinden Rızası Dışında Çıkan Taşınırlarda
İyiniyetin Korunduğu Haller 387
aa. Malikin Elinden Rızası Dışında Çıkan Taşınırların
İyiniyetli Kişi Tarafından Zamanaşımı ile Kazanılması
(TMK m. 777) 387
bb. Malikin Elinden Rızası Dışında Çıkan Taşınırların
Açık Artırma, Pazar veya Benzeri Eşya Satan Yerlerden
Edinilmesi Halinde İyiniyetin Kısmen Korunması
(TMK m. 989/2) 388
3. Para ve Hamiline Yazılı Senetlerin İyiniyetle Kazanılması
(TMK m. 990) 389
C. Taşınmazlarda İyiniyetin Rolü 390
1. Tapu Siciline Güven İlkesi (TMK m. 1023) 390
2. Taşınmazların İyiniyetli Kişi Tarafından Zamanaşımıyla
Kazanılması (TMK m. 712) 393
D. Zilyedin İade Borcunun Kapsamında İyiniyetin Rolü (TMK m. 993–995) 394
E. Haksız ve Taşkın Yapıda İyiniyetin Rolü (TMK m. 722–725) 395
1. Haksız Yapılarda İyiniyetin Rolü (TMK m. 722–724) 395
2. Taşkın Yapılarda İyiniyetin Rolü (TMK m. 725) 396
III. AİLE HUKUKUNDA İYİNİYETİN ROLÜ 396
A. Mevcut Evlilik Sebebiyle Mutlak Butlan Kararı Verilmesinde İkinci
Evlilikteki Eşin İyiniyetli Olması Halinde İyiniyetin Rolü (TMK m. 147/3) 397
B. Evlenmenin Butlanına Karar Verilirken Evlenme ile Kazanılan
Kişisel Durumun Korunmasında İyiniyetin Rolü (TMK m. 158/1) 398
C. Velayetin Ana veya Babadan Biri Tarafından Kullanılması Halinde
İyiniyetin Rolü (TMK m. 342/2) 399
IV. BORÇLAR HUKUKUNDA İYİNİYETİN ROLÜ 400
A. Alacağın Devrinde İyiniyetin Rolü (TBK m. 186) 400
B. Yazılı Borç Tanımasına Güvenerek Alacağın Kazanılmasında
İyiniyetin Rolü (TBK m. 19/2) 400
C. Temsilin Sona Ermesinde İyiniyetin Rolü (TBK m. 42/3, m. 44/2) 401
D. Yetkisiz Temsilde İyiniyetin Rolü 401
V. MİRAS HUKUKUNDA İYİNİYETİN ROLÜ 402
§ 30. İYİNİYETİN ARANACAĞI KİŞİ VE ARANDIĞI AN 403
I. İYİNİYETİN ARANACAĞI KİŞİ 403
A. Temsil Hâlinde İyiniyetin Aranacağı Kişi 403
B. Tüzel Kişilerde ve Tüzel Kişiliği Bulunmayan Topluluklarda
İyiniyetin Aranacağı Kişi 404
II. İYİNİYETİN ARANACAĞI AN 405
A. İyiniyetin Belirli Bir Zaman Kesitinde (Anda) Arandığı Haller 405
B. İyiniyetin Belirli Bir Süre Boyunca Devamının Arandığı Hâller 406
C. İyiniyetin Sorumluluğu Hafiflettiği Hallerde Sadece İyiniyetli
Olunan Dönemin Dikkate Alınması 407
§ 31. İYİNİYET KARİNESİ VE İSPATI 407
I. İYİNİYET KARİNESİ (TMK m. 3/1): “ASIL OLAN İYİNİYETİN VARLIĞIDIR” 407
II. TMK m. 3/1 HÜKMÜNÜN HUKUKİ NİTELİĞİ 408
III. KARİNENİN ÇÜRÜTÜLMESİ VE KULLANILABİLECEK DELİLLER 409
IV. KANUNUN İYİNİYET KARİNESİNİ BERTARAF ETTİĞİ HÂLLER 410
V. İYİNİYETİN BULUNMADIĞININ İLERİ SÜRÜLMESİ VE HÂKİMİN RE'SEN
DİKKATE ALMASI 410
SEKİZİNCİ BÖLÜM
HAKLARIN KULLANILMASINDA DÜRÜSTLÜK KURALINA UYMA ZORUNLULUĞU VE HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASI YASAĞI (TMK m. 2)
§ 32. DÜRÜSTLÜK KURALI 411
I. KANUNİ DÜZENLEME 411
II. DÜRÜSTLÜK KURALI İLE HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASI YASAĞI
ARASINDAKİ İLİŞKİ 412
A. Sorunun Ortaya Konuluşu 412
B. Aynadaki Görünüş (Madalyonun İki Yüzü) Teorisi 412
C. Fonksiyon Teorisi 413
D. Değerlendirme 413
III. DÜRÜSTLÜK KURALININ ANLAMI 414
A. Dürüstlük Kuralının Ölçüsü: Dürüst, Namuslu ve Makul Kişi 414
B. Dürüst, Namuslu ve Makul Kişinin Belirlenmesinde Göz Önünde
Tutulacak Unsurlar 414
IV. DÜRÜSTLÜK KURALININ AHLÂK KURALLARINDAN FARKI 415
§ 33. HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASI 415
I. HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASININ ANLAMI: HAKKIN AMACINA
AYKIRI KULLANILMASI 415
II. HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASININ UNSURLARI 417
A. Mevcut ve Geçerli Bir Hakkın Bulunması 417
B. Hakkın Açıkça Kötüye Kullanılması 418
III. HAKKIN KÖTÜYE KULLANILDIĞINI GÖSTEREN BAŞLICA HALLER 419
A. Hakkın Kullanılmasında Meşru Bir Menfaatin Bulunmaması 420
B. Hakkın Kullanılmasıyla Sağlanacak Menfaat ile Verilecek Zarar
Arasında Aşırı Oransızlık Bulunması 421
C. Kendi Ahlâka Aykırı Davranışına Dayanarak Hak Kullanılması 422
1. Şekle Aykırılığa Sebep Olan Kişi Tarafından Şekle Aykırılığa
Dayanılması 423
2. Sürenin Kendi Davranışıyla Geçirtilmesi Üzerine Sürenin
Geçtiğine Dayanılması 423
3. Muvazaalı İşlem Yapan Kişi Tarafından Kendi Muvazaasına
Dayanılması 424
4. Kötüye Kullanılan Yetkiye Dayanılması 425
D. Uyandırılan Güvene Aykırı Davranışta Bulunulması 426
IV. HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASININ YAPTIRIMI VE SONUÇLARI 429
§ 34. DÜRÜSTLÜK KURALI VE HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASI YASAĞININ
UYGULAMA ALANI 431
I. KANUNLARIN YORUMLANMASINDA VE BOŞLUKLARIN
DOLDURULMASINDA 432
A. Kanunların Yorumlanmasında 432
B. Kanunun Doğrudan Dürüstlük Kuralına Gönderme Yaptığı Hâller 433
C. Örtülü Boşlukların Belirlenmesinde Dürüstlük Kuralının Rolü 433
D. Boşlukların Doldurulmasında 434
II. KANUNA KARŞI HİLENİN ÖNLENMESİNDE 434
III. HUKUKİ İŞLEMLERİN KURULMASINDA VE YORUMLANMASINDA 436
A. Hukuki İşlemin Kurulmasında 436
B. Susmanın ve Örtülü İrade Beyanının Sonuç Doğurmasında 436
C. Hukuki İşlemin Yorumlanmasında 437
IV. HUKUKİ İŞLEMLERİN TAMAMLANMASINDA DÜRÜSTLÜK KURALININ
İŞLEVİ 439
A. Sözleşme Boşluğu Kavramı 439
B. Sözleşme Boşluğunun Tamamlanması 440
V. HUKUKİ İŞLEMLERİN TAHVİLİNDE 441
VI. SÖZLEŞMELERİN DEĞİŞEN KOŞULLARA UYARLANMASINDA 442
A. Sözleşmelerin Değişen Koşullara Uyarlanması 442
B. Uyarlamada Dürüstlük Kuralının Rolü 444
VII. BORÇLARIN DOĞUMUNDA 444
A. Sözleşme Yapma Zorunluluğu 445
1. Kamu Hukukundan Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğu 445
2. Özel Hukuktan ve Taraf İradesinden Doğan Sözleşme Yapma
Zorunluluğu 446
3. Dürüstlük Kuralından Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğu 446
B. Yan Borçlar 447
1. Yan Borç Kavramı 447
2. Yan Borçların Türleri 448
3. Bağımlı ve Bağımsız Yan Borçlar 450
C. Sözleşme Görüşmelerinde Dürüst Davranma Borcu 450
D. Dürüstlük Kuralından Doğan Davranış Yükümlülükleri 452
1. Davranış Yükümlülükleri Oluşturan Hâller 452
2. Güven Sorumluluğu 453
VIII. GENEL İŞLEM KOŞULLARININ DENETLENMESİNDE 454
§ 35. TMK m. 2 HÜKMÜ UYGULANIRKEN GÖZ ÖNÜNDE TUTULMASI GEREKEN
ESASLAR 455
I. İKİNCİL (TALÎ) VE İSTİSNAÎ NİTELİKTE OLMASI 455
II. EMREDİCİ NİTELİKTE OLMASI 456
III. HÂKİMİN RE'SEN DİKKATE ALMASI 456
IV. HÂKİMİN GEREKÇELENDİRME ZORUNLULUĞU 457
DOKUZUNCU BÖLÜM
HAKLARIN KORUNMASI
§ 36. GENEL OLARAK 459
I. KORUMANIN ANLAMI 459
II. KURAL: DEVLET ELİYLE KORUMA VE İHKAK–I HAK YASAĞI 459
III. İSTİSNA: HAK SAHİBİ ELİYLE KORUMA 460
§ 37. HAKKIN SAHİBİ ELİYLE KORUNMASI 460
I. Haklı (Meşru) Savunma 460
A. Kavram 460
B. Şartları 462
C. Sonuçları ve Sınırın Aşılması 463
II. ZORUNLULUK (IZTIRAR) HÂLİ 463
III. KUVVET KULLANMA (HAKKINI KENDİ GÜCÜYLE KORUMA) 464
IV. Hakka Yönelik Tehlikeye Karşı Koruma ve Uğranılan Zararın Tazmini 464
§ 38. HAKKIN DEVLET ELİYLE KORUNMASI: TALEP VE DAVA 465
I. TALEP HAKKI 465
A. Kavram 465
B. Talebin Hakkın Türüne Göre Görünümü 465
C. Talebin İleri Sürülmesi 466
II. DAVA HAKKI 467
A. Çekişmeli Yargı — Çekişmesiz Yargı 467
B. Dava Çeşitleri 468
1. Eda Davaları 468
2. Tespit Davaları 469
3. Yenilik Doğuran (İnşai) Davalar 469
4. Talebin Kapsamına Göre Davalar 470
C. Davanın Tarafları 471
D. Davalının Savunma İmkânları 472
1. Davayı Kabul 472
2. İnkâr 473
3. İtiraz 473
4. Def’i 474
5. İtiraz ile Def’i Arasındaki Farklar 475
E. Usul Hukukundan Doğan Savunma İmkânları 475
III. TAHKİM VE ARABULUCULUK 476
§ 39. İDDİA VE SAVUNMANIN İSPATI 477
I. İSPAT KAVRAMI VE İSPATIN KONUSU 477
II. İSPAT ARAÇLARI (DELİLLER) 478
A. Hukuka Aykırı Delil Yasağı 480
B. Tanıklıktan Çekinme ve Hâkimin Çekilmesi 480
III. İSPAT YÜKÜ 481
A. Genel Kural 481
B. İspat Yükünün Dağılımına İlişkin Ölçütler 482
IV. İSPATI GEREKMEYEN VAKIALAR VE İSPATI KOLAYLAŞTIRAN HÂLLER 483
A. İkrar 483
B. Hayatın Olağan Akışına Uygun Vakıalar 484
C. Herkesçe Bilinen (Maruf ve Meşhur) Vakıalar 484
D. Kanunun İspat Yükünü Özel Olarak Belirlediği Hâller 485
§ 40. KARİNELER VE ÖZEL İSPAT KURALLARI 486
I. KARİNE KAVRAMI VE İŞLEVİ 486
II. KANUNİ KARİNELER 486
A. Adi (Aksi İspat Edilebilir) Karineler 486
B. Kesin Karineler 488
III. FİİLİ KARİNELER 489
IV. KARİNELERİN İSPAT YÜKÜNE ETKİSİ VE ÇÜRÜTÜLMESİ 490
§ 41. RESMİ SİCİL VE SENETLERLE İSPAT 490
I. RESMİ SİCİLLER 490
II. RESMİ SENETLER 491
III. İSPAT GÜCÜ 491
IV. İÇERİĞİNİN DOĞRU OLMADIĞININ İSPATI 492
§ 42. CEBRİ İCRA 493
I. KAVRAM 493
II. TAKİP YOLLARI 493
A. İcra Yoluyla Takip — İflas Yoluyla Takip 493
B. İlamlı İcra — İlamsız İcra 494
C. Konusu Para Olmayan Alacaklarda İcra 494
III. GEÇİCİ HUKUKİ KORUMALAR 495
IV. MEDENÎ HUKUK BAKIMINDAN ÖNEMİ 496