Araç Değer Kaybı ve Sigorta
İçindekileri İncele
Önsöz 5
Kısaltmalar 15
Birinci Bölüm ARAÇ DEĞER KAYBI TAZMİNATI VE ARAÇ MAHRUMİYET BEDELİ ZARARI
1. Bir motorlu aracın kazaya bağlı olarak hasara uğraması halinde ne tür maddi zararlar meydana gelir? 17
2. Bir motorlu araçta meydana gelen değer kaybı neyi ifade eder? 18
3. Motorlu araçta oluşan değer kaybının tazmin edilebilmesi için araç sahibinin aracı satma niyeti aranır mı? 20
4. Araç değer kaybı zarar hesabı hangi yöntem kullanılarak nasıl belirlenmelidir? 21
5. Trafik sigortacısına karşı ileri sürülen araçta meydana gelen değer kaybı zararları, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Ek 1’de yer alan esaslara göre mi hesaplanmalıdır? 45
6. Motorlu araçta oluşan hasar bedeli ile araç değer kaybının hesaplanması için bilirkişi tayini nasıl olmalıdır? 53
7. Araçta hasar gören parçaların yetkili serviste orijinali ile değiştirilerek onarılması durumunda da araçta değer kaybı oluşur mu? 58
8. Motorlu aracın daha önceleri de kaza geçirmiş olması halinde yeni oluşan kazaya bağlı olarak motorlu araçta değer kaybı zararı söz konusu olur mu? 60
9. Ayıplı araç kaynaklı bedel iade taleplerinde, araçta kaza sebebiyle meydana gelen değer kaybının, aracın satış bedelinden mahsubu gerekir mi? 61
10. Araç değer kaybı hesaplamalarında aracın kullanım amacı dikkate alınmalı mıdır? 61
11. Perte ayrılan araçlarda araç değer kaybı söz konusu olur mu? 61
12. Bir motorlu aracın kazaya bağlı olarak pert olup olmadığı nasıl tespit edilmektedir? 62
13. Tamamen hasar gören yani pert olan araçlarda tazmin edilecek zararın miktarı nedir? 63
14. Perte ayrılan araçlarda araç mahrumiyet bedeli için tayin edilecek süre neye göre belirlenmelidir? 66
15. Araç değer kaybı zararı belirlenirken esas alınacak an hangisidir? 70
16. Araç değer kaybı zararın belirlenmesinde esas alınacak yer neresidir? 72
17. Yabancı plakalı aracın kaza sonucu hasar görmesi durumunda, değer kaybı zararının hesaplanmasında esas alınacak yer neresidir? 72
18. Zarar gören, onarım süresince araçtan mahrum kalınması nedeniyle tazminat talebinde bulunulabilir mi? 74
19. Araçtan mahrum kalma, zarar görenin hayat kalitesinde meydana getirdiği düşme tazmin edilebilir bir zarar kalemi midir? 82
20. Zarar gören, benzer nitelikte ve benzer fonksiyonlara sahip bir başka araca sahip bulunuyorsa araçtan yoksun kalma zarar talebinde bulunabilecek mi? 83
21. Arabanın kullanım olanağından yoksun kalma nedeniyle zarar miktarı nasıl tayin edilmelidir? 84
22. Zarar gören, hasar gören aracıyla aynı niteliklere sahip bir araç kiralaması durumunda ödemiş olduğu kiralama bedelini zarar verenden talep edebilir mi? 88
23. Araçta mahrum kalma zarar süresi nasıl hesaplanmalıdır? 89
24. Aracın tamir süresi davacının belirttiği tarihten fazla olarak hesaplanabilir mi? 95
25. Zarar görenin, hasar gören aracının yerine daha düşük değerli bir araç kiralaması durumunda zarar hesabı nasıl yapılacaktır? 96
26. Araç mahrumiyet zararının tazmini için kullanım olanağının yitirildiği süre içerisinde zarar görenin aracı kullanma isteğinin ve somut olarak kullanma olanağının olması gerekli midir? 97
27. Kazaya bağlı olarak tatil süresinden ve boş zamandan yoksun kalma tazmini gereken bir zarar sayılır mı? 97
28. Araçtan mahrum kaldığı için zarar görenin uğramış olduğu kazanç kaybı nasıl tayin edilmelidir? 98
29. Trafik sicil kaydına konulan tedbir sebebiyle araçta değer kaybı oluşur mu? 103
30. Araçta meydana gelen maddi hasar nedeniyle manevi tazminat talep edilebilir mi? 104
31. Araç değer kaybı tazminat davalarında kusur incelemesi nasıl yapılmalıdır? 105
32. Zarar görenin, hasara uğramış aracını zamanında tamir ettirmemesi sonucu artan zarardan sorumluluk kime ait olacaktır? 106
33. Araç değer kaybı tazminatından beklenmedik durum nedeniyle indirim yapılabilir mi? 107
34. Araç değer kaybı tazminat hesaplamalarında, indirim sırası nasıl olmalıdır? 114
35. Maddi hasarla sonuçlanan kazalarda, kazaya karışan sürücüler kendi aralarında kaza tespit tutanağı düzenleyebilirler mi? 114
36. Maddi hasarla sonuçlanan kazalarda hangi durumlarda kazaya karışan sürücüler kendi aralarında maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı düzenleyemezler? 118
37. Maddi hasarlı kazalara ilişkin kaza tespit tutanağı düzenlenmesine itiraz merci neresidir? 119
38. Maddi hasarlı kazalara ilişkin düzenlenen kaza tespit tutanakları, tek başına mahkemece hükme esas alınabilir mi? 119
İkinci Bölüm SİGORTA, ARAÇ DEĞER KAYBINDAN KAYNAKLI UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜM YOLLARI VE BAZI USUL SORUNLARI
39. Araç değer kaybı zararlarından dolayı karayolları zorunlu mali sorumluluk sigortacısının sorumluluğu bulunmakta mıdır? 121
40. Zarar görenin, trafik sigortacısından hasar zararının tazmini talebi araç değer kaybı zararını da kapsar mı? 122
41. Araç mahrumiyet bedeli veya kazanç kaybı nedeniyle karayolları zorunlu mali sorumluluk sigortacısının sorumluluğu var mıdır? 123
42. Araç değer kaybı tazminatından karayolları zorunlu mali sorumluluk sigortacısının sorumluluğunun sınırı nedir? 129
43. Zorunlu trafik sigortacısının sorumluluğunda esas alınması gereken maddi zararlar teminat tutarı, poliçenin düzenlediği tarihte geçerli olan teminat tutarı mı yoksa kazanın meydana geldiği anda geçerli olan teminat tutarı mıdır? 129
44. Aynı kazada birden fazla kimsenin zarara uğraması halinde sigortacının sorumluluğu nasıl tayin edilecektir? 130
45. Zorunlu trafik sigortası teminat limitini aşan araç hasarları, değer kaybı ve araç mahrumiyet zararları için nasıl sigorta himayesi sağlanabilir? 131
46. Maddi hasarlı kazalardan kaynaklı karayolları zorunlu mali sorumluluk sigortacısının avans ödeme yükümlülüğü var mıdır? 139
47. Karayolları zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, değer kaybı tazminat davalarında dava masraflarından sorumluluğu ne ölçüdedir? 140
48. Araç işleteninin değer kaybı zararı konusunda görevlendirdiği sigorta eksperi tarafından düzenlenen rapor delil niteliği taşır mı? 141
49. Hasar bedeli ve değer kaybı için yapılan eksper giderlerinden sigorta şirketinin sorumluluğu söz konusu olur mu? 144
50. Araçta meydana gelen hasar ve değer kaybı zararının tespiti için işletenin görevlendirilmiş olduğu sigorta eksperine ödenen ücretten dolayı sigortacının sorumluluğu söz konusu olur mu? 147
51. Karayolları zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, ceza yargılamasından kaynaklanan sigortalının veya fiillerinden sorumlu olduğu kişilerin aleyhine hükmedilen avukatlık ücretinden, masraflardan ve para cezalarından sorumluluğu bulunmakta mıdır? 148
52. İşletilme halinde olmayan bir motorlu aracın neden olduğu araç değer kaybı zararından trafik sigortacısının sorumluluğu söz konusu olur mu? 148
53. Hasar sebebiyle trafikten çekme veya hurdaya çıkarılma işlemi görmüş araçların değer kaybı tazminatı talepleri karayolları zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı kapsamında mıdır? 150
54. Karayolları zorunlu mali sorumluluk sigorta sözleşmesinin geçmişe etkili yapılması mümkün müdür? 150
55. Araç değer kaybı tazminatından dolayı Güvence Hesabının sorumluluğu söz konusu olur mu? 152
56. Araç değer kaybı zararları, kasko teminatı kapsamında mıdır? 153
57. Araç mahrumiyet zararından ve kazanç kaybı zararından kasko sigortacısının sorumluluğu bulunmakta mıdır? 156
58. Araç değer kaybı tazminat talepleri için Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapılabilir mi? 158
59. Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulmadan önce arabuluculuk başvurusu gerekir mi? 160
60. Araç değer kaybı tazminat davası açabilmek için arabuluculuk başvurusu gerekir mi? 161
61. Araç değer kaybı tazminat davası açabilmek için ilgili sigorta şirketine yazılı başvuru gerekir mi? 163
62. Sigorta şirketine değer kaybı tazminat ödemesi için yapılan başvuruda istenilen belgeler nelerdir? 165
63. Sigorta şirketine yazılı başvuru yapılırken gerekli evrakların ibraz edilmemesi durumunda ne olur? 165
64. Araç değer kaybı tazminat davası belirsiz alacak davası olarak açılabilir mi? 166
65. Araç değer kaybı tazminat davası kısmi dava olarak açılabilir mi? 167
66. Zarar görenin araç değer kaybı tazminat davasını belirsiz alacak şeklinde açmasının faydaları nelerdir? 170
67. Araç değer kaybı tazminat davalarının ıslah ile dava türünün değiştirilmesi mümkün müdür? 171
68. Dava dilekçesinde talep edilmeyen araç değer kaybı zararı, ıslah dilekçesi ile talep edilebilir mi? 171
69. Araç değer kaybı tazminat davalarında icra inkar tazminatına hükmedilebilir mi? 172
70. Uzlaşma raporlarının araç değer kaybı tazminat alacağına etkisi nedir? 176
71. Araç değer kaybı tazminatı konusunda, sigorta şirketi ile imzalanan ibra sözleşmelerinin kapsamı ve geçerliği nedir? 178
72. Trafik kazasına bağlı olarak araç değer kaybı tazminat davası kimlere karşı açılabilir? 181
73. Araç sürücüsü zilyedin, araç değer kabı tazminat davası açmakta hukuki yararı var mıdır? 182
74. Araç değer kaybı tazminat davalarında davalı araç işleteninin rücu davası yönünden sorumluluk davası hükmünü diğer müteselsil borçlu olan sigortacı aleyhine istinaf veya temyiz etmesinde hukuki yararı var mıdır? 186
75. Araç değer kaybı tazminat alacak hakkının temlik edilmesi mümkün müdür? 191
76. Değer kaybı tazminat alacağı davalarında müteselsil sorumluluk söz konusu olabilir mi? 193
77. Araç değer kaybı tazminat davalarında, zarar gören, müteselsil sorumlulukla ilgili talebini davada açıklamalı mıdır? 194
78. Araç değer kaybı tazminat davası açılırken davalı olarak gösterilmemiş olan müteselsil borçlunun davaya sonradan dâhil edilmesi mümkün müdür? 195
79. Araç değer kaybı tazminat davalarında işleten sıfatı nasıl tayin edilmelidir? 197
80. Araç değer kaybı tazminatından araç sahibi dışında sorumlu olan gerçek işletenler kimlerdir? 198
81. Araç değer kaybından işleten gibi sorumlulukları bulunanlar kimlerdir? 199
82. Aracın bağlı olduğu teşebbüs sahibi, araç değer kaybı tazminat taleplerinden sorumlu mudur? 200
83. Araç değer kaybı tazminat davalarında aracın uzun süreli kiralanmış olduğu nasıl tespit edilir? 200
84. Ruhsat sahibine açılan fakat yargılama aşamasında, aracın kiralandığı, kira sözleşmesinin uzun süreli olduğu, kiracının işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu bulunduğu bir davada acaba taraf değişikliği yapılarak, uzun süreli kiracıya husumet yönetilebilir mi? 201
85. Uzun süreli araç kiralamasında ruhsat sahibinin, işleten sıfatının ortadan kalkmış olması nedeniyle zorunlu trafik sigortacısının sorumluluğu son bulur mu? 203
86. Aracın uzun süreli kiralandığı bilinmeden trafik kaydında malik gözüken kişiye açılan davanın reddi durumunda zarar gören davanın reddi nedeniyle karşı taraf avukatlık ücretinden sorumlu olur mu? 204
87. Araç değer kaybı yönünden yapılan delil tespiti dosyasında alınan bilirkişi raporunun, asıl davaya etkisi nedir? 205
88. Araç hasarı ve değer kaybı yönünde dava açılmadan önce yapılan tespit giderleri ve vekille temsil edilme durumunda karşı avukatlık ücretinden sorumluluk kime ait olacaktır? 207
89. Araç değer kaybı tazminat davalarında sigortacının temerrüt tarihi nasıl belirlenmelidir? 208
90. Araç değer kaybı tazminat davalarında, sigortacı, hangi oranda temerrüt faizi ödemekle yükümlüdür? 209
91. Kar mahrumiyeti zarar hesaplamalarında faiz başlangıcı nasıl tayin edilmelidir? 211
92. Araç değer kaybı tazminat davalarında yetkili mahkeme nasıl tayin edilecektir? 212
93. Araç değer kaybı tazminat davalarında, hangi durumlarda asliye hukuk mahkemeleri görevlidir? 216
94. Araç değer kaybı tazminat davalarında, hangi durumlarda asliye ticaret mahkemeleri görevlidir? 218
95. Araç değer kaybı tazminat davalarında, hangi durumlarda iş mahkemeleri görevlidir? 219
96. Motorlu aracın kazası sonucu oluşan hasar ve değer kayıplarına ilişkin dava açılmadan önce yapılacak delil tespiti taleplerinde görevli ve yetkili mahkeme nasıl belirlenecektir? 219
97. Zarar görene araç değer kaybı tazminat ödemesinde bulunan sigorta ettirenin, kendi zorunlu trafik sigortacısına karşı açacağı tazminat davasında görevli mahkeme hangisidir? 223
98. Araç değer kaybı tazminat davalarında zamanaşımı süresi ne kadardır? 225
99. Araç değer kaybı tazminat istemlerinde, uzamış ceza zamanaşımı uygulanır mı? 230
100. Maddi hasarlı motorlu araç kazalarında tazminat yükümlülerinin birbirlerine karşı rücu hakları ne kadar sürede zamanaşımına uğrar? 233
EKLER – Arabuluculuk Başvuru Dilekçe Örneği 237 – Araç Değer Kaybı–İşleten, Sürücü ve Sigorta Şirketi–Dava Dilekçesi 240 – Araç Değer Kaybı–Sigorta Şirketi–Dava Dilekçesi 249 – Cevap Dilekçesi 255 – Sigorta Kuruluşuna Yazılı Başvuru Dilekçe Örneği 262 – Talep Artırım Dilekçesi Örneği 265 – Tespit Dilekçesi 267
Kaynakça 271 Kavram Dizini 277