İnsan Haklarına İklim Adaleti Perspektifinden Bakış (9786253774806)

ÖNSÖZ 5 İÇİNDEKİLER 7
KISALTMALAR 11
GİRİŞ 15
BİRİNCİ BÖLÜM İKLİM ADALETİ
I. ADALET KAVRAMININ SÜBJEKTİFLİĞİ 21
A. Adaletin Farklı Tanımları 22
B. Adaletin Farklı Türleri 25
C. Hukuk ve Adalet Arasındaki İlişki 29
II. İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN ADALETSİZLİK OLARAK KABULÜ 32
A. İklim Değişikliğinin Devletler Bakımından Adaletsiz Sonuçları 33
1. Emisyon sorumluluğunun adil dağıtılması 35
2. Kaynakların adil dağıtılması 41 B. İklim Değişikliğinin İnsan Hakları Bakımından Adaletsiz Sonuçları 42
IIII. İKLİM ADALETİNİN KÖKENİ VE İKLİM REJİMİNDEKİ YERİ 46
A. Çevresel Adalet Anlayışı 47
B. İklim Adaleti ve Adalet Anlayışları Arasındaki İlişki 49
C. İklim Adaletinin İklim Rejimindeki Yeri 53
1. Devletlerin iklim adaletine ilişkin farklı görüşleri 54
2. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve Kyoto Protokolü’nün başarısızlıkları 57
3. Paris İklim Antlaşması’nın yetersizliği 60
İKİNCİ BÖLÜM KLASİK İNSAN HAKLARI PARADİGMASI
I. ADALET PERSPEKTİFİNDEN İNSAN HAKLARININ DÜŞÜNSEL TEMELLERİ 64
A. Doğal Hukuka Göre İnsan Haklarının Temelleri 64
B. Pozitivist Hukuka Göre İnsan Haklarının Temelleri 70
II. İNSAN HAKLARINA İLİŞKİN YAPILAN SINIFLANDIRMALAR 74
A. Literatürde Yapılan Sınıflandırmalar 75
B. İnsan Haklarının Tarihsel Açıdan Sınıflandırılması 78
III. KLASİK İNSAN HAKLARI PARADİGMASININ KAPSAMI VE NİTELİKLERİ 82
A. Klasik Paradigmanın Tanımlanması 83
B. Klasik Paradigmanın Düzenleme Alanları 85
1. Klasik paradigmanın içerdiği haklar 85
2. Klasik paradigmaya göre hakların sınırlandırılması 86 C. Klasik Paradigmanın Nitelikleri 88
1. Klasik paradigmanın güçlü antroposantrik niteliği 89
a. Genel olarak antroposantrik yaklaşım 89
b. Antroposantrik yaklaşımın klasik paradigmaya etkisi 93
2. Klasik paradigmanın bireysel niteliği 96
3. Klasik paradigmanın evrensel niteliği 100
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM KLASİK İNSAN HAKLARI PARADİGMASININ DEĞİŞİMİ
I. İNSAN HAKLARININ ÇEVRESEL ENDİŞELERLE YORUMLANMASI 106 A. Yaşam Hakkının Yorumlanmasında Yaşanan Değişim 107
1. Yaşam hakkının klasik yorumu 108
a. Temel insan hakları metinlerinde yaşam hakkı 109
b. Yaşam hakkının yorumlanmasına ilişkin değerlendirmeler 111
2. Gıda adaleti kapsamında yaşam hakkı 117
3. Su adaleti kapsamında yaşam hakkı 124 B. Sağlık Hakkının Yorumlanmasında Yaşanan Değişim 130
1. Sağlık hakkının klasik yorumu 130
a. Temel insan hakları metinlerinde sağlık hakkı 131
b. Sağlık hakkının yorumlanmasına ilişkin değerlendirmeler 133
2. Çevresel adalet kapsamında sağlık hakkı 138
3. Sağlık adaleti kapsamında sağlık hakkı 142 C. Yeterli Yaşam Standardı Hakkının Yorumlanmasında Yaşanan Değişim 147
1. Temel insan hakları metinlerinde yeterli yaşam standardı hakkı 147
2. İklim adaleti kapsamında barınma hakkı 151
3. İklim adaleti kapsamında çalışma hakkı 155
II. DEZAVANTAJLI GRUPLARIN İKLİM ADALETİYLE GÜÇLENDİRİLMESİ 161
A. İklim Mağdurları ve Dezavantajlı Gruplar Kavramlarının Farkı 162
1. İklim mağdurları kavramının kapsamı 162
2. Dezavantajlı gruplar kavramının kapsamı 163 B. Kadınların Güçlendirilmesi 165
1. Feminist hukuk görüşünün iklim adaletine katkısı 165
2. İklim değişikliğinin adaletsiz sonuçlarının kadınlar bakımından görünüş biçimleri 169
3. İklim adaletinin kadınların güçlendirilmesine katkısı 171
C. Çocukların Güçlendirilmesi 175
D. Çevresel Olarak Yerinden Edilmiş Kişilerin Güçlendirilmesi 179
1. Çevresel olarak yerinden edilmiş kişiler kavramı 180
2. İklim değişikliğinin adaletsiz sonuçlarının çevresel olarak yerinden edilmiş kişiler bakımından görünüş biçimleri 183
3. İklim adaletinin yerinden edilmiş kişilerin güçlendirilmesine katkısı 187 E. Diğer Dezavantajlı Gruplar 192
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM KLASİK İNSAN HAKLARI PARADİGMASININ ÖTESİNE GEÇİLMESİ
I. KLASİK PARADİGMANIN GÜÇLÜ ANTROPOSANTRİK NİTELİĞİNİN AŞILMASI 196
A. Ekosistemin Hakları Kavramı ve Hakların Kapsamı 196
B. Ekosistemin Hakları ve İnsan Hakları Arasındaki İlişki 202
1. İhlal edilen ekosistemin haklarının insan haklarına yansıması 202
2. Ekosistemin haklarının insan hakları aracılığıyla korunması 207
a. Çevresel niteliğe sahip prosedürel hakların kullanıcıları 209
b. Çevresel niteliğe sahip prosedürel haklar 212 (1) Çevresel bilgiye erişim hakkı 213 (2) Çevreyle ilgili kararlara katılım hakkı 215 (3) Adalete erişim hakkı 217
II. KLASİK PARADİGMANIN BİREYSEL NİTELİĞİNİN AŞILMASI 219
A. İklim Adaleti Perspektifinden Nesiller Arası Adalet Anlayışı 220
B. Gelecek Nesiller Kavramı ve Kapsamı 224
C. Gelecek Nesillerin Hakları 226
D. Gelecek Nesillerin Haklarının Talep Edilmesi 230
III. KLASİK PARADİGMANIN EVRENSEL NİTELİĞİNİN SORGULANMASI 236
A. İklim Adaleti ve Kültürel Rölativizm Arasındaki İlişki 237
1. Kısaca kültürel rölativizm 238
2. İklim adaleti perspektifinden kültürel rölativizm 240
B. Yerli Halklar Kavramı ve Yerli Halkların Dezavantajlı Konumu 242
1. Yerli halkların kimliği 243
2. Yerli halkların geleneksel bilgisi 246
3. Yerli halkları dezavantajlı duruma düşüren sebepler 248 C. Yerli Halkların Hakları Kavramı ve Kapsamı 251
1. Yerli halkların hakları 252
2. Yerli halkların haklarına ilişkin mahkeme kararları 256 SONUÇ 263
KAYNAKÇA 267