Hırsızlık ve Yağma Suçları
İçindekileri İncele
TAKDİM 7 TAKDİM 9
ÖNSÖZ 11
BİRİNCİ KISIM HIRSIZLIK SUÇU
1. BÖLÜM I– GENEL BİLGİLER 25 II– HIRSIZLIK SUÇUNDA KORUNAN HUKUKİ YARAR 26
1) Mülkiyet Kavramı ve Unsurları 26
2) Zilyetlik Kavramı ve Unsurları 28
3) Korunan Hukuki Yarar 37 III– HIRSIZLIK SUÇUNUN MADDİ UNSURU 41 1– FAİL 41 2– MAĞDUR 43 3– HIRSIZLIK SUÇUNUN KONUSU 47
a) Mal Kavramı 47
b) Taşınır Olması 65
c) Başkasına Ait Olması 66 4– HAREKET–SONUÇ 71
a) Rıza Olmaksızın Alma 72
b) Malı Bulunduğu Yerden Alma 77 IV– HIRSIZLIK SUÇUNUN MANEVİ UNSURU 81 V– HUKUKA AYKIRILIK UNSURU 85
YARGITAY KARARLARI 90 VI– HIRSIZLIK SUÇUNUN ÖZEL GÖRÜNÜŞ ŞEKİLLERİ 138 1– Teşebbüs 138 2– İştirak 145 3– İçtima 148 4– Gönüllü Vazgeçme 158 5– Hırsızlık Suçunun Benzer Suçlardan Ayrımı 161
a) Güveni kötüye kullanma suçu 162
b) Yağma suçu 163
c) Dolandırıcılık suçu 164
d) Mala zarar verme suçu 165
e) Kaybolmuş veya hata sonucu ele geçmiş eşya üzerinde tasarruf suçu 166
f) Karşılıksız yararlanma suçu 167
g) Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi suçu 168
YARGITAY KARARLARI 168 VII– KOVUŞTURMA USULÜ VE YAPTIRIMI 235 1– Soruşturma ve Yaptırım 235 – Tüzel Kişiler Hakkında Güvenlik Tedbiri Uygulanması 240 2– Görevli ve Yetkili Mahkeme 242 3– Zamanaşımı 243 4– Hırsızlık suçlarında cezai sorumluluk (Kusurluluk) 249
YARGITAY KARARLARI 252
2. BÖLÜM I– HIRSIZLIK SUÇUNUN DAHA AĞIR CEZA GEREKTİREN NİTELİKLİ HALLERİ 273 1– TCK’nın 142/1 maddesinde düzenlenen nitelikli haller; 273
a) Hırsızlık suçunun kime ait olursa olsun kamu kurum ve kuruluşlarında veya ibadete ayrılmış yerlerde bulunan ya da kamu yararına veya hizmetine tahsis edilen eşya hakkında işlenmesi (TCK m.142/1–a) 273 a1) Hırsızlık suçunun kime ait olursa olsun kamu kurum ve kuruluşlarındaki eşya hakkında işlenmesi, 274 a2) Hırsızlık suçunun kime ait olursa olsun ibadete ayrılmış yerlerde bulunan eşya hakkında işlenmesi, 277 a3) Hırsızlık suçunun kime ait olursa olsun kamu yararına veya hizmetine tahsis edilen eşya hakkında işlenmesi, 279 – TCK’nın 142/1–a maddesine ilişkin kararlar; 281
b) Hırsızlık suçunun herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ya da bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış eşya hakkında işlenmesi (TCK m.142/1–b) 291
c) Hırsızlık suçunun halkın yararlanmasına sunulmuş ulaşım aracı içinde veya bunların belli varış veya kalkış yerlerinde bulunan eşya hakkında işlenmesi (TCK m.142/1–c) 292 c1) Hırsızlık suçunun halkın yararlanmasına sunulmuş ulaşım aracı içinde bulunan eşya hakkında işlenmesi, 292 c2) Hırsızlık suçunun ulaşım araçlarının belli varış veya kalkış yerlerinde bulunan eşya hakkında işlenmesi; 295 – TCK’nın 142/1–c maddesine ilişkin kararlar; 298
d) Hırsızlık suçunun bir afet veya genel bir felaketin meydana getirebileceği zararları önlemek veya hafifletmek maksadıyla hazırlanan eşya hakkında işlenmesi (TCK m.142/1–d) 306 – TCK’nın 142/1–d maddesine ilişkin kararlar; 309
e) Hırsızlık suçunun adet veya tahsis veya kullanımları gereği açıkta bırakılmış eşya hakkında işlenmesi (TCK m.142/1–e) 311 e1) Otomobiller ve diğer araçlar 316 e2) Motorsiklet, Elektrikli Bisiklet 318 – TCK’nın 142/1–e maddesine ilişkin kararlar; 319 2– TCK’nın 142/2 maddesinde düzenlenen nitelikli haller; 353
a) Hırsızlık suçunun kişinin malını koruyamayacak durumda olmasından veya ölmesinden yararlanarak işlenmesi, (TCK m.142/2–a) 353 a1) Hırsızlık suçunun kişinin malını koruyamayacak durumda olmasından yararlanılarak işlenmesi, 353 a2) Hırsızlık suçunun kişinin ölmesinden yararlanılarak işlenmesi, 357 – TCK’nın 142/2–a maddesine ilişkin kararlar; 358
b) Hırsızlık suçunun elde veya üstte taşınan eşyayı çekip almak suretiyle ya da özel beceriyle işlenmesi, (TCK m.142/2–b) 367 b1) Hırsızlık suçunun elde veya üstte taşınan eşyayı çekip almak suretiyle işlenmesi, 367 b2) Hırsızlık suçunun özel beceri ile hissettirmeden alınarak işlenmesi, 368 b3) Hırsızlık suçunun elde veya üstte taşınan eşyayı çekip almak suretiyle ya da özel beceriyle, beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda olan kimseye karşı işlenmesi (TCK m.142/2–son) 371 – TCK’nın 142/2–b maddesine ilişkin kararlar; 373 – TCK’nun 142/2–son maddesine ilişkin kararlar; 388
c) Hırsızlık suçunun doğal bir afetin veya sosyal olayların meydana getirdiği korku veya kargaşadan yararlanarak işlenmesi, (TCK m.142/2–c) 394 – TCK’nın 142/2–c maddesine ilişkin kararlar; 395
d) Hırsızlık suçunun haksız yere elde bulundurulan veya taklit anahtarla ya da diğer bir aletle kilit açmak veya kilitlenmesini engellemek suretiyle işlenmesi, (TCK m.142/2–d) 396 – TCK’nın 142/2–d maddesine ilişkin kararlar; 401
e) Hırsızlık suçunun bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle işlenmesi, (TCK m.142/2–e) 419 – TCK’nın 142/2–e maddesine ilişkin kararlar; 424
f) Hırsızlık suçunun tanınmamak için tedbir alarak veya yetkisi olmadığı halde resmi sıfat takınarak işlenmesi, (TCK m.142/2–f) 435 f1) Hırsızlık suçunun tanınmamak için tedbir alarak işlenmesi, 436 f2) Hırsızlık suçunun yetkisi olmadığı halde resmi sıfat takınarak işlenmesi, 437 – TCK’nın 142/2–f maddesine ilişkin kararlar; 440
g) Hırsızlık suçunun büyük veya küçük baş hayvan hakkında işlenmesi, (TCK m.142/2–g) 446 – TCK’nın 142/2–g maddesine ilişkin kararlar; 448
h) Hırsızlık suçunun herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ya da bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında işlenmesi, (TCK m.142/2–h) 451 h1) Hırsızlık suçunun herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında işlenmesi, 451 h2) Hırsızlık suçunun bina veya eklentileri içerisinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında işlenmesi, 454 – TCK’nın 142/2–h maddesine ilişkin kararlar; 457 3– Hırsızlık suçunun, sıvı veya gaz hâlindeki enerji hakkında ve bunların nakline, işlenmesine veya depolanmasına ait tesislerde işlenmesi, (TCK m.142/3) 493 – TCK’nın 142/3 maddesine ilişkin kararlar; 495 4– Hırsızlık Suçunun İşlenmesi Amacıyla Konut Dokunulmazlığının İhlali ve Mala Zarar Verme Suçunun İşlenmesi (TCK m.142/4) 499 – TCK’nın 142/4 maddesine ilişkin kararlar; 503 5– Hırsızlık Suçunun İşlenmesi Sonucu haberleşme, enerji ya da demiryolu veya havayolu ulaşımı hizmetinin aksaması, (TCK m.142/5) 508 – TCK’nın 142/5 maddesine ilişkin kararlar; 509 II– HIRSIZLIK SUÇUNUN GECE İŞLENMESİ; (TCK m.143) 514 – TCK’nın 143 maddesine ilişkin kararlar; 517 III– HIRSIZLIK SUÇUNUN DAHA AZ CEZA GEREKTİREN NİTELİKLİ HALLERİ (TCK m.144) 519 1– Hırsızlık Suçunun Paydaş veya Elbirliği İle Malik Olunan Mal Üzerinde İşlenmesi (TCK m. 144/1–a) 520 2– Hırsızlık Suçunun Hukuki Bir İlişkiye Dayanan Alacağı Tahsil Amacıyla İşlenmesi (TCK m.144/1–b) 522 – TCK’nın 144/1–a maddesine ilişkin kararlar; 525 – TCK’nın 144/1–b maddesine ilişkin kararlar; 531 IV– HIRSIZLIK SUÇUNUN DEĞERİ AZ OLAN MAL ÜZERİNDE İŞLENMESİ, (TCK m.145) 545 – TCK’nın 145 maddesine ilişkin kararlar; 553 V– KULLANMA HIRSIZLIĞI, (TCK m.146) 559 – TCK’nın 146 maddesine ilişkin kararlar; 563 VI– HIRSIZLIK SUÇUNUN AĞIR VE ACİL BİR İHTİYACI KARŞILAMAK ÜZERE İŞLENMESİ (Zorunluluk Hali), (TCK m.147) 574 – TCK’nın 147 maddesine ilişkin kararlar; 576
3. BÖLÜM I– HIRSIZLIK SUÇLARINDA ŞAHSİ CEZASIZLIK SEBEBİ VEYA CEZADA İNDİRİM YAPILMASINI GEREKTİREN ŞAHSİ SEBEPLER (Aile Bireyleri Arasında İşlenen Hırsızlık Suçu)(TCK m.167) 580 1– Şahsi Cezasızlık Sebepleri (TCK m.167/1) 581
a) Haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin zararına işlenmesi, (TCK m.167/1–a) 582
b) Üstsoy, altsoy, bu derecede kayın hısımlarından biri, evlat edinen veya evlatlık zararına işlenmesi, (TCK m.167/1–b) 583
c) Aynı konutta beraber yaşayan kardeşler zararına işlenmesi, (TCK m.167/1–c) 585 2– Cezada İndirim Yapılmasını Gerektiren Şahsi Sebepler (TCK m.167/2) 586
a) Haklarında ayrılık kararı verilmiş olan eşlerin birbirinin zararına işlemesi halinde: 586
b) Fail ile aynı konutta beraber yaşamayan kardeşlerin birbirinin zararına işlemesi halinde: 587
c) Fail ile aynı konutta beraber yaşamakta olan, amca, dayı, hala, teyze, yeğen ve ikinci derece kayın hısımları: 588 – TCK’nın 167 maddesine ilişkin kararlar; 589 II– ETKİN PİŞMANLIK (TCK m.168) 599 – TCK’nın 168 maddesine ilişkin kararlar; 611
İKİNCİ KISIM YAĞMA SUÇU
1. BÖLÜM I– GENEL BİLGİLER: 639 1– TANIM: 639 2– KORUNAN HUKUKİ DEĞER: 647 II– YAĞMA SUÇUNUN KONUSU: 653 1– GENEL OLARAK: 653 2– MAL YAĞMASI: 655
a) Fiziksel varlığının bulunması: 661
b) Üzerinde hâkimiyet kurulmuş veya hâkimiyet kurulmaya elverişli olması: 669
c) İnsanın doğal vücut parçalarının ve organlarının dışında olması: 674
d) Bir değere sahip olması: 675 3– SENET YAĞMASI: 677
a) Mağdurun kendisini borç altına sokabilecek bir senedi vermeye zorlanması: 700
b) Mağdurun başkasını borç altına sokabilecek bir senedi vermeye zorlanması: 702
c) Mağdurun var olan bir senedin hükümsüz kaldığını açıklayan bir vesikayı vermeye zorlanması: 702 c1) Bedelsizlik: 703 c2) Takas ve ibra: 705 c3) Hükümsüzlük: 705
d) Yukarıda belirtilen türden bir senedin fail tarafından alınmasına karşı koymamaya zorlanması: 709
e) Mağdurun ileride senet haline getirilebilecek bir kâğıdı imzalamaya zorlanması: 710
f) Mağdurun var olan bir senedi imha etmeye veya imhasına karşı koymamaya zorlanması: 710
g) Taşınmazı devre zorlamak: 713 III– YAĞMA SUÇUNUN TEMEL UNSURLARI: 714 1– TİPE UYGUNLUK: 714
a) Genel Olarak: 714
b) Yağma Suçuna İlişkin Kanuni Düzenleme: 720
c) Lehe Kanun Uygulaması: 721 2– MADDİ UNSUR: 740
a) FAİL: 740 a1) Müşterek faillik: 755 a2) Dolaylı faillik: 767 a3) Azmettirme: 772 a4) Yardım etme: 787 a5) Bağlılık kuralı ve suça etki eden nedenlerin şeriklere sirayeti: 796 a6) İştirak halinde işlenen suçlarda gönüllü vazgeçme: 804
b) MAĞDUR: 810
c) FİİL: 821 c1) Hareket: 824 c1a) Cebir: 824 c1b) Tehdit: 844 c1c) Hırsızlık suçunun yağma suçuna dönüşmesi ve dolaylı yağma: 867 c2) Netice ve Teşebbüs: 879 c3) Nedensellik Bağı: 898 c4) Gönüllü Vazgeçme: 904 3– MANEVİ UNSUR: 907
a) KAST: 907
b) OLASI KAST: 920
c) TAKSİR VE BİLİNÇLİ TAKSİR: 926 4– HUKUKA AYKIRILIK: 926
a) Kanunun Hükmünü Yerine Getirme: 927
b) Hakkın Kullanılması: 929
c) İlgilinin Rızası: 930
d) Meşru Savunma: 933 5– KUSURLULUK: 937
a) Hukuka Uygunluk Nedenlerinde Sınırın Aşılması: 938
b) Yaş Küçüklüğü: 939
c) Akıl Hastalığı: 950
d) Sağır ve Dilsizlik: 954
e) Geçici Nedenler, Alkol veya Uyuşturucu Madde Etkisinde Olma: 957
f) Cebir ve Şiddet veya Korkutma veya Tehdit Altında Olma: 959
g) Zorunluluk Hali: 961
h) Hukuka Aykırı Ancak Bağlayıcı Emrin Yerine Getirilmesi: 963
i) Haksız Tahrik: 965
j) Hata: 974 IV– YAĞMA SUÇUNUN YAPTIRIMI: 987 1– GENEL OLARAK: 987 2– TEMEL CEZANIN BELİNLENMESİ: 987
2. BÖLÜM I– YAĞMA SUÇUNUN NİTELİKLİ HALLERİ 993
a) Silahla yağma: 993
b) Kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle yağma: 1002
c) Birden fazla kişi tarafından birlikte yağma: 1005
d) Yol kesmek suretiyle ya da konutta, işyerinde veya bunların eklentilerinde yağma: 1008 d1) Yol kesmek suretiyle yağma: 1008 d2) Konutta, işyerinde veya bunların eklentilerinde yağma: 1010
e) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı yağma: 1025
f) Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak yağma: 1034
g) Suç örgütüne yarar sağlamak maksadıyla yağma: 1040
h) Gece vaktinde yağma: 1041 II– DAHA AZ CEZAYI GEREKTİREN HALLER: 1044 1– Hukuki ilişkiden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla yağma: 1044 2– Değer azlığı: 1080
a) Malın değerinin az olması: 1083
b) Failin özgülenen kastının az olana yönelmesi: 1086
c) Değer azlığı nedeniyle indirim yapılmasının hakkaniyete uygun olması: 1090 III– RESMEN TESLİM OLUNAN MALA ZORLA EL KONULMASI: 1092 1– Rehinli mal: 1093 2– Hacizli mal: 1093 3– Elkonulmuş mal: 1094 4– Resmen teslim: 1095 IV– ETKİN PİŞMANLIK: 1097 1– Genel olarak: 1097 2– Etkin pişmanlığın koşulları: 1109
a) Maddede sayılan suçlardan birinin işlenmesi: 1109
b) Failin bizzat pişmanlık göstermesi: 1110
c) Mağdurun uğradığı zararın aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi: 1120 3– Kısmen geri verme veya tazmin: 1125 4– Mağdur dışındaki üçüncü kişilerin zararının giderilmesi: 1129 5– Etkin pişmanlığın aşamaları: 1130 6– Mağdurun iade veya tazmini kabul etmemesi: 1133 7– Mağdurun malın iadesini veya zararının tazminini istememesi: 1135
3. BÖLÜM I– YAĞMA SUÇUNUN İŞLENMESİ SIRASINDA BAŞKA SUÇLARIN DA İŞLENMESİ: 1137 1– Kasten öldürme suçu: 1137 2– Kasten yaralama suçu: 1138 3– Konut dokunulmazlığının ihlali suçu: 1140 4– Mala zarar verme suçu: 1141 5– Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu: 1144 II– BENZER SUÇLARLA KARŞILAŞTIRILMASI: 1147 1– Şantaj Suçu: 1147 2– İrtikâp Suçu: 1150 3– Belgeyi Bozmak, Yok Etmek veya Gizlemek Suçu: 1154 4– Hakkı Olmayan Yere Tecavüz Suçu: 1156 5– Açığa İmzanın Kötüye Kullanılması Suçu: 1158
EK I– 1159
EK II– 1163
KAYNAKÇA 1167