İş Hukukunda Asgari Ücret
İçindekileri İncele
ÖNSÖZ 7
KISALTMALAR 15
GİRİŞ 17
BİRİNCİ KISIM
ÜCRET KAVRAMI, ASGARİ ÜCRET KAVRAMI, ASGARİ ÜCRET HAKKI VE ASGARİ ÜCRETİN AMACI
BİRİNCİ BÖLÜM
ÜCRET KAVRAMI
§1. 4857 İŞ KANUNU, 6098 SAYILI TÜRK BORÇLAR KANUNU, 5953 SAYILI
BASIN İŞ KANUNU VE 854 SAYILI DENİZ İŞ KANUNU BAKIMINDAN ÜCRET 21
I. Genel Olarak 21
II. 4857 sayılı İş Kanunu Bakımından Ücret 22
III. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu Bakımından Ücret 22
IV. 854 sayılı Deniz İş Kanunu Bakımından Ücret 23
V. 5953 sayılı Basın İş Kanunu Bakımından Ücret 24
§2. SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU VE VERGİ HUKUKU BAKIMINDAN ÜCRET 25
I. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Bakımından Ücret 25
II. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu Bakımından Ücret 26
§3. BRÜT ÜCRET VE NET ÜCRET 27
I. Genel Olarak 27
II. Brüt Ücret 27
III. Net Ücret 28
§4. ORTALAMA ÜCRET, ORTANCA ÜCRET VE KAİTZ ENDEKSİ 29
I. Genel Olarak 29
II. Ortalama Ücret 30
III. Ortanca Ücret 31
IV. Kaitz Endeksi 32
§5. AZAMİ ÜCRET 34
İKİNCİ BÖLÜM
ASGARİ ÜCRET KAVRAMI
§6. TANIMI 41
§7. SÖZLEŞMESEL ASGARİ ÜCRET 44
§8. BRÜT ASGARİ ÜCRET VE NET ASGARİ ÜCRET 45
I. Brüt Asgari Ücret 45
II. Net Asgari Ücret 46
§9. YAŞAM ÜCRETİ 47
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ASGARİ ÜCRET HAKKI VE ASGARİ ÜCRETİN AMACI
§10. ASGARİ ÜCRET HAKKI 53
I. Asgari Ücretin Kapsamı 53
II. Yasal Dayanaklar 56
1. Anayasa 56
2. 4857 sayılı İş Kanunu 65
3. Asgari Ücret Yönetmeliği 66
4. 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi 66
III. Asgari Ücretin Kamu Düzenine İlişkin Olması 66
§11. ASGARİ ÜCRETİN AMACI 73
I. Genel Olarak 73
II. Sosyal Adaletin Sağlanmasında Asgari Ücret 77
III. Sosyal Politika Aracı Olarak Asgari Ücret 80
IV. Asgari Ücretin Sosyal Koruma Sağlaması 86
İKİNCİ KISIM
ULUSLARARASI HUKUKTA ASGARİ ÜCRET
TARİHSEL GELİŞİM
§12. SANAYİ DEVRİMİ ÖNCESİ 89
§13. SANAYİ DEVRİMİ SONRASI 92
I. Modern Anlamda İlk Yasal Düzenlemeler 92
1. Yeni Zelanda 92
2. Avustralya 93
3. Birleşik Krallık 95
4. Amerika Birleşik Devletleri 97
5. Diğer Ülkeler 100
II. II. Dünya Savaşı Sonrası Dönem 102
1. Genel Olarak 102
2. Bazı Avrupa Ülkeleri 107
a. Fransa 107
b. Almanya 114
c. Birleşik Krallık 121
d. Hollanda 127
e. İspanya 131
ULUSLARARASI ÇALIŞMA ÖRGÜTÜ DÜZENLEMELERİ
§14. GENEL OLARAK 137
§15. BİLDİRGELER 139
I. Philadelphia Bildirgesi 139
II. Adil Bir Küreselleşme için Sosyal Adalet Bildirgesi 140
§16. SÖZLEŞMELER 141
I. 26 nolu Asgari Ücret Belirleme Yöntemi Sözleşmesi 141
II. 131 nolu Asgari Ücret Tespit Sözleşmesi 143
III. 99 nolu Asgari Ücret Tespit Mekanizması (Tarım) Sözleşmesi 144
§17. TAVSİYE KARARLARI 146
I. 135 nolu Asgari Ücret Tespit Tavsiye Kararı 146
II. 30 nolu Asgari Ücret Tespit Mekanizması Tavsiye Kararı 147
III. 89 nolu Asgari Ücret Tespit Mekanizması (Tarım) Tavsiye Kararı 148
BİRLEŞMİŞ MİLLETLER VE AVRUPA KONSEYİ DÜZENLEMELERİ
§18. GENEL OLARAK 151
§19. BİRLEŞMİŞ MİLLETLER 151
I. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi 151
II. Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi 152
III. Birleşmiş Milletler 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri 154
§20. AVRUPA KONSEYİ 155
I. Avrupa Sosyal Şartı 155
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
AVRUPA BİRLİĞİ DÜZENLEMELERİ
§21. GENEL OLARAK 157
§22. İŞÇİLERE YÖNELİK TEMEL SOSYAL HAKLARA İLİŞKİN TOPLULUK ŞARTI 160
§23. 92/441 SAYILI SOSYAL KORUMA SİSTEMLERİNDE YETERLİ KAYNAKLAR VE
SOSYAL YARDIMA İLİŞKİN ORTAK KRİTERLERE İLİŞKİN TAVSİYE KARARI 166
§24. AVRUPA BİRLİĞİ TEMEL HAKLAR ŞARTI 167
§25. AVRUPA SOSYAL HAKLAR SÜTUNU 168
§26. 2020/152 SAYILI AVRUPA BİRLİĞİ KONSEYİ KARARI 171
§27. 2022/2041 SAYILI AVRUPA BİRLİĞİ’NDE YETERLİ ASGARİ ÜCRETE İLİŞKİN
DİREKTİF 172
I. Genel Olarak 172
II. Yasal Dayanak 176
III. Amacı 179
IV. Kapsam ve İçeriği 180
§28. 2023/41 SAYILI AKTİF KATILIMI GÜVENCE ALTINA ALAN YETERLİ ASGARİ
GELİRE İLİŞKİN TAVSİYE KARARI 188
ÜÇÜNCÜ KISIM
ULUSAL HUKUKTA ASGARİ ÜCRET
§29. CUMHURİYET ÖNCESİ DÖNEM 191
§30. CUMHURİYET DÖNEMİ 193
I. 1920–1936 Dönemi 193
II. 3008 sayılı İş Kanunu Dönemi 195
1. 1936–1951 Dönemi 195
2. 1951–1967 Dönemi 198
a. Genel Olarak 198
b. Gazeteciler 202
c. Gemi Adamları 204
III. 931 ve 1475 sayılı İş Kanunu Dönemi 206
1. 1967–1973 Dönemi 206
2. 1974–1988 Dönemi 220
a. 1974–1976 Dönemi 220
b. 1977–1979 Dönemi 225
c. 1980–1988 Dönemi 227
3. 1989–2002 Dönemi 229
a. 1989–1999 Dönemi 229
b. 2000–2002 Dönemi 235
IV. 4857 SAYILI İŞ KANUNU DÖNEMİ 236
1. 2003–2012 Dönemi 236
2. 2013–2026 Dönemi 239
ASGARİ ÜCRET TESPİT KOMİSYONU, ASGARİ ÜCRETİN TESPİTİ SÜRECİ, TESPİT ARALIĞI VE SÜRESİ, ASGARİ ÜCRET TESPİT KOMİSYONU KARARLARININ YÜRÜRLÜĞE GİRMESİ VE BAĞLAYICILIĞI
§31. ASGARİ ÜCRET TESPİT KOMİSYONU 243
I. Genel Olarak 243
II. Asgari Ücret Tespit Komisyonu Üyeleri 245
III. Asgari Ücret Tespit Komisyonu İşçi ve İşveren Temsilcileri 248
1. Asgari Ücret Tespit Komisyonu İşçi Temsilcileri 248
2. Asgari Ücret Tespit Komisyonu İşveren Temsilcileri 252
3. Asgari Ücret Tespit Komisyonu İşçi ve İşveren Temsilcilerinde
Aranan Nitelikler 253
§32. ASGARİ ÜCRETİN TESPİTİ SÜRECİ, TESPİT ARALIĞI VE SÜRESİ 255
I. Asgari Ücretin Tespiti Süreci 255
II. Asgari Ücretin Tespit Aralığı ve Süresi 258
§33. ASGARİ ÜCRET TESPİT KOMİSYONU KARARLARININ YÜRÜRLÜĞE GİRMESİ
VE BAĞLAYICILIĞI 260
I. Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararlarının Yürürlüğe Girmesi 260
II. Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararlarının Bağlayıcılığı 261
ASGARİ ÜCRETİN TESPİTİNDE EŞİTLİK İLKESİ, ASGARİ ÜCRETİN
TESPİTİ ESASLARI VE ASGARİ ÜCRETİN TESPİTİNDE DİKKATE ALINACAK HUSUSLAR
§34. ASGARİ ÜCRETİN TESPİTİNDE EŞİTLİK İLKESİ 271
§35. ASGARİ ÜCRETİN TESPİTİ ESASLARI 275
I. Bütün İşkollarını Kapsaması 275
II. Ücretin Günlük Olarak Belirlenmesi 281
1. Genel Olarak 281
2. Aylık, Haftalık, Saat Başına, Parça Başına veya Yapılan İş Tutarına
Göre Ücret Ödenen Durumlar 282
III. Zorunlu İhtiyaçları Asgari Düzeyde Karşılaması 285
IV. İşçinin Esas Alınması 287
§36. ASGARİ ÜCRETİN TESPİTİNDE DİKKATE ALINACAK HUSUSLAR 293
I. Genel Olarak 293
II. Ülkenin İçinde Bulunduğu Ekonomik Durum 295
III. Ücretliler Geçinme Endeksleri 297
IV. Fiilen Ödenmekte Olan Ücretlerin Genel Durumu 299
V. Geçim Şartları 302
İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ
§37. ASGARİ ÜCRET ÖDENMESİ ZORUNLULUĞU 305
I. Genel Olarak 305
II. Ücretin Kararlaştırıldığı Durumlar 311
III. Ücretin Kararlaştırılmadığı Durumlar 317
IV. Sosyal Yardımlar Nedeni ile Asgari Ücretten İndirim Yapılamaması 319
§38. ASGARİ ÜCRETE İLİŞKİN YÜKÜMLÜLÜKLERE AYKIRILIK 320
I. Hukuki Yaptırımlar 320
1. Asgari Ücretin Talep Edilebilmesi 320
2. İş Sözleşmesinin Haklı Nedenle Feshi 321
II. Cezai Yaptırımlar 324
III. İdari Yaptırımlar 325
§39. ASGARİ ÜCRETİN BANKA, PTT VE ÖZEL FİNANS KURUMU ARACILIĞI İLE
ÖDENMESİ 326
I. Genel Olarak 326
II. Vergi Usul Kanunu 328
SONUÇ 329
KAYNAKÇA 339