İkinci Baskı Önsöz 5
Birinci Baskı Önsöz 7
Kısaltmalar 35
Giriş 37
Birinci Bölüm
TÜRKİYE’YE GİRİŞ VE YURDA GİRİŞ YASAĞI
I. TÜRKİYE’YE GİRİŞ VE TÜRKİYE’DEN ÇIKIŞ 41
A. Pasaport veya Pasaport Yerine Geçen Belge 41
B. Belge Kontrolü ve Yurda Girişlerine İzin Verilmeyecek Yabancılar 41
C. Kabul Edilemez Yolcu (Kabul Edilemeyen Yolcu) 42
D. Kabul Edilemez Yolcu Sayılma İşlemine İlişkin Ortaya Çıkan Uyuşmazlıklara Dair Yargı Kararları 44
1. İdari Yargılama Usulüne İlişkin Verilen Karar (Süre Hususu) 44
2. Sahte Evrak İle Ülkeye Giriş Yapmaya Çalışma Sebebiyle Tesis Edilen Kabul Edilemez Yolcu Sayılma İşlemine İlişkin Verilen Kararlar 46
3. Yabancı Hakkında Türkiye’ye Giriş Yasağı Kararı veya Tahdit Kaydı Bulunduğundan Bahisle Tesis Edilen Kabul Edilemez Yolcu Sayılma İşlemine İlişkin Verilen Kararlar 47
a. Yabancı Hakkındaki Yurda Giriş Yasağının veya Tahdit Kaydının Devam Etmesi Hali 47
b. Yurda Giriş Yasağının Yargı Kararıyla İptali Üzerine Yapılan Değerlendirme 49
c. Yabancının Ülkeye Giriş Yapmak İstediği Tarihte Tahdit Kaydının Bulunmaması Hali 50
d. İşlem Tarihinden Sonra Tahdit Kaydının Kaldırılması Hali 50
4. Hava Limanı Profil Çalışmasına Dayalı Olarak Tesis Edilen Kabul Edilemez Yolcu Sayılma İşlemi 51
5. Kabul Edilemez Yolcu Sayılma İşleminden Kaynaklı Tam Yargı Davası 53
a. Usule İlişkin Verilen Karar (Süre Hususu) 53
b. Esasın Değerlendirilmesi 53
6. Transit Alanda Tutmadan Kaynaklı Başvuru Yolları 54
7. Kabul Edilemez Yolcu (İNAD) İşleminde Aile Hayatına Saygı Hakkı Hakkının Değerlendirildiği Karar 56
8. Geçerli Vizesi Olmayan Yabancı Hakkında Tesis Edilen Kabul Edilemez Yolcu (İNAD) Sayılma İşleminin Değerlendirildiği Karar 57
II. YURDA GİRİŞ YASAĞI 58
A. YUKK Öncesi Durum 58
B. YUKK ile Getirilen Düzenlemeler 59
1. Hangi Hallerde Yurda Giriş Yasağı Kararı Alınacağı Hususu 59
2. Yurda Giriş Yasağının Süresi 61
3. Yurda Giriş Yasağında İstisnai Haller 61
4. Yurda Girişin Ön İzin Şartına Bağlanması 62
5. Yurda Giriş Yasağı ve Ön İzin Kararının Tebliği 62
C. Yurda Giriş Yasağı ve Yurda Girişin Ön İzin Şartına Bağlanması İşlemlerini Tesis Etmeye Yetkili Makam 63
D. Yurda Giriş Yasağı ve Yurda Girişin Ön İzin Şartına Bağlanması İşlemlerine Karşı Başvuru Yolları 63
E. Yurda Giriş Yasağı ve Yurda Girişin Ön İzin Şartına Bağlanması İşlemlerinden Kaynaklanan Uyuşmazlıklara İlişkin Karar Örnekleri 64
1. İdari Yargılama Usulüne İlişkin Verilen Kararlar 64
2. Yurda Giriş Yasağı İşleminde Yetkili İdarenin Değerlendirildiği Kararlar 65
3. Yabancının Yurt İçinde Bulunmasının Yurda Giriş Yasağı İşlemine Etkisinin Değerlendirildiği Karar 66
4. Sahte Belge İle Yakalanan Yabancılar Yönünden Tesis Edilen Yurda Giriş Yasağı İşlemlerinin Değerlendirilmesine İlişkin Kararlar 67
5. Uluslararası Koruma Başvurusundan Gönüllü Vazgeçme veya Başvurunun Olumsuz Neticelenmesi Sonucu Tesis Edilen Yurda Giriş Yasağı İşlemlerinin Değerlendirildiği Kararlar 69
a. O–100 Tahdit Veri Girişine İlişkin Kararlar 69
b. O–176 Tahdit Veri Girişine İlişkin Kararlar 73
c. O–177 Tahdit Veri Girişine İlişkin Karar 74
6. Vize İhlali/İkamet İhlali Olması Sebebiyle Tesis Edilen Yurda Giriş Yasağı İşlemlerinin Değerlendirildiği Kararlar 77
7. Yasa Dışı Ülkeye Giriş Yapma Sebebiyle Tesis Edilen Yurda Giriş Yasağı İşleminin Değerlendirildiği Karar 78
8. İdari Para Cezası Verilmesi Sebebiyle Tesis Edilen Yurda Giriş Yasağı İşlemlerine İlişkin Kararlar 79
9. Yurda Girişin Ön İzin Şartına Bağlanmasına İlişkin İşlemlerin Değerlendirildiği Kararlar 80
10. Yabancıyla İlgili Adli İşlem Yapılmasının Yurda Giriş Yasağı İşlemine Etkisinin Değerlendirildiği Karar 80
11. Yabancı Hakkında Yapılan Ceza Soruşturması Sonucu Kovuşturmaya Yer Olmadığına Karar Verilmesinin Yurda Giriş Yasağı İşlemine Etkisinin Değerlendirildiği Kararlar 81
12. Yabancıyla İlgili Ceza Kovuşturması Sonucunda Verilen Kararların Yurda Giriş Yasağı İşlemine Etkisinin Değerlendirildiği Kararlar 83
a. Hapis Cezası Verilmesi Halindeki Değerlendirme 83
b. Beraat Kararı Verilmesi Halindeki Değerlendirme 83
c. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararı Verilmesi Halindeki Değerlendirme 84
13. Sınır Dışı Etme İşlemi Kapsamında Seyahat Masraflarının Ödenmemesi Sebebiyle Tesis Edilen Yurda Giriş Yasağı İşleminin Değerlendirilmesine İlişkin Karar 85
14. Yurda Giriş Yasağı İşleminde İstihbari Bilginin Değerlendirilmesine İlişkin Kararlar 85
a. Anayasa Mahkemesi Tarafından Ortaya Konulan İlkeler 86
b. İstihbari Bilgilerin Değerlendirildiği Kararlar 86
15. Yurda Giriş Yasağı İşleminde Mavi Kartlı Yabancılar Yönünden Yapılan Değerlendirmelere İlişkin Kararlar 92
16. Yurda Giriş Yasağı İşleminde Aile Hayatına Saygı Hakkı Hakkının Değerlendirildiği Karar 93
17. Havalimanı Profil Değerlendirmesi Sonucu Tesis Edilen Yurda Giriş Yasağı İşlemlerinin Değerlendirildiği Kararlar 94
18. Yurda Giriş Yasağı İşlemlerinin Yargı Kararıyla İptali Üzerine Bu İşlem Sebebiyle Uğranıldığı İleri Sürülen Zararların Tazmini İstemiyle Açılan Tam Yargı Davalarına Yönelik Kararlar 96
İkinci Bölüm
VİZE
I. TANIM VE GENEL AÇIKLAMA 99
II. VİZE MUAFİYETİ 100
A. Mücbir Nedenlerle Vizeden Muafiyet 101
B. Turizm Amaçlı Vizeden Muafiyet 101
III. VİZE TÜRLERİ 102
IV. VİZE BAŞVURUSU VE SONUÇLANDIRILMASI 103
A. Başvuruda Yetkili Makam 103
B. Başvuruların Değerlendirilmesi 104
V. VİZE VERİLMEYECEK YABANCILAR 104
VI. VİZENİN İPTALİ 105
VII. VİZE İŞLEMLERİNİN TEBLİĞİ 106
VIII. VİZEYE İLİŞKİN İŞLEMLERE KARŞI BAŞVURU YOLLARI 106
IX. VİZEYE İLİŞKİN İŞLEMLERDEN KAYNAKLANAN UYUŞMAZLIKLARA İLİŞKİN KARAR ÖRNEKLERİ 107
A. İdari Yargılama Usulü Yönünden Değerlendirme 107
1. Ehliyet 107
2. Husumet 107
B. Kamu Düzeni veya Kamu Güvenliği Açısından Sakıncalı Olarak Değerlendirildiğinden Bahisle Vize Başvurusunun Reddi İşleminden Kaynaklı İşleme İlişkin Karar 109
C. Türkiye’ye Giriş, Türkiye’den Geçiş veya Türkiye’de Kalış Amacını Haklı Nedenlere Dayandıramama Sebebiyle Turizm Amaçlı Vize Başvurusunun Reddedilmesine İlişkin İşleme İlişkin Karar 110
D. Aile Birleşimi Amaçlı Vize Başvurusunun Reddine İlişkin İşleme Karşı Açılan İptal Davasında Aile Hayatına Saygı Hakkının Değerlendirildiği Karar 110
E. Hakkında Tahdit Kaydı Bulunması Sebebiyle Vize Başvurusunun Reddedilmesi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 112
F. Hakkında Tahdit Kaydı ve Sınır Dışı Etme Kararı Bulunması Sebebiyle Vize Başvurusunun Reddedilmesi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Kararlar 113
G. Öğrenim Amaçlı Vize Başvurusunun Reddedilmesi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 114
Üçüncü Bölüm
İKAMET İZNİ
I. GENEL AÇIKLAMALAR 115
A. Tanım 115
B. İkamet İzninden Muaf Olarak Değerlendirilen Yabancılar 115
C. İkamet İzni Başvurusu Usulü ve Sonuçlandırılması 116
1. Genel Olarak 116
2. Yurtdışından Yapılacak İkamet İzni Başvuruları 117
3. Türkiye İçinden Yapılan İkamet İzni Başvuruları 117
a. Türkiye İçinden Yapılacak İkamet İzni Başvurularında Süre 118
b. Türkiye’de Doğan Yabancı Çocuklar İçin Yapılacak İkamet İzni Başvurusu 118
c. İkamet İzni Müracaat Belgesi 119
4. İkamet İzni Başvurularının İncelenmesi ve Sonuçlandırılması 119
a. İkamet İzni Başvurusunda Belge Sunulması ve Eksik Evrak Hali 119
b. İkamet İzni Başvurusunun Sonuçlandırılmasında Süre 120
c. İkamet İzni Değerlendirmesinde Yabancı ile Görüşme ve Yabancıya İlişkin Araştırma ve Sağlık Raporu İstenmesi 120
d. İkamet İzni Başvurusunda Yabancının Ülkede Kalacağı Sürede Yeterli ve Düzenli Maddi İmkana Sahip Olup Olmadığının Değerlendirilmesi 120
e. İkamet İzni Başvurusunun Genel Sağlık ve Güvenlik Standartlarına Uygun Barınma Şartı Yönünden Değerlendirilmesi 121
f. İkamet İzninde Adres 121
g. İkamet İzninde Sağlık Sigortası 121
5. İkamet İzinlerinin Tanzimi ve Şekli 122
a. İkamet Adresinde Değişiklik 123
b. İkamet İzin Belgesinin Kaybolması, Çalınması, Hatalı Olması veya Yıpranması 123
c. İkamet İzin Süresinin Kısaltılması 123
6. Cezaevlerinde veya Geri Gönderme Merkezlerinde Geçirilen Sürelerin İkamet İznine Etkisi 123
7. Çalışma İzninin İkamet İzni Sayılması 124
8. İkamet İzinlerinin Uzatılması 124
9. Türkiye İçinden Yapılan İkamet İzni Talebinin Reddi, İptali veya Uzatılmaması 124
10. İkamet İzinleri Arasında Geçişler 125
11. İkamette Kesinti 126
12. İkamet İzninden Kaynaklı İşlemlere Karşı Başvuru Yolları 126
13. Genel Olarak İkamet İznine İlişkin İşlemlerden Kaynaklanan Uyuşmazlıklara İlişkin Karar Örnekleri 127
a. İdari Yargılama Usulü Yönünden Değerlendirme 127
aa. Zımnen Ret Süresi Geçmeden Dava Açılması Hali 127
bb. Zımnen Ret İşlemine Karşı Dava Açma Süresinin Hesaplanması 128
b. İkamet İzni Başvurusunun Zımnen Reddi İşleminin Esasının Değerlendirilmesine İlişkin Karar 129
c. İkamet İzni Başvurusunun Bizzat Yapılmaması Sebebiyle Reddi İşlemine Karşı Açılan Davada Verilen Karar 130
d. Yurtdışından Yapılan Başvuru Üzerine Verilen İkamet İzninin 6 Ay İçinde Kullanılmaya Başlanılmaması Üzerine İkamet İzninin İptal Edilmesi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 130
e. Türkiye İçerisinden Yapılan İkamet İzni Başvurusunun Reddi İşlemine Karşı Açılan Davalarda Yetkili İdare Yönünden Değerlendirme İçeren Kararlar 131
f. İkamet İzni Başvurusunun Mevzuatta Öngörülen Sürede Yapılmaması Sebebiyle Reddi İşlemlerinden Kaynaklanan Uyuşmazlıklara İlişkin Değerlendirmeler İçeren Kararlar 132
g. İkamet İzni Başvurusunda Eksik Evrak Bulunması Haline Yönelik Değerlendirmeler İçeren Kararlar 134
aa. Eksik Evraka İlişkin Bildirime Rağmen Süresi İçerisinde Eksikliğin Giderilmemesi Sebebiyle Tesis Edilen İşlemler 135
bb. Eksik Evraka İlişkin Bildirim Yapılmadan Başvurunun Reddi Yolunda İşlem Tesis Edilmesi Halinin Değerlendirilmesi 135
cc. Eksik Evraka İlişkin Bildirim Yapılmasına Rağmen 30 Günlük Bekleme Süresi İçerisinde Tesis Edilen İşlemlere İlişkin Değerlendirme 136
dd. Eksik Evraka İlişkin Bildirimin “Sms” İle Yapılması Üzerine Eksikliğin Giderilmemesi Sebebiyle Tesis Edilen İşlemler 137
h. Çalışma İzni Alan Yabancının, İkamet İzni Başvurusunun Reddinden Kaynaklanan Uyuşmazlığa İlişkin Karar 139
ı. İkamet İzni Başvurusunun Reddi Üzerine Aynı Sebeple 6 Ay İçinde Yeniden İkamet İzni Başvurusu Yapılamayacağı Gerekçesiyle Başvurunun Reddi Yolunda Tesis Edilen İşlemlere İlişkin Kararlar 140
i. İkamet İzni Uzatma Başvurusunun Mevzuatta Öngörülen Sürede Yapılmaması Sebebiyle Reddi İşleminden Kaynaklanan Uyuşmazlığa İlişkin Karar 143
j. İkamet İzni Uzatma Başvurusunda Kişinin Ülke İçinde Bulunması Gerekip Gerekmediğinin ve Ülke Dışında Bulunması Halinde Yetkili İdarenin Neresi Olduğuna İlişkin Değerlendirme İçeren Karar 144
k. İkamet İzni Talebinin Reddi Üzerine Yabancının 10 Gün İçerisinde Ülkeden Çıkış Yapması Gerektiği Yolunda İlişkin Tesis Edilen İşleme Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 145
l. Türkiye’de Doğan Yabancı Çocuklar İçin Yapılacak İkamet İzni Başvurusuna Yönelik İşlemlere Karşı Açılan Davalara İlişkin Kararlar 145
m. İkamet İzni Başvurusunda Yeterli ve Düzenli Maddi İmkâna Sahip Olunup Olunmadığının Tespitinin Değerlendirildiği Kararlar 147
II. İKAMET İZNİ TÜRLERİ 148
A. Kısa Dönem İkamet İzni 149
1. Genel Açıklama 149
2. Kısa Dönem İkamet İzninin Şartları 150
3. Kısa Dönem İkamet İzninin Süresi 150
4. Kısa Dönem İkamet İzninin Reddi, İptali veya Uzatılmaması 151
5. Yabancı Hakkında Sınır Dışı Etme veya Türkiye’ye Giriş Yasağı Kararı Bulunmasının Kısa Dönem İkamet İznine Etkisinin Değerlendirildiği Kararlar 152
6. Kısa Dönem İkamet İzni Kapsamındaki Yabancılar 154
a. Bilimsel Araştırma Amacıyla Gelecek Yabancıların Kısa Dönem İkamet İzni Başvuruları 154
b. Türkiye’de Taşınmaz Malı Bulunduğundan Bahisle Yapılan Kısa Dönem İkamet İzni Başvuruları 154
aa. Türkiye’de Taşınmaz Malı Bulunduğundan Bahisle Kısa Dönem İkamet İzni Başvurusunda Bulunan Yabancılara Yönelik Olarak Tesis Edilen İşlemlerden Kaynaklı Ortaya Çıkan Yargısal Uyuşmazlıklar 155
aaa. Taşınmaz Sebebiyle Kısa Dönem İkamet İzni Başvurusu Yapıldığı Tarihten Sonra Taşınmaz Satın Alınması Haline Yönelik Değerlendirme İçeren Karar 155
bbb. Bazı Yerlere İlişkin İkamet İzinlerinin Kısıtlanmasına İlişkin Kararın Taşınmaz Sebebiyle Kısa Dönem İkamet İzni Başvurusunda Bulunacak Yabancılar Yönünden Değerlendirildiği Kararlar 155
ccc. Taşınmazda Sürekli Olarak İkamet Edilmesinin Gerekli Olup Olmadığının Değerlendirildiği Kararlar 157
ddd. Taşınmazda Paylı veya Elbirliğiyle Mülkiyet Bulunması Halinin Değerlendirildiği Kararlar 161
eee. Eşlerden Birine Ait Taşınmaz Dolayısıyla Diğer Eşin İkamet İzni Alıp Alamayacağının Değerlendirildiği Karar 163
fff. Taşınmazın Değerinin İkamet İzni Verilmesinde Dikkate Alınıp Alınmayacağının Değerlendirildiği Kararlar 164
aaaa. 7533 sayılı Kanun Öncesi Tesis Edilen İşlemlere Yönelik Kararlar 165
bbbb. 7533 sayılı Kanun Sonrası Dönemde Tesis Edilen İşlemlere Yönelik Kararlar 167
ggg. Taşınmazın Fiili Durumunun Dikkate Alınıp Alınmayacağının Değerlendirildiği Karar 168
c. Ticari Bağlantı veya İş Kuracaklar Sebebiyle Yapılan Kısa Dönem İkamet İzni Başvurusu 169
aa. Ticari Bağlantı veya İş Kuracaklar Sebebiyle Yapılan Kısa Dönem İkamet İzni Başvurusu Üzerine Tesis Edilen İşlemlerden Kaynaklı Ortaya Çıkan Yargısal Uyuşmazlıklar 169
aaa. Amacına Uygun Vize İle Gelmeme Sebebiyle İkamet İzni Başvurusunun Reddi İşleminden Kaynaklanan Uyuşmazlıklara İlişkin Karar 169
bbb. Ticari Bağlantı veya İş Kuracaklar Sebebiyle Yapılan İkamet İzni Başvurusunun Çalışma İznine Başvurulması Gerektiği Gerekçesiyle Reddi İşleminden Kaynaklanan Uyuşmazlıklara İlişkin Karar 170
ccc. Ticari Bağlantı veya İş Kuracaklar Sebebiyle Yapılan İkamet İzni Başvurunun Kalış Amacını Haklı Nedenlere Dayandıramama Sebebiyle Reddedilmesi İşleminden Kaynaklanan Uyuşmazlığa İlişkin Karar 171
ddd. Ticari Bağlantı veya İş Kuracaklar Sebebiyle Yapılan İkamet İzni Başvurunun Kalış Amacını Haklı Nedenlere Dayandırıldığının Değerlendirilmesine İlişkin Karar 172
d. Hizmet İçi Eğitim Programlarına Katılacaklar Sebebiyle Yapılan Kısa Dönem İkamet İzni Başvurusu 173
e. Türkiye Cumhuriyeti’nin Taraf Olduğu Anlaşmalar ya da Öğrenci Değişim Programları Çerçevesinde Eğitim veya Benzeri Amaçlarla Gelecekler Sebebiyle Yapılan Kısa Dönem İkamet İzni Başvurusu 173
f. Turizm Amaçlı Kalacaklar Sebebiyle Yapılan Kısa Dönem İkamet İzni Başvurusu 173
aa. Turizm Amaçlı Kalacaklar Sebebiyle Yapılan Kısa Dönem İkamet İzni Başvurusu Üzerine Tesis Edilen İşlemlerden Kaynaklı Ortaya Çıkan Yargısal Uyuşmazlıklar 173
aaa. İkamet İzni Başvurusunun, Başvurunun Turizm Amaçlı Olmadığından Bahisle Reddedilmesi İşleminden Kaynaklanan Uyuşmazlıklara İlişkin Kararlar 173
bbb. Vize veya Vize Muafiyetinden Sonra Turizm Amaçlı İkamet İzni Başvurusunda Bulunulması Halinin Değerlendirildiği Karar 176
ccc. Vize İhlali Sebebiyle Turizm Amaçlı İkamet İzni Başvurusunun Reddi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 178
ddd. Turizm Amaçlı Kısa Dönem İkamet İzninin Süresini Uzatma Başvurusunun Reddi İşleminden Kaynaklanan Uyuşmazlığa İlişkin Karar 178
eee. Turizm Amaçlı Kısa Dönem İkamet İzni Başvurusunda Yabancının Aile Durumunun Da Değerlendirilmesi Gerektiğine İlişkin Karar 179
fff. Turizm Amaçlı Kısa Dönem İkamet İzni Verilen Yabancının İzinsiz Çalıştığının Tespiti Üzerine Kısa Dönem İkamet İzninin İptal Edilmesi İşleminden Kaynaklanan Uyuşmazlığa İlişkin Karar 179
g. Kamu Sağlığına Tehdit Olarak Nitelendirilen Hastalıklardan Birini Taşımamak Kaydıyla Tedavi Görecekler Sebebiyle Yapılan Kısa Dönem İkamet İzni Başvurusu 180
aa. Kamu Sağlığına Tehdit Olarak Nitelendirilen Hastalıklardan Birini Taşımamak Kaydıyla Tedavi Görecekler Sebebiyle Yapılan Kısa Dönem İkamet İzni Başvurusu Üzerine Tesis Edilen İşlemlerden Kaynaklı Ortaya Çıkan Yargısal Uyuşmazlıklar 181
aaa. İkamet İzni Başvurusunun, Amacına Uygun Vize İle Gelmeme Sebebiyle Reddedilmesine İlişkin İşlemlerden Kaynaklanan Uyuşmazlığa İlişkin Karar 181
bbb. Tedavi Görme Sebebiyle Yapılacak İkamet İzni Başvurularında İleri Sürülen Rahatsızlığın ve Tedavinin Davacının Türkiye’de Kalmasını Gerektirecek Nitelikte Olup Olmadığının Değerlendirildiği Kararlar 182
ccc. Tedavi Görme Sebebiyle Yapılacak İkamet İzni Başvurularının Göç İdaresi Başkanlığınca Bazı Yerler İçin Getirilen İkamet İzni Sınırlandırması Yönünden Değerlendirildiği Karar 184
h. Adli veya İdari Makamların Talep veya Kararına Bağlı Olarak Türkiye’de Kalması Gerekenler Sebebiyle Yapılan Kısa Dönem İkamet İzni Başvurusu 184
aa. Adli veya İdari Makamların Talep veya Kararına Bağlı Olarak Türkiye’de Kalması Gerekenler Sebebiyle Yapılan Kısa Dönem İkamet İzni Başvurusu Üzerine Tesis Edilen İşlemlerden Kaynaklı Ortaya Çıkan Yargısal Uyuşmazlıklar 185
aaa. Adli Makamların Kararı Kalış Amaçlı Başvurunun Reddi İşlemine İlişkin İşleme Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 185
ı. Aile İkamet İzninden Kısa Dönem İkamet İznine Geçenler Sebebiyle Yapılan Kısa Dönem İkamet İzni Başvurusu 185
i. Türkçe Öğrenme Kurslarına Katılacaklar Sebebiyle Yapılan Kısa Dönem İkamet İzni Başvurusu 185
aa. Türkçe Öğrenme Kurslarına Katılacaklar Sebebiyle Yapılan Kısa Dönem İkamet İzni Başvurusu Üzerine Tesis Edilen İşlemlerden Kaynaklı Ortaya Çıkan Yargısal Uyuşmazlıklar 186
aaa. İkamet İzni Başvurusunun, Amacına Uygun Vize İle Gelmeme Sebebiyle Reddedilmesine İlişkin İşlemlerden Kaynaklanan Uyuşmazlığa İlişkin Kararlar 186
bbb. İkamet İzni Başvurusunun Esası Yönünden Yapılan Değerlendirmeye İlişkin Karar 187
j. Kamu Kurumları Aracılığıyla Türkiye’de Eğitim, Araştırma, Staj ve Kurslara Katılacaklar Sebebiyle Yapılan Kısa Dönem İkamet İzni Başvurusu 188
k. Türkiye’de Yükseköğrenimini Tamamlayanlardan Mezuniyet Tarihinden İtibaren Altı Ay İçinde Müracaat Edenlerin Kısa Dönem İkamet İzni Başvurusu 188
l. Türkiye’de Çalışmayan Ancak Cumhurbaşkanınca Belirlenecek Kapsam ve Tutarda Yatırım Yapacaklar İle Bunların Yabancı Eşi, Kendisinin ve Eşinin Ergin Olmayan veya Bağımlı Yabancı Çocuğu Sebebiyle Yapılan Kısa Dönem İkamet İzni Başvurusu 188
m. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Vatandaşları Tarafından Yapılan Kısa Dönem İkamet İzni Başvurusu 189
B. Aile İkamet İzni 189
1. Destekleyici Olabilecek Kişiler 189
2. Destekten Yararlanacak Aile Üyeleri 190
3. Birden Fazla Evlilik ve Ortak Velayet Halleri 190
4. Aile İkamet İzninden Kısa Dönem İkamet İznine Geçiş 190
5. Destekleyicide Aranan Şartlar 191
a. Gelir Şartı 192
b. Barınma Şartı 192
c. Sağlık Sigortası Yaptırmış Olmak Şartı 192
d. Aile Düzenine Karşı Suçlardan Hüküm Giymemiş Olmak Şartı 193
e. İkamet Şartı 193
f. Adres Kayıt Sistemine Kayıt Olmak 193
6. Aile İkamet İznine Başvuracak Yabancılarda Aranan Şartlar 194
a. Aile Üyesi Olma 194
b. Destekleyici Olarak Belirtilen Kişilerle Birlikte Yaşadığını veya Yaşama Niyeti Taşıdığını Ortaya Koymak 194
c. Evliliği Aile İkamet İzni Alabilmek Amacıyla Yapmamış Olmak 194
d. 18 Yaşını Doldurmuş Olmak 196
e. Türkiye’ye Girişine İzin Verilmeyecek Yabancılardan Olmamak 196
7. Aile İkamet İzni Talebinin Reddi, İptali veya Uzatılmaması 196
a. Aile İkamet İznine Esas Alınan Şartların Karşılanmaması veya Ortadan Kalkması 197
b. Aile İkamet İzni Alma Şartları Ortadan Kalktıktan Sonra Kısa Dönem İkamet İzni Verilmemesi 197
c. Hakkında Geçerli Sınır Dışı Etme veya Türkiye’ye Giriş Yasağı Kararı Bulunması 197
d. Aile İkamet İzninin, Veriliş Amacı Dışında Kullanıldığının Belirlenmesi 197
e. Son Bir Yıl İçinde Toplamda Yüz Seksen Günden Fazla Süreyle Yurt Dışında Kalınması 197
f. Evliliğin, İkamet İzni Almak Amacıyla Yapıldığının Tespit Edilmesi 197
aa. YUKK Öncesi Dönem 197
bb. YUKK Sonrası Dönem 199
8. Aile İkamet İznine İlişkin İşlemlerden Kaynaklanan Uyuşmazlıklara İlişkin Karar Örnekleri 199
a. İdari Yargılama Usulü Yönünden Değerlendirme (Ehliyet Hususu) 199
b. Destekleyici Olarak Gösterilen Kişinin Mevzuatta Destekleyici Olarak Sayılan Kişiler Arasında Olmaması Sebebiyle Aile İkamet İzni Başvurusunun Reddi İşlemine Karşı Açılan Davada Verilen Karar 200
c. Aile İkamet İzni Talep Eden Yabancının Aile Üyesi Olmaması Sebebiyle Aile İkamet İzni Başvurusunun Reddi İşlemine Karşı Açılan Davada Verilen Karar 201
d. Destekleyicinin İkamet İzniyle 1 Yıldır Ülkede Bulunmaması Sebebiyle Aile İkamet İzni Başvurusunun Reddi İşlemine Karşı Açılan Davada Verilen Karar 201
e. Destekleyicide Aranan Aile Düzenine Karşı Suçlardan Hüküm Giymemiş Olmak Şartının Sağlanmaması Sebebiyle Aile İkamet İzni Başvurusunun Reddi İşlemine Karşı Açılan Davada Verilen Karar 202
f. Vize İhlali Sebebiyle Aile İkamet İzni Başvurusunun Reddi İşlemine Karşı Açılan Davalara İlişkin Kararlar 203
g. V–84 Tahdit Kodu İle Ülkeye Girdikten Sonra Süresi İçinde Başvuru Yapılmadığından Bahisle Aile İkamet İzni Başvurusunun Reddi İşlemine Karşı Açılan Davalara İlişkin Kararlar 204
h. Yabancı Hakkında Sınır Dışı Etme Kararı Bulunmasının Aile İkamet İznine Etkisinin Değerlendirildiği Karar 207
ı. Yabancı Hakkında Yurda Giriş Yasağı Kararı Bulunmasının Aile İkamet İznine Etkisinin Değerlendirildiği Karar 208
i. Aile İkamet İzni Başvurusunun Kamu Düzeni ve Güvenliği Açısından Yabancının Sakıncası Bulunduğu Gerekçesiyle Reddi İşlemine Karşı Açılan Davalara İlişkin Verilen Kararlar 209
j. Anlaşmalı Evliliğe Yönelik Araştırma ve İnceleme Yapılmadan Komisyon Kararıyla Evliliğin Anlaşmalı Olduğunun Belirlenerek Tesis Edilen İşleme Karşı Açılan Davalara İlişkin Verilen Karar 212
k. Anlaşmalı Evlilik Sebebiyle Aile İkamet İznine İlişkin Tesis Edilen İşlemlerin Değerlendirildiği Kararlar 213
l. Evliliğin Boşanma İle Sonuçlanması Üzerine Yapılan Aile İkamet İzni Başvurusunun Reddi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 215
m. Boşanma Davası Devam Ederken Aile İkamet İzninin İptal Edilmesi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 216
n. Aile İkamet İzni İptali Sebebiyle Konulan V–69 Tahdit Kaydının İptali İstemiyle Açılan Davaya İlişkin Karar 216
o. Soybağı Esasına Göre Türk Vatandaşı Olan Kişiler Yönünden Yapılan Aile İkamet İzni Başvurusunun Reddi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 218
C. Öğrenci İkamet İzni 219
1. Kapsam ve Genel Açıklama 219
2. Başvuru 220
3. Öğrencilik ve Kayıt Durumu Değişikliği 221
4. Öğrenci İkamet İzninin Şartları (YUKK md.39) 222
5. Öğrenci İkamet İzninin Süresi 222
6. Öğrencilerin Çalışma Hakkı 223
7. İkamet İzni Arasında Geçiş 223
8. Öğrenci İkamet İzni Talebinin Reddi, İptali veya Uzatılmaması (YUKK md.40) 224
9. Öğrenci İkamet İznine İlişkin İşlemlerden Kaynaklanan Uyuşmazlıklara İlişkin Karar Örnekleri 224
a. Öğrenci İkamet İzni Başvurusunun Amacına Uygun Vize İle Ülkeye Giriş Yapılmadığı Gerekçesiyle Reddi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 224
b. Öğrenci İkamet İzninin Daha Önceden Yapılan Başvurunun Reddi Üzerine 6 Ay İçinde Başvuruda Bulunulamayacağı Gerekçesiyle Reddi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 225
c. İkamet İzni Başvurusunun Öğrenim Sürdürülemeyeceği Konusunda Kanıtların Ortaya Çıktığı Gerekçesiyle Reddi İşlemine Karşı Açılan Davalara İlişkin Kararlar 226
d. Öğrenci İkamet İzninin Öğretim Kurumun Bulunduğu İl Dışındaki Başka Bir İlden Verilip Verilmeyeceğinin Değerlendirildiği Karar 229
e. Kayıt Dondurma Sebebiyle Öğrenci İkamet İzninin İptali İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 230
f. Türkçe Hazırlık Kursuna Katılmak İçin Kayıt Dondurma Sebebiyle Öğrenci İkamet İzninin İptal Edilmesi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 230
g. Öğrencilikle İlişiğin Kesilmesi Sebebiyle Öğrenci İkamet İzninin İptali İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 231
h. Öğrenci İkamet İzninin Veriliş Amacı Dışında Kullanılarak İzinsiz Çalışma Sebebiyle Uzatılmaması veya İptal Edilmesine İlişkin İşleme Karşı Açılan Davaya İlişkin Kararlar 232
ı. Öğrencilik ve Kayıt Durumundaki Değişikliklerin Bildirilmemesi Sebebiyle Öğrenci İkamet İzninin Uzatılmaması veya İptali İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Kararlar 233
i. Sınır Dışı Etme İşleminin Öğrenci İkamet İznine Etkisinin Değerlendirildiği Kararlar 234
j. Yurda Giriş Yasağı İşleminin Öğrenci İkamet İznine Etkisinin Değerlendirildiği Kararlar 236
k. Öğrenci İkamet İzni Uzatma Başvurusunun Reddi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 237
l. Öğrenci İkamet İzninin Yabancının Kamu Düzeni Açısından Sakıncası Bulunduğundan Bahisle Reddi İşlemine İlişkin Karar 238
m. Öğrenci İkamet İzninin Vize İhlali Sebebiyle Reddi İşlemine Karşı Açılan Davalara İlişkin Kararlar 239
n. Türkçe Öğrenme Kursuna Katılmak İçin Öğrenci İkamet İzni Başvurusunda Bulunan Yabancının Bu Başvurusunun Reddi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 240
D. Uzun Dönem İkamet İzni 241
1. Genel Olarak 241
2. Uzun Dönem İkamet İzninin Şartları 242
a. İkamet Şartı 242
b. Sosyal Yardım Şartı 243
c. Yeterli ve Düzenli Gelir Kaynağına Sahip Olmak Şartı 243
d. Sağlık Sigortası 243
e. Kamu Düzeni veya Kamu Güvenliği Açısından Tehdit Oluşturmamak 244
3. Uzun Dönem İkamet İzninin Sağladığı Haklar 244
4. Uzun Dönem İkamet İzninin İptali ve Yeniden Uzun Dönem İkamet İzni Başvurusu 245
5. Uzun Dönem İkamet İznine İlişkin İşlemlerden Kaynaklanan Uyuşmazlıklara İlişkin Karar Örnekleri 246
a. Uzun Dönem İkamet İzni Başvurusunun Reddine İlişkin İşlemin Yetki Hususu Yönünden Değerlendirildiği Karar 246
b. Uzun Dönem İkamet İzni Başvurusunun, Yabancının Türkiye’de Kalışının Uzun Dönem İkamet İznine Geçiş İçin Kabul Edilmeyen Hallerden Olması Sebebiyle Reddi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 247
c. Uzun Dönem İkamet İzni Başvurusunun, İkamet Şartının Sağlanmaması Sebebiyle Reddi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 248
d. Uzun Dönem İkamet İzni Başvurusunun, Yeterli ve Düzenli Gelir Şartının Sağlanmaması Sebebiyle Reddi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Kararlar 248
e. Yabancı Hakkında Adli İşlem Yapılmış Olması Sebebiyle Uzun Dönem İkamet İzninin İptali Yolunda Tesis Edilen İşleme Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 249
f. Yabancı Hakkında Yapılan Ceza Yargılaması Sonucunda Mahkumiyet Kararı Verilmesi Sebebiyle Uzun Dönem İkamet İzninin İptali Yolunda Tesis Edilen İşleme Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 250
g. Yabancı Hakkında Yapılan Ceza Yargılaması Sonucunda Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararı Verilmesinin Uzun Dönem İkamet İzni Başvurusuna Etkisinin Değerlendirildiği Karar 251
h. Yabancı Hakkında Tahdit Kaydı Bulunması Sebebiyle Uzun Dönem İkamet İzninin İptali Yolunda Tesis Edilen İşleme Karşı Açılan Davaya İlişkin Kararlar 252
E. İnsani İkamet İzni 253
1. Genel Olarak 253
2. İnsani İkamet İzninin Şartları 254
3. İnsani İkamet İznine İlişkin İşlemlerden Kaynaklanan Uyuşmazlıklara İlişkin Karar Örnekleri 254
a. İdari Yargılama Usulü Yönünden Değerlendirme (Süre Hususu) 254
b. İnsani İkamet İzni Başvurusunun Reddi İşleminin Yetki Hususu Yönünden Değerlendirildiği Kararlar 255
c. İnsani İkamet İzni Başvurusunun Yetkili Kişi Tarafından Yapılmadığı Gerekçesiyle Reddi İşlemine Karşı Açılan Davada Verilen Karar 257
d. İnsani İkamet İzni Başvurusunun Posta Yoluyla Yapılması Sebebiyle Reddi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Verilen Karar 258
e. Türk Vatandaşı İle Evli Olma Halinin İnsani İkamet İznini Gerektirip Gerektirmediğinin Değerlendirildiği Karar 259
f. Yabancının Bakmakla Yükümlü Olduğu Aile Büyüğü Bulunması Halinin İnsani İkamet İznini Gerektirip Gerektirmediğine İlişkin Karar 260
g. Yabancının Ülkesindeki Genel Durum İtibarıyla Can Güvenliğinin Bulunmadığı İddiasıyla Yaptığı İnsani İkamet İzni Başvurusunun Reddi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 260
h. İnsani İkamet İzninde Çocuğun Yüksek Yararı İlkesi Yönünden Değerlendirme İçeren Kararlar 261
ı. Tedavi Olma Halinin İnsani İkamet İznini Gerektirip Gerektirmediğine İlişkin Karar 264
i. Din Değiştirme ve Öğrenim Görme İddialarının İnsani İkamet İznini Gerektirip Gerektirmediğine İlişkin Karar 264
j. Çocuk Adına Yapılan İnsani İkamet İzni Başvurusunun Reddi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 265
k. Türkiye’de Taşınmazı Bulunduğu İddiasıyla Yapılan İnsani İkamet İzni Başvurusunun Reddi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 266
l. Yabancı Hakkındaki Sınır Dışı Etme İşleminin Yargı Kararıyla İptalinin İnsani İkamet İznine Etkisinin Değerlendirildiği Karar 267
F. İnsan Ticareti Mağduru İkamet İzni 268
Dördüncü Bölüm
SINIR DIŞI
I. GENEL AÇIKLAMA 269
II. SINIR DIŞI ETME KAPSAMINDAKİ YABANCILAR 270
III. SINIR DIŞI ETME KARARI ALINMAYACAKLAR 272
IV. SINIR DIŞI ETME KARARININ ALINMASI 273
V. SINIR DIŞI ETME KARARININ TEBLİĞİ 274
VI. SINIR DIŞI ETME KARARININ UYGULANMAMASI VEYA İPTALİ 275
VII. SINIR DIŞI ETME KARARINA KARŞI BAŞVURU YOLLARI, BAŞVURUNUN SÜRESİ VE İŞLEME ETKİSİ 276
A. İşlemin İcrası 276
B. Başvuru Süresi 276
C. Yargı Yoluna Başvurulmasının İşlemin İcrasına Etkisi 277
D. Başvuruların İdareye Bildirilmesi 279
E. Mahkemece Başvuruların Sonuçlandırılma Süresi 279
F. Sınır Dışı Etme İşlemine Karşı İYUK 11. Maddesi Kapsamında Başvuru Yapılıp Yapılamayacağı 280
G. Sınır Dışı Etme İşlemlerinde İdare Mahkemelerince Verilen Kararların Niteliği 281
VIII. SINIR DIŞI ETME İŞLEMİNDEN KAYNAKLI ORTAYA ÇIKAN YARGISAL UYUŞMAZLIKLAR 281
A. İdari Yargılama Usulüne İlişkin Kararlar 281
1. Dava Açma Süresinin Değerlendirildiği Karar 281
2. İYUK 11. Madde Başvurusunun Değerlendirildiği Karar 283
B. Sınır Dışı Etme İşleminin Yetkili İdare Yönünden Değerlendirildiği Kararlar 283
C. Sınır Dışı Etme İşlemine İlişkin İdare Mahkemesi Kararlarının Kesin Olup Olmadığının Değerlendirildiği Kararlar 285
1. Esasa İlişkin Kararlar Yönünden 285
2. Usule İlişkin Kararlar Yönünden 285
D. YUKK’un 54/1–A Maddesi Kapsamında Sınır Dışı Etme İşlemine İlişkin Verilen Kararlar 288
E. YUKK’un 54/1–B Maddesi Kapsamında Sınır Dışı Etme İşlemine İlişkin Verilen Kararlar 290
F. YUKK’un 54/1–C Maddesi Kapsamında Sınır Dışı Etme İşlemine İlişkin Verilen Karar 291
G. YUKK’un 54/1–Ç Maddesi Kapsamında Sınır Dışı Etme İşlemine İlişkin Verilen Kararlar 292
H. YUKK’un 54/1–D Maddesi Kapsamında Sınır Dışı Etme İşlemine İlişkin Verilen Kararlar 294
1. Yabancı Hakkında İstihbari Bilgi Bulunmasının Sınır Dışı Etme İşlemi Yönünden Değerlendirildiği Kararlar 295
2. Yabancı Hakkında Tahdit Kaydı Bulunmasının Sınır Dışı Etme İşlemi Yönünden Değerlendirildiği Kararlar 295
3. Yabancının Sahte Belge Kullanmasının Sınır Dışı Etme İşlemi Yönünden Değerlendirildiği Karar 298
4. Yabancı Hakkında Adli İşlem Yapılmasının Sınır Dışı Etme İşlemi Yönünden Değerlendirildiği Kararlar 298
5. Yabancı Hakkında Ceza Soruşturması Sonucu Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar Verilmesinin Sınır Dışı Etme İşlemi Yönünden Değerlendirildiği Kararlar 299
6. Yabancı Hakkındaki Ceza Soruşturması Sonucu Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesine Karar Verilmesinin Sınır Dışı Etme İşlemi Yönünden Değerlendirildiği Karar 301
7. Yabancı Hakkındaki Ceza Soruşturması Sonucu Kovuşturma Aşamasına Geçilmiş Olmasının Sınır Dışı Etme İşlemi Yönünden Değerlendirildiği Kararlar 302
8. Yabancı Hakkındaki Ceza Kovuşturması Sonucu Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılmasına Karar Verilmesinin Verilmesinin Sınır Dışı Etme İşlemi Yönünden Değerlendirildiği Karar 303
9. Yabancı Hakkındaki Ceza Kovuşturması Sonucu Cezaya Hükmedilmesinin Sınır Dışı Etme İşlemi Yönünden Değerlendirildiği Karar 304
10. Basit Taksirle İşlenen Fiil Açısından Değerlendirme İçeren Karar 304
I. YUKK’un 54/1–E Maddesi Kapsamında Sınır Dışı Etme İşlemine İlişkin Verilen Kararlar 305
İ. YUKK’un 54/1–F Maddesi Kapsamında Sınır Dışı Etme İşlemine İlişkin Verilen Kararlar 307
J. YUKK’un 54/1–G Maddesi Kapsamında Sınır Dışı Etme İşlemine İlişkin Verilen Kararlar 308
K. YUKK’un 54/1–Ğ Maddesi Kapsamında Sınır Dışı Etme İşlemine İlişkin Verilen Kararlar 310
L. YUKK’un 54/1–H Maddesi Kapsamında Sınır Dışı Etme İşlemine İlişkin Verilen Kararlar 313
M. YUKK’un 54/1–I Maddesi Kapsamında Sınır Dışı Etme İşlemine İlişkin Verilen Kararlar 315
N. YUKK’un 54/1–İ Maddesi Kapsamında Sınır Dışı Etme İşlemine İlişkin Verilen Kararlar 316
O. YUKK’un 54/1–J Maddesi Kapsamında Sınır Dışı Etme İşlemine İlişkin Verilen Kararlar 318
Ö. YUKK’un 54/1–K Maddesi Kapsamında Sınır Dışı Etme İşlemine İlişkin Verilen Karar 319
P. YUKK’un 54/2. Maddesi Yönünden Değerlendirme İçeren Karar 319
R. Sınır Dışı Etme İşlemlerinde Sebep İkamesi Yapılıp Yapılamayacağının Değerlendirildiği Kararlar 320
S. Sınır Dışı Etme İşlemlerinde Güvenli Üçüncü Ülkenin Gösterilmemesi Halinin Değerlendirildiği Kararlar 321
Ş. Sınır Dışı Etme İşlemlerine Yönelik Güncelleme veya Kayıt Düzeltme İşlemlerine İlişkin Değerlendirme İçeren Kararlar 324
IX. SINIR DIŞI ETME İŞLEMİNİN TEMEL HAK VE HÜRRİYETLER YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ 329
A. Yaşam Hakkı ve Kötü Muamele Yasağı 329
1. Anayasa Mahkemesince Belirlenen İlkeler 331
a. Devletin Yükümlülüğü 331
b. Kötü Muamele Yasağının İhlal Edileceği İddiasının Araştırılması 332
c. Kötü Muamele İddiasına İlişkin Başvurucunun Yükümlülüğü 332
d. Savunulabilir İddianın Bulunması Halindeki Değerlendirme 332
e. İspat Yükü 333
f. Kötü Muamele Yasağının İhlal Edilebileceğine Karar Verebilmek İçin Aranan Hal 334
g. Kötü Muamele Yasağına İlişkin Değerlendirmede Hangi Tarihin Esas Alınması Gerektiği 334
2. İdare Mahkemesince Verilen Karar Örnekleri 334
B. Adil Yargılanma Hakkı 345
C. Düşünce, Vicdan ve Din Özgürlüğü 345
D. Özel ve Aile Hayatına Saygı Hakkı 346
1. Değerlendirme Kriterleri 346
a. Özel ve/veya Aile Hayatının Var Olup Olmadığı 346
b. Özel ve/veya Aile Hayatına Müdahalenin Olup Olmadığı 347
c. Özel ve/veya Aile Hayatına Müdahalenin İhlal Oluşturup Oluşturmadığı 348
aa. Kanunilik 348
bb. Meşru Amaç 348
cc. Demokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Uygunluk ve Ölçülülük 348
2. Anayasa Mahkemesince Verilen Karar Örnekleri 349
3. İdare Mahkemesince Verilen Karar Örnekleri 352
E. Yerleşme Hürriyeti 353
Değerlendirme Kriterleri 353
a. Hangi Yabancılar Yararlanabilir? 353
b. Hakkın Kapsamı Nedir? 354
F. Eğitim Hakkı 355
X. YUKK KAPSAMINDA TESİS EDİLEN İŞLEMLERDEN KAYNAKLI UYUŞMAZLIKLARDA VERİLEN YARGI KARARLARINA YÖNELİK YAPILAN BİREYSEL BAŞVURULARA İLİŞKİN GÜNCEL ANAYASA MAHKEMESİ KARAR ÖRNEKLERİ 356
A. Kabul Edilemez Yolcu Sayılma İşleminden Kaynaklı Uyuşmazlığa İlişkin Karar 356
B. Yurda Giriş Yasağı İşleminden Kaynaklı Uyuşmazlıklara İlişkin Kararlar 356
1. Yurda Giriş Yasağı İşlemi Nedeniyle Aile Hayatına Saygı Hakkının İhlal Edildiği İddiasının Değerlendirildiği Karar 356
2. Yurda Giriş Yasağı İşleminin Yargı Kararıyla İptali Üzerine Açılan Tam Yargı Davasının Reddi Yolunda Verilen Kararın Özel Hayata Ve Aile Hayatına Saygı Hakkıyla Bağlantılı Olarak Etkili Başvuru Hakkının İhlal Edildiği İddiasının Değerlendirildiği Karar 358
C. İkamet İzninden Kaynaklanan Uyuşmazlıklara Yönelik Kararlar 359
D. Sınır Dışı Etme İşleminden Kaynaklanan Uyuşmazlıklara Yönelik Kararlar 361
1. Sınır Dışı Etme İşleminin Tebliğ Usulüne Yönelik Değerlendirme İçeren Kararlar 361
2. Menşe Ülkesine Sınır Dışı Edilmesinde Sakınca Görülen Yabancının Üçüncü Ülkeye Sınır Dışı Edilmesine İlişkin İşlemler Yönünden Karar Örnekleri 363
a. Sınır Dışı Edilecek Üçüncü Ülkenin Gösterilmemesi Hali yönünden Değerlendirme İçeren Kararlar 363
aa. Hooman Hosseınpour Başvurusuna İlişkin Karar 363
bb. Nizar Hasan ve Diğerleri Başvurusuna İlişkin Karar 365
cc. Zouzan Hamdo Başvurusuna İlişkin Karar 366
b. Sınır Dışı Edilecek Üçüncü Ülkenin Gösterildiği Hal Yönünden Değerlendirme İçeren Karar 367
aa. M.A. Başvurusuna İlişkin Karar 367
3. Yaşam Hakkı Ve Kötü Muamele Yasağına Bağlamında Sınır Dışı Etmeye İlişkin Uyuşmazlıklara Yönelik Kararlar 369
a. Etnik ve Dini Kimlik Nedeniyle Kötü Muameleye Maruz Kalma İddiasının Uluslararası Raporlarda Yer Verilen Tespitler Kapsamında Değerlendirilmesine Yönelik Karar 369
b. Yabancının Sınır Dışı Edilmesi Halinde Maruz Kalacağı Riske İlişkin Olarak Somut ve Kişisel Açıklamada Bulunup Bulunmadığına Yönelik Değerlendirme İçeren Kararlar 371
c. Yabancının Sınır Dışı Edilmesine İlişkin İşleme Yönelik Yargılamada Yabancı Tarafından Kötü Muamele Riskine Yönelik Sunulan Savunulabilir İddialar Yönünden Değerlendirme İçeren Kararlar 375
4. Sınır Dışı Etme İşleminde Yerleşme Hürriyetiyle Bağlantılı Olarak Etkili Başvuru Hakkının İhlal Edildiği İddiasıyla Yapılan Başvurulara Yönelik Değerlendirme İçeren Kararlar 378
E. İdari Gözetimden Kaynaklı Tazminat İstemi Hakkında Kararlar 382
1. Hukuka Aykırı İdari Gözetim Altında Tutulma İddiasıyla Açılan Tam Yargı Davasına Yönelik Karar 382
2. Hukuka Aykırı İdari Gözetim Altında Tutulma İddiasıyla Açılan Tam Yargı Davasının Süre Aşımı Nedeniyle Reddedilmesinin Mahkemeye Erişim Hakkını İhlal Ettiği İddiasına Yönelik Karar 383
Beşinci Bölüm
SINIR DIŞI ETME KARARININ UYGULANMASI
I. SINIR DIŞI ETME KARARININ YERİNE GETİRİLMESİ 385
II. GÖNÜLLÜ GERİ DÖNÜŞ 386
A. Gönüllü Geri Dönüş Kapsamında Ortaya Çıkan Yargısal Uyuşmazlıklar 386
1. Anayasa Mahkemesi’nin Yaklaşımı 386
2. Gönüllü Geri Dönüş Üzerine Sınır Dışı Etme İşleminin Kaldırılmasının Yargılamaya Etkisinin Değerlendirildiği Karar 388
3. Gönüllü Geri Dönüş İstek Formunun İptali İstemiyle Açılan Davalara İlişkin Kararlar 390
III. TERKE DAVET 391
A. Terke Davet İşleminin Uygulanması 392
B. Terke Davet İşleminde Yetkili Makam 393
C. Terke Davet Etme İşlemlerine Karşı Başvuru Yolu 393
D. Terke Davet Etme İşlemlerine İlişkin Yargısal Uyuşmazlıklar 394
1. Terke Davet Etme İşleminde Yetki Hususunun Değerlendirildiği Karar 394
2. Terke Davet Etme İşleminin Dayanak Sınır Dışı Etme Kararı Olmadan Tesis Edilmesi Haline İlişkin Değerlendirme İçeren Karar 394
3. Terke Davet Etme İşleminin Dayanağı Sınır Dışı Etme İşleminin İptali Durumunun Terke Davet İşlemine Etkisinin Değerlendirildiği Karar 395
4. Terke Davet İşleminin Dayanağı Sınır Dışı Etme İşlemine Karşı Dava Açılmaması Halinin Terke Davet Etme İşlemine Etkisinin Değerlendirildiği Karar 395
5. Terke Davet İşleminin Dayanağı Sınır Dışı Etme İşlemine Açılan Davanın Retle Sonuçlanması Halinin Terke Davet Etme İşlemine Etkisinin Değerlendirildiği Karar 396
6. Dayanak Sınır Dışı Etme İşlemi Usulüne Uygun Tebliğ Edilmeden Terke Davet Etme İşlemi Tesis Edilmesi Halinin Değerlendirildiği Karar 397
7. İkamet İzin Başvurusunun Reddi Üzerine Yabancıya Ülkeden Çıkışı İçin Süre Verilmesinin Terke Davet Etme İşlemi Olarak Değerlendirilip Değerlendirilemeyeceğine İlişkin Karar 397
IV. İDARİ GÖZETİM VE İDARİ GÖZETİME ALTERNATİF YÜKÜMLÜLÜKLER 398
A. YUKK’ta İdari Gözetim 398
B. Geri Gönderme Merkezleri 399
C. İdari Gözetim Süresi ve Başvuru Yolu 400
1. İdari Gözetimin Süresi 400
2. İdari Gözetim Kararının Tebliği 401
3. İdari Gözetime Karşı Başvuru Yolu 401
D. İdari Gözetime İlişkin Açılan Davalar 402
1. İdari Gözetim Kararının İptali İstemiyle Açılan Dava 402
2. İdari Gözetimin Devamı Kararının İptali İstemiyle Açılan Dava 403
3. Geri Gönderme Merkezinden Nakil Talebinin Reddine İlişkin İşlemlere Karşı Açılan Dava 403
4. Haksız İdari Gözetim Altında Tutulma İddiasıyla Açılan Tazminat Davaları 404
a. Hukuka Aykırı İdari Gözetim Altında Tutulma Sebebiyle Etkili Bir Başvuru Yolu Olmadığına İlişkin Anayasa Mahkemesi (20/11/2025 tarih ve Başvuru Numarası:2022/8989) Kararı Öncesindeki Durum 404
aa. Görev Hususu 404
aaa. Anayasa Mahkemesinin Değerlendirmesi 404
bbb. Uyuşmazlık Mahkemesinin Değerlendirmesi 405
ccc. Yargıtayın Değerlendirmesi 405
ddd. Bölge Adliye Mahkemelerinin Değerlendirmeleri 406
aaaa. Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Dairelerinin Değerlendirmeleri 406
bbbb. Bölge Adliye Mahkemeleri Ceza Dairesinin Değerlendirmesi 408
eee. Bölge İdare Mahkemelerinin Değerlendirmeleri 409
bb. Esasın Değerlendirilmesi 410
aaa. Bölge İdare Mahkemelerinin Değerlendirmeleri 410
b. Hukuka Aykırı İdari Gözetim Altında Tutulma Sebebiyle Etkili Bir Başvuru Yolu Olmadığına İlişkin Anayasa Mahkemesi Kararı 412
E. Geri Gönderme Merkezlerindeki Tutulma Koşullarına Yönelik Başvuru Yolu 415
1. Tutulma Koşullarına Yönelik Etkili Başvuru Yolu Olmadığına İlişkin Anayasa Mahkemesinin Güncel Pilot Kararı 415
2. Anayasa Mahkemesi Pilot Kararı Öncesi Dönemde Tutulma Koşullarından Kaynaklı Açılan Tazminat Davaları 418
a. Görev Hususu 418
b. Yetkili Mahkeme Hususu 418
c. Esasın Değerlendirilmesi 419
F. İdari Gözetime Alternatif Yükümlülükler 421
1. Yetki, İdari Gözetime Alternatif Yükümlülük Uygulanması ve Süresi 421
2. İdari Gözetime Alternatif Yükümlülüklere Tabi Tutulabilecek Yabancılar 423
3. Türleri ve Süresi 424
4. İdari Gözetime Alternatif Yükümlülüklerin Sonlandırılması 424
5. İdari Gözetime Alternatif Yükümlülüklere Karşı Başvuru Yolları 425
a. Elektronik İzleme Yükümlülüğü Yönünden 425
b. Elektronik İzleme Yükümlülüğü Dışındaki Yükümlülükler Yönünden 425
c. İdari Gözetime Alternatif Yükümlülüklere Karşı Tazminat Yolu 425
6. İdari Gözetime Alternatif Yükümlülüklere İlişkin Açılan Davalar 426
a. İdari Gözetime Alternatif Yükümlülüğün İptali İstemiyle Açılan Davalar 426
aa. Görev Hususu 426
aaa. Uyuşmazlık Mahkemesinin Yaklaşımı 426
bbb. Bölge İdare Mahkemelerinin Yaklaşımları 426
bb. Esasın Değerlendirilmesine İlişkin Karar 428
b. İdari Gözetime Alternatif Yükümlülüğün Nakledilmesi Talebinin Reddi İşlemlerine Karşı Açılan Davalar 429
aa. Görev Hususu 429
aaa. Bölge İdare Mahkemelerinin Yaklaşımı 429
Altıncı Bölüm
ULUSLARARASI KORUMA VE ULUSLARARASI KORUMA TÜRLERİ
I. ULUSLARARASI KORUMA VE ULUSLARARASI KORUMA TÜRLERİ 433
A. Mülteci 433
1. Mülteci Statüsünün Unsurları 434
a. Kişinin Ülkesi ya da İkamet Ülkesi Dışında Bulunması 434
b. Haklı Nedene Dayalı Korku 434
c. Beş Sebepten Dolayı Zulme Uğrama Korkusu 434
d. Zulüm 435
e. Vatandaşı Olduğu Devletin Korumasından Yararlanamama veya Yararlanmak İstememe 435
f. Önceki İkamet Ülkesine Dönemeyen Vatansızlar 436
g. Ülke İçinde Yer Değiştirme ve Dahili Kaçış Alternatifi 436
B. Şartlı Mülteci 436
C. İkincil Koruma 437
II. ULUSLARARASI KORUMA PROSEDÜRLERİ 437
A. Başvuru 437
1. Uluslararası Koruma Başvurusuna İlişkin Ortaya Çıkan Yargısal Uyuşmazlıklar 439
a. Uluslararası Koruma Başvurusunun Bizzat Yapılmaması Sebebiyle Reddi İşlemine İlişkin Karar 439
b. Posta Yoluyla Yapılan Uluslararası Koruma Başvurusunun Zımnen Reddi İşlemine Karşı Açılan Davada Verilen Karar 440
B. Kayıt 441
C. Başvuru Sahibinin Bilgilendirilmesi ve Tercümanlık 442
D. Uluslararası Koruma Başvuru Sahibi Kimlik Belgesi 443
1. Uluslararası Koruma Başvuru Sahibi Kimlik Belgesi Yönünden Ortaya Çıkan Yargısal Uyuşmazlıklar 443
a. Uluslararası Koruma Başvuru Sahibi Kimlik Belgesi Verilmesi İstemiyle Yapılan Başvurunun Reddine İlişkin İşleme Karşı Açılan Davada Verilen Karar 443
b. Uluslararası Koruma Başvuru Sahibi Kimliğinin Geri Alınması İşlemine Karşı Açılan Davada Verilen Karar 444
c. Uluslararası Koruma Başvuru Sahibi Kimlik Belgesinin Geri Verilmesi İstemiyle Yapılan Başvurunun Reddine İlişkin İşleme Karşı Açılan Davada Verilen Karar 445
d. Uluslararası Koruma Başvuru Sahibi Kimliğinin Kapatılması İşlemine Karşı Açılan Davada Verilen Karar 446
E. İkamet zorunluluğu ve bildirim yükümlülüğü 447
1. Uluslararası Koruma Başvuru Sahiplerine İlişkin İkamet İli Belirlenmesine Yönelik Ortaya Çıkan Yargısal Uyuşmazlıklar 447
a. Uluslararası Koruma Başvuru Sahibinin Başvuru Aşamasında İkamet Edeceği İlin Resen Belirlenmesine İlişkin İşlemin İptali İstemiyle Açılan Davalara İlişkin Verilen Kararlar 447
b. İkamet İli Değişikliği Taleplerinin Reddi İşlemlerine Karşı Açılan Davada Yetkili İdareye Yönelik Değerlendirme İçeren Karar 449
c. İkamet İli Değişikliği Taleplerinin Reddi İşlemlerine Karşı Açılan Davalara İlişkin Kararlar 450
F. İkamet İli Dışına Çıkış İzni Talebi ve İkamet İlini Terk 452
G. Başvurunun Geri Çekilmesi ve Geri Çekilmiş Sayılması 453
1. Uluslararası Koruma Başvurusunun Geri Çekilmiş Sayılmasına İlişkin İşlemlere Yönelik Ortaya Çıkan Yargısal Uyuşmazlıklar 453
a. Uluslararası Koruma Başvurusunun Geri Çekildiğinin Yazılı Olarak Beyan Edilmesi Sebebiyle Başvurunun Geri Çekilmiş Sayılması İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 453
b. Mazeretsiz Olarak; Bildirim Yükümlülüğünü Üç Defa Üst Üste Yerine Getirmeme Sebebiyle Başvurunun Geri Çekilmiş Sayılması İşlemlerine İlişkin Kararlar 454
aa. Bildirim Yükümlülüğünün Aile Üyelerine Tebliğ Edilmesi Halinin Değerlendirildiği Karar 454
bb. Bildirim Yükümlülüğünün Tercüman Eşliğinde Tebliğ Edilmemesi Halinin Değerlendirildiği Kararlar 456
cc. Bildirim Yükümlülüğünü Yerine Getirmemede Mazeret Değerlendirmelerini İçeren Karar Örnekleri 458
aaa. Gözaltında Olma Hali Sebebiyle Bildirimde Bulunulamadığı İddiasının Değerlendirildiği Karar 458
bbb. Hamilelik Hali Sebebiyle Bildirimde Bulunulamadığı İddiasının Değerlendirildiği Karar 459
ccc. Aile Yakınının Hastalığı Sebebiyle Ülkesine Dönmesinden Dolayı Bildirimde Bulunulamadığı İddiasının Değerlendirildiği Karar 460
ddd. Hamile Olan Yakınına Yardıma Gitme Sebebiyle Bildirimde Bulunulamadığı İddiasının Değerlendirildiği Karar 460
eee. Kaza Geçirmesi Sebebiyle Bildirimde Bulunulamadığı İddiasının Değerlendirildiği Karar 461
c. Mazeretsiz Olarak Belirlenen İkamet Yerine Gitmeme Sebebiyle Başvurunun Geri Çekilmiş Sayılması İşlemlerine Karşı Açılan Davalara İlişkin Kararlar 461
aa. Sevk Edinilen İkamet İline Gitme Yükümlülüğünün Eşe Tebliğ Edilmesi Halinin Değerlendirildiği Kararlar 461
bb. Ekonomik Sebeplerden Dolayı İkamet İline Gidilemediği İddiasının Değerlendirildiği Karar 463
d. Mazeretsiz Olarak İkamet İlinin İzinsiz Terk Edilmesi Sebebiyle Başvurunun Geri Çekilmiş Sayılması İşlemlerinin Değerlendirildiği Kararlar 464
aa. İkamet İlinde Bulunmaya İlişkin Yükümlülüğün Aile Üyelerine Tebliğinin Değerlendirildiği Kararlar 464
bb. İkamet İlinin İzinsiz Terk Edilmesine Yönelik İleri Sürülen Mazeret Değerlendirmelerini İçeren Karar Örnekleri 465
aaa. Gezmek Amacıyla İkamet Yeri Terk Edilmesi Halinin Değerlendirildiği Karar 465
bbb. İkamet Yerine Gitmemede İş Yoğunluğu Sebebinin Değerlendirildiği Karar 466
ccc. İkamet İlini Akrabasının Hastalığı Sebebiyle İzinsiz Terk Ettiği İddiasının Değerlendirildiği Karar 466
ddd. İkamet İlini Pasaport Almak Amacıyla İzinsiz Terk Ettiği İddiasının Değerlendirildiği Karar 467
eee. Yasa Dışı Bir Şekilde Ülkeden Çıkış Yapmak İsterken Yakalanan Yabancılar Yönünden Değerlendirme İçeren Karar 468
fff. İkamet İlini Hastalık Mazereti Sebebiyle İzinsiz Terk Ettiği İddiasının Değerlendirildiği Karar 469
ggg. İkamet İlini Günübirlik İzinsiz Terk Ettiği İddiasının Değerlendirildiği Karar 469
hhh. Yol İzin Süresi Bittikten Sonra İkamet İline Dönmeme Halinin Değerlendirildiği Karar 470
ııı. Uluslararası Koruma Başvurusunun Değerlendirilmesi İçin Yapılacak Mülakata Davet İçin Çıkarılan Tebligatın İade Gelmesi Halinin Değerlendirildiği Karar 471
e. İkamet Adresinin İzinsiz Terk Edilmesi Sebebiyle Başvurunun Geri Çekilmiş Sayılması Yolunda Tesis Edilen İşlemlere Karşı Açılan Davalarda Verilen Kararlar 471
f. Uluslararası Koruma Başvuru Sahibi Kimlik Belgesinin Yenilenmemesi Sebebiyle Başvurunun Geri Çekilmiş Sayılması Yolunda Tesis Edilen İşlemlere Karşı Açılan Davalara İlişkin Kararlar 473
H. Kabul Edilemez Başvuru 475
1. Kabul Edilemez Başvuru İşlemine Karşı Başvuru Yolu 476
a. Uluslararası Koruma Başvurusunun Kabul Edilemez Başvuru Olduğuna İlişkin İşlemlerden Kaynaklanan Uyuşmazlıklar 476
aa. Kabul Edilemez Başvuru Sayılma İşlemlerine Karşı Açılan Davalarda Mahkeme Kararlarının Kesin Olduğuna İlişkin Değerlendirme İçeren Karar 476
bb. Esasa İlişkin Örnek Kararlar 477
aaa. Farklı Bir Gerekçe Öne Sürmeksizin Aynı Başvuruyu Yenileme Sebebiyle Tesis Edilen Kabul Edilemez Başvuru Sayılma İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 477
bbb. Muvafakat Verdikten Sonra Ayrıca Uluslararası Koruma Başvurusu Yapılması Sebebiyle Tesis Edilen Kabul Edilemez Başvuru Sayılma İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 478
ccc. Güvenli Üçüncü Ülkeden Gelme Sebebiyle Tesis Edilen Kabul Edilemez Başvuru Sayılma İşlemine Karşı Açılan Davalara İlişkin Kararlar 479
I. Mülakat 481
1. Uluslararası Korumada Mülakat Hususuna Yönelik Ortaya Çıkan Yargısal Uyuşmazlıklar 483
a. Avukatın Mülakata Katılma Talebi Kabul Edilmeyip Uluslararası Koruma Başvurusunun Reddi Üzerine Açılan Davaya İlişkin Karar 483
b. Mülakat Sonrası Mülakat Raporu Hazırlanmamasının İşleminin Hukukiliğine Etkisinin Değerlendirildiği Karar 484
c. Mülakatı Yapan Kişi İle Mülakat Raporunu Hazırlayan Görevlinin Farklı Olması Halinin İşlemin Hukukiliğine Etkisinin Değerlendirildiği Kararlar 484
d. Aile Üyeleri Adına Yapılan Başvuruda Tek Bir Aile Üyesi İle Yapılan Mülakat Üzerine Karar Verilmesi Halinin Değerlendirildiği Kararlar 486
aa. Başvuru Sahibinin Eşiyle Ayrı Mülakat Yapılıp Yapılmayacağı Hususunun Değerlendirildiği Kararlar 486
bb. Mülakat Esnasında Ergin Olan Aile Üyesiyle Ayrı Mülakat Yapılıp Yapılmayacağı Hususunun Değerlendirildiği Karar 488
e. Mülakattaki Yükümlülükleri Yerine Getirmeme Sebebiyle Başvurunun Geri Çekilmiş Sayılması İşlemine Karşı Açılan Davaya Yönelik Karar 489
f. Mülakata 3 Defa Üst Üste Mazeretsiz Gelmeme Sebebiyle Başvurunun Geri Çekilmiş Sayılması İşlemine Karşı Açılan Davaya Yönelik Karar 490
İ. Karar 491
1. Uluslararası Koruma Başvurusunun Genel Usulle Değerlendirilip Reddedilmesi İşlemlerine Karşı Başvuru Yolu 491
a. İdari İtiraz Yolu 491
b. Yargı Yolu 493
2. Uluslararası Koruma Başvurusunun Reddi İşlemlerine İlişkin Usuli Konulara Yönelik Yargısal Karar Örnekleri 493
a. Uluslararası Koruma Başvurusunun Reddi İşlemine Karşı Öngörülen İtiraz Yolunun Zorunlu Bir İdari Başvuru Yolu Olup Olmadığının Değerlendirildiği Karar 493
b. Uluslararası Koruma Başvurusunun Reddi/Geri Çekilmiş Sayılması İşlemlerine Karşı Açılan Davada Dava Açma Süresinin Değerlendirildiği Karar 494
c. Uluslararası Koruma Başvurusunun Reddi/Geri Çekilmiş Sayılması İşlemleriyle Bu İşlemlere Yapılan İtirazların Reddi İşlemlerine Karşı Açılan Davalar Arasında Bağlantı Bulunup Bulunmadığının Değerlendirildiği Kararlar 495
3. Uluslararası Koruma Başvurusunun Reddi İşlemlerine Karşı Açılan Davalara İlişkin Yargısal Karar Örnekleri 496
a. Uluslararası Koruma Başvurusunun Reddi İşlemlerine Karşı Açılan Davalara İlişkin İncelemede Danıştay Tarafından Göz Önünde Bulundurulan İlkeler 496
b. Uluslararası Koruma Başvurusunun Reddi İşlemlerine Karşı Açılan Davalara İlişkin Karar Örnekleri 497
aa. Irkı, Dini, Tabiiyeti, Belli Bir Toplumsal Gruba Mensubiyeti veya Siyasi Düşünceleri Sebebiyle Zulme Uğrama İddiasıyla Yapılan Uluslararası Koruma Başvurusunun Reddi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 497
bb. Belirli Bir Toplumsal Gruba Mensubiyet ve Irk Sebebiyle Yapılan Uluslararası Koruma Başvurusunun Reddi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 498
cc. Din Değiştirme Sebebiyle Zulme Uğrama İddiasıyla Yapılan Uluslararası Koruma Başvurusunun Reddi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 499
dd. Menşe Ülkesinde Hakkında Suçlama Olması ve Toplumsal Olaylara Katılım Sebebiyle Yapılan Uluslararası Koruma Başvurusunun Reddi İşlemine İlişkin Karar 505
ee. Siyasi Sebeplerle Zulme Uğrama İddiasıyla Yapılan Uluslararası Koruma Başvurusunun Reddi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Kararlar 506
ff. Ekonomik Sebepli Başvuruların Değerlendirildiği Kararlar 507
gg. İdarece Başvuruya İlişkin Eksik İnceleme Yapıldığı Değerlendirmesini İçeren Karar 508
hh. Uluslararası Koruma Başvurusunda Sağlık Sorununa İlişkin İddiaya İlişkin Değerlendirme İçeren Karar 509
ıı. Ülkesindeki Aile Üyeleriyle Miras Paylaşımında Sorun Yaşama İddiasıyla Yapılan Uluslararası Koruma Başvurusunun Reddi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 509
ii. Mezhep Farklılığı Sebebiyle Zulme Uğrama İddiasıyla Yapılan Uluslararası Koruma Başvurusunun Reddi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 510
jj. Ülke Genelinde Silahlı Çatışma Hali Bulunduğu İddiasıyla Yapılan Uluslararası Koruma Başvurusunun Reddi İşlemlerine Karşı Açılan Davalara İlişkin Karar 511
kk. Davacının Somut Bilgi ve Belge Sunmaması Haline İlişkin Değerlendirme İçeren Karar 512
ll. Cinsel Yönelimden Kaynaklı Aile İçi Şiddete Maruz Kalma İddiasıyla Yapılan Uluslararası Koruma Başvurusunun Reddi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 513
c. Uluslararası Koruma Başvurusunun Reddi İşlemine Karşı Açılan Davalarda Yargılama Aşamasında Belge Sunulması Halinin İşlemin Hukukiliğine Etkisinin Değerlendirildiği Kararlar 514
J. Uluslararası Koruma Statüsü Sahibi Kimlik Belgesi 516
K. Uluslararası Korumadan Hariçte Bırakma 516
1. Uluslararası Korumadan Hariçte Bırakma Yolunda Tesis Edilen İşlemlere Karşı Açılan Davalara İlişkin Yargısal Kararlar 516
a. Uluslararası Korumadan Hariçte Bırakma İşleminde Dava Açma Süresinin Değerlendirildiği Karar 516
b. YUKK Md.64/1–B Uyarınca Tesis Edilen Hariçte Bırakma İşlemlerine Karşı Açılan Davalarda Verilen Karar 517
c. YUKK Md.64/1–C Uyarınca Tesis Edilen Hariçte Bırakma İşlemlerine Karşı Açılan Davalarda Verilen Karar 517
L. Uluslararası Koruma Statüsünün Sona Ermesi 518
1. Uluslararası Koruma Statüsünün Sona Erdirilmesi İşlemine Karşı Açılan Davalara İlişkin Yargısal Karar 519
a. Şartlı Mülteci Statüsü Verilen Yabancı Hakkında Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Sebebiyle Statüsünün Sona Erdirilmesi Yolunda Tesis Edilen İşleme Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 519
M. Uluslararası Koruma Statüsünün İptali 520
1. Uluslararası Koruma Statüsünün İptal Edilmesi İşlemine Karşı Açılan Davalara İlişkin Yargısal Karar 521
a. YUKK Md.86/1–A Uyarınca Statü İptali Yolunda Tesis Edilen İşleme Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 521
N. Hızlandırılmış Değerlendirme 522
1. Uluslararası Koruma Başvurularının Hızlandırılmış Değerlendirme Usulü Uyarınca Değerlendirilip Olumsuz Sonuçlandırılması İşlemlerine Karşı Açılan Davalara İlişkin Yargısal Kararlar 523
a. Hızlandırılmış Değerlendirme Usulü Uyarınca Uluslararası Koruma Başvurusunun Reddi İşlemine Karşı Açılan Davada Dava Açma Süresinin Değerlendirildiği Karar 523
b. Hızlandırılmış Değerlendirme Usulüne Göre Verilen Uluslararası Koruma Başvurusunun Reddi İşlemlerine Karşı Açılan Davalara İlişkin Kararların Kesin Olup Olmadığı Hususunun Değerlendirildiği Kararlar 524
c. Hızlandırılmış Değerlendirme Usulünün Genelge Yoluyla Genişletilemeyeceği Yönünde Değerlendirme İçeren Karar 525
d. Hızlandırılmış Değerlendirme Usulü Uygulanarak Başvurunun Reddi İşleminde Hızlandırılmış Değerlendirme Usulünün Uygulanıp Uygulanmayacağının Değerlendirildiği Karar 526
III. ULUSLARARASI KORUMA BAŞVURU SAHİBİ VE ULUSLARARASI KORUMA SAHİPLERİNİN HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ 526
A. Haklar 526
1. Genel İlkeler 526
2. Eğitim ve Öğrenim Hakkı 527
3. Sosyal Yardım ve Hizmetlere Erişim 527
4. Sağlık Hakkı 527
5. Çalışma Hakkı 528
6. Harçlık 528
B. Yükümlülükler 529
C. Uluslararası Koruma Başvuru Sahibi ve Uluslararası Koruma Sahiplerinin Hak ve Yükümlülükleriyle İlgili Tesis Edilen İşlemlere Karşı Açılan Davalara İlişkin Karar Örnekleri 529
1. Uluslararası Koruma Başvurusunun Reddi Üzerine Genel Sağlık Sigortası Kapsamından Çıkarılma İşleminin İptali İstemiyle Açılan Davaya İlişkin Karar 529
2. Uluslararası Koruma Başvurusunun Reddi Üzerine Genel Sağlık Sigortası Kapsamına Alınma Talebiyle Yapılan Başvurunun Reddi İşleminin İptali İstemiyle Açılan Davaya İlişkin Karar 531
3. Uluslararası Koruma Başvurusunun Geri Çekilmiş Sayılması Üzerine Genel Sağlık Sigortası Kapsamına Alınma Talebiyle Yapılan Başvurunun Reddi İşleminin İptali İstemiyle Açılan Davaya İlişkin Karar 532
Yedinci Bölüm
GEÇİCİ KORUMA
I. GEÇİCİ KORUMA KARARI 533
II. GEÇİCİ KORUMA SAĞLANACAK YABANCILAR 534
III. GEÇİCİ KORUMA KAPSAMINA ALINMAYACAK YABANCILAR 534
IV. GEÇİCİ KORUMA KAPSAMINDAKİ YABANCILARA YÖNELİK İŞLEMLER 535
A. Ülkeye Girişleri 535
B. Güvenlik Kontrolleri 536
C. Sevk işlemleri 536
D. Bilgilendirme 536
E. Kayıt 536
F. Kimlik Belgesi 537
G. İkamet yeri 538
V. GEÇİCİ KORUMA ALTINDAKİLERE SAĞLANAN HİZMETLER 538
VI. GEÇİCİ KORUMA ALTINDAKİLERİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 539
A. Yükümlülüklere Uyulmaması Hali 540
VII. GEÇİCİ KORUMANIN SONA ERMESİ 540
A. Genel Olarak Sona Erme 540
B. Geçici Korumanın Bireysel Olarak Sona Ermesi 541
C. Geçici Koruma Statüsü Sonlandırıldıktan Sonra Yabancının Geri Gelmesi 541
VIII. GEÇİCİ KORUMAYLA İLGİLİ ORTAYA ÇIKAN UYUŞMAZLIKLARA YÖNELİK KARAR ÖRNEKLERİ 541
A. Geçici Koruma Statüsünün İptali/Sonlandırılması İşlemlerine Karşı Dava Açma Süresinin Değerlendirildiği Kararlar ve Bu Konuya Yönelik Aykılığın Giderilmesine İlişkin Danıştay Kararı 541
B. Geçici Koruma Statüsü Veya Bu Statüye Bağlı Olarak Geçici Koruma Kimlik Belgesi Verilmesi Talebiyle Yapılan Başvuruların Zımnen Reddine İlişkin İşlemlerin İptali İstemiyle Açılan Davalara Yönelik Dava Açma Süresinin Belirlenmesine Yönelik Aykırılığın Giderilmesine İlişkin Danıştay Kararı 544
C. Geçici Koruma Başvurusunun Esasının Değerlendirilip Reddedilmesi İşleminden Kaynaklı Davalara İlişkin Kararlar 545
1. Geçici Koruma Talebinde Bulunan Yabancının Kitlesel Akın Döneminde Gelmediğinin Değerlendirildiği Karar 545
2. Geçici Koruma Kararına Konu Ülke Dışında Başka Bir Ülkeden Vize İle Gelme Durumunun Değerlendirildiği Karar 545
Ç. Geçici Koruma Başvurunun Bazı İllerin Kayıt ve Nakle Kapalı Olması Sebebiyle Reddedilmesi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Kararlar 546
D. Yeniden Geçici Koruma Altına Alınma İstemiyle Yapılan Başvurunun Reddi İşlemine Karşı Açılan Davalara İlişkin Kararlar 547
1. Geçici koruma başvurusunun bizzat yapılmaması sebebiyle reddi işlemine karşı açılan davaya ilişkin karar 547
2. Yeniden Geçici Koruma Altına Alınma İstemiyle Göç İdaresi Başkanlığına Yapılan Başvurunun Reddi İşleme Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 548
3. Yeniden Geçici Koruma Altına Alınma İstemiyle Yapılan Başvurunun Kişi Hakkında Sınır Dışı Etme Kararı Olduğu Gerekçesiyle Reddi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 549
4. Yeniden Geçici Koruma Altına Alınma İstemiyle Yapılan Başvurunun Kişinin Ekonomik Sebeplerden Dolayı Tekrar Ülkemize Geldiği Gerekçesiyle Reddi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 549
5. Yeniden Geçici Koruma Altına Alınma İstemiyle Yapılan Başvurunun Kişinin Sahte Evrak Sunduğu Gerekçesiyle Reddi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 550
6. Yeniden Geçici Koruma Altına Alınma İstemiyle Yapılan Başvurunun Kişi Hakkında Ceza Kovuşturması Olduğu Gerekçesiyle Reddi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 551
7. Yeniden Geçici Koruma Altına Alınma İstemiyle Yapılan Başvurunun Reddi İşlemine Karşı Açılan Davada Yabancının Tedavi İhtiyacı Olması İddiasının Değerlendirildiği Karar 552
8. Yeniden Geçici Koruma Altına Alınma İstemiyle Yapılan Başvurunun Reddi İşlemine Karşı Açılan Davada Yabancı Hakkında Ceza Mahkemesince Verilen Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararının Değerlendirildiği Karar 552
E. Geçici Koruma Statü İptaline İlişkin İşlemlere Karşı Açılan Davalara İlişkin Karar Örnekleri 553
1. Geçici Koruma Statü İptali İşleminin Yetki Yönünden Değerlendirildiği Karar 553
2. Yabancı Hakkında Ceza Soruşturması Bulunmasının Geçici Koruma Statüsüne Etkisinin Değerlendirildiği Karar 554
3. Yabancı Hakkında Ceza Soruşturması Sonucu Kovuşturmaya Yer Olmadığına Karar Verilmesinin Geçici Koruma Statüsüne Etkisinin Değerlendirildiği Kararlar 554
4. Yabancı Hakkındaki Ceza Kovuşturması Bulunmasının Geçici Koruma Statüsüne Etkisinin Değerlendirildiği Karar 555
5. Yabancı Hakkındaki Ceza Davasının Uzlaşma Sonucu Düşmesine Karar Verilmesinin Geçici Koruma Statüsüne Etkisinin Değerlendirildiği Karar 556
6. Yabancı Hakkındaki Ceza Davasının Şikayet Eden Kişinin Şikayetinden Vazgeçmesi Sebebiyle Düşmesine Karar Verilmesinin Geçici Koruma Statüsüne Etkisinin Değerlendirildiği Karar 556
7. Yabancı Hakkındaki Ceza Kovuşturması Sonucu Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılmasına Karar Verilmesinin Geçici Koruma Statüsüne Etkisinin Değerlendirildiği Karar 557
8. Yabancı Hakkındaki Taksirle Yaralama Suçundan Ceza Verilmesi Halinin Geçici Koruma Statüsüne Etkisinin Değerlendirildiği Karar 558
9. Yabancı Hakkındaki Ceza Kovuşturması Sonucu Beraat Kararı Verilmesinin Geçici Koruma Statüsüne Etkisinin Değerlendirildiği Karar 558
10. Yabancı Hakkındaki Ceza Kovuşturması Sonucu Mahkumiyetine Hükmedilmesi Halinin Geçici Koruma Statüsüne Etkisinin Değerlendirildiği Karar 559
11. Yabancı Hakkında Sınır Dışı Etme Kararı Bulunmasının Geçici Koruma Statüsüne Etkisinin Değerlendirildiği Karar 560
12. Yabancının Yasa Dışı Olarak Ülkeyi Terk Etmek İsterken Yakalanması Halinin Geçici Koruma Statüsüne Etkisinin Değerlendirildiği Karar 560
13. Yabancı Hakkında Tahdit Kaydı Bulunmasının Geçici Koruma Statüsüne Etkisinin Değerlendirildiği Kararlar 561
F. Gönüllü Olarak Ülkesine Dönme Sebebiyle Geçici Koruma Kimlik Belgesi İptali İşlemine İlişkin Açılan Davaya İlişkin Karar 563
G. Bildirim Yükümlülüğünün Yerine Getirilmemesi Sebebiyle Geçici Koruma Statüsünün İptali Yolunda Tesis Edilen İşlemlere Karşı Açılan Davalara İlişkin Karar Örnekleri 563
1. Yükümlülüklerin Yerine Getirilmediği Hususunun Sabit Olması Halinin Değerlendirildiği Karar 563
2. Yükümlülüklerin Usulüne Uygun Tebliğ Edilmemesi Halinin Değerlendirildiği Karar 564
H. İkamet İlinin İzinsiz Değiştirilmesi Sebebiyle Geçici Koruma Statüsünün İptali Yolunda Tesis Edilen İşlemlere İlişkin Karar Örnekleri 565
I. Geçici Koruma Statüsündeki Yabancıların Aile Birleşimi Talebinin Reddi İşlemlerinden Kaynaklanan Davalara İlişkin Kararlar 566
İ. Geçici Koruma Statüsündeki Yabancının Aile İkamet İzni Başvurusunun Reddi İşlemine Karşı Açılan Davaya İlişkin Karar 568
J. Geçici Koruma Kimlik Belgelerine Yönelik Düzeltme Taleplerinin Reddi İşlemlerinden Kaynaklanan Davalara İlişkin Karar Örnekleri 568
1. Görevli Yargı Yerinin Belirlenmesi Konusunda Ortaya Çıkan Uyuşmazlıklar 568
a. Uyuşmazlık Mahkemesi Yaklaşımı 568
b. Danıştay Yaklaşımı 569
2. Esasa İlişkin Olarak Verilen Kararlar 569
a. Geçici Koruma Kimlik Belgesinin Düzeltilmesi İstemiyle Yapılan Başvurunun Bizzat Yapılmaması Halinin Değerlendirildiği Karar 569
b. Geçici Koruma Kimlik Belgesinin Düzeltilmesi İstemiyle Yapılan Başvurunun Reddi İşlemine Karşı Açılan Davalarda Uyuşmazlığın Esasının Değerlendirildiği Kararlar 570
Kaynakça 575
Kavram Dizini 577