Vergi Yargılama Hukuku (9786253778101)

BEŞİNCİ BASKININ ÖNSÖZÜ 7 BİRİNCİ BASKININ ÖNSÖZÜ 9 İÇİNDEKİLER 11
KISALTMALAR 29
GİRİŞ 31
BİRİNCİ BÖLÜM İDARİ TASARRUFLAR VE İDARENİN DENETİMİ
I. İDARİ TASARRUFLAR 37
1. Maddi bakımdan hukuki tasarruflar 37
A. Bireysel işlemler 38
a. Şart işlem 38
b. Sübjektif (öznel) işlem 38
B. Genel düzenleyici işlem 39
C. Bireysel işlem ile düzenleyici işlemlerin farkı 39
D. İdari uyuşmazlıklar ve niteliği 40
2. Şekli bakımdan idari tasarruflar 43
II. İDARENİN DENETİMİ 43
1. İç denetim 43
2. Dış denetim 44
A. Yasama denetimi 45
a. Dilekçe hakkı 45
b. Bilgi edinme 46
c. Kamu Denetçisine Başvurma 48 ca. Başvuru usulü ve işleme konulmayacak başvurular 50 cb. İdari başvuru yollarının tükenmesi koşulu 51 cc. Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvuru süresi 51 cd. Bilgi ve belge istenmesi, bilirkişi görevlendirilmesi ve tanık dinlenmesi 52 ce. İnceleme ve araştırma süresi ile dava açma süresinin yeniden işlemeye başlaması 53 cf. Başdenetçi veya denetçiler hakkında ceza soruşturması ve kovuşturması usulü 53
B. Sayıştay denetimi 54
a. Sayıştay denetiminin kapsamı 54
b. Sayıştay denetiminin niteliği ve amacı 54
C. Devlet Denetleme Kurulu denetimi 55
a. Devlet Denetleme Kurulunun yapısı 56
b. Devlet Denetleme Kurulunun kuruluş amacı ve görev alanı 57
D. Vesayet denetimi 57
a. İdari vesayetin özellikleri 58
b. İdari vesayet ile hiyerarşik denetim arasındaki farklar 58
E. İdarenin politik, mali, sendika ve medya denetimi 60
III. İDARENİN İŞLEM VE EYLEMLERİNİN YARGI DENETİMİ 60
1. Yargı denetiminin Anayasal temeli 60
A. İdarenin her türlü işlem ve eylemlerine karşı yargı yolu açıktır 62
a. İdari işlem ve idari eylem kavramları 63
b. İdari işlem ve idari eylem arasındaki farklar 63
c. İdari işlemin yargı denetimine tabi olma koşulları 64
B. Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinde tahkim 65
C. Yargı denetiminin sınırları 67
D. İdarenin takdir yetkisi 68
E. Yürütmenin durdurulması 70
2. Yargı denetiminin özellikleri 70
A. Yargı denetimi idari işlem ve eylemlerin yapılmasından sonra yapılır 70
B. Yargı denetimi hakimler tarafından yapılır 71
C. Hâkim/mahkeme açılan davayı sonuçlandırmak zorundadır 72
D. Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır 73
E. Yargı kararları bağlayıcıdır / geciktirilemez 73
3. Yargı denetiminde dikkate alınacak anayasal ilkeler 73
A. Devlet yapısına ilişkin ilkeler 74
a. Devletin temel amaç ve görevleri 74
b. Egemenlik 74
c. Türk vatandaşlığı 74
d. Yasama, yürütme ve yargı yetkisi 74
e. Devletin iktisadî ve sosyal ödevlerinin sınırları 75
B. Kişi hak ve hürriyetlerine ilişkin ilkeler 75
a. Temel hak ve hürriyetlerin korunması 75
b. Temel hak ve hürriyetlerin niteliği 76
c. Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması 76
d. Temel hak ve hürriyetlerin kötüye kullanılamaması 77
e. Temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması 78
f. Yerleşme ve seyahat hürriyeti 78
g. Mülkiyet hakkı 79
h. Hak arama hürriyeti 80
C. Yargılamaya ilişkin ilkeler 81
a. Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü 81
b. Kanun önünde eşitlik 81
c. Kanunî hâkim güvencesi 82
d. Hâkimlik ve savcılık teminatı 83
e. Duruşmaların açık ve kararların gerekçeli olması 83
f. Mahkemelerin kuruluşu ve bağımsızlığı 83
g. Suç ve cezalara ilişkin esaslar 84
D. İdareye ilişkin ilkeler 85
a. İdarenin bütünlüğü ve kamu tüzelkişiliği 85
b. Merkezi idare 86
c. Mahalli idareler 87
d. Yürütme organının düzenleme yapma yetkisi /Kararname–Karar ve Yönetmelikler 87
e. Vergi alma hakkı /Vergi ödevi 88
f. İdarenin rücu hakkı 89
İKİNCİ BÖLÜM YARGI ÖRGÜTÜ
I. CUMHURİYET ÖNCESİ VE OSMANLIDA YARGI ÖRGÜTÜ 91
1. Cumhuriyet öncesi yargı sistemi 91
2. Osmanlı Devleti'nde “Kadı”’lık sistemi 92 3. 17.Yüzyılda Osmanlı’da halkın vergiye dair şikayet ve tepkileri 94
II. CUMHURİYET SONRASI TÜRKİYE’DE YARGI ÖRGÜTÜ 99
1. Anayasa yargısı 99 A. Anayasa Mahkemesi’nin görev ve yetkileri 99 B. Anayasa Mahkemesi kararları 100
2. Adli yargı 101
3. İdari yargı 101
4. Uyuşmazlık yargısı 102
5. Seçim yargısı 102
6. Hesap yargısı 102
III. TÜRK İDARİ YARGI SİSTEMİNİN KURULUŞU 103
1. Şura–yı Devlet ve kuruluşunda temel etkenler 103
2. Şura–yı Devlet’in görevleri 105 3. 1980 Tutuk adalet dönemi 106
4. Mevcut idari yargı mevzuatının yürürlüğe girmesi 107
5. İdare ve idari yargı 107
A. İdari yargı sistemleri 107
a. Yargı birliği / Adli yargı sistemi 108
b. İdari rejim 108
c. Kuruluş yönünden farklılıklar 109
d. Danıştay biçiminde örgütlenme 109
B. İdari yargı, mali yargı ve vergi yargısı 109
IV. TÜRKİYE’DE VERGİ YARGISI 111 1. 1982 Öncesi vergi yargısı 112 2. 1982 Sonrası vergi yargısı 115
3. Vergi mahkemelerinin kuruluşu 115
4. Bölge idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin yapısı 116
5. Vergi mahkemelerinin görevleri 116
6. Tek hâkimle çözümlenecek davalar 116
7. Bölge idare mahkemelerinin görevleri 117
8. Tek hakimle bakılacak davalarda parasal sınırın güncellenmesi 118
9. 1982 sonrası idari yargıda yapılan diğer değişiklikler 118
V. DANIŞTAY 121
1. Danıştay’ın yapısı 121
A. Danıştay meslek mensupları ve Anayasal teminat 121
B. Karar organları 121
C. Genel sekreterlik 122
D. Danıştay üyelerinin nitelikleri 122
E. Daire ve kurullar 123
a. Daireler 123
b. Başkan ve üyelerin dairelere ayrılmaları 123
c. Danıştay genel kurulu 124
d. İdari işler kurulu 124
e. Başkanlar Kurulu ve görevleri 124
f. Başkanlık Kurulu ve görevleri 125
2. Danıştay'ın görevleri 126
A. İlk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülecek davalar 127
B. Temyiz yoluyla Danıştay'da görülecek davalar 129
3. Dava dairelerinin görevleri 129
A. Üçüncü Dairenin görevleri 131
B. Yedinci Dairenin görevleri 131
C. Dokuzuncu Dairenin görevleri 131
D. Kamu alacaklarına ilişkin davalar 132
E. Yeni vergilerle ilgili uyuşmazlıkların çözümü 132
4. Vergi dava daireleri kurulu ve görevleri 133
5. İçtihatları Birleştirme Kurulu 134
A. İçtihatları birleştirme kurulunun görevleri 134
B. İçtihatların birleştirilmesini istemeye yetkili olanlar 134
6. Danıştay genel kurulunun görevleri 135
7. Danıştay Başsavcısı ve Danıştay savcılarının görevleri 135
8. Tetkik hakimlerinin görevleri 136
9. Başka iş ve görev kabul etme 136
VI. ÇALIŞMAYA ARA VERME VE ADLİ TATİL 136
1. Danıştay’da çalışmaya ara verme 137
A. Danıştay’da nöbetçi dairenin göreceği işler 137
B. Çalışmaya ara verme hükümleri 137
C. Nöbetçi mahkemenin görevleri 138
2. Adli tatil 138 A. Adli tatilde görülecek dava ve işler (HMK m.103) 138 B. Adli tatilin sürelere etkisi 139
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM VERGİ YARGISINDA TEMEL İLKELER VE YORUM
I. VERGİ YARGISINDA TEMEL İLKELER 141
1. Yazılı yargılama ilkesi 143
A. Sözlü yargılama usulü 143
B. Yazılı yargılama usulü 143
C. Karma yargılama usulü 144
D. Türk idari yargı hukukunda yazılı yargılama usulü 144
2. Re’sen araştırma ilkesi 148
3. Heyet halinde yargılama (toplu yargılama) ilkesi 157
4. Delil serbestisi ilkesi 159
II. VERGİ HUKUKUNDA YORUM 160
1. Vergi hukukunda ve vergi yargısında yasa hükümlerinin yorumu 162
A. Yorum kavramı 162
B. Hukuki açıdan yorumun anlamı 163
C. Yorumun vergilendirme açısından önemi 164
D. Vergilendirme işlemlerinde yorum çeşitleri ve yorum yöntemleri 166
a. Vergilendirme işlemlerinde yorum çeşitleri 166 aa. İdari Yorum 166 ab. Yargısal Yorum 167
b. Vergilendirme işlemlerinde ve vergi yargılamasında uygulanacak yorum yöntemleri 168 ba. Deyimsel (lafzi) yorum yöntemi 168 bb. Amaçsal (gai) yorum yöntemi 170 bc. Sistematik yorum yöntemi 171 bd. Tarihsel (sübjektif) yorum yöntemi 171
c. Vergilendirme işlemlerinde ve vergi yargısında yorumun özellikleri 172
2. Vergi hukukunda yorum kuralları 174
A. Vergilemenin yasallığı ilkesi 174
a. Tipleştirme ve tipiklik kavramı ve vergi yasaları açısından önemi 176
b. Tipleştirme ve tipiklik kavramının vergi yasaları açısından uygulanmasındaki zorluklar 178
B. Kıyas yasağı 180
a. Kıyasın hukuki tanımı 180
b. Vergi hukukunda kıyas 180
C. Vergi idaresinin takdir yetkisi 182
D. Yargıcın hukuk inşa etmemesi ilkesi /Yasa boşluğu 183
a. Yasa boşluğu 183
b. Vergi hukukunda yasa boşluklarının doldurulması (yargıcın hukuk inşa etmemesi ilkesi) 185
E. Aksi ile ispat (yorumda mantık kuralı) 186
F. Evleviyet (yorumda mantık kuralı) 187
G. Ekonomik yaklaşım ilkesi 189
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM VERGİ UYUŞMAZLIKLARI VE İDARİ ÇÖZÜM YOLLARI
I. VERGİ HATALARI VE DÜZELTME 191
1. Vergi hatası 191
A. Hesap hataları 192
a. Matrah hataları 192
b. Vergi miktarında hatalar 194
c. Verginin mükerrer olması 194
B. Vergilendirme hataları 195
a. Mükellefin şahsında hata 195
b. Mükellefiyette hata 196
c. Mevzuda hata 196
d. Vergilendirme veya muafiyet döneminde hata 197
C. Vergi hataları ve düzeltmede özellikli durumlar 197
a. Damga Vergisinde düzeltme 198
b. Vergiyi doğuran olayın geçersizliği ve düzeltme 198
c. Ödeme emri hataları ve düzeltme 199
d. Şikayet yolu ile müracaat 200
D. Vergi hatalarının ortaya çıkarılması ve düzeltilmesi 200
E. Düzeltmenin kapsamı ve düzeltme zamanaşımı 202
II. CEZALARDA İNDİRİM 203
1. Cezalarda indirim uygulamasından yararlanma şartları 204
2. Cezalarda indirim oranları 204
III. PİŞMANLIK VE ISLAH 206
1. Pişmanlık ve ıslah müessesesinin gelişim süreci 206
2. Pişmanlık ve ıslah hükümlerinden yararlanma koşulları 211
3. Pişmanlık ve ıslah açısından özellikli durumlar 213
A. Pişmanlık hükümlerine göre verilen beyanname içeriği dava konusu yapılamaz 213
B. Pişmanlık kapsamında ihtirazi kayıtla beyanda bulunulamaz 214
C. Vergi incelemesine başlanmış olması halinde pişmanlık hükümlerinden yararlanılamaz 215
D. 2008 yılında yürürlüğe giren değişiklik 215
E. Emlak vergisi ve pişmanlık hükümleri 216
IV. İZAHA DAVET 217
1. İzaha davet hükümlerinden yararlanabilme koşulları 218
2. Ön tespit 221
A. Ön Tespit ve İzah Değerlendirme Komisyonu 221
a. Gelir İdaresi Başkanlığı bünyesinde kurulan ön tespit ve izah değerlendirme komisyonu 221
b. Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı bünyesinde kurulan ön tespit ve izah değerlendirme komisyonu 222
B. Ön Tespit ve İzah Değerlendirme Komisyonun görev ve yetkileri 222
3. İzaha davetin kapsamı 222
4. İzaha davet yazısı 223
5. İzahın değerlendirilmesi 224
A. İzahın değerlendirilmesi sonucu vergi ziyaına neden olunmadığının tespit edilmesi üzerine yapılacak işlemler 224
B. İzahın değerlendirilmesi sonucu vergi ziyaına neden olunduğunun tespit edilmesi üzerine yapılacak işlemler 225
6. Mükellefin izahta bulunmadığı durumda yapılacak işlemler 225
7. Sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanılmasına ilişkin yapılan ön tespitler 226
A. SMİYB toplam tutarının ilgili haddi aşmaması 226
B. Mal ve hizmet alışlarının %5’inin aşılmaması 227
C. İlgili had ile mal ve hizmet alışlarının %5’inin aşılması 227
D. Ön tespitlere ilişkin tutarların birlikte değerlendirilmesi 228
E. Ön tespit şartlarının her yıl için ayrı ayrı değerlendirilmesi 228
8. KDV mükellefleri açısından toplam mal ve hizmet alışlarının belirlenmesi 229
A. KDV mükellefiyeti bulunmayanlarda toplam mal ve hizmet alışlarının belirlenmesi 229
B. Toplam mal ve hizmet alışları ya da SMİYB toplam tutarının net olarak tespit edilememesi 229
9. SMİYB ön tespit yazısı 230
10. SMİYB ön tespit yazısının tebliği üzerine beyanname verilmesi ve ödemede bulunulması halinde yapılacak işlemler 231
A. İndirimli ceza koşullarını taşımayanların vereceği beyanname açısından ceza uygulaması 231
B. 30 gün içinde ödeme yapılmaması 231
11. Uzlaşma başvurusu 231
12. İzahın yapıldığı tarihin belirlenmesi 232
V. UZLAŞMA 232
1. Tarhiyat sonrası uzlaşma 232
A. Tarhiyat sonrası uzlaşmanın konusu ve kapsamı 233
a. Tarhiyat sonrası uzlaşma kapsamındaki ceza ve tarhiyatlar 233
b. Tarhiyat sonrası uzlaşma kapsamına girmeyen ceza ve tarhiyatlar 234
c. Tarhiyat sonrası uzlaşma hükümlerinden yararlanma koşulları 236
B. Tarhiyat sonrası uzlaşma komisyonları 237
C. Tarhiyat sonrası uzlaşma talebi 238
D. Tarhiyat sonrası uzlaşma talebinin incelenmesi ve görüşmelerinin yapılması 239
E. Tarhiyat sonrası uzlaşma gününün ertelenmesi 241
F. Tarhiyat sonrası uzlaşma ve vergi mahkemelerinde dava açma 241
G. Tarhiyat sonrası uzlaşma ve cezalarda indirme 244
2. Tarhiyat öncesi uzlaşma 245
A. Tarhiyat öncesi uzlaşma kapsamındaki ceza ve tarhiyatlar 245
B. Tarhiyat öncesi uzlaşma kapsamına girmeyen ceza ve tarhiyatlar 245
C. Tarhiyat öncesi uzlaşma komisyonları 247
a. Vergi müfettişlerince yapılacak vergi incelemelerinde komisyonların oluşumu 247
b. İncelemeye yetkili diğer memurlarca yapılacak vergi incelemelerinde komisyonların oluşumu 248
c. Tarhiyat öncesi bölgesel uzlaşma komisyonlarının oluşumu 248
D. Tarhiyat öncesi uzlaşma talebi ve uzlaşma talep süresi 249
E. Tarhiyat öncesi uzlaşmaya davet ve uzlaşma davetine uyulmaması 249
F. Tarh edilecek verginin uzlaşma komisyonuna ve mükellefe bildirilmesi 250
G. Tarhiyat öncesi uzlaşma komisyonunun toplanması 250
H. Tarhiyat öncesi uzlaşma toplantısına katılabilecekler 251
I. Tarhiyat öncesi uzlaşma tutanağının düzenlenmesi 251 İ. Tarhiyat öncesi uzlaşmada ödeme zamanı 253
3. Mahalli idare gelirlerinde uzlaşma 253
A. Mahalli idare gelirlerinde uzlaşma kapsamındaki vergi ve cezalar 253
B. Mahalli İdare uzlaşma komisyonları ve uzlaşma yetkisi 253
a. Mahalli idare uzlaşma komisyonları; 254
b. Mahalli idare uzlaşma talebi 254
VI. KARŞILIKLI ANLAŞMA USULÜ VE DAVA AÇMA 255
1. Karşılıklı anlaşma usulüne başvuru 255
2. Karşılıklı anlaşma usulü ve dava açma 256
3. Karşılıklı anlaşma usulü başvurusunun sonuçlandırılması 256
4. Başvuru öncesi açılan davalar ve uzlaşma talebi 257
5. Karşılıklı anlaşma usulünde diğer hususlar 258
VII. GÜMRÜK VERGİLERİNDE İDARİ ÇÖZÜM YOLLARI VE UZLAŞMA 259
1. İtirazlar 259
2. Gümrük idari para cezasında peşin ödeme indirimi 259
3. Uzlaşma 259
A. Yasal hükümler 259
B. Gümrük vergilerinde uzlaşma 260
C. Uzlaşmanın kapsamı 261
D. Uzlaşmaya talep etme koşulları 262
E. Uzlaşmaya konu olabilecek alacaklar 262
F. Uzlaşmaya konu olamayacak alacaklar 263
G. Uzlaşma talebinde bulunabilecekler ve uzlaşma görüşmelerine katılabilecekler 263
H. Uzlaşma talebinin sonuçları / Uzlaşma tutanaklarının kesinliği 264
I. Uzlaşılan gümrük vergilerinde ödeme 265
BEŞİNCİ BÖLÜM VERGİ YARGILAMASI VE VERGİ DAVASI
I. VERGI YARGILAMA HUKUKUNUN KAMU HUKUKU İÇİNDEKİ YERİ 268
1. Özel hukuk – Kamu hukuku ayrımı 269
2. Mali hukuk 269
3. Vergi yargılama hukukunun vergi hukuku içindeki yeri 270
4. İdari yargı ve vergi yargısı 271
A. İdari davalarda genel yetkili mahkeme 272
B. Vergi uyuşmazlıklarında yetkili mahkeme 272
C. Vergi davalarında uygulanacak usul 273
5. Bağlantılı davalar 274
A. Bağlantının Danıştay tarafından incelenmesi 274
B. Bağlantının bölge idare mahkemesi tarafından incelenmesi 275
C. Bağlantının mahkemeler tarafından kabul edilmemesi 275
D. Bağlantılı davalarla ilgili diğer esaslar 275
6. İdari dava türleri 276
7. 6183 Sayılı AATUHK hükümlerine göre açılacak davalar 278
A. 6183 Sayılı AATUHK hükümlerine göre idare mahkemesinde açılacak davalar 278
B. 6183 Sayılı AATUHK hükümlerine göre adli yargıda açılacak davalar 279
a. İstihkak iddiaları ile ilgili diğer hükümler 279
b. Haczin neticeleri 279
c. Üçüncü şahıslardaki menkul malların, alacak ve hakların haczi 280
d. Sözleşmeler 281
8. İdari yargı yetkisinin sınırı 281 İDARİ YARGIDA AÇILAN DAVALAR 282
I. İPTAL DAVASI 282
1. İdari işlem 282
2. İptal davasında hukuka aykırılık iddiaları 286
A. Yetki yönünden hukuka aykırılık: 287
B. Şekil yönünden hukuka aykırılık 289
C. Sebep yönünden hukuka aykırılık 289
D. Konu yönünden hukuka aykırılık 290
E. Amaç yönünden hukuka aykırılık 290
3. İptal davasının özellikleri: 290
4. İptal davasının ön koşulları 291
A. Göreve ilişkin ön koşullar 291
B. Yetkiye ilişkin ön koşullar 292
a. İdari davalarda genel yetki 292
b. İdari yargıda özel yetki kuralları 292 ba. Kamu görevlileri ile ilgili davalarda yetki 292 bb. Taşınmaz mallara ilişkin davalarda yetki 293 bc. Taşınır mallara ilişkin davalarda yetki 293
C. İptal davasının konusuna ilişkin ön koşullar 293
a. İdari işlemin yürütülebilir olması 293
b. Kesin ve yürütülmesi zorunlu idari işlem 294
c. Vergi hukukunda idari işlemin kesinleşmesi 294
d. Tarh işleminin hukuki niteliği 296
D. Davacıya ilişkin ön koşullar 298
E. Davalıya ilişkin ön koşullar 298
F. Süreye ilişkin ön koşullar (2577/7)/ Vergi davası açma süreleri 299
5. Dava açma süresine ilişkin özel kanunlarda gösterilen süreler 301
A. Uzlaşma ve vergi mahkemesinde dava açma 301
B. İhtiyati hacze itiraz 304
C. Ödeme emrine dava açma 304
a. Borcun olmadığı iddiası 307
b. Borcun kısmen ödendiği gerekçesiyle miktarının farklı olduğu iddiası 308
c. Borcun varlığını kabul etmekle birlikte zamanaşımına uğradığı iddiası 308
d. Ödeme emrinin kanuni temsilciler adına düzenlenmesi ve zamanaşımı 309
D. Borçlu elinde haczedilen mallara karşı istihkak iddiaları 312
II. VERGİ DAVASI AÇMA SÜRELERİ 312
1. Sürenin başlama tarihi 312
2. Sürelerle ilgili genel esaslar 315
3. Üçüncü şahıs elinde haczedilen mallara karşı istihkak iddiaları 318
4. Görevli olmayan yerlere başvurma 319
5. Zayi belgesi ve dava açma süresi 324
6. Dava açma süresinin hak düşürücü niteliği 326
7. Dava açma süresini durduran haller 327
A. Üst makama başvurma 327
B. İşlemi yapan idareye itiraz başvurusu 328
C. Üst Makama ya da idareye başvurmanın dava açma süresine etkisi 328
D. Sürenin son gününün çalışmaya ara verme zamanına rastlaması 329
E. Sürenin son gününün mali tatile rastlaması (1 ila 20 Temmuz) 332
a. Mali tatil içinde yapılan tebligatlarda sürenin başlangıcı 333
b. Mali tatil süresinin istinaf ve temyiz başvuru süresine etkisi 334
F. Kamu Denetçiliği Kurumuna başvurma 335
G. Bilgi Edinme Kuruluna başvurma 335
H. İnsan Hakları ve Eşitlik Kuruluna başvurma; 335
I. Karşılıklı anlaşma usulüne başvurma 335 J. Bir avukatın geçici olarak görevlendirilmesi hali 336
8. İdari işlemin tebliğinde dava açma süresi belirtilme zorunluluğu 336
9. Mücbir sebebin dava açma sürelerine etkisi 337
10. Dava açma süresi aşıldıktan sonra dava açma hakkının yeniden kazanılması 340
A. Biçime ilişkin ön koşullar 342
B. Temyiz dilekçesinde biçime ilişkin önkoşullar 343
C. Esasa ilişkin koşullar 343
11. İptal davasının Sonuçları 343 A İptal kararının sonuçları 343 B. İptal kararının yerine getirilmesi 343
III. TAM YARGI DAVASI 345
1. Tam yargı davasının ön koşulları 345
A. Göreve ilişkin ön koşullar (iptal davası ile aynı) 345
B. Yetkiye ilişkin ön koşullar 345
C. Davacıya ilişkin ön koşullar 346
D. Davalıya ilişkin ön koşullar 346
E. Biçime ilişkin ön koşullar 346
F. Konuya ilişkin ön koşullar 346
G. Süreye ilişkin ön koşullar (İptal davası ile aynı) 347
H. Tam yargı davasının esastan kabul şartları 347
2. Tam yargı davalarının sonuçları 347
IV. TAM YARGI DAVASI İLE İPTAL DAVASI KARŞILAŞTIRMASI 347
V. VERGİ DAVASININ HUKUKİ NİTELİĞİ 348
VI. VERGİ DAVALARININ AÇILMASI 354
1. Dava Açmaya Yetkililer 354
2. Vergi davası açılması 358
A. Posta yoluyla vergi davası açılabilir mi? 364
B. Dava dilekçesinin verileceği yerler 368
C. Aynı dilekçe ile dava açılabilecek haller 368
D. Dilekçe üzerine uygulanacak işlem 368
E. Görevli olmayan yerlere başvurma 369
F. İptal davası ve tam yargı davasının birlikte açılması 370
G. Doğrudan doğruya tam yargı davası açılması 370
H. Bağlantılı davalar 370
VII. VERGİ DAVALARIDA YARGILAMA SÜRECİ 371
1. Dava dilekçesinde bulunacak hususlar 371
2. Dilekçeler üzerine ilk inceleme (2577/14) 372
3. İlk inceleme üzerine verilecek karar 373
4. Görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlem 374
5. Merci tayini 376
6. Tebligat ve cevap verme 377
7. Duruşma: 379 A. Duruşmalara ilişkin esaslar 380 B. Duruşmalı işlerde karar verilmesi 381
8. Dosyaların incelenmesi 381
9. İvedi yargılama usulü ve vergi davaları 382
A. İvedi yargılama usulünün uygulandığı davalar 382
B. İvedi yargılama usulünün özellikleri 383
10. Merkezi ve ortak sınavlara ilişkin yargılama usulü 385
11. Sonradan ibraz olunan belgeler 388
12. Davaların karara bağlanması 388
13. Kararlarda bulunacak hususlar 388
14. Kararların saklanması ve tebliği 389
15. Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik 389
16. Yürütmenin durdurulması 389
A. Genel olarak vergi davalarında tahsilatın durması 391
B. Tahsilatın dava açmakla durmayacağı vergi davaları 391
C. Yürütmenin durdurulması koşulları 392
D. Yürütmenin durdurulması istemine karşı verilen kararlara itiraz 394
E. Adli yardım 396
F. Kararların sonuçları 397
G. Karar okuma / Karar analizi 400
17. Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanunu’nun uygulanacağı haller 402 VIII.VERGİ DAVALARINDA DELİL TESPİTİ, BİLİRKİŞİ GÖREVLENDİRİLMESİ VE UZMAN GÖRÜŞÜ 403
1. Vergi davalarında delillerin tespiti 403 A. Delil tespiti talebi ve karar 406 B. Acele hâllerde tespit 406
2. Vergi yargısında bilirkişi görevlendirilmesi 407
A. Bilirkişinin görevini yapmaktan yasaklı olması ve reddi 409
B. Bilirkişi raporuna itiraz 410
3. Uzman görüşü 410
IX. KARARLARA KARŞI BAŞVURU YOLLARI 411
1. Kararı veren yargı mercine başvuru yolları 411 A. Açıklama 411 B. Yanlışlıkların düzeltilmesi 412
2. Olağan kanun yolları 412
A. İstinaf / hükmü kaldırma 413
B. Temyiz / Hükmü bozma 416
a. Temyiz dilekçesi 419
b. Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar 420
c. Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem 421
C. Temyiz veya istinaf istemlerinde yürütmenin durdurulması 421
3. Olağanüstü Kanun Yolları 422
A. Kanun yararına temyiz 422
B. Yargılamanın yenilenmesi 424
a. Yargılamanın yenilenmesi sebepleri ve başvuru süresi 424
b. Yargılamanın yenilenmesi usulü 426
4. Kanun yolundan vazgeçme 426
A. Kanun yolundan vazgeçme düzenlemesinin amaç ve kapsam 429
B. Kanun yolundan vazgeçme kapsamındaki kararlar 430
C. Kanun yolundan vazgeçme hükümlerinden yararlanamayacak kararlar 430
D. Kanun yolundan vazgeçme düzenlemesinden yararlanma koşulları 430
E. Kanun yolundan vazgeçme durumunda tahakkuk edecek vergi ve/veya cezalar 431
F. Ödeme ve süresinde ödemeye bağlı olarak yapılacak indirim 432
5. Çalışmaya ara verme 433
6. Tebliğ işleri ve ücretler 434
7. Parasal değerlerin güncellenmesi 434
8. Güncel / Örnek yargı (Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu) kararlar tablosu 434
ALTINCI BÖLÜM ADLİ YARGI VE ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU I. 6183
SAYILI KANUNA GÖRE ADLİ YARGIDA AÇILACAK DAVALAR 437
1. İptal davası açılması 437
A. İptal talebinde muhatap 438
B. Hükümsüz sayılmada zamanaşımı 438
C. İvazsız tasarrufların hükümsüzlüğü 438
D. Bağışlama sayılan tasarruflar 438
E. Hükümsüz sayılan diğer tasarruflar 439
F. Kamu alacağının tahsiline imkan bırakmamak maksadıyla yapılan tasarruflar 439
2. Üçüncü şahısların hakları ve mecburiyetleri 439
3. Kamu alacaklarının tahsilinde hükümsüz tasarrufların iptali davası 439
4. Özel hukuk alacaklarında iptal davası 441
A. İptal davası ve davacılar 441
B. İvazsız tasarrufların butlanı 442
C. Acizden dolayı butlan 442
D. Zarar verme kastından dolayı iptal 443
E. İptal davalarında yargılama usulü 443
F. İptal davasında davalı 444
G. İadenin şümulü 444
H. Hak düşürücü süre 444
I. Borç ödemede aciz vesikası 445 5. 6183 ile 2004 sayılı Kanun’a göre açılan iptal davaları arasındaki farklar 448
II. VERGİ UYUŞMAZLIKLARINDA ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU 449
1. Bireysel başvuru hakkı 452
A. Bireysel başvuru hakkına sahip olanlar 453
B. Bireysel başvuru usulü 453
C. Bireysel başvuruların kabul edilebilirlik şartları ve incelenmesi 454
D. Esas hakkındaki inceleme 454
E. Kararlar 455
2. Başvuru hakkının kötüye kullanılması 456
3. Vergi uyuşmazlıklarında Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvurularda iddiaların yoğunlaştığı konular 456
DEĞERLENDİRME VE SONUÇ 491
KAYNAKÇA 495