Avrupa Birliği Hukukunda Vize ve Taşıyıcı Yaptırımlarının Uluslararası Koruma Açısından Değerlendirilmesi (9786050516401)

ÖNSÖZ 7 İÇİNDEKİLER 9
KISALTMALAR 15
GİRİŞ 19 KONUNUN TAKDİMİ, ÖNEMİ VE İNCELEME PLANI 19
I. KONUNUN TAKDİMİ 19
II. KONUNUN ÖNEMİ 23
III. KONUNUN SINIRLANDIRILMASI VE İNCELEME PLANI 24
BİRİNCİ BÖLÜM AVRUPA BİRLİĞİ’NDE ULUSLARARASI KORUMA YÜKÜMLÜLÜĞÜNE VE BİRLİK SINIR REJİMİNE GENEL BAKIŞ
§1. AVRUPA BİRLİĞİ’NDE ULUSLARARASI KORUMA YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜN GENEL GÖRÜNÜMÜ 29
I. Uluslararası Hukuk Ekseninde Uluslararası Koruma Yükümlülüğünün Genel Görünümü 30
A. Uluslararası Koruma Kavramı 30
B. Uluslararası Koruma Yükümlülüğünün Kişi Bakımından Kapsamı 35
C. Uluslararası Koruma Yükümlülüğünün Konu Bakımından Kapsamı 39
1. Geri Göndermeme İlkesi (The Principle of Non–Refoulement) 40
a. İlgili Uluslararası Sözleşmelerdeki Görünümü 41
b. Uygulamadaki Karşılığı 44
2. Sığınma (Aramak için Ayrılma) Hakkı 46
a. Ayrılma Hakkı 49
b. Sığınma Arama Hakkı 52
D. Uluslararası Koruma Yükümlülüğünün Yer Bakımından Kapsamı 56
1. Genel Olarak 56
2. İlgili Uluslararası Sözleşmelerdeki Görünümü 59
3. AİHM’nin “Sınır Ötesi Yetki” İçtihadı 62
II. Avrupa Birliği’nde “Ek” Uluslararası Koruma Yükümlülüğü 68 A. Avrupa Birliği Koruma Rejiminin Kaynakları 69
1. Uluslararası Koruma Hukuku ve İnsan Hakları Hukuku’nun Etkisi 69
2. Ortak Avrupa Sığınma Sistemi 72
3. Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı 76 B. Avrupa Birliği Koruma Rejiminin Tamamlayıcı Etkisi 77
1. Kişi Bakımından Tamamlayıcı Etkisi 78
2. Konu Bakımından Tamamlayıcı Etkisi 81
a. Sığınma Sağlanma Hakkı Bakımından 81
b. Sığınma Prosedürlerine Etkili Erişim Hakkı Bakımından 84
3. Yer Bakımından Tamamlayıcı Etkisi 85
III. Değerlendirme ve Sonuç 89
§2. BİRLİK SINIR REJİMİ VE ENTEGRE SINIR YÖNETİMİNİN GENEL GÖRÜNÜMÜ 90
I. Tarihi Gelişim: Sınır Kontrol Yetkisi Neden, Nasıl ve Ne Ölçüde Birlik Düzeyine Taşınmıştır? 91
A. Birinci Etap: İç Sınırların Kaldırılması Gündemi 92
B. İkinci Etap: Schengen İş Birliği ve Uygulama Sözleşmesi 95
C. Üçüncü Etap: Maastricht Antlaşması ve Üçlü Sütun Sistemi 98
D. Dördüncü Etap: Amsterdam Antlaşması ve Entegre Sınır Yönetimi’nin Kavramsallaşması 100
1. Genel Olarak 100
2. Entegre Yönetim Sistemi’nin Kavramsallaşması 103
E. Beşinci Etap: Lizbon Antlaşması ve Entegre Sınır Yönetimi’nin Ortak Rejim Haline Getirilmesi 107
II. Güncel Yasal Çerçeve 113 A. Schengen Uygulama Sözleşmesi 114 B. Schengen Sınır Kodu 115
III. Değerlendirme ve Sonuç 119
İKİNCİ BÖLÜM ÜÇÜNCÜ ÜLKE TEDBİRLERİ VE BUNLARIN AVRUPA BİRLİĞİ’NDEKİ ULUSLARARASI KORUMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ İLE UYUMUNUN DEĞERLENDİRMESİ
§3. BİRLİK VİZE REJİMİ AÇISINDAN 124
I. Avrupa Birliği Vize Rejiminin Genel Görünümü 127
A. Vize Listeleri Tüzüğü 128
B. Vize Formatı Tüzüğü 130
C. VIS Tüzüğü 131
D. Avrupa Birliği Ortak Vize Tüzüğü 133
1. Kapsamı 134
2. Usul ve Esasları 136 a. Birinci Aşama 136 b. İkinci Aşama 138 c. Üçüncü Aşama 140
3. İnsani Vize (Humanitarian Visa) 141
II. VİZE REJİMİNİN AVRUPA BİRLİĞİ’NDEKİ ULUSLARARASI KORUMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ İLE UYUMUNUN DEĞERLENDİRMESİ 143
A. İkincil Mevzuat Açısından Değerlendirme 144
1. Vize Listeleri Tüzüğü Bakımından 144
2. Vize Formatı Bakımından 147
3. VIS Tüzüğü Bakımından 147
4. Vize Kodu Bakımından 149
a. Vize Başvurusunun Yetkili Mercide Yapılması Bakımından 150
b. Vize Başvurusunun Kabul Edilebilirlik Değerlendirmesi Bakımından 151
c. Vize Başvurusunun Esastan Değerlendirilmesi Bakımından 153
d. İnsani Vize Bakımından 154
1. Takdir Hakkı Sorunu 155
2. Özel Prosedürlerden Yoksunluk Sorunu 159 B. Bütüncül Olarak Değerlendirme ve Öneriler 160
§4. BİRLİK TAŞIYICI YAPTIRIMLARI REJİMİ AÇISINDAN 165
I. Avrupa Birliği Taşıyıcı Yaptırımları Rejiminin Genel Görünümü 170 A. Genel Sorumluluk 171
1. Uygulama Sözleşmesi’nin 26’ncı Maddesi Çerçevesinde 171
2. Tamamlayıcı Direktif Çerçevesinde 172
B. Hava Yolu Özelinde Sorumluluk 175
C. Deniz Yolu Özelinde Sorumluluk 178
D. Avrupa Birliği Göç İrtibat Görevlilerinin Rejimdeki Etkisi 181
II. Taşıyıcı Yaptırımları Rejiminin Avrupa Birliği’ndeki Uluslararası Koruma Yükümlülüğüne Uyumunun Değerlendirmesi 185
A. Rejimdeki Temel Sorunlar Açısından Değerlendirme 185
1. Sığınmacıların Rejim Kapsamına Girip Girmediği Sorunu 185
2. Sınır ve Göç Kontrol Yetkisinin Özel Kişilere “Eksik” Aktarımı Sorunu (Imperfect Delegation) 188
3. Rejime İçkin Gizli Zorlama Etkisi (Hidden Coercion) 193 B. Bütüncül Değerlendirme ve Öneriler 197 SONUÇ 203
KAYNAKÇA 211