Anonim Şirketlerde Yönetim Kurulu Üyelerinin Rekabet İhlallerinden Doğan Sorumluluğu (9789750299230)

Önsöz 5 Teşekkür 7
Kısaltmalar 15 Şekil Listesi 19
Giriş 21
Birinci Bölüm REKABETİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN’DA REKABET İHLALLERİ
I. GENEL OLARAK 29
II. 4054
SAYILI KANUN’DA YASAKLANAN FAALİYETLER (m. 4, m. 6, m.7) 30
A. Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar 30
1. Anlaşma 31
2. Uyumlu Eylem 34
a. Uyumlu Eylemin Unsurları 38 aa. Birden Fazla Teşebbüsün Var Olması 39 bb. Bilinçli Paralellik Olması 39 cc. Teşebbüsler Arasındaki Bağlantının Niteliği 41
b. Uyumlu Eylem Karinesi 42
c. Teşebbüs Birliği Karar ve Eylemleri 45
d. Teşebbüs Birliği Karar Türleri 47 aa. Bağlayıcı Nitelikteki Kararlar 47 bb. Tavsiye Niteliğinde Kararlar 48 cc. Kanunla Kurulmuş Teşebbüs Birliği Kararları 49
B. 4054 Sayılı Kanun’un
4. Maddesinde Sayılan Rekabete Aykırı Eylem Örnekleri 50
C. Muafiyetler (m. 5) 51
D. Hakim Durumun Kötüye Kullanılması (m. 6) 54
1. Hakim Durumun Tanımındaki Unsurlar 55 a. Ekonomik Güç Unsuru 55 b. Bağımsızlık Unsuru 56 c. Devamlılık Unsuru 57
2. Birlikte Hakimiyet 58
3. Hakim Durumun Tespiti 59 a. Yapısalcı Yaklaşım 60 b. Davranışsal Yaklaşım 60
4. İlgili Pazar 60 E. Birleşme ve Devralma (m. 7) 64 1. 4054 Sayılı Kanun Kapsamında Değerlendirme 64
2. TTK Kapsamında Değerlendirme 69
İkinci Bölüm REKABETİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN’DA YÖNETİM KURULU ÜYELERİNİN REKABET İHLALLERİNDEN DOĞAN SORUMLULUK TÜRLERİ
I. GENEL OLARAK 77 II. 4054 SAYILI KANUN’DA YÖNETİCİ KAVRAMININ KAPSAMI 78
III. TTK KAPSAMINDA YÖNETİCİ KAVRAMININ KAPSAMI 79 A. Yönetici Kavramı 86
1. Yönetici Kavramının Çerçevesi 88
a. Organ Yönetici 88
b. Yönetim Kurulu Üyelerinin ve Yönetim Kurulunun Organ Sıfatı 88 aa. Şekli Organ 91 bb. Fiili Organ 91 cc. Maddi Organ 95 dd. Değerlendirme 96
c. Anonim Şirkette Yönetim Kurulu Üyelerinin Hukuki Sorumluluğunun Niteliği 106 aa. Yönetim Kurulu ile Şirket Arasındaki İlişkinin Niteliği 106 bb. Anonim Şirkette Yönetim Kurulu ile Şirket Arasındaki Sözleşmenin Hukuki Niteliği 111 aaa. Vekalet Sözleşmesi Olduğu Görüşü 112 bbb. Hizmet Sözleşmesi Olduğu Görüşü 114 ccc. Sui Generis (Kendine Özgü) Sözleşme Olduğu Görüş 116 ddd. Karma Hukuki İlişki Olduğuna İlişkin Görüş 117 eee. Görüşlerin Değerlendirilmesi 118
IV. TİCARİ TEMSİLCİ 119
V. TİCARİ VEKİL 120
VI. YÖNETİM KURULU ÜYELERİNİN İHLALDE BELİRLEYİCİ ETKİSİNİN BULUNMASININ SAPTANMASI 121
A. Yönetim Kurulunun Kanundan ve Esas Sözleşmeden Doğan Yükümlülükleri 123
B. Yönetim Kurulu Üyelerinin Kusur Sorumluluğu 127
1. Kusurun Tanımı 127
2. Yönetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluğunun Belirlenmesinde Kusur Ölçütü 128 C. İlliyet Bağı 136
1. Özellikleri 136
2. İlliyet Bağının Kesilmesi 138
VII. 4054
SAYILI KANUN’UN 16’NCI MADDESİNDE DÜZENLENEN YÖNETİCİLERE UYGULANAN YAPTIRIM 139
A. Genel Olarak 139
B. Yaptırımın Özellikleri 139
1. Kusur Prensibi 139
2. Bireysel Sorumluluk Prensibi 140
3. Teselsül Prensibi 141
C. Yönetim Kurulu Üyelerinin Zarardan Doğan Sorumluluğu 149
D. Yönetim Kurulu Üyelerinin Hukuki Sorumluluğunun Fonksiyonları 155
E. Yönetim Yetkisinin Devri Halinde Yönetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluğu 157
F. Rekabet Kurulunun İhlalde Belirleyici Rolü Olan Teşebbüs veya Teşebbüs Birliği Yöneticilerine Verdiği İdari Para Cezaları 162
1. Otuzbir Kimya ve Sanayi Türk Ltd. Şti. ile Sodaş Sodyum Sanayi A.Ş.'ye ve İlgili Yöneticilere Uygulanan İdari Para Cezaları 162
2. Beyaz Et Sektöründe Rekabeti Kısıtlayıcı Eylemler Nedeniyle Verilen İdari Para Cezaları ve Yöneticilere Uygulanan Yaptırımlar 163
VIII. DEĞERLENDİRME 164
Üçüncü Bölüm KARŞILAŞTIRMALI HUKUK PERSPEKTİFİNDEN YÖNETİM KURULU ÜYELERİNİN REKABET İHLALLERİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞU
I. İNGİLTERE HUKUKUNDA YÖNETİM KURULU ÜYELERİNİN REKABET İHLALLERİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞU 169
A. Genel Olarak 169
B. Terminoloji Problemi 171
C. Yönetim Kurulu Üyelerinin Üyelikten Süreli Menedilmesi Mantığı ve Etkinliğinin Değerlendirilmesi 173
D. Yönetim Kurulu Üyelerinin Üyelikten Süreli Men Edilmesinin Caydırıcı Rolü ve İngiltere’deki Uygulama 174
1. Yönetim Kurulu Üyeliğinin Süreli Menedilmesinin Dezavantajları 177
2. Yönetim Kurulu Üyeliğinin Süreli Menedilmesinin Avantajları 178
E. Yaptırım Aracı Olarak Yöneticinin Süreli Menedilmesinin İngiliz Rekabet Hukuku Bağlamında Gelişimi 180
F. Günümüzde Yaptırımlar 185
1. Yönetici Süreli Menedilme Kararı Hakkındaki Yönergelerin İyileştirilmesi 186
2. Rekabet ve Piyasa Kurumu’nun Yönetici Süreli Men Taahhütleri ile Bağlılığı 189
G. Türk Rekabet Hukuku Açısından Bir Örnek Olarak Yönetim Kurulu Üyesinin Üyelikten Süreli Menedilmesi 193
1. Etkililik 194
2. Meşruiyet 197
a. Yönetim Kurulu Üyesinin Üyelikten Süreli Menedilmesi ve Kusur Sorumluluğu 197
b. Rekabet ve Piyasa Kurumu Politika ve Uygulamalarının Şeffaflığı 199
H. 4054 Sayılı Kanun'a Değişiklik Önerisi: Yöneticilerin Üyelikten Süreli Menedilmesi 200
II. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ HUKUKUNDA YÖNETİM KURULUNUN REKABET İHLALLERİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞU 202
A. Genel Olarak 202
B. Yönetim Kurulu Üyelerinin Doğrudan İhlal ve Gözetim Hataları Nedeniyle Kişisel Sorumluluğu: Türkiye ile Karşılaştırmalı Bir Analiz 202
C. Karlı İhlaller, Kontrolün Desantralizasyonu ve Organizasyonel Kültür 205
1. Karlı İhlaller 205
2. Kontrolün Desantralizasyonu 206
3. Organizasyonel Kültür 206 D. Yönetim Kurulu Sorumluluğu ve Rekabet İhlallerine İlişkin Kararlar 207
1. Elektriksel Komplo Örneğinin Analizi 207
2. Hilton Otelleri Örneği 210
3. Caremark Davası Işığında Bir Değerlendirme 211
E. ABD Hukukunda Rekabet İhlallerinden Doğan Bireysel Sorumluluk 212
F. Clayton Yasası
14. Bölüm: Şirket Yöneticilerinin Rekabet İhlallerinden Sorumluluğu 214 G. Clayton Yasası’nın
8. Bölümü 215 H. “Yöneticinin Sorumluluğu Doktrini” 218
I. Yönetim Kurulu Üyelerinin Gözetim Yükümlülükleri 219
İ. Yöneticilerin Kişisel Sorumluluğuna İlişkin Koruma Araçları 223
III. AB HUKUKUNDA YÖNETİM KURULUNUN REKABET İHLALLERİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞU 226
IV. DEĞERLENDİRME 230
Dördüncü Bölüm YAPAY ZEKÂ TEKNOLOJİLERİ ÇAĞINDA AKILLI ŞİRKETLERDE YÖNETİM KURULU ÜYELERİNİN REKABET İHLALLERİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞU
I. GENEL OLARAK 233
II. ROBO–YÖNETİCİLER: YAPAY ZEKÂNIN YÖNETİCİ STATÜSÜ VE HUKUKİ SORUMLULUKLARI 236
A. Robo–Yöneticilerin Kişiliği Sorunu 236
1. Yapay Zekânın Muhtemel Hukuki Sorumlulukları 244
a. Tüzel Kişilik Açısından 244
b. Etik Sorunlar 246
c. “Hatalı” Yazılıma İlişkin Sorun 247
d. Veri Güvenliği ve Gizlilik Açısından 248
B. TTK Bakımından Robo–Yöneticilere Yönetim Yetkisinin Devri 249
III. YÖNETİM GÖREVİNDE YAPAY ZEKÂNIN SORUMLULUĞU 251
A. Türk Kurumsal Yönetim Sistemi ve Yapay Zekâ 252
B. Yapay Zekâ Kullanımının Yönetim Kurulu Üyeleri Üzerindeki Etkileri 257
1. Yapay Zekânın Karar Verme Sürecine Yöneticilerin Etkisi 260
2. Robo–Yöneticilerin Görevlerinin ve Sorumluluklarının Sınırları 261
3. Yönetim Kurulu Üyelerinin Büyük Verinin Yönetimine Dair Sorumlulukları 262
4. Yöneticilerin Yükümlülüklerinin İhlalleri Durumunda Sorumlulukları 267
5. Yapay Zekâ Uygulamalarının Getirdiği Zorluklarla Başa Çıkmak için Yönetim Yapısındaki Değişiklikler 269
C. İşadamı Kararı (Business Judgement Rule) ve Robo–Yöneticinin Yapay Zekâ Kullanımına İlişkin Sorumlulukları 271
1. Karar Alma Sürecinde Yeterli Bilgi Edinme Yükümlülüğü 277
2. Yapay Zekânın Şirketin Çıkarlarına Uygun Hareket Etme Yükümlülüğü 279
3. Yapay Zekâ Kullanımıyla İlgili Sorunlar 283
IV. DENETİM KURULUNUN ROLÜ VE YAPAY ZEKÂ UYGULAMALARININ DENETİMİNE DAİR İKİ FARKLI BOYUT 285
A. Yönetim ve Denetim Kurullarının Yapay Zekâ ile İlgili Görevlerinin Alman Paylı Ortaklıklar Kanunu Açısından İncelenmesi 285
B. Yönetim Kurulunun Yapay Zekâ ile İlgili Görevlerinin TTK Açısından Değerlendirilmesi 287
V. ALGORİTMALAR VE REKABET HUKUKU: KARTEL YASAKLARININ YORUMLANMASI VE ALGORİTMİK İŞ BİRLİĞİ 289
A. Genel Olarak 289
B. Rekabet Hukuku Perspektifinden Algoritmaların Oluşturabileceği İş Birliği Tehlikesi 290
C. Kartel Yasağının Kapsamı ve Geleneksel Yorumu 294
VI. HUKUKİ BOŞLUKLARA İLİŞKİN ÇÖZÜM ÖNERİLERİ 297
A. Algoritmalar ve “Teşebbüs” Kavramı: Rekabet Hukukundaki Uygulama Boşluğu 297
B. Kartel Eylemlerinin Referans Noktası Olarak Zararlı Bilgi Sinyalleri 299
1. Kavram Olarak Değerlendirilmesi 299
2. Zararlı Bilgi Sinyalleri Kavramına Yönelik Sorunlar ve Hukuki Açıdan Yorumlanması 302
VII. DEĞERLENDİRME 304 Sonuç 307
Kaynakça 317 Kavram Dizini 337