Eşya Hukuku Kısaltılmış Ders Kitabı (9786256134294)

GİRİŞ
Sayfa
I. EŞYA HUKUKUNUN KONUSU..................................................................................... 1
II. AYNÎ HAK KAVRAMI VE UNSURLARI ...................................................................... 1
A. Kavram ....................................................................................................................... 1
B. Unsurları ..................................................................................................................... 2
1) Eşya....................................................................................................................... 2
a) Kavram.............................................................................................................. 2
b) Eşya kavramına girmeyen aynî hak konuları (objeleri).................................... 5
aa) Bağımsız ve sürekli haklar ....................................................................... 5
bb) Doğal güçler, enerji .................................................................................. 5
cc) Üzerinde aynî hak kurulabilen haklar....................................................... 5
c) Eşya çeşitleri ve ayrımın aynî haklar yönünden önemi.................................. 6
aa) Taşınır eşya – Taşınmaz eşya.................................................................... 6
bb) Basit eşya – Birleşik eşya – Eşya birliği .................................................. 6
cc) Misli eşya – Gayrimisli eşya .................................................................... 7
dd) Tüketime tabi olan-olmayan eşya............................................................. 7
ee) Bölünebilen-Bölünemeyen eşya............................................................... 8
ff) Özel mülkiyete tabi olabilen-Özel mülkiyete tabi olamayan eşya ........... 8
gg) Sahipli eşya — Sahipsiz eşya (res nullius)............................................... 8
2) Eşya Üzerinde Doğrudan Doğruya Hâkimiyet ..................................................... 9
3) Herkese Karşı İleri Sürülebilirlik.......................................................................... 9
III. AYNÎ HAKLARIN SINIFLANDIRILMASI.................................................................. 10
1) Sağladığı Yetkiye Göre ............................................................................................. 10
a) Mülkiyet hakkı.................................................................................................... 10
b) Sınırlı aynî haklar................................................................................................ 10
aa) İrtifak hakları ................................................................................................ 10
bb) Rehin hakları................................................................................................. 10
cc) Taşınmaz yükü 11
2) Hak Sahibinin Tayin Ediliş Tarzına Göre 11
IV. AYNÎ HAKLARA HAKİM OLAN PRENSİPLER ........................................................ 12
1) Belirlilik (Muayyenlik) Prensibi.................................................................................. 12
2) Kamuya Açıklık (Aleniyet) Prensibi ........................................................................... 13
X
3) İnancın Korunması Prensibi ........................................................................................ 13
4) Sınırlı Sayı ve Tipe Bağlılık Prensibi.......................................................................... 13
5) Hak Düşürücü Süre ve Zamanaşımı İşlememesi Prensibi........................................... 14
V. AYNÎ HAK - ALACAK HAKKI VE EŞYAYA BAĞLI BORÇ AYRIMI ...................... 14
BİRİNCİ KISIM
ZİLYETLİK VE TAPU SİCİLİ
Birinci Bölüm
ZİLYETLİK
§
1. GENEL BAKIŞ 17
§ 2. ZİLYETLİK KAVRAMI VE ZİLYETLİĞİN NİTELİĞİ ....................................... 19
I. KAVRAM ............................................................................................................... 19
II. ZİLYETLİĞİN HUKUKİ NİTELİĞİ ..................................................................... 21
§ 3. ZİLYETLİĞE TABİ ŞEYLER ................................................................................... 23
§ 4. ZİLYETLİĞİN ÇEŞİTLERİ ...................................................................................... 24
1) Haklı - Haksız Zilyetlik ............................................................................................ 24
2) İyi Niyetli - Kötü Niyetli Zilyetlik............................................................................ 24
3) Malik Sıfatıyla - Başka Sıfatla Zilyetlik................................................................... 24
4) Asli - Fer’î Zilyetlik.................................................................................................. 25
5) Kendisi İçin - Başkası İçin zilyetlik ve Hizmet Zilyetliği (Zilyet Yardımcılığı)...... 26
6) Dolaylı - Dolaysız zilyetlik....................................................................................... 27
7) Tek Başına - Birlikte (Müşterek ve Elbirliğiyle) Zilyetlik ....................................... 27
§ 5. ZİLYETLİĞİN KAZANILMASI VE KAYBI............................................................. 28
I. ZİLYETLİĞİN KAZANILMASI............................................................................. 28
1) Aslen Kazanma ................................................................................................... 28
2) Devren Kazanma................................................................................................. 29
3) Tesisen (Kurulmaya Bağlı) Kazanma ................................................................. 29
4) Miras Yolu ile Kazanma...................................................................................... 30
II. ZİLYETLİĞİN DEVRİNİN ÇEŞİTLİ ŞEKİLLERİ ................................................ 30
1) Kısa Elden Teslim (Zilyetlik Sıfatının Değiştirilmesi) Yoluyla Zilyet Kılma ... 30
2) Yeni Zilyedin Dolaysız (Doğrudan Doğruya) Zilyet Kılınması ......................... 31
a) Malın teslimi .................................................................................................. 31
b) Araçların teslimi ............................................................................................. 32
c) Malın, yeni zilyedin fiili hâkimiyetine bırakılması......................................... 33
3) Yeni Zilyedin, Dolaylı (Vasıtalı) Zilyet Kılınması.............................................. 33
a) Temsilci aracılığı ile zilyetliği kazanma ........................................................ 34
b) Hükmen teslim............................................................................................... 35
c) Zilyetliğin havalesi......................................................................................... 37
d) Emtiayı temsil eden senetlerin teslimi ........................................................... 41
XI
III. ZİLYETLİĞİN SONA ERMESİ............................................................................... 42
1) Zilyedin Arzusu ile Sona Erme ........................................................................... 42
2) Fiili Hâkimiyet Kaybı ......................................................................................... 43
§ 6. ZİLYETLİĞİN KORUNMASI..................................................................................... 43
I. ZİLYEDİN KUVVET KULLANMA İMKANI....................................................... 44
II. ZİLYETLİK DAVALARI......................................................................................... 46
1) Zilyetliğin Gasbında İade ve Tazminat Davaları................................................. 47
a) Zilyetliğin iadesi davası .................................................................................. 47
b) Tazminat davası............................................................................................... 48
2) Zilyetliğe Saldırı Halinde Açılacak Davalar ....................................................... 49
a) Saldırıya son verilmesi talebi......................................................................... 49
b) Saldırı sebebinin önlenmesi talebi .................................................................. 50
c) Saldırıdan doğan zararların tazmini talebi ...................................................... 51
3) Hak Düşürücü Süreler ......................................................................................... 51
4) Yargılama Usulü.................................................................................................. 52
III. ZİLYETLİĞİN İDARİ YOLDAN KORUNMASI................................................... 52
1) Amaç ................................................................................................................... 52
2) Usul ..................................................................................................................... 53
a) Yetkili makam ................................................................................................ 53
b) Başvuru .......................................................................................................... 53
c) Soruşturma ve karar ....................................................................................... 53
3) Kararın Sonuçları ................................................................................................ 54
a) İdare bakımından........................................................................................... 54
b) Haklara etkisi bakımından ............................................................................. 54
c) Uygulanması bakımından .............................................................................. 55
4) Saldırının Tekrarlanmasında Ceza Yaptırımı....................................................... 55
§ 7. TAŞINIRLARDA ZİLYETLİĞİN HAK KARİNESİ OLUŞU.................................. 55
I. KARİNELER............................................................................................................ 56
1) Mülkiyet Karinesi ............................................................................................... 56
2) Başkasının Mülkiyet Karinesine Dayanma......................................................... 57
3) Fer’î Zilyetlikte Sınırlı Aynî Hak Veya Kişisel Hak Karinesi............................. 58
II. KARİNENİN ROLÜ ................................................................................................ 59
A. Hâlihazır Zilyedin Hak Karinesine Dayanan Savunması ................................... 59
B. Önceki Zilyedin Hak Karinesine Dayanan Talebi (Taşınır Davası).................... 59
1) Taşınır Davasının Şartları ............................................................................. 60
a) Zilyetlik, zilyedin iradesi dışında sona erdirilmiş olmalıdır..................... 60
b) Şimdiki (hâlihazır) zilyedin üstün hak karinesinin çürütülmesi............... 61
aa) Birinci imkân: Şimdiki (hâlihazır) zilyedin zilyetliği kötü
niyetle kazandığını ispat.................................................................... 62
bb)İkinci imkân: Malın elinden rızası dışında çıktığını ispat................. 62
2) Taşınır Davasının Özellikleri........................................................................ 66
XII
a) Mülkiyete dayanan istihkak davasına nazaran özellikleri ...................... 66
b) Zilyetlik davasına nazaran özellikleri ..................................................... 67
C. Zilyetlik Karinesine Güvenerek Kazanılan Hakkın Korunması............................... 68
1) İyi Niyetle Kazanmanın Tam Korunduğu Haller................................................ 69
a) Emin sıfatıyla zilyetten aynî hak kazanılması............................................... 69
b) Para ve hamile yazılı senetlerin kazanılması ................................................ 72
2) İyi Niyetle Kazanmanın Korunmadığı Haller..................................................... 72
3) İyi Niyetle Kazanmanın Kısmen Korunduğu Haller............................................ 73
§ 8. TAŞINMAZLARDA HAK KARİNESİ....................................................................... 73
I. TAPUDA KAYITLI TAŞINMAZLARDA............................................................... 73
II. TAPUDA KAYITLI OLMAYAN TAŞINMAZLARDA.......................................... 74
§ 9. ZİLYETLİĞİN GERİ VERİLMESİNE UYGULANACAK HÜKÜMLER ............ 75
I. GERİ VERMEKLE YÜKÜMLÜ İYİ NİYETLİ ZİLYETLERİN DURUMU......... 76
1) Geri Verme Yükümlülüğünün Kapsamı.............................................................. 76
2) Yaptığı Giderler (Masraflar) Bakımından Talep Hakkı....................................... 77
a) Zorunlu, yararlı ve lüks masraf kavramları .................................................. 77
b) Zilyedin masrafları talep hakkı ..................................................................... 78
II. GERİ VERMEKLE YÜKÜMLÜ İYİ NİYETLİ OLMAYAN
(KÖTÜ NİYETLİ) ZİLYETLERİN DURUMU....................................................... 79
1) Geri Verme Yükümlülüğünün Kapsamı.............................................................. 80
a) Malı alıkoymuş olması yüzünden hak sahibinin uğradığı zararlar............... 80
b) Elde ettiği ürünler ......................................................................................... 81
c) Elde etmeyi ihmal ettiği ürünler .................................................................. 82
d) Kötü niyetli zilyedin malı bizzat kullanma suretiyle elde ettiği
menfaatler: Ecrimisil ................................................................................... 82
e) Diğer yararlar................................................................................................ 86
2) Giderleri Talep Hakkı.......................................................................................... 86
İkinci Bölüm
TAPU SİCİLİ
§
1. GENEL BAKIŞ 87
§ 2. TAPU SİCİLİ KAVRAMI VE UNSURLARI.............................................................. 89
I. KAVRAM................................................................................................................. 89
II. ANA SİCİL VE TAMAMLAYICI UNSURLAR..................................................... 89
1) Temel Sicil: Tapu Kütüğü..................................................................................... 89
2) Kat Mülkiyeti Kütüğü .......................................................................................... 90
3) Yevmiye Defteri.................................................................................................... 91
4) Belgeler ................................................................................................................ 91
5) Planlar................................................................................................................... 92
III. YARDIMCI SİCİLLER............................................................................................ 93
1) Aziller Sicili.......................................................................................................... 93
2) Düzeltmeler Sicili................................................................................................. 93
XIII
3) Kamu Orta Malları Sicili...................................................................................... 93
4) Tapu Envanter Defteri .......................................................................................... 93
5) İdari Sınırlar Kayıt Defteri ................................................................................... 94
§ 3. TAPU SİCİLİ TEŞKİLATI VE DEVLETİN SORUMLULUĞU.............................. 94
I. TEŞKİLAT................................................................................................................ 94
II. TAPU SİCİLLERİNİN TUTULMASINDAN DEVLETİN SORUMLULUĞU ..... 94
1) Sorumluluğun Şartları......................................................................................... 95
a) Zarar bulunmalıdır........................................................................................ 95
b) Zarar tapu sicilinin hukuka aykırı şekilde tutulmasından doğmalıdır .......... 96
c) Nedensellik bağı olmalıdır............................................................................ 99
2) Uygulanacak Esaslar ve Rücu Sorunu ................................................................ 99
§ 4. TAPU SİCİLİ SİSTEMİMİZE HAKİM OLAN PRENSİPLER............................. 100
I. TAŞINMAZA SAHİFE AÇILMASI PRENSİBİ ................................................... 100
II. TAŞINMAZ ÜZERİNDE AYNÎ HAK KAZANILMASI İÇİN
TESCİL GEREKMESİ........................................................................................... 101
III. TESCİLİN SEBEBE BAĞLILIĞI ......................................................................... 101
IV. TESCİLİN YOLSUZ DA OLSA, İYİ NİYETLİ ÜÇÜNCÜ
KİŞİLER İÇİN HÜKÜM İFADE ETMESİ............................................................ 101
V. TAPU SİCİLİNİN KAMUYA AÇIKLIĞI.............................................................. 101
1) Prensip............................................................................................................... 101
2) Kamuya Açıklık Prensibinin Sonucu................................................................ 103
§ 5. TAŞINMAZLARIN KÜTÜĞE GEÇİRİLMESİ....................................................... 103
I. UYGULANACAK HÜKÜMLER.......................................................................... 103
II. KÜTÜKTE SAHİFE AÇILACAK ŞEYLER:
TAŞINMAZ KAVRAMI VE TAPULAMANIN YAPILIŞI................................... 104
A. Taşınmaz Kavramı ............................................................................................ 104
1) Arazi.............................................................................................................. 104
2) Bağımsız ve Sürekli Haklar.......................................................................... 105
a) Bir irtifak hakkı bulunmalıdır ................................................................ 105
b) İrtifak hakkı bağımsız bir nitelik arz etmelidir....................................... 105
c) İrtifak hakkı sürekli bir nitelik arz etmelidir.......................................... 106
d) Hak sahibi kaydı talep etmelidir.............................................................. 107
3) Kat Mülkiyetine Konu Olan Bağımsız Bölümler........................................ 107
B. Kadastro (Tapulama)......................................................................................... 108
1) 3402 sayılı Kadastro Kanunu Uyarınca Kadastro ....................................... 108
a) 3402 sayılı Kanun’un amacı ve uygulama alanı .................................... 108
b) Uygulanacak metot................................................................................. 109
c) Teşkilat ................................................................................................. 109
d) Taşınmazların sınırlandırılması ve tespit işleri 110
e) Mülkiyet hakkının tespitine ilişkin esaslar 110
aa) Tapuya kayıtlı taşınmazlarda 111
XIV
bb) Tapuda kayıtlı olmayan taşınmazlarda 111
cc) Diğer hükümler 112
f) Kadastro tutanağının düzenlenmesi, ilân ve itiraz 113
g) Kadastroya ilişkin uyuşmazlıkların dava yoluyla çözümlenmesi 114
h) Taşınmaz tespitinin sonucu 114
III. KÜTÜĞE KAYDEDİLMEYECEK TAŞINMAZLAR 115
IV. TAPULU TAŞINMAZIN BÖLÜNMESİ VEYA BİRLEŞTİRİLMESİ 117
1) Ayırma 118
2) Birleştirme 118
§ 6. TAŞINMAZA AİT KÜTÜK SAYFASINA YAPILACAK KAYITLAR 119
I. TAŞINMAZI TEŞHİSE YARAYACAK BİLGİ 119
II. AYNÎ HAKLARIN TESCİLİ, TERKİNİ, DEĞİŞTİRİLMESİ 119
A. Tescil 119
1) Kavram 119
2) Tescil için Gerekli Şartlar............................................................................ 120
a) Taşınmaza sayfa açılması yolu ile.......................................................... 120
b) Taşınmaza sayfa açıldıktan sonra........................................................... 120
aa) Talep-İstem...................................................................................... 120
aaa) Talep yetkisi ............................................................................. 121
bbb) Talebin şekil ve içeriği ............................................................ 122
ccc) Talebin hukuki niteliği ............................................................. 123
c) Belgeleme............................................................................................... 124
aa) Tescil talebinde bulunma yetkisinin belgelenmesi .......................... 124
bb) Hukuki sebebin belgelenmesi.......................................................... 125
cc) Belgelerin noksanlığı....................................................................... 125
3) Tescilin Yapılışı ........................................................................................... 125
a) Mülkiyet hakkının tescili........................................................................ 127
b) İrtifak ve rehin hakları ile taşınmaz yüklerinin tescili............................ 128
4) Tebliğ ......................................................................................................... 128
B. Terkin ................................................................................................................ 128
1) Terkin için Gerekli Şartlar........................................................................... 129
a) Aynî hakkı sona erdirici terkinler........................................................... 129
b) Sicili düzeltici terkinler.......................................................................... 129
aa) Tescil şekli bir değer taşıyorsa......................................................... 129
bb) Tescilin hiçbir değeri kalmamışsa ................................................... 130
2) Terkinin Şekli .............................................................................................. 130
C. Kaydın Değiştirilmesi ........................................................................................ 131
III. ŞERHLER............................................................................................................... 131
A. Kişisel Hakların Şerhi....................................................................................... 131
1) Medeni Kanun’da Belirtilenler.................................................................... 131
2) 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda Belirtilenler.................................... 133
XV
3) Şerhin Tapu Kaydına İşlenmesi................................................................... 133
B. Tasarruf Yetkisine Ait Kısıtlamaların Şerhi ...................................................... 134
1) Medeni Kanun’da Belirtilenler.................................................................... 134
a) MK m. 1010/f. 1’de belirtilenler............................................................ 134
aa) Çekişmeli hakların korunmasına ilişkin mahkeme kararları ........... 134
bb) Haciz, iflâs kararı, konkordato ile verilen süre................................ 135
cc) Aile yurdu kurulması, art mirasçı atanması..................................... 135
b) Medeni Kanun’un diğer hükümlerinde belirtilenler............................... 136
aa) Aile konutu ...................................................................................... 136
bb) Ailenin ekonomik varlığını korumak üzere tasarruf
yetkisinin sınırlandırılması .............................................................. 136
2) Medeni Kanun Dışında Belirtilenler............................................................ 136
C. Geçici Tescillerin Şerhi..................................................................................... 137
1) Medeni Kanun’da Öngörülenler.................................................................. 137
a) Aynî hak iddiası...................................................................................... 137
b) Tasarruf yetkisini belirleyen belgelerdeki noksanların sonradan
tamamlanmasına kanunen imkân verilenlerin talepleri.......................... 138
2) Usul.............................................................................................................. 138
IV. BEYANLAR........................................................................................................... 138
1) Medeni Kanun ve Tapu Sicili Cumhurbaşkanı Yönetmeliğinde
Belirtilenler ...................................................................................................... 139
2) Kat Mülkiyeti Kanunu’nda Belirtilenler .......................................................... 139
V. TAŞINMAZ REHNİ KAYITLARINA AİT DÜŞÜNCELER................................ 140
§ 7. TAPU KÜTÜĞÜNE YAPILAN KAYITLARIN HÜKMÜ....................................... 140
I. TESCİLİN HÜKMÜ .............................................................................................. 140
A. Tescilin Olumsuz Hükmü ................................................................................. 141
1) Tescil Prensibinin Mülkiyet Hakkındaki İstisnaları ................................... 141
2) İrtifak Hakkı ve Taşınmaz Yükünün Tescilsiz Kazanılması........................ 142
3) Rehin Hakkının Tescilsiz Kazanılması........................................................ 142
B. Tescilin Olumlu Hükmü: İyiniyetli Üçüncü Kişilerin Korunması.................... 143
1) Uygulama Şartları........................................................................................ 143
a) Koruma sadece üçüncü kişiler içindir.................................................... 143
b) Koruma sadece sicil kaydına dayanan kazanımlar içindir ..................... 144
c) Koruma sadece aynî hak kazanılması içindir......................................... 144
d) Koruma üçüncü kişinin iyi niyetli kazanımı içindir............................... 145
e) Koruma üçüncü kişinin aynî hak kazanması için gerekli diğer
kurucu unsurlar geçerli ise mümkündür................................................. 146
2) Uygulama halleri ......................................................................................... 146
a) Medeni Kanun m. 1023’ün Kapsamına Giren Haller ............................ 146
b) Medeni Kanun m. 1023’ün kapsamına girmeyen haller ........................ 147
aa) Taşınmazın özel mülkiyete elverişli olmadığı haller....................... 148
bb) Aynî hak niteliği bulunmamasına rağmen aynî hakmış gibi
tescil edilmiş haklar......................................................................... 148
XVI
cc) Aynî hakkın kazanılmasına yol açan hukuki sebepteki sakatlıklar: 148
dd) Aynî hakkı devreden veya kuran kişinin ehliyetindeki
sakatlıklar ve tasarruf ehliyetindeki eksiklikler............................... 148
ee) Hak sahibi adına hareket eden temsilcinin temsil
yetkisindeki sakatlıklar.................................................................... 149
ff) Çift tapulu taşınmazlarda yolsuz tapuya dayanan kazanımlar......... 149
3) İyi Niyetin Etkisi ......................................................................................... 150
C. Aynî Hakkın İçeriğinin Belirlenmesi ................................................................ 151
II. DİĞER KAYITLARIN HÜKMÜ........................................................................... 151
1) Taşınmazı Teşhise Yarayacak Bilgi................................................................... 151
2) Şerhler............................................................................................................... 151
a) Kişisel hakların şerhinin hükmü.................................................................. 152
b) Tasarruf yetkisinin kısıtlamalarına ait şerhin hükmü................................... 153
aa)MK m. 1010’da belirtilen şerhlerin hükmü............................................ 154
aaa) Çekişmeli hakların korunmasına ilişkin kararlar............................ 154
bbb) Haciz, iflâs ilânı, konkordato ile verilen süre ................................ 154
ccc) Aile yurdu kurulması veya art mirasçı atanması ............................ 155
bb) Medeni Kanun’un diğer hükümleriyle getirilen şerhlerin hükmü......... 155
aaa) Aile konutu ..................................................................................... 155
bbb) Evlilik birliğini koruma amacıyla konulan şerhler ........................ 156
c) Geçici tescil şerhlerinin hükmü ................................................................... 156
3) Beyanlar............................................................................................................ 157
§ 8. TAPU SİCİLİNE YAPILAN KAYITLARIN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ......................... 158
I. YOLSUZ TESCİL 158
A. Yolsuz Tescilin Sakıncaları............................................................................... 158
B. Yolsuz Tescilin Düzeltilmesi............................................................................. 159
1) Medeni Kanun’a Göre ................................................................................. 159
a) Kurucu unsurlardaki sakatlık veya tescilin yapılmasındaki
yolsuzluklarda ........................................................................................ 159
aa) Tescilin, kurucu unsurlardaki sakatlık yüzünden yolsuz olması ..... 159
aaa) Düzeltme (tashih) davası.......................................................... 159
bbb) Anlaşmaya dayanan düzeltme ................................................. 161
bb) Tescilin, tapu memurunun yaptığı yanlışlık yüzünden
yolsuz olması................................................................................... 162
b) Hakta meydana gelen değişiklik dolayısıyla gerçek duruma
uymayan tescillerde................................................................................ 163
aa) Aynî hakkın sicil dışı başkasına geçmiş olması halinde................... 163
bb) Aynî hakkın sicil dışında sona erdiği hallerde ................................. 163
II. DİĞER KAYITLARIN YOLSUZLUĞU............................................................... 163
1) Taşınmazı Teşhise Yarayan Bilgi........................................................................ 163
2) Yolsuz Şerhler..................................................................................................... 164
3) Yolsuz Beyanlar.................................................................................................. 164
XVII
İ K İ N C İ K I S I M
MÜLKİYET
Birinci Bölüm
GENEL HÜKÜMLER
§ 1. MÜLKİYET KAVRAMI............................................................................................. 165
§ 2. MÜLKİYETİN İÇERİĞİ............................................................................................ 167
I. AKTİF YETKİ........................................................................................................ 167
II. KORUYUCU YETKİ............................................................................................. 169
1) İstihkak Davası (Rei Vindicatio) ...................................................................... 170
a) Davanın konusu, amacı, hukuki niteliği ...................................................... 170
b) Davacı-Davalı sıfatları................................................................................. 171
2) Elatmanın Önlenmesi (Müdahalenin Men’i) Davası (Actio Negatoria)........... 172
a) Genel olarak................................................................................................. 172
b) Davacı-Davalı sıfatları................................................................................. 173
§ 3. MÜLKİYETİN KONUSU VE KAPSAMI ................................................................ 175
I. BÜTÜNLEYİCİ PARÇALAR ............................................................................... 175
1) Tanım ve Hükmün Amacı ................................................................................. 175
2) Bütünleyici Parça Vasfının Kazanılması........................................................... 176
a) Sıkı maddi bağlantı dolayısıyla temel unsur haline gelme .......................... 177
b) Yerel adetlere göre temel unsur sayılma...................................................... 178
3) Bütünleyici Parça Vasfının Kaybı ve Hukuki Sonuçları................................... 179
4) Ayrıca Bütünleyici Parça Sayılan Şeyler ve Özellikle Ürünler ........................ 180
a) Yapılar ve dikili bitkiler............................................................................... 180
b) Doğal ürünler............................................................................................... 180
aa) Dönemsel olarak elde edilen ürünler..................................................... 181
bb) Yerel adetlerin bir şeyden elde edilmesini uygun gördüğü verimler..... 181
5) Bütünleyici Parça Sayılmanın Hukuki Sonuçları ............................................. 182
II. EKLENTİ ............................................................................................................... 182
1) Tanımı ve Hükmün Amacı................................................................................ 182
2) Eklenti Vasfının Kazanılması............................................................................ 183
a) Özgüleme (tahsis)........................................................................................ 183
b) Dış Bağlantı .................................................................................................. 185
3) Eklenti Olmanın Hukuki Sonuçları................................................................... 185
§ 4. MÜLKİYETİN ÇEŞİTLERİ...................................................................................... 187
I. GENEL OLARAK ................................................................................................. 187
II. PAYLI MÜLKİYET ............................................................................................... 188
1) Kavram............................................................................................................... 188
2) Paylı Mülkiyetin Kurulması............................................................................... 189
a) Hukuki işlem ile........................................................................................... 189
b) Yetkili makamın işlemi veya mahkeme kararı ile ...................................... 189
XVIII
c) Kanun gereği................................................................................................ 190
3) Paydaşların Payları Bakımından Durumları ..................................................... 190
a) Pay oranı...................................................................................................... 190
b) Paydaşın payında tasarrufu.......................................................................... 191
c) Paydaşın hakkını koruması......................................................................... 193
4) Paylı Mülkiyet Birliği ve Yönetimi .................................................................. 194
a) Olağan yönetim işleri................................................................................... 196
b) Önemli yönetim işleri.................................................................................. 196
c) Olağanüstü yönetim işleri ve tasarruflar...................................................... 198
5) Paydaşların Malın Bütünü Bakımından Yetkileri ............................................. 199
a) Yönetime katılma yetkisi............................................................................. 199
b) Paylı malı kullanma ve ondan yararlanma yetkisi....................................... 199
c) Malın tamamını kapsayan tasarruf yetkileri ................................................ 201
d) Ortak menfaatleri koruma yetkisi................................................................ 202
6) Paydaşların Giderlere ve Yükümlülüklere Katılması ....................................... 203
7) Paylı Mülkiyetin Sona Ermesi .......................................................................... 203
a) Paylı mülkiyetin bir veya birkaç paydaş için sona ermesi........................... 204
aa) Payın devri yoluyla ................................................................................ 204
bb) Bir paydaşın mahkeme kararı ile paydaşlıktan çıkarılması................... 204
cc) Terk yoluyla ........................................................................................... 205
b) Paylı mülkiyetin bütün paydaşlar için sona ermesi, özellikle
paylaşma (taksim)........................................................................................ 206
aa) Paylaşma isteme hakkı........................................................................... 206
bb) Paylaşma isteme hakkının sınırları........................................................ 207
aaa) Paylı malın sürekli bir amaca özgülenmiş olması .......................... 207
bbb) Paylaşma hakkından feragat sözleşmesinin varlığı........................ 208
ccc) Zamanın paylaşma için uygun olmaması ....................................... 209
cc) Paylaşmanın yapılışı .............................................................................. 209
III. ELBİRLİĞİ MÜLKİYETİ 211
1) Kavram 211
2) Elbirliği Mülkiyetinin Kurulması ..................................................................... 212
a) Elbirliği ortaklığı halleri.............................................................................. 212
b) Mülkiyetin ortaklık tarafından kazanılması................................................. 213
3) Elbirliği Mülkiyetinde Ortakların Durumu...................................................... 214
4) Elbirliği Mülkiyetinin Sona Ermesi.................................................................. 216
5) Elbirliği Mülkiyeti Kurumuna Yöneltilen Eleştiriler........................................ 217
İkinci Bölüm
TAŞINMAZ MÜLKİYETİ
§ 1. TAŞINMAZ MÜLKİYETİNİN KONUSU ................................................................ 218
§ 2. TAŞINMAZ MÜLKİYETİNİN KAZANILMASI.................................................... 219
XIX
I. GENEL OLARAK KAZANMA ÇEŞİTLERİ ....................................................... 219
1) Aslen Kazanma-Devren Kazanma.................................................................... 219
2) Tescille Kazanma-Tescilden Önce Kazanma.................................................... 219
II. TAŞINMAZ MÜLKİYETİNİN TESCİLLE KAZANILMASI.............................. 220
1) Genel Olarak Şartları ........................................................................................ 220
2) Kazanma Sebebi................................................................................................ 220
a) Mülkiyeti nakil borcu doğuran sözleşmelerde şekil ve şekle
aykırılığın sonuçları..................................................................................... 221
aa) Şekil ....................................................................................................... 221
bb) Şekle aykırılığın sonuçları..................................................................... 225
b) Temsilci tarafından kurulan taşınmaz mülkiyetini devir borcu
doğuran sözleşmelerde temsil yetkisi.......................................................... 229
aa) Vekâletnamenin şekli............................................................................. 229
bb) Özel yetki .............................................................................................. 230
cc) Temsil yetkisinin kapsamı ..................................................................... 231
c) Mülkiyeti devir borcu doğuran sözleşmelerde muvazaa ............................. 231
d) İnançlı devir (temlik)................................................................................... 234
e) Namı müstear............................................................................................... 238
f) Taşınmaz satış vaadi .................................................................................... 240
aa) Niteliği ................................................................................................... 240
bb) Şekli....................................................................................................... 240
cc) Hükmü ................................................................................................... 241
dd) Tapuya şerh verilmesi............................................................................ 242
ee) Borcun ifası ve ifa edilmemesinin sonuçları ......................................... 243
g) Tapusuz taşınmazlarda mülkiyeti devir borcu ............................................. 245
III. TESCİLDEN ÖNCE KAZANMA HALLERİ ....................................................... 247
1) Medeni Kanun’un 705. Maddesinde Belirtilenler ............................................ 248
a) Miras............................................................................................................ 248
b) Mahkeme kararı........................................................................................... 248
c) Cebrî icra ................................................................................................ 250
d) İşgal ........................................................................................................ 250
aa) Tanım ve şartları .............................................................................. 250
bb) İşgal yolu ile mülkiyeti kazanılabilecek taşınmaz........................... 251
aaa) Tapuya kayıtlı olup da sicile göre sahipsiz hale
gelen taşınmazlar..................................................................... 251
bbb) Tapuda kayıtlı olmayan taşınmazlar........................................ 251
cc) İşgal fiili ve sonuçları ...................................................................... 252
e) Kamulaştırma (İstimlâk) ........................................................................ 253
2) Medeni Kanun’un 705. Maddesinde Belirtilmemiş Olanlar ....................... 255
a) Kişiliği sona eren bir tüzel kişinin mallarının kamu kurum veya
kuruluşuna geçmesi................................................................................ 255
b) Vakfa özgülenen taşınmazın mülkiyetinin vakfa geçmesi ..................... 255
XX
c) Mal rejimi sözleşmesi sonucu meydana gelen mülkiyet değişikliği...... 256
d) Yeni arazi oluşması................................................................................. 256
aa) Yeni bir arazi oluşmalıdır ................................................................. 256
bb) Yeni oluşan arazi sahipsiz yerlerde oluşmalıdır .............................. 256
cc) Yeni oluşan arazinin toprağı da sahipsiz yerlerden
gelmiş olmalıdır............................................................................... 257
e) Ticaret ortaklıklarına sermaye olarak taşınmaz mülkiyeti veya
sınırlı aynî hak konulması ile ticaret ortaklıklarının birleşmesi............. 258
IV. TAŞINMAZ MÜLKİYETİNİN ZAMANAŞIMI İLE KAZANILMASI............... 258
A. Olağan Zamanaşımı (Sicile Dayanan Zamanaşımı) ......................................... 260
1) Zamanaşımı ile Kazanmanın Şartları .......................................................... 260
a) Taşınmaza ilişkin şart............................................................................. 260
b) Kazanana ilişkin şart .............................................................................. 260
c) Zilyetliğe ilişkin şart............................................................................... 261
2) Zamanaşımı ile Kazanmanın Hükmü .......................................................... 263
B. Olağanüstü Zamanaşımı (Sicil Dışı Zamanaşımı)............................................ 264
1) Uygulanacak Hükümlere Genel Bakış ........................................................ 264
2) MK m. 713’e Göre Olağanüstü Zamanaşımı ile Kazanımın Koşulları ....... 265
a) Taşınmaz olağanüstü zamanaşımı ile kazanmaya elverişli olmalıdır..... 266
aa) Taşınmaz, tapusuz veya tapudan kime ait olduğu
anlaşılamayan ya da gaip şahıslara ait olmalıdır.................................... 266
aaa) Tapusuz taşınmazlar........................................................................ 267
bbb) Malikin tapuda belli olmaması ya da tapunun gaip
şahsa ait olması.............................................................................. 267
bb) Taşınmaz özel mülkiyete ve zamanaşımı ile kazanmaya
elverişli olmalıdır .................................................................................. 269
b) Taşınmaz üzerinde kanunun aradığı koşullarda yirmi yıl süreyle
zilyetlik sürdürülmüş olmalıdır: .................................................................. 270
aa) Zilyetliğin kanuna uygun koşullarda geçirilmesi .................................. 270
aaa) Malik sıfatıyla zilyetlik................................................................... 270
bbb) Davasız zilyetlik............................................................................. 271
ccc) Aralıksız zilyetlik............................................................................ 272
bb) Zilyetliğin ispatı .................................................................................... 273
c) Zilyedin başvurusu üzerine mahkemece yapılacak ilândan sonra
işleyen itiraz süresi içinde itiraz ileri sürülmemelidir ................................. 274
3) Zamanaşımı ile Kazanmanın Hükmü................................................................ 276
4) 1515 Sayılı Kanun............................................................................................. 276
§ 3. TAŞINMAZ MÜLKİYETİNİN KAYBI.................................................................... 277
I. TAŞINMAZ MÜLKİYETİNİN NİSBİ KAYBI..................................................... 277
II. TAŞINMAZ MÜLKİYETİNİN MUTLAK KAYBI .............................................. 278
1) Taşınmazın Tamamen Yok Olması.................................................................... 278
2) Taşınmaz Mülkiyetini Terk ............................................................................... 278
XXI
3) Kamulaştırma.................................................................................................... 280
§ 4. TAŞINMAZ MÜLKİYETİNİN KAPSAMI .............................................................. 280
I. TAŞINMAZ MÜLKİYETİNİN YATAY KAPSAMI.............................................. 281
1) Kadastrosu Yapılmış Tapulu Taşınmazlarda Sınır ............................................ 282
2) Tapusuz Taşınmazlarda Sınır ............................................................................ 284
II. TAŞINMAZ MÜLKİYETİNİN DİKEY KAPSAMI ............................................. 284
III. TAŞINMAZ MÜLKİYETİNİN MADDE İTİBARİYLE KAPSAMI.................... 287
A. Arazide İnşa Olunan Şeyler: Yapılar................................................................. 287
1) Prensip ......................................................................................................... 287
2) Prensibin Yapının Haksız Olması Halindeki Sonuçları............................... 289
a) Yapıyı arazi malikinin yapmış olması.................................................... 289
aa) Malzemenin sökülerek geri verilmesi talebi.................................... 290
bb) Tazminat talebi................................................................................. 291
cc) Arazinin mülkiyetinin kendisine geçirilmesi talebi......................... 292
aaa) Malzeme maliki iyi niyetli olmalıdır ....................................... 293
bbb) Yapının değeri açıkça arsanın değerinden fazla olmalıdır....... 293
ccc) Malzemenin sökülmesi talep edilmemiş veya bu
talep reddedilmiş olmalıdır ..................................................... 293
ddd) Malzeme sahibi MK m. 723 uyarınca tazminat talep
etmemiş olmalıdır.................................................................... 293
eee) Mülkiyetin devrine ilişkin yenilik doğuran hak
kullanılmalıdır......................................................................... 294
b) Yapıyı malzeme sahibinin yapmış olması.............................................. 294
aa) Arazi malikinin malzemenin sökülüp kaldırılmasını talep hakkı..... 295
bb) Malzemenin sökülüp kaldırılmaması halinde malzeme
malikinin tazminat talebi ................................................................. 296
cc) Arazi malikinin ve malzeme malikinin arazinin mülkiyetinin
malzeme malikine geçirilmesi talebi ............................................... 298
aaa) Şartları...................................................................................... 298
bbb) Yenilik doğuran hakkın talep eden tarafından kullanılması .... 298
c) Yapıyı bir üçüncü kişinin yapmış olması ............................................... 299
aa) Arazi malikinin hakları.................................................................... 299
bb) Malzeme malikinin hakları.............................................................. 300
cc) Yapıyı yapanın hakları..................................................................... 300
3) İstisnalar....................................................................................................... 300
a) Üst hakkı (İnşaat hakkı) ......................................................................... 301
aa) Üst hakkının niteliği ......................................................................... 301
bb) Bağımsız bölümlerin üst hakkı konusu olamaması........................ 302
b) Mecralar .................................................................................................. 303
c) Başkasının arazisine taşırılan yapı (Taşkın yapı)................................... 304
aa) Taşan yapıya katlanma yükümlülüğü .............................................. 305
aaa) Katlanma yükümlülüğü doğuran taahhüt varsa ...................... 305
XXII
bbb) Katlanma yükümlülüğü doğuran taahhüt yoksa...................... 306
bb) Taşan yapıya katlanma yükümlülüğü olan hallerde taşan
kısmın hukuki durumu..................................................................... 307
aaa) İrtifak hakkı varsa .................................................................... 307
bbb) İrtifak hakkı bulunmuyor fakat katlanma
yükümlülüğü varsa .................................................................. 308
B. Arazi Üzerine Dikilen Fidanlar: Dikili Bitkiler................................................ 309
C. Arazideki Kaynaklar......................................................................................... 310
1) Prensip ......................................................................................................... 310
2) Kaynak Üzerindeki Hakkın Korunması ...................................................... 312
3) Aynı Yataktan Beslenen Kaynaklar ............................................................. 313
§ 5. TAŞINMAZ MÜLKİYETİNİN KISITLAMALARI................................................ 313
I. MALİKİN HUKUKİ İŞLEMLERİNDEN DOĞAN KISITLAMALAR............... 314
1) Şerhedilmiş Alım Hakkı.................................................................................... 314
2) Şerhedilmiş Geri Alım Hakkı............................................................................ 316
3) Şerhedilmiş Önalım Hakkı................................................................................ 318
a) Sözleşmesel önalım hakkının niteliği ve sözleşmenin şekli........................ 318
b) Sözleşmesel önalım hakkının kullanılması.................................................. 318
c) Sözleşmesel önalım hakkının kullanılmasının sonuçları476a ..................... 321
d) Sözleşmesel önalım hakkının kullanılmasında süreler................................ 322
II. KANUNDAN DOĞAN KISITLAMALAR........................................................... 322
A. Kamu Hukukuna Dayanan Kısıtlamalar.......................................................... 323
1) Kazı ve Yapı Yaparken Uyulacak Kurallar.................................................. 324
2) Dikilecek Şeylerde Uyulacak Hükümler..................................................... 325
3) Araziye Sınırlık Koyma Mecburiyeti .......................................................... 325
4) Toprağın İyileştirilmesi................................................................................ 325
B. Özel Hukuk Kısıtlamaları ................................................................................. 326
1) Genel Olarak................................................................................................ 326
a) Doğrudan doğruya kısıtlama-dolaylı kısıtlama ayrımı............................ 327
b) Sınırlandırılan yetkiye göre ayrım: ......................................................... 328
c) Korunan kişiler bakımından ayrım.......................................................... 328
2) Paylı Mülkiyette Yasal Önalım Hakkı ......................................................... 328
a) Yasal önalım hakkının niteliği................................................................ 328
b) Yasal önalım hakkının kullanılması ....................................................... 330
c) Yasal önalım hakkının dava yolu ile kullanılmasının sonuçları............. 331
d) Yasal önalım hakkının kullanılmasında süreler...................................... 332
e) Birden çok paydaşın önalım hakkını kullanması ................................... 333
f) Yasal önalım hakkından veya hakkı kullanmaktan feragat.................... 333
3) Komşular Lehine Konulmuş Kısıtlamalar................................................... 333
a) Taşınmazın kullanılma tarzına ait kısıtlamalar....................................... 334
b) Kazı ve yapılara ilişkin kısıtlamalar....................................................... 335
XXIII
c) Komşu araziye ait ağaçların kök ve dallarının kendi arazisine
geçmesine katlanma yükümlülüğü......................................................... 336
d) Suların akış tarzına engel olmama yükümlülüğü ................................... 336
e) Mecra geçirilmesine katlanma yükümlülüğü ......................................... 337
f) Zorunlu geçit: Geçit irtifakı kurma yükümlülüğü.................................. 340
g) Zorunlu su: Kaynak (su) irtifakı kurma yükümlülüğü ........................... 342
h) Komşuluk için gerekli şeylere ve masraflara katılma yükümlülüğü...... 344
4) Herkesin Yararlanabileceği Kısıtlamalar .......................................................... 344
a) Orman ve meralara girme ............................................................................ 344
b) Düşen şeylerin aranması.............................................................................. 345
c) Zorunluluk hali ............................................................................................ 346
§ 6. TAŞINMAZ MALİKİNİN SORUMLULUĞU ......................................................... 347
I. GENEL BAKIŞ 347
II. TANINAN DAVALAR........................................................................................... 347
1) Eski Hale Getirme Davası................................................................................. 347
2) Tazminat Davası................................................................................................ 348
3) Tehlikenin Giderilmesi Davası.......................................................................... 348
III. SORUMLULUĞUN ŞARTLARI .......................................................................... 348
1) Mülkiyetin Yasal Kısıtlamalara Aykırı Kullanılması ........................................ 348
a) Kısıtlamaların çeşitlerine göre aykırı kullanma........................................... 348
b) Kaçınılmaz taşkınlıklar................................................................................ 349
c) Yapma veya yapmama tarzında kısıtlamalara aykırı davranış..................... 349
2) Kusur Dışında Haksız Fiil Sorumluluğunun Şartları........................................ 350
IV. DAVA HAKKI SAHİPLERİ................................................................................... 350
V. MALİK DIŞINDA SORUMLULAR ..................................................................... 351
VI. DEVLETİN VE DİĞER KAMU TÜZEL KİŞİLERİNİN DURUMU................... 351
§ 7. TAŞINMAZ MÜLKİYETİNİN ÖZEL BİR ÇEŞİDİ KAT MÜLKİYETİ ............. 352
I. GENEL BAKIŞ 352
II. KAVRAM VE NİTELİK........................................................................................ 352
1) Kat Mülkiyeti Kanunu’na Göre Kat Mülkiyeti Kavramı.................................. 352
a) Bağımsız bölüm........................................................................................... 354
b) Ortak yer...................................................................................................... 354
c) Eklenti.......................................................................................................... 356
2) Kat İrtifakı Kavramı.......................................................................................... 356
III. KAT MÜLKİYETİNE UYGULANACAK HÜKÜMLER .................................... 356
IV. KAT MÜLKİYETİNİN KURULMASI.................................................................. 357
1) Genel Prensipler................................................................................................ 357
2) Kurulması.......................................................................................................... 358
a) Kat mülkiyetinin taşınmaza ilişkin inşaat sözleşmesinin tarafı
yüklenicinin talebi ile tapu memuru tarafından kurulması.......................... 358
b) Kat mülkiyetinin iradi olarak kurulması...................................................... 359
XXIV
aa) Resmi senet............................................................................................ 359
bb) Kat mülkiyetinin tescili ......................................................................... 360
c) Kat mülkiyetinin mahkeme kararı ile kurulması ......................................... 361
d) Kat mülkiyetinin kat irtifakına dayanılarak kurulması................................ 362
V. KAT İRTİFAKI....................................................................................................... 363
1) Kavram ve Niteliği ...................................................................................... 363
2) Kat İrtifakının Kurulması ............................................................................ 364
a) Uyulacak esaslar..................................................................................... 364
b) Kat irtifakının taşınmaza ilişkin inşaat sözleşmesinin
tarafı yüklenicinin talebi ile tapu memuru tarafından kurulması .......... 365
c) Kat irtifakının iradi olarak kurulması..................................................... 365
aa) Resmi senet düzenlenmesi............................................................... 365
bb) Tescil................................................................................................ 366
4) Kat İrtifakının Sona Ermesi........................................................................ 367
VI. KAT MALİKLERİNİN HAK VE BORÇLARI ..................................................... 367
A. Kat Maliklerinin Hakları................................................................................... 367
1) Bağımsız Bölümlerde .................................................................................. 367
2) Ortak Yerlerde.............................................................................................. 368
B. Kat Maliklerinin Yükümlülükleri ..................................................................... 369
1) Dürüstlük Kuralına Uygun Davranma Yükümlülüğü.................................. 369
2) Bağımsız Bölüm ve Eklentisini Özgülenme Amacına Uygun
Kullanma Yükümlülüğü .............................................................................. 370
3) Bağımsız Bölümünde Ana Yapıya Zarar Verecek Nitelikte
Onarım ve Tesis Yapmama Yükümlülüğü ................................................... 371
4) Onarım İçin Bağımsız Bölümüne Girme İzni Verme ve Bölümünde
Gerekli İşlerin Yapılmasına Katlanma Yükümlülüğü.................................. 372
5) Ana Taşınmazın Bakımı, Mimari Durumu ile Güzelliği ve
Sağlamlığını Koruma Yükümlülüğü............................................................ 372
6) Genel Giderlere Katılma Borcu................................................................... 373
a) KMK m. 20/f. 1’e göre, genel giderlere şunlar girmektedir .................. 373
b) KMK m. 20/f. 1’de belirtilen genel giderlere katılma payı değişiktir.... 374
c) Genel giderlere katılma payının ödenmesini sağlayacak tedbirler......... 375
aa) Ortak giderlerin dava ve icra takibi yolu ile ödettirilmesi................ 375
bb) Gecikme tazminatı ........................................................................... 375
cc) Ortak gider payının kira bedeline mahsuben kiracıdan tahsili......... 376
dd) Kat maliklerinin ortak gider borcu için bağımsız bölüm
üzerinde kanuni ipotek kurulmasını talep hakkı.............................. 376
ee) Ortak gider alacağına tanınan öncelik ............................................. 376
VII. KAT MALİKLERİ KURULU VE YÖNETİM...................................................... 377
1) Yönetim Planı ................................................................................................... 377
2) Genel Kurul = Kat Malikleri Kurulu ................................................................ 378
a) Oluşması ve yetkileri................................................................................... 378
XXV
b) Toplantı yapma ve karar alma şekli............................................................. 379
3) Yönetici............................................................................................................. 380
a) Tayini........................................................................................................... 380
b) Yetki ve görevleri......................................................................................... 380
c) Yöneticinin istifası veya azli ....................................................................... 382
4) Denetçi veya Denetim Kurulu .......................................................................... 382
VIII. KAT MÜLKİYETİ DÜZENİNİN İYİ İŞLEMESİ İÇİN ALINAN TEDBİRLER 383
1) Paylı Mülkiyet Açısından.................................................................................. 383
a) Paylaşma istenememesi ............................................................................... 383
b) Yasal önalım hakkı olmaması...................................................................... 383
c) Tahliye kolaylığı.......................................................................................... 383
d) Tebligat kolaylığı......................................................................................... 383
2) Borç ve Yükümlülüklere Uymayı Sağlamak Açısından ................................... 384
a) Genel olarak................................................................................................. 384
b) Kat mülkiyetinin mahkeme kararı ile devredilmesi .................................... 384
3) Uyuşmazlıkların Çözümü Açısından Özel Muhakeme Usulü .......................... 385
a) Kat Mülkiyeti Kanunu’na göre hâkimin müdahalesi
istenebilecek uyuşmazlıklar......................................................................... 386
aa) Genel yönetim uyuşmazlıkları............................................................... 386
bb) Kat maliklerinin borçlarını yerine getirmemesi .................................... 386
IX. KAT MÜLKİYETİNİN SONA ERMESİ............................................................... 388
1) Kütükteki Kaydın Terkini İle Sona Erme ......................................................... 388
2) Ana Taşınmazın Tamamen Yok Olması İle Sona Erme .................................... 389
3) Ana Taşınmazın Kamulaştırılması İle Sona Erme ............................................ 389
4) Ana Taşınmazın Harap Olması İle Sona Erme ................................................. 389
a) Ana taşınmazın tümünün harap olması ....................................................... 389
b) Ana taşınmazın kısmen harap olması .......................................................... 390
X. TOPLU YAPILARA İLİŞKİN DÜZENLEME ...................................................... 390
1) Toplu Yapılarda Kat İrtifakı ve Kat Mülkiyeti Kurulması................................ 392
2) Toplu Yapılarda Yönetim .................................................................................. 395
a) Kanun’daki düzenleme ................................................................................ 395
b) Yönetim organları........................................................................................ 398
aa)Kat malikleri kurulları............................................................................ 398
aaa) Blok kat malikleri kurulu................................................................ 398
bbb) Blok olmayan yapılar malikleri kurulu.......................................... 398
ccc) Ada kat malikleri kurulu................................................................. 399
ddd) Toplu yapı kat malikleri kurulu...................................................... 399
bb) Temsilciler kurulları .............................................................................. 399
aaa) Blok temsilciler kurulu ................................................................... 400
bbb) Ada temsilciler kurulu.................................................................... 400
ccc) Toplu yapı temsilciler kurulu.......................................................... 401
XXVI
cc)Yöneticiler ve denetçiler ........................................................................ 401
aaa) Blok yöneticisi ve denetçisi............................................................ 402
bbb) Blok niteliğinde olmayan yapılar yönetici ve denetçisi................. 402
ccc) Ada yöneticisi veya denetçisi ......................................................... 402
ddd) Toplu yapı yönetici ve denetçisi..................................................... 402
3) Toplu Yapılarda Ortak Giderlere Katılma......................................................... 402
XI. DEVRE MÜLK HAKKI ........................................................................................ 403
1) Genel Bakış....................................................................................................... 403
2) Kavram.............................................................................................................. 404
3) Devre Mülk Hakkının Kurulması ..................................................................... 404
a) KMK m. 57’ye göre devre mülk hakkı, ancak mesken olarak
kullanılmaya elverişli bir yapı veya bağımsız bölümde kurulabilir ............ 405
b) Bir binada veya bağımsız bölümde, devre mülk hakkına sahip
olacak kimseler bu binaya veya bağımsız bölüme paylı mülkiyet
tarzında malik olmalıdır............................................................................... 405
c) Devre mülk hakkının kurulması hususunda tapu sicil
müdürlüğünde resmi senet düzenlenecektir ................................................ 405
4) Devre Mülk Hakkının Hükümleri..................................................................... 406
a) Genel olarak................................................................................................. 406
b) Hak sahiplerinin yetkileri ............................................................................ 408
c) Hak sahiplerinin yükümlülükleri................................................................. 409
5) Devre Mülk Hakkına Tabi Taşınmazda Yönetim.............................................. 409
6) Devre Mülk Hakkının Sona Ermesi.................................................................. 410
Ü ç ü n c ü B ö l ü m
TAŞINIR MÜLKİYETİ
§ 1. TAŞINIR MÜLKİYETİNİN KONUSU 411
I. TAŞINIR EŞYA 411
II. DOĞAL GÜÇLER ................................................................................................. 412
§ 2. TAŞINIR MÜLKİYETİNİN KAZANILMASI......................................................... 413
I. DEVREN KAZANMA........................................................................................... 413
1) Zilyetliğin Devri ve Tarafların Anlaşması (Aynî Sözleşme)............................. 413
2) Geçerli Bir Kazanma Sebebinin Gerekli Olup Olmadığı ................................. 415
3) İstisnai Durumlar: Zilyetlik Devredilmeden Mülkiyetin Kazanılması ............. 416
4) Hükmen Teslim Yolu İle Mülkiyet Kazanılmasında Sınırlamalar.................... 417
5) Mülkiyeti Saklı Tutma Sözleşmesi..................................................................... 418
II. ASLEN KAZANMA.............................................................................................. 420
1) Sahiplenme (İhraz)............................................................................................ 420
2) İşleme Sonucu Kazanma (Hukukî Tağyir)........................................................ 421
3) Malların Birleşmesi veya Karışması Sonucu Kazanma.................................... 422
4) Arıların Mülkiyetini Kazanma.......................................................................... 423
5) Eşya Bulanın, Bulduğu Eşyanın Mülkiyetini Kazanması................................. 423
XXVII
6) Definenin Mülkiyetini Kazanma....................................................................... 425
7) Zamanaşımı ile kazanma................................................................................... 425
§ 3. TAŞINIR MÜLKİYETİNİN KAYBI ......................................................................... 426
Ü Ç Ü N C Ü K I S I M
SINIRLI AYNÎ HAKLAR
Birinci Bölüm
GENEL BİLGİLER
§ 1. SINIRLI AYNÎ HAK KAVRAMI............................................................................... 427
§ 2. SINIRLI AYNÎ HAKLARIN ÇEŞİTLERİ................................................................ 428
I. YARARLANMA HAKLARI (İRTİFAKLAR:MK m. 779-838) ........................... 428
II. TEMİNAT (GÜVENCE) HAKLARI (MK m. 850-972)........................................ 428
III. TAŞINMAZ YÜKÜ (MK m. 839-849).................................................................. 428
§ 3. SINIRLI AYNÎ HAKLARIN BAŞLICA ÖZELLİKLERİ VE BAĞLI
OLDUKLARI GENEL KURALLAR........................................................................ 428
I. SINIRLI AYNÎ HAKLARIN HUKUKİ NİTELİĞİ............................................... 428
II. SINIRLI AYNÎ HAKLARIN MÜLKİYET KARŞISINDA DURUMU ................ 429
III. SINIRLI AYNÎ HAKLARIN KONUSU ................................................................ 430
IV. MALİKİN KENDİ EŞYASI ÜZERİNDE SINIRLI AYNÎ HAK
SAHİBİ OLMASI 430
1) Malik Lehine İrtifak.......................................................................................... 430
2) Malik Lehine Taşınmaz Rehni .......................................................................... 431
3) Malik Lehine Taşınmaz Yükü........................................................................... 432
§ 4. SINIRLI AYNÎ HAKLARIN SIRASI........................................................................ 432
I. GENEL BAKIŞ ...................................................................................................... 432
II. TAŞINMAZLARDA SINIRLI AYNÎ HAKLARIN SIRASI ................................. 433
İ k i n c i B ö l ü m
İRTİFAK HAKLARI
§
1. GENEL BİLGİLER 435
I. KAVRAM............................................................................................................... 435
II. İRTİFAK HAKKININ ÇEŞİTLERİ....................................................................... 435
1) Yararlanma Yetkisinin Kapsamı Açısından İrtifak Çeşitleri ............................. 436
a) Tam yararlanma sağlayan irtifaklar............................................................. 436
b) Sınırlı yararlanma sağlayan irtifaklar .......................................................... 436
2) Yararlanma Yetkisinin Tarzı Açısından İrtifak Çeşitleri ................................... 437
a) Olumlu irtifaklar.......................................................................................... 437
b) Olumsuz irtifaklar........................................................................................ 438
3) Hak Sahibinin Tayini Açısından İrtifak Çeşitleri.............................................. 438
a) Kişisel irtifaklar........................................................................................... 438
b) Eşyaya bağlı irtifaklar.................................................................................. 439
XXVIII
III. İRTİFAKLARA UYGULANACAK HÜKÜMLER............................................... 440
1) Genel Olarak ..................................................................................................... 440
2) Kazanma Açısından .......................................................................................... 440
3) İrtifak Hakkı Sahibinin Korunması Açısından.................................................. 440
§ 2. EŞYAYA BAĞLI İRTİFAKLAR ................................................................................ 441
I. EŞYAYA BAĞLI İRTİFAKIN KONUSU .............................................................. 441
II. EŞYAYA BAĞLI İRTİFAK HAKKININ KAZANILMASI .................................. 443
1) Tescille Kazanma .............................................................................................. 443
2) Sicil Dışı (Tescilden Önce) Kazanma ............................................................... 444
a) Miras............................................................................................................ 445
b) İşgal ............................................................................................................. 445
c) Kamulaştırma............................................................................................... 445
d) Cebrî icra ..................................................................................................... 445
e) Mahkeme kararı........................................................................................... 445
3) İrtifak Hakkının Zamanaşımı İle Kazanılması.................................................. 446
a) Olağan zamanaşımı ile kazanma ................................................................. 446
b) Olağanüstü zamanaşımı ile kazanma........................................................... 446
IV. EŞYAYA BAĞLI İRTİFAK HAKKININ SONA ERMESİ.................................... 447
1) Terkin ile Sona Erme......................................................................................... 447
2) Terkin Dışı Sona Erme...................................................................................... 447
a) Yüklü veya yararlanan taşınmazın yok olması............................................ 447
b) Yüklü taşınmazın kamulaştırılması ............................................................. 447
c) Sürenin sona ermesi..................................................................................... 448
d) Tescilsiz kazanılan mecra irtifakının sona ermesi ....................................... 448
e) Mahkeme kararı........................................................................................... 448
aa)İrtifakın sağladığı yararın yok olması (MK m. 785/f. 1)........................ 448
aaa) Genel bakış..................................................................................... 448
bbb) İrtifakın sağladığı yararın belirlenmesi.......................................... 449
ccc) Yararın yok olması halinde irtifakın terkini (MK m. 785/f. 1)....... 449
bb) Yararın, yük karşısında azalması halinde irtifakın terkini
(MK m. 785/f. 2) .................................................................................... 450
V. EŞYAYA BAĞLI İRTİFAK HAKKININ HÜKÜMLERİ...................................... 450
A. İrtifakın İçeriğinin Belirlenmesi ....................................................................... 450
B. İrtifak Hakkının Kullanılmasına İlişkin Hükümler........................................... 451
1) Yararlanan Taşınmaz Malikine İlişkin Hükümler........................................ 452
a) İrtifak hakkı sahibinin yetkileri.............................................................. 452
b) İrtifak hakkı sahibinin yükümlülükleri................................................... 452
2) Yüklü Taşınmaz Malikine İlişkin Hükümler............................................... 452
a) Yüklü taşınmaz malikinin yetkileri........................................................ 452
aa) İrtifak yerinin değiştirilmesini talep hakkı ...................................... 452
bb) İrtifakın terkinini talep hakkı........................................................... 453
XXIX
b) Yüklü taşınmaz malikinin yükümlülükleri............................................. 453
3) İrtifak Hakkının Değişen Duruma Uydurulması ......................................... 453
a) Değişen ihtiyaçlar dolayısıyla yükün ağırlaştırılamaması ..................... 453
b) İrtifakın çözülmesi hükümlerinin uygulanması...................................... 454
§
3. KİŞİSEL İRTİFAKLAR 454
I. KİŞİYLE BAĞLI İRTİFAKLAR (İNTİFA VE OTURMA HAKKI)..................... 454
A. Genel Bakış:...................................................................................................... 454
B. İntifa Hakkı ....................................................................................................... 455
1) Kavram ve Özellikleri ................................................................................. 455
2) İntifa Hakkının Kazanılması........................................................................ 455
a) Tesisen (kurulma yoluyla) kazanma....................................................... 455
b) Aslen kazanma ....................................................................................... 456
3) İntifa Hakkının Sona Ermesi ....................................................................... 457
a) Sona erme sebepleri ............................................................................... 457
aa) Taşınmaz üzerinde intifada.............................................................. 457
aaa) Taşınmazın tamamen yok olması............................................ 457
bbb) Kamulaştırma .......................................................................... 457
ccc) Mahkeme kararı ...................................................................... 457
ddd) Cebrî icra................................................................................. 458
eee) Ölüm, kişiliğin sona ermesi, sürenin sona ermesi................... 458
fff) Terkin ile sona erme ................................................................ 459
bb) Taşınır ve alacaklar üzerinde intifada.............................................. 460
b) İntifa hakkının sona ermesinin sonuçları ............................................... 460
aa) Geri verme borcu............................................................................. 460
bb) İntifa konusunun geri verilmesinde hak sahibinin sorumluluğu ..... 461
cc) İntifa hakkı sahibinin giderleri talep hakkı...................................... 462
dd) Söküp alma hakkı ............................................................................ 463
4) İntifa Hakkının Hükümleri .......................................................................... 464
a) İntifa hakkı sahibinin hakları.................................................................. 464
aa) İntifa konusu mala zilyet olma yetkisi............................................. 464
bb) İntifa konusu malı kullanma yetkisi ................................................ 464
cc) İntifa konusu malın ürünlerini ve gelirlerini elde etmek yetkisi ..... 465
aaa) Doğal ürünler ........................................................................... 465
bbb) Hukuki ürünler ........................................................................ 466
dd) İntifa konusu malı yönetme yetkisi ................................................. 466
ee) Resmi defter tutulmasını talep yetkisi ............................................. 467
ff) İntifa konusu mal üzerinde tasarruf yetkisi ..................................... 468
b) İntifa hakkı sahibinin yükümlülükleri.................................................... 468
aa) Bakım ve koruma yükümlülüğü ...................................................... 468
bb) Koruma ve işletme masrafları ile vergileri ödeme yükümlülüğü .... 469
cc) İntifa konusu malı sigorta ettirme yükümlülüğü ............................. 470
XXX
c) Malikin hakları ....................................................................................... 470
aa) İntifa konusu üzerinde tasarruf yetkisi ............................................ 470
bb) Gözetim yetkisi................................................................................ 470
cc) Güvence (teminat) isteme yetkisi .................................................... 471
dd) İntifa hakkı sahibinin intifa konusu eşya üzerindeki
zilyetliğine son verilmesini talep yetkisi ......................................... 471
ee) Resmi defter tutulmasını talep yetkisi ............................................. 472
ff) Yönetime katılma yetkisi................................................................. 472
d) Malikin yükümlülükleri.......................................................................... 472
aa) Özdeğeri koruma önlemleri.............................................................. 472
bb) İntifa konusu eşyanın özdeğerine ilişkin önemli giderler................ 473
cc) Alacak üzerinde intifada yönetime katılma ...................................... 473
5) Özel İntifa Çeşitleri ..................................................................................... 473
a) Tüketime tabi eşya üzerinde intifa: Gerçek olmayan intifa
(Quasi usus - fructus) ............................................................................. 473
b) Haklar, özellikle alacak üzerinde intifa.................................................. 474
aa) Genel kavram ve hukuki nitelik....................................................... 474
bb) Alacak üzerinde intifa...................................................................... 474
c) Malvarlığı üzerinde intifa....................................................................... 476
C. Oturma Hakkı.................................................................................................... 477
1) Oturma Hakkı Kavramı ............................................................................... 477
2) Oturma Hakkının Kazanılması ve Sona Ermesi.......................................... 477
3) Oturma Hakkının Konusu ve Hükümleri..................................................... 478
II. DÜZENSİZ KİŞİSEL İRTİFAKLAR (El Değiştirebilen Kişisel İrtifaklar)........... 479
A. Üst Hakkı (İnşaat Hakkı) .................................................................................. 480
1) Kavram ........................................................................................................ 480
2) Önemi .......................................................................................................... 480
3) Çeşitleri........................................................................................................ 481
4) Üst Hakkının Kazanılması........................................................................... 482
5) Üst Hakkının Sona Ermesi ve Sona Ermenin Sonuçları.............................. 483
6) Süresinden Önce Üst Hakkının Arazi Malikine Devri Talebi ..................... 484
7) Üst Hakkının Hükümleri ............................................................................. 487
B. Kaynak Hakkı ................................................................................................... 489
1) Kaynak Hakkı Kavramı............................................................................... 489
2) Kaynak Hakkının Kazanılması ve Sona Ermesi.......................................... 490
3) Kaynak Hakkının Hükümleri....................................................................... 490
C. Diğer Düzensiz Kişisel İrtifaklar ...................................................................... 491
1) Kavram ........................................................................................................ 491
2) Hak Sahibi ................................................................................................... 492
3) Kazanma ve Sona Erme............................................................................... 492
4) Hükümleri.................................................................................................... 493
XXXI
Ü Ç Ü N C Ü B Ö L Ü M
TAŞINMAZ YÜKÜ
§ 1. TAŞINMAZ YÜKÜ KAVRAMI VE YÜKÜN KAPSAMI ....................................... 494
I. KAVRAM............................................................................................................... 494
II. YÜKÜN KAPSAMI............................................................................................... 494
1) Edim Borcu ....................................................................................................... 495
2) Taşınmazın Borcun Teminatı Olması................................................................ 496
§ 2. TAŞINMAZ YÜKÜNÜN ÇEŞİTLERİ...................................................................... 497
1) Kişi Lehine Taşınmaz Yükü – Eşyaya Bağlı Taşınmaz Yükü ................................ 497
2) Özel Hukuk Taşınmaz Yükü - Kamu Hukuku Taşınmaz Yükü.............................. 497
§ 3. TAŞINMAZ YÜKÜNÜN KAZANILMASI............................................................... 498
1) Kazanma Yolları ..................................................................................................... 498
§ 4. TAŞINMAZ YÜKÜNÜN SONA ERMESİ ................................................................ 499
1) Genel Olarak........................................................................................................... 499
2) Yükten Kurtulma Yolu İle Sona Erdirme ............................................................... 499
a) Yük alacaklısının taşınmazını yükten kurtarma yetkisi.................................... 499
b) Yüklü taşınmaz malikinin taşınmazı yükten kurtarma yetkisi.......................... 500
D ö r d ü n c ü B ö l ü m
REHİN HAKLARI
B i r i n c i A y ı r ı m
TAŞINMAZ REHNİ
§ 1. TAŞINMAZ REHNİ KAVRAMI VE ÇEŞİTLERİ ................................................. 501
§ 2. İPOTEK, İPOTEKLİ BORÇ SENEDİ VE İRAT SENEDİ
ARASINDAKİ FARKLAR ......................................................................................... 503
I. İPOTEK.................................................................................................................. 503
II. İRAT SENEDİ ........................................................................................................ 504
III. İPOTEKLİ BORÇ SENEDİ ................................................................................... 505
§ 3. TAŞINMAZ REHNİNE HAKİM GENEL KURALLAR......................................... 505
I. TAŞINMAZ REHNİNDE BELİRLİLİK İLKESİNE
İLİŞKİN HÜKÜMLER .......................................................................................... 506
1) Genel Bakış....................................................................................................... 506
a) Alacak açısından belirlilik ilkesine göre taşınmaz rehni kurulurken
belirli bir alacak miktarının (kural olarak) Türk parası ile tapuda
gösterilmesi gerekir (MK m. 851/ f. 1)........................................................ 506
b) Rehin konusu açısından belirlilik ilkesine göre, rehinle
yüklenecek taşınmaz, belirli, tapuya kayıtlı bir taşınmaz
olmalıdır (MK m. 853) ................................................................................ 509
2) Bir Alacağın Birden Fazla Taşınmazla Teminat Altına Alınması ..................... 510
a) Kural ............................................................................................................. 510
b) İstisna 511
XXXII
II. TAŞINMAZ REHNİNDE KAMUYA AÇIKLIK İLKESİNE İLİŞKİN
HÜKÜMLER.......................................................................................................... 512
A. Taşınmaz Rehninin Kazanılması....................................................................... 512
1) Tescil İle Kazanma ...................................................................................... 512
a) Kazanma sebebi...................................................................................... 513
aa) Taşınmaz rehni sözleşmesi ............................................................... 513
bb) Ölüme bağlı tasarruf ........................................................................ 516
cc) Malikin tek taraflı tasarrufu.............................................................. 516
dd) Kanun hükmü................................................................................... 516
ee) Mahkeme kararı................................................................................ 517
b) Tescilin icrası.......................................................................................... 518
2) Sicil Dışı Kazanma ...................................................................................... 518
B. Taşınmaz Rehninin Sona Ermesi ...................................................................... 519
III. SABİT DERECELER SİSTEMİNE İLİŞKİN HÜKÜMLER................................ 521
1) İlerleme Sistemi ................................................................................................ 521
2) Sabit Dereceler Sistemi..................................................................................... 522
3) Türk Hukukunda Sabit Dereceler Sistemi ........................................................ 522
a) Sistemin tercih sebepleri.............................................................................. 522
b) Sabit dereceler sisteminin hükümleri .......................................................... 523
c) Sabit dereceler sisteminin istisnaları ........................................................... 525
aa) Kanundan doğan ilerleme hakları.......................................................... 525
bb) Sözleşmeden doğan ilerleme hakkı....................................................... 527
aaa) Boş dereceye ilerleme hakkının hukuki niteliği ve kuruluşu ......... 527
bbb) Boş dereceye ilerleme sözleşmesinin hükümleri ........................... 528
ccc) Boş dereceye ilerlemenin gerçekleşmesi........................................ 528
IV. YABANCI PARA ÜZERİNDEN REHİN KURULMASINA
İLİŞKİN HÜKÜMLER .......................................................................................... 529
1) Genel Olarak ..................................................................................................... 529
2) Medeni Kanun M. 851/f. 2’nin Uygulama Alanı.............................................. 529
3) Rehnin Kurulmasına İlişkin Esaslar.................................................................. 530
V. TAŞINMAZ REHNİNDE TEMİNAT YÜKÜNÜN VE TEMİNAT
ALTINA ALINAN ALACAĞIN KAPSAMINA İLİŞKİN HÜKÜMLER............. 531
1) Taşınmaz Rehninde Teminat Yükünün Kapsamı.............................................. 531
a) Teminat yükünün kapsamına giren unsurlar................................................ 531
aa) Taşınmaz ................................................................................................ 531
bb) Bütünleyici parça ve eklenti.................................................................. 532
aaa) Bütünleyici parçalar...................................................................... 532
bbb) Eklentiler...................................................................................... 532
cc) Kira bedeli ve sigorta tazminatı............................................................ 534
aaa) Kiralar (MK m. 863)..................................................................... 535
bbb) Sigorta tazminatı (MK m. 879).................................................... 536
b) Rehin konusu taşınmazın değerinin korunmasına dair hükümler ............... 537
XXXIII
aa) Taşınmaz maliki, taşınmazın değerinin azalmasında kusurlu ise .......... 538
bb) Taşınmaz maliki, taşınmazın değerinin azalmasında kusurlu değil ise 540
c) Rehinli taşınmazdan küçük parçaların ayrılmasına dair hükümler ............. 540
2) Teminat Altına Alınan Alacağın Kapsamı......................................................... 541
a) İlgili hükümler............................................................................................. 541
b) Teminatın kapsamına giren unsurlar............................................................ 541
aa) Anapara (MK m. 875/f. 1) ..................................................................... 541
bb) Takip giderleri ve gecikme faizi (MK m. 875/f. 2) ............................... 542
cc) Sözleşme faizi (MK m. 875/b. 3)........................................................... 542
dd) Taşınmazın korunması için yapılan zorunlu masraflar, özellikle
malik ödemediği için onun hesabına sigortacıya ödenen primler
(MK m. 876).......................................................................................... 543
3) Taşınmaz Rehninin Paraya Çevrilmesi ............................................................. 544
VI. ARAZİ PARÇALARININ BİRLEŞTİRİLMESİ HALİNDE
TEMİNATIN DURUMUNA İLİŞKİN HÜKÜMLER........................................... 546
VII. ALACAKLIYA KAYYIM TAYİNİNE İLİŞKİN HÜKÜMLER .......................... 547
VIII. TAŞINMAZIN TEK TARAFLI OLARAK REHİN
YÜKÜNDEN KURTARILMASINA İLİŞKİN HÜKÜMLER ............................ 547
1) Şartları............................................................................................................. 548
2) Yükten Kurtarma Usulü.................................................................................. 548
3) Rehinli Alacaklıların Taşınmazın Satışını Talep Etme İmkânları................... 548
4) Terkin.............................................................................................................. 549
§
4. İPOTEK 550
I. İPOTEK KAVRAMI VE AMACI.......................................................................... 550
II. İPOTEĞİN ÖZELLİKLERİ................................................................................... 551
1) İpoteğin Alacağa Bağlı Hak Olmasının Özellikleri .......................................... 551
a) İpoteğin kurulmasında alacağa bağlılığın hükümleri.................................... 551
b) Hakkın kullanılmasında ipoteğin alacağa bağlı hak olmasının hükümleri.. 552
c) Rehinli alacağın devrinde (temlikinde), ipoteğin alacağa bağlı
hak olmasının hükümleri ............................................................................. 553
d) Tapu siciline güvenin korunmasında ipoteğin alacağa bağlı hak
olmasının hükümleri.................................................................................... 554
e) İpoteğin alacağa bağlılığının rehnin sona ermesindeki hükümleri.............. 554
2) İpotekte Kişisel Sorumluluk Ve Teminata İlişkin Özellikler ............................ 555
a) Borçlu rehinli taşınmazın maliki ise............................................................ 555
b) Borçlu ile taşınmazın maliki farklı kişiler ise.............................................. 555
3) İpotekli Taşınmaz Üzerindeki Mülkiyet İlişkisinin Değişmesine
İlişkin Özellikler ............................................................................................... 558
a) İpotekli taşınmazın devri ............................................................................. 558
b) İpotekli taşınmazın bölünmesi..................................................................... 559
III. KANUNDAN DOĞAN İPOTEK HAKLARI........................................................ 561
1) Tescile Tabi Olmayan Kanuni İpotek Hakları................................................... 561
XXXIV
2) Tescile Tabi Kanuni İpotek Hakları .................................................................. 562
a) Genel olarak................................................................................................. 562
b) Tescile yönelik hakkın hukuki niteliği......................................................... 563
c) Tescile tabi kanuni ipotek kurulması hakkından feragat ............................. 564
d) Kanuni ipoteği kurma hakkının tabi olduğu süre ........................................ 564
e) Kanuni ipoteğin tescili................................................................................. 565
f) Tescile tabi kanuni ipotek hakkının sırası.................................................... 565
3) Özel Olarak İnşaatçı İpoteği (Yapı Alacaklısı İpoteği)..................................... 565
a) İnşaat alacaklısı kavramı ............................................................................. 566
b) İnşaat alacağı kavramı ................................................................................. 566
c) Tescile yönelik hakkın niteliği..................................................................... 567
d) İnşaatçı ipoteğinin tescili............................................................................. 568
e) İnşaatçı ipoteğinin sırası .............................................................................. 568
f) İnşaat alacaklısının sıraca önce gelen diğer rehinli alacaklılar
karşısında önceliği ....................................................................................... 569
§ 5. İPOTEKLİ BORÇ SENEDİ VE İRAT SENEDİ...................................................... 570
I. İPOTEKLİ BORÇ SENEDİNİN ÖZELLİKLERİ ................................................. 570
II. İRAT SENEDİNİN ÖZELLİKLERİ ...................................................................... 571
§ 6. TAŞINMAZ KARŞILIK GÖSTERİLEREK SENET ÇIKARILMASI................. 572
I. GENEL OLARAK.................................................................................................. 572
II. SENETLERİN TEMİNAT ALTINA ALINMA TARZI.......................................... 573
1) Senet Alacaklıları Lehine Taşınmaz Rehni Kurulması ..................................... 573
2) Aracı Banka Lehine Taşınmaz Rehni Kurulması.............................................. 574
3) Tertip Halinde İpotekli Borç Senedi ve İrat Senedi Çıkarılması ...................... 574
İ k i n ci A y ı r ı m
TAŞINIR REHNİ
§
1. GENEL BAKIŞ 575
I. TAŞINIR REHNİ ÇEŞİTLERİ............................................................................... 575
1) Gemi İpoteği ..................................................................................................... 576
2) Hava Araçlarının Rehni..................................................................................... 576
3) Ticari İşlerden Doğan Alacaklarda Taşınır Rehni............................................. 577
4) Maden Cevheri Rehni ....................................................................................... 580
5) Kamuya Açık Yerlerin İşletilmesinden Doğan Kamu Borçları İçin
Bu Yerlerdeki Eşya Üzerinde Rehin ................................................................. 580
6) Tarım Kredi Kooperatiflerinin ve Tarım Satış Kooperatiflerinin
Ortaklarının Ürünleri, Hayvanları ve Üretimleri İle İlgili Makina ve
Araçları Üzerinde Rehin Hakkı ........................................................................ 580
II. MEDENİ KANUNDA TAŞINIR REHNİNİN DÜZENLENME TARZI .............. 581
III. TAŞINIR REHNİNE HAKİM OLAN PRENSİPLER........................................... 581
1) Alacağa Bağlılık Prensibi ................................................................................. 581
2) Kamuya Açıklık Prensibi .................................................................................. 583
XXXV
3) Güvenin Korunması Prensibi............................................................................ 583
4) Belirlilik Prensibi.............................................................................................. 584
a) Taşınır rehninin konusu açısından ............................................................... 584
b) Teminat altına alınacak alacak açısından..................................................... 586
5) Teminatın Bölünmezliği Prensibi ..................................................................... 587
a) Teminat yükünün kapsamı........................................................................... 587
b) Teminat altına alınmak istenen alacak açısından......................................... 588
6) Öncelik Prensibi................................................................................................ 589
§ 2. TESLİME BAĞLI REHİN ......................................................................................... 589
I. KAVRAM............................................................................................................... 589
II. TESLİME BAĞLI REHİN HAKKININ KAZANILMASI ................................... 590
1) Genel Esaslar .................................................................................................... 590
2) Rehin Alana Dolaysız Zilyetlik Sağlayarak Rehin Kurulması ......................... 591
3) Rehin Alana Dolaylı Zilyetlik Sağlayarak Rehin Kurulması............................ 593
III. TESLİME BAĞLI REHİNDE REHİNLİ ALACAKLININ DURUMU................ 594
1) Hakları............................................................................................................... 594
2) Borçları ............................................................................................................. 595
IV. TESLİME BAĞLI REHİN HAKKININ SONA ERMESİ..................................... 597
1) Alacağa Bağlı Olarak Rehin Hakkının Sona Ermesi ........................................ 597
2) Alacağa Bağlı Olmadan Rehin Hakkının Sona Ermesi .................................... 597
§
3. HAYVAN REHNİ 598
I. KAVRAM............................................................................................................... 598
II. LEHİNE HAYVAN REHNİ KURULABİLECEK ALACAKLILAR ................... 599
III. HAYVAN REHNİNİN KURULMASI................................................................... 599
1) Hayvan Rehni Sicili............................................................................................ 599
2) Hayvan Rehni Siciline Kayıt.............................................................................. 600
3) Hayvan Rehninin Hükümleri.............................................................................. 600
4) Hayvan Rehninin Sona Ermesi........................................................................... 600
§ 4. BİR SİCİLE TESCİLİ ZORUNLU TAŞINIR MALIN REHNİ.............................. 601
§
5. HAPİS HAKKI 602
I. KAVRAM............................................................................................................... 602
II. HAPİS HAKKININ KONUSU VE ŞARTLARI.................................................... 603
1) Borçlunun Rızası İle Zilyetlik........................................................................... 603
2) Muaccel Bir Alacağın Varlığı............................................................................ 604
3) Alacaklının Zilyetliğindeki Taşınır Mal veya Kıymetli Evrak İle
Alacak Arasında Bağlantı ................................................................................. 605
4) Hapis Hakkının Kullanılmasının Bertaraf Edilmemiş Olması.......................... 605
III. HAPİS HAKKININ HÜKÜMLERİ....................................................................... 606
1) Alacaklının Hakları........................................................................................... 606
a) Malı geri vermekten kaçınma hakkı ............................................................ 606
XXXVI
b) Hapsedilen malı paraya çevirme.................................................................. 607
2) Hapis Hakkı İle Teminat Altına Alınan Alacağın Temliki ................................ 607
IV. HAPİS HAKKININ SONA ERMESİ .................................................................... 607
V. HAPİS HAKKININ ÖZEL ÇEŞİTLERİ................................................................ 608
§ 6. HAK VE ALACAKLAR ÜZERİNDE REHİN ......................................................... 609
I. KAVRAM............................................................................................................... 609
II. KONUSU................................................................................................................ 609
III. REHİN HAKKININ KAZANILMASI .................................................................. 610
IV. HAK VE ALACAK ÜZERİNDE REHNİN HÜKÜMLERİ.................................. 613
V. HAK VE ALACAK ÜZERİNDE REHİN HAKKININ SONA ERMESİ ............. 614
§ 7. REHİN KARŞILIĞI ÖDÜNÇ PARA VERME İŞİYLE UĞRAŞANLARLA
YAPILAN REHİN İŞLEMİ........................................................................................ 615
I. KAVRAM............................................................................................................... 615
§
8. REHİNLİ TAHVİL 616
I. GENEL OLARAK.................................................................................................. 616
İ N D E K S L E R:
1 – Kavram indeksi ............................................................................................................. 619
2 – Madde indeksi ............................................................................................................... 625
Bibliyografya ..................................................................................................................... 635