Karayolu Taşımacılığında CMR'ye Göre Taşıyıcının Sorumluluğunun Sınırı (9786051686196)

ÖNSÖZ .............................................................................................................. i
iii
KISALTMALAR LİSTESİ ........................................................................... vii
GİRİŞ ................................................................................................................ 1
BİRİNCİ BÖLÜM KARAYOLU İLE ULUSLARARASI EŞYA TAŞINMASINA İLİŞKİN KONVANSİYON (CMR)
1. CMR’nin Doğuşu .......................................................................................... 1
2. CMR’nin Kapsamı ve Türk Hukukundaki Yeri......................................... 2
3. CMR Hükümlerine Göre Taşıma Sözleşmesi ve Taraflar ......................... 2
3.1. Taşıyıcı 3
3.2. Gönderen 6
3.3. Gönderilen 7
4. CMR’nin Uygulama Alanı ............................................................................ 8
4.1. Maddi Hukuk Açısından Uygulanma Şartı 8
4.2. Taşıma Belgeleri 9
4.3. Taşıma Sözleşmesinin Varlığı 11
4.4. Taşıma Konusunun Eşya Olması 12
4.5. Taşımanın Ücret Karşılığı Yapılması 13
4.6. Taşımanın Taşıt Aracılığıyla Kara Yolunda Yapılması 15
4.6.1. Taşıt Aracılığı ile Yapılması 15
4.6.2. Kara Yolunda Yapılması 15
İKİNCİ BÖLÜM TAŞIYICININ SORUMLULUĞU
1. Taşıyıcının Eşya Zararından Doğan Sorumluluğu ................................... 17
1.1. Sorumluluğun Hukuki Niteliği 17
1.2. Sorumluluk Süresi 19
1.2.1. Teslim Alma 19
1.2.2. Teslim Etme 21
1.2.2.1. Teslim Engelleri 23
1.2.2.2. Taşıma Engelleri 25
1.3. Eşya Zararı 26
1.3.1. Eşyanın Ziyaa Uğraması 26
1.3.2. Eşyanın Hasara Uğraması 29
1.4. Ziya ile Hasarın Birlikte Bulunması 30
2. Taşıyıcının Gecikmeden Doğan Sorumluluğu ........................................... 31
2.1. Sorumluluğun Şartları 32
2.1.1. Taşıma Süresinin Aşılması 32
2.1.1.1. Süre Kararlaştırılan Hâllerde 32
2.2.1.2. Süre Kararlaştırılmayan Hâllerde 33
2.2.2. Zarar 34
2.2.3. Nedensellik Bağı 35
3. Yardımcılar ile Ara Taşıyıcıların Fiillerinden Doğan Sorumluluk .......... 35
3.1. Yardımcı Kişiler 36
3.1.1. Taşıyıcının Çalıştırdığı Kişiler 36
3.1.2. Taşıyıcının Hizmetlerinden Yararlandığı Kişiler 37
3.2. Ara Taşıyıcılar 38
3.2.1. Gönderen ile Sözleşmesi Olmayanlar 38
3.2.2. Gönderen ile Sözleşmesi Olanlar 39
3.3. Sorumluluğun Şartları 40
4. CMR Sigortası ............................................................................................. 41
4.1. CMR Sigortasının Tatbik Koşulları 42
4.1.1. Ücret Mukabilinde Yapılan Taşıma Sözleşmesinin
Mevcudiyeti ........................................................................... 42
4.1.2. Taşımanın Eşya Olması 42
4.1.3. Taşımanın Kara Yolu Taşıtıyla Yapılması 43
4.1.4. Taşımanın Başladığı Yer ile Son Bulduğu Yerin Farklı
İki Ülkede Olması Şartı ......................................................... 44
5. CMR Sigortası Poliçesinde Taraflar .......................................................... 44
5.1. Sigortacı Taraf 44
5.2. Taşıyıcı Taraf 45
5.2.1. Sigorta Ettiren Taraf Olarak Sorumluluklar 45
5.2.2. Sigortalı Olarak Sorumluluklar 45
6. CMR Sigortası Kapsamında Sigortalanabilir Menfaat ........................... 46
7. CMR Sigortasının Sigorta Hukuku Çerçevesindeki Konumu ................ 46
7.1. TTK Kapsamında Sorumluluk Sigortası ve CMR Sigortası 47
7.2. Mali Sorumluluk Sigortası Kapsamında CMR Sigortası 49
8. CMR Sigortası Kapsamında Koruma ....................................................... 50
8.1. CMR Sigortası ile Himaye Edilen Riziko ile Türleri 51
8.1.1. L’loyd’s A Göre CMR Sigorta Poliçesi Genel Şartları
Kapsamında Olan Teminatlar ................................................ 51
8.1.2. L’loyd’s A Göre CMR Sigorta Poliçesi Özel Şartları
Kapsamında Olan Teminatlar ................................................ 52
8.2. CMR Sigortası Kapsamında Rizikonun Sınırlandırılması 52
8.2.1. CMR Kapsamında Rizikonun Konu Bakımından
Sınırlandırılması .................................................................... 53
8.2.2. CMR Kapsamında Rizikonun Zaman Bakımından
Sınırlandırılması .................................................................... 53
8.2.3. CMR Kapsamında Rizikonun Yer Bakımından
Sınırlandırılması .................................................................... 54
8.3. CMR Sigortası Kapsamında Rizikonun Gerçekleşmesi ve
Sigortacının Tazmin Yükümlülüğünün Oluşması............................... 55
8.4. CMR Sigortası Kapsamında Gerçekleşen Rizikonun Tazmin
Edilmesi ve Tazminatın Sınırlandırılması .......................................... 56
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
TAŞIYICININ SORUMLULUĞUNUN SINIRI
1. Tazminat Borcunun Miktarı ve Sınırları .................................................. 59
1.1. Eşyanın Zarara Uğraması Hâlinde Ödenecek Tazminat 59
1.1.1. Genel Kural 61
1.1.1.1. Ziya Hâlinde Ödenecek Tazminat 61
1.1.1.2. Hasar Hâlinde Ödenecek Tazminat 63
1.1.1.3. Tazminatın Yanı Sıra İade Edilecek Masraflar 64
1.1.2. Genel Kuralın İstisnaları 65
1.1.2.1. Tazminatın Üst Sınırının Arttırılması 65
1.1.2.2. Teslimde Özel Yarar Bildirimi 66
1.1.2.3. Kast veya Pervasızca Hareket 67
1.2. Gecikme Sebebiyle Ödenecek Tazminat 68
1.3. Faiz 70
2. Kurtuluş İmkânları ..................................................................................... 71
2.1. Genel Sebepler 72
2.1.1. Hak Sahibinin Kusuru 72
2.1.2. Hak Sahibinin Talimatı 72
2.1.3. Eşyaya Özgü Kusur 73
2.1.4. Taşıyıcının Kaçınamayacağı ve Sonuçlarına Engel
Olamayacağı Olay ................................................................. 73
2.2. Özel Sebepler 74
2.2.1. Taşımanın Açık Araçla Yapılması 75
2.2.2. Eşyanın Ambalajsız veya Yetersiz Ambalajla Taşınması 75
2.2.3. Yükleme, İstif ve Boşaltmanın Hak Sahibince
Yapılması ............................................................................... 76
2.2.4. Eşyanın Doğal Niteliği 77
2.2.5. İşaret veya Numaraların Yetersiz veya Yanlış Olması 78
2.2.6. Canlı Hayvan Taşıması 79
2.3. Araçtaki Arızaların Sorumluluktan Kurtuluş Sebebi Olarak İleri
Sürülememesi ..................................................................................... 80
2.4. Birlikte Kusur 81
3. Talep ve Dava Haklarının Kullanılması .................................................... 82
3.1. Davanın Tarafları 82
3.2. Yetkili Mahkeme 84
3.3. Talep ve Dava Haklarının Düşmesi 86
3.4. Zamanaşımı 87
3.5. Rücu Hakkı 89
4. Taşıma Sözleşmesinde Yer Alan Sorumsuzluk Kayıtları ......................... 91
SONUÇ ........................................................................................................... 93
KAYNAKÇA .................................................................................................. 99
EKLER ......................................................................................................... 103
Ek-1: CMR Konvansiyonu ................................................................................ 103