Vergi Usul Kanunu ve Yorumu
İçindekileri İncele
YARARLANILAN KAYNAKLAR 35 VERGİ İLKELERİ IŞIĞINDA VERGİ USUL KANUNUNA
GİRİŞ 37 VERGİ SİSTEMİMİZİ OLUŞTURAN GÜNCEL VERGİLER 43 VERGİ USUL KANUNU
GİRİŞ Madde 1– Kanunun Şümulü 45 Madde 2– Gümrük ve tekel vergileri 45 Madde 3– Vergi Kanunlarının uygulanması ve ispat 45 Açıklama: (madde 3) 46
İLGİLİ DANIŞTAY KARARLARI 47
BİRİNCİ KİTAP Vergilendirme
BİRİNCİ KISIM Genel Esaslar
BİRİNCİ BÖLÜM Vergi Uygulanmasında Yetki Madde 4– Vergi dairesi 52 Madde 5– Vergi mahremiyeti 52 Madde 6– Yasaklar 54 Madde 7– İdarenin yardımı 55 Açıklama: (madde 5) 55 Açıklama: (madde 7) 56
İLGİLİ TEBLİĞ 57
İLGİLİ DANIŞTAY KARARLARI 72
İKİNCİ
BÖLÜM 78 Vergi Sorumluluğu 78 Madde 8– Mükellef ve vergi sorumlusu 78 Madde 9– Vergi ehliyeti 78 Madde 10– Kanuni temsilcilerin ödevi 78 Madde 11– Vergi kesenlerin sorumluluğu 79 Madde 12– Mirasçıların sorumluluğu 80 Madde 13– Mücbir sebepler 80 Açıklama: (Madde 8) 81 Açıklama: (Madde 11) 82
İLGİLİ DANIŞTAY KARARLARI 82
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Süreler Madde 14– Kanuni ve idari süreler 87 Madde 15– Mücbir sebeplerle gecikme 87 Madde 16– Ölüm halinde sürenin uzaması 88 Madde 17– Mühlet verme 88 Madde 18– Sürelerin hesaplanması 89 Açıklama: (Madde 15) 89 Açıklama (madde 16) 90
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Vergi Alacağının Tayini Madde 19– Vergiyi doğuran olay 90 Madde 20– Tarh 91 Madde 21– Tebliğ 91 Madde 22– Tahakkuk 91 Madde 23– Tahsil 91 Madde 24– Tahakkuku tahsile bağlı vergiler 91 Açıklama: (madde 19) 91 Açıklama: (madde 20) 91 Açıklama: (madde 21) 92 Açıklama: (madde 22) 92
İKİNCİ KISIM Tarh ve Tahakkuk Usulü
BİRİNCİ BÖLÜM Beyannameye Dayanan Tarh Madde 25– Tahakkuk fişi esası 93 Madde 26– Tahakkuk fişinin muhteviyatı 93 Madde 27– Tahakkuk fişinin kesinliği 94 Madde 28– Vergi beyannamesinin postayla veya elektronik ortamda gönderilmesi 94 Mükerrer Madde 28– Beyanname Verme ve Ödeme Sürelerinde Yetki 94
İLGİLİ DANIŞTAY KARARI 95
İKİNCİ BÖLÜM İkmalen, Re’sen ve İdarece Tarh Madde 29– İkmalen vergi tarhı 97 Madde 30– Re’sen vergi tarhı 97 Mükerrer Madde 30– Verginin idarece tarhı 99 Madde 31– Takdir kararı 100 Madde 32– Takdir kararlarının tevdii 100 Madde 33– Re’sen tarhta mahsup 100 Madde 34– İhbarname esası 100 Madde 35– İhbarnamenin muhteviyatı 100 Açıklama: (madde 29) 101 Açıklama: (madde 30) 101 Açıklama: (mükerrer madde 30) 102
İLGİLİ DANIŞTAY KARARLARI 103
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Tahrire Dayanan Tarh Madde 36– Tahrire göre vergi tarhı 121 Madde 37– Tahrir ihbarnamesi 121 Madde 38– İhbarnamenin muhteviyatı 121 Madde 39– Tekalif cetveli 121 Açıklama: (Madde 36) 122
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Götürü Matrahların Tespiti Madde 40– Götürü Matrahların Tespiti 123 Madde 41– Götürü matrahlara göre dava açma 123 Madde 42– Ortalama kar hadlerinin tespiti 123 Madde 43– Ortalama kar hadlerinin kesinleşmesi ve ilanı 123 Madde 44– Uygulama süresi 124
BEŞİNCİ BÖLÜM Zirai Kazanç Ölçüleri ile Emlak Vergisine Ait Bedel ve Değerlerin Tespiti Madde 45– Ölçüler ve tarifleri 124 Madde 46– Zirai kazanç ölçülerinin tespiti 125 Madde 47– Ziraat birimleri 126 Madde 48– Tasdik ve ilan 126 Madde 49– Uygulama süresi 127 Mükerrer Madde 49– Emlak vergisine ait bedel ve değerlerin tespiti, ilanı ve kesinleşmesi 127 Açıklama: (Mükerrer madde 49) 128
ÜÇÜNCÜ KISIM Tahrir Usulü
BİRİNCİ BÖLÜM Genel Esaslar Madde 50– Mülga 129 Madde 51– Mülga 129 Madde 52– Tadilat 129 Madde 53–55– Mülga 129
İKİNCİ BÖLÜM Genel Tahrir Madde 56–62– Mülga 129 Madde 63– Tadilat sebepleri 130 Madde 64– Arazinin hal ve heyetinde değişiklik 130 Madde 65– Mevzii ve ferdi tadilat 131 Madde 66– Mevzii tadilat kararı 131 Madde 67– Ferdi tadilat isteği 131 Madde 68– Diğer tadilatın yapılması 131 Madde 69– İfraz ve birleştirme 131 Madde 70– Yüz ölçümü fazla veya noksan tesbit edilen arazi 132 Madde 71– Tadilat neticelerinin uygulanması 132
DÖRDÜNCÜ KISIM Takdir, Zirai Kazançlar ve Özel Komisyonları
BİRİNCİ BÖLÜM Takdir Komisyonu Madde 72– Kuruluş 133 Madde 73– Üyelerin seçilmesi 133 Madde 74– Komisyonların görevleri 134 Madde 75– Komisyonun yetkileri 135 Madde 76– Beyana bağlılık 135 Açıklama: (Madde 76) 135
İKİNCİ BÖLÜM Tahrir Komisyonu Madde 77– Mülga 136 Madde 78– Mülga 136 Madde 79– Yetki 136
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Tadilat Komisyonları Madde 80– Görev ve kuruluş 137 Madde 81– Üyelerin seçilmesi 137 Madde 82– Yetki 137
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Zirai Kazançlar İl ve Merkez Komisyonları ile Özel Komisyonlar Madde 83– Zirai Kazançlar İl Komisyonu 137 Madde 84– Üyelerin seçilmesi 138 Madde 85– Zirai kazançlar merkez komisyonu 138 Madde 86– Komisyonların yetkileri 138 Madde 86– Mükerrer 138
BEŞİNCİ BÖLÜM Müşterek Hükümler Madde 87– Komisyonlara seçilecek üyelerde aranacak vasıflar 139 Madde 88– Yemin 139 Madde 89– Nisap 139 Madde 90– Devam 140 Madde 91– Görev süresi 140 Madde 92– Ücretler 140
BEŞİNCİ KISIM Tebliğler
BİRİNCİ BÖLÜM Tebliğ Esasları ve Muhataplar Madde 93– Tebliğ esasları 141 Madde 94– Tebliğ yapılacak kimseler 141 Madde 95– Veli, vasi ve kayyımlara tebliğ 141 Madde 96– Vasıtalı tebliğ 142 Madde 97– Yabancı memlekette bulunanlara tebliğ 142 Madde 98– Kamu idare ve müesseselerine tebliğ 143 Madde 99– Kapalı zarf esası 143 Madde 100– Bilinen adreslere tebliğ 143 Madde 101– Bilinen adresler 143 Madde 102– Tebliğ evrakının teslimi 144 Açıklama: (madde 93) 145 Açıklama: (madde 94) 145 Açıklama: (madde 98) 145 Açıklama: (madde 102) 146
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM İlan Yoliyle Tebliğ Usulü Madde 103– Tebliğin ilanla yapılacağı haller 146 Madde 104– İlanın şekli 147 Madde 105– İlanın muhteviyatı 148 Madde 106– İlanın neticeleri 148
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Tebliğlere Ait Türlü Hükümler Madde 107– Memur vasıtasiyle tebliğ 148 Madde 107/A– Elektronik ortamda tebliğ 148 Madde 108– Hatalı tebliğler 149 Madde 109– Tebliğ yerine geçen muameleler 149 Açıklama: (madde 107) 149 Açıklama: (Madde 107/A) 150
İLGİLİ TEBLİĞLER 150
İLGİLİ DANIŞTAY KARARLARI 170
ALTINCI KISIM Vergi Alacağının Kalkması
BİRİNCİ BÖLÜM Ödeme Madde 110– Verginin ödeneceği daire 174 Madde 111– Ödeme zamanı 174 Madde 112– Özel ödeme zamanları 175 Açıklama: (Madde 112) 177
İLGİLİ DANIŞTAY KARARLARI 179
İKİNCİ BÖLÜM Zamanaşımı ve Terkin Madde 113– Zamanaşımının mahiyeti 186 Madde 114– Zamanaşımı süreleri 186 Madde 115– Verginin terkini 186 Açıklama: (Madde 115) 187 Mükerrer Madde 115– Tahakkuktan vazgeçme 187 Açıklama: (Madde 113) 187 Açıklama: (Madde 114) 189 Açıklama: (Madde 115) 189
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Vergi Hatalarını Düzeltme ve Reddiyat Madde 116– Vergi hatası 190 Madde 117– Hesap hataları 190 Madde 118– Vergilendirme hataları 190 Madde 119– Hataların meydana çıkarılması 191 Madde 120– Düzeltme yetkisi ve reddiyat 191 Madde 121– Re’sen düzeltme 192 Madde 122– Düzeltme talebi 192 Madde 123– Düzeltme talebinin incelenmesi 192 Madde 124– Şikayet yolu ile müracaat 192 Madde 125– Düzeltme şümulü 193 Madde 126– Dülzeltmede zamanaşımı 193 Açıklama: (madde 116–126) 193
İLGİLİ YÖNETMELİK 194
İLGİLİ DANIŞTAY KARARLARI 197
YEDİNCİ KISIM Yoklama ve inceleme
BİRİNCİ BÖLÜM Yoklama Madde 127– Maksat ve yetki 210 Madde 128– Yoklamaya yetkililer 211 Madde 129– Hüviyet ibrazı mecburiyeti 211 Madde 130– Yoklama zamanı 211 Madde 131– Yoklama fişi 211 Madde 132– Yoklama neticelerinin bildirilmesi 212 Madde 133– Toplu yoklama 212 Açıklama: (madde 127–133) 212
İLGİLİ TEBLİĞ 217
İKİNCİ BÖLÜM Vergi İncelemeleri Madde 134– Maksat 219 Madde 135– İncelemeye yetkililer 219 Madde 136– Hüviyet ibrazı 219 Madde 137– İncelemeye tabi olanlar 219 Madde 138– İnceleme zamanı 220 Madde 139– İncelemenin yapılacağı yer 220 Madde 140– İncelemede uyulacak esaslar 221 Madde 141– İnceleme tutanakları 223 Ek Madde– Yeminli mali muşavirlik 224 Açıklama: (madde 134–141) 224
İLGİLİ TEBLİĞ 228
İLGİLİ DANIŞTAY KARARLARI 230
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Arama Madde 142– Arama yapılabilecek haller 239 Madde 143– Aramada bulunan defter ve vesikalar 239 Madde 144– İncelemede usul 240 Madde 145– İncelemenin bitmesi 240 Madde 146– Kayıtların yeniden işlenmesi 241 Madde 147– Genel hükümlerin uygulanması 241
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Bilgi Toplama Madde 148– Bilgi verme 241 Madde 149– Devamlı bilgi verme 241 Madde 150– Ölüm vakalarını ve intikalleri bildirme 242 Madde 151– Bilgi vermekten imtina edememek 242 Madde 152– İstihbarat arşivi 243 Madde 152/A– Uluslararası anlaşmalar gereğince bilgi değişimi 243 Açıklama: (Madde 148–152) 243
İLGİLİ TEBLİĞ 244
İKİNCİ KİTAP Mükellefin Ödevleri
BİRİNCİ KISIM Bildirmeler
BİRİNCİ BÖLÜM İşe Başlama Madde 153– İşe başlamayı bildirme 248 Madde 153/A– Teminat uygulaması 249
İLGİLİ TEBLİĞ 253 Madde 154– Tüccarlarda işe başlamanın belirtileri 269 Madde 155– Serbest meslek erbabında işe başlamanın belirtileri 269 Madde 156– İşyeri 270
İLGİLİ SİRKÜLER 270
İLGİLİ DANIŞTAY KARARI 271
İKİNCİ BÖLÜM Değişiklikler Madde 157– Adres değişikliklerinin bildirilmesi 273 Madde 158– İş değişikliklerinin bildirilmesi 273 Madde 159– İşletmede değişikliğin bildirilmesi 273
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM İşi Bırakma Madde 160– İşi bırakmanın bildirilmesi 274 Madde 160/A– Mükellefiyet kaydının analiz ve değerlendirme sonuçlarına bağlı olarak terkini 274 Madde 161– İşi bırakmanın tarifi 276 Madde 162– Tasfiye ve İflas 276 Madde 163– Nakil 276 Madde 164– Ölüm 276 Açıklama (Madde 162) 277
İLGİLİ TEBLİĞ 279
İLGİLİ TEBLİĞ 282
İLGİLİ TEBLİĞ 283
İLGİLİ DANIŞTAY KARARLARI 297
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Bina ve Arazi Değişiklikleri Madde 165– Tahrirde unutulan bina ve arazi 301 Madde 166– Yeni İnşaat 301 Madde 167– Bina ve arazideki değişikliklerin bildirilmesi 301 Açıklama: (Madde 165–167) 301
BEŞİNCİ BÖLÜM Bildirmelerde Süre ve Şekil Madde 168– Süre 302 Açıklama: (madde 153–257) 303 Madde 169– Yazılı bildirme esası 303 Madde 170– Posta ile gönderme 303 Açıklama: (madde 153–257) 303
İLGİLİ TEBLİĞ 304 Madde 171/A– Kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan bildirim 312
İLGİLİ TEBLİĞ 312
İKİNCİ KISIM Defter Tutma
BİRİNCİ BÖLÜM Genel Esaslar Madde 171– Maksat 315 Madde 172– Defter tutacaklar 315 Madde 173– İstisnalar 315 Madde 174– Hesap dönemi 316 Madde 175– Muhasebe usulünü seçmekte serbestlik 316
İLGİLİ TEBLİĞ 317
İKİNCİ BÖLÜM Defter Tutma Bakımından Tüccarlar Madde 176– Tüccar sınıfları 326 Madde 177– Birinci sınıf tüccarlar 326 Madde 178– İkinci sınıf tüccarlar 327 Madde 179– Sınıf değiştirme 327 Madde 180– Sınıf değiştirme 327 Madde 181– İhtiyari sınıf değiştirme 327 Açıklama: (Madde 177,178,179,180) 327
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Bilanço Esasına Göre Defter Tutma Madde 182– Bilanço esasında tutulacak defterler 329 Madde 183– Yevmiye defteri 329 Madde 184– Defterikebir 329 Madde 185– Envanter defteri ve bilanço günü 329 Mükerrer Madde 185– Günlük kasa defteri 330 Madde 186– Envanter çıkarmak 330 Madde 187– Bina ve arazinin envantere alınması 330 Madde 188– Bilançonun tanziminde envanter listeleri 330 Madde 189– Envanterde amortisman kayıtları 331 Madde 190– Büyük mağazalarda envanter 331 Madde 191– Envantere alınan kıymetleri değerleme 331 Madde 192– Bilanço 332 Açıklama: (Madde 171–192) 332
İLGİLİ TEBLİĞ 334
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM İşletme Hesabı Esasına Göre Defter Tutma Madde 193– İşletme hesabı esasında tutulacak defterler 339 Madde 194– İşletme hesabı 339 Mükerrer Madde 194– Günlük perakende satış ve hasılat defteri 339 Madde 195– İşletme hesabı esasında envanter 340 Madde 196– İşletme hesabı hulasası 340 Mükerrer Madde 196– Kambiyo Senetleri Defteri 340 Açıklama: (Madde 193–196) 340
İLGİLİ TEBLİĞ 342
BEŞİNCİ BÖLÜM Sınai Müesseselerin Tutacakları Özel Kayıtlar Madde 197– İmalat defteri 346 Madde 198– Kombine imalat 347 Madde 199– Kombine imalatta imalat defterleri 347 Madde 200– Bitim işleri defteri 347 Madde 201– Mülga 347 Madde 202– Mülga 347 Madde 203– Sınai müesseselerde kayıt serbestliği 348
ALTINCI BÖLÜM Diğer Müesseselerin Tutacakları Özel Kayıtlar Madde 204– Banka, banker ve sigorta şirketlerinin gider vergisine ait kayıtları 348 Madde 205– Damga resmi kayıtlar 349 Madde 206– Mülga 349 Madde 207– Yabancı nakliyat kurumlarının hasılat defteri 349 Madde 208– Menkul ve gayrimenkul sermaye iradlarına ait kayıtlar 349 Madde 209– Ambar defteri 349
İLGİLİ TEBLİĞ 350
YEDİNCİ BÖLÜM Serbest Mesleklerde Defter Tutma Madde 210– Serbest meslek kazanç defteri 354 Madde 211– Amortisman kayıtları 354 Madde 212– Özel defterler 355
SEKİZİNCİ BÖLÜM Zirai Kazançlarda Defter Tutma Madde 213– Çiftçi işletme defteri 355 Madde 214– Amortisman kayıtları 355 Açıklama: (171–214) 355
DOKUZUNCU BÖLÜM Kayıt Nizamı Madde 215– Türkçe tutma ve Türk Parası kullanma zorunluluğu 356 Madde 216– Defterlerin mürekkeple yazılacağı 357 Madde 217– Yanlış kayıtların düzeltilmesi 357 Madde 218– Boş satır bırakılamıyacağı, sayfaların yok edilmiyeceği 357 Madde 219– Kayıt zamanı 357 Yorum:(Madde 215–219) 358
ONUNCU BÖLÜM Defterlerin Tasdıki Madde 220– Tasdike tabi defterler 358 Madde 221– Tasdik zamanı 359 Madde 222– Tasdiki yenileme 359 Madde 223– Tasdik makamı 359 Madde 224– Tasdik şerhi 360 Madde 225– Tasdik şekli 360 Madde 226– Defter tasdikine ait bordrolar 361 Madde 226/A– Elektronik olarak tutulan defterlerde tasdik 361
İLGİLİ DANIŞTAY KARARI 361 Açıklama: (Madde 220–226) 363
ÜÇÜNCÜ KISIM Vesikalar
BİRİNCİ BÖLÜM Kayıtların Tevsiki Madde 227– İspat edici kağıtlar 366 Mükerrer Madde 227– Vergi Beyannamelerinin İmzalanması ve Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporları 366 Açıklama: (Madde Mükerrer 227) 368 Madde 228– Tevsiki zaruri olmıyan kayıtlar 369
İLGİLİ TEBLİĞ 369
İLGİLİ DANIŞTAY KARARLARI 374
İKİNCİ BÖLÜM Fatura ve Fatura Yerine Geçen Vesikalar Madde 229– Faturanın tarifi 382 Madde 230– Faturanın şekli 382 Madde 231– Fatura nizamı 383 Madde 232– Fatura kullanma mecburiyeti 383 Madde 233– Perakende satış vesikaları 384 Madde 234– Gider pusulası 385 Madde 235– Müstahsil makbuzu 386
İLGİLİ SİRKÜLER 387
İLGİLİ BAKANLAR KURULU KARARI 391
İLGİLİ BAKANLAR KURULU KARARI 392
İLGİLİ DANIŞTAY KARARLARI 393
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Serbest Meslek Makbuzları Madde 236– Makbuz mecburiyeti 398 Madde 237– Makbuz muhteviyatı 398
İLGİLİ TEBLİĞ 398
İLGİLİ SİRKÜLER 400
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Ücretlere Ait Kayıt ve Vesikalar Madde 238– Ücret bordrosu 404 Madde 239– Bordro yerine geçen vesikalar 404
BEŞİNCİ BÖLÜM Diğer Evrak ve Vesikalar Madde 240– Taşıma ve otel işletmelerine ait belgeler 405 Madde 241– Muhabere evrakı 406 Madde 241– Mükerrer 406 Madde 242– Diğer vesikalar 406 Mükerrer Madde 242– Elektronik ortamdaki kayıtlar ve elektronik cihazla belge düzenleme 407 Açıklama: (Mükerrer Madde 242) 409
İLGİLİ TEBLİĞ 410
İLGİLİ TEBLİĞ 455
İLGİLİ TEBLİĞ 459
DÖRDÜNCÜ KISIM Ekim ve Sayım Beyanı Madde 243– Ekim sayım beyanı 463 Madde 244– Ekim ve sayım ilmühaberi 464 Madde 245– Tahkik ve ihbar ödevi 464 Madde 246– Ücret ve sorumluluk 464
BEŞİNCİ KISIM Vergi Karnesi Madde 247– Karne mecburiyeti 464 Madde 248– Karne alınması 465 Madde 249– Hüviyet tasdiki 465 Madde 250– Doğruluk Sorumluluğu 465 Madde 251– Karnesiz hizmet erbabı çalıştıranların sorumluluğu 466 Madde 252– Karnelerin şekli, resim ve harçlardan muaf olduğu 466 Açıklama: (Mad 227–252) 466
ALTINCI KISIM Muhafaza ve İbraz Ödevleri Madde 253– Defter ve vesikaları muhafaza 467 Madde 254– Defter tutma mecburiyetinde olmıyanların muhafaza ödevi 467 Madde 255– Karnelerin muhafazası 467 Madde 256– Defter ve belgelerle diğer kayıtların ibraz mecburiyeti 468 Madde 257– Diğer ödevler 468 Mükerrer Madde 257– Yetki 469 Açıklama: (Mükerrer madde 257) 473
İLGİLİ TEBLİĞ 475
İLGİLİ TEBLİĞ 480
İLGİLİ TEBLİĞ 481
İLGİLİ TEBLİĞ 482
İLGİLİ TEBLİĞ 483
İLGİLİ TEBLİĞ 488
İLGİLİ TEBLİĞ 491
İLGİLİ DANIŞTAY KARARLARI 497
İLGİLİ SİRKÜLER 500
İLGİLİ DANIŞTAY KARARI 507
ÜÇÜNCÜ KİTAP Değerleme
BİRİNCİ KISIM İktisadi Kıymet Değerleri
BİRİNCİ BÖLÜM Değerleme Esasları Madde 258– Değerlemenin tarifi 510 Madde 259– Değerleme günü 510 Madde 260– Değerlemede esas 510 Madde 261– Değerleme ölçüleri 510 Madde 262– Maliyet bedeli 511 Madde 263– Borsa rayici 512 Madde 264– Tasarruf değeri 512 Madde 265– Mukayyet değer 512 Madde 266– İtibari değer 512 Mükerrer Madde 266– Rayiç bedel 512 Madde 267– Emsal bedeli ve emsal ücreti 512 Madde 268– Vergi değeri 513 Madde 268/A– Alış bedeli 514 Açıklama: (Madde 259–330) 514
İLGİLİ DANIŞTAY KARARLARI 520
İKİNCİ BÖLÜM İktisadi İşletmelere Dahil Kıymetleri Değerleme Madde 269– Gayrimenkuller 527 Madde 270– Gayrimenkullerde maliyet bedeline giren giderler 527 Madde 271– İnşa ve imal giderleri 527 Madde 272– Gayrimenkullerde veya elektrik üretim ve dağıtım varlıklarında maliyet bedelinin artması 527 Madde 273– Demirbaş eşya 528 Madde 274– Emtia 528 Madde 274/A– Kıymetli madenler 528 Madde 275– İmal edilen emtia 529 Madde 276– Zirai mahsuller 529 Madde 277– Hayvanlar 529 Madde 278– Kıymeti düşen mallar 530 Madde 279– Menkul kıymetler 530 Madde 280– Yabancı paralar 531 Madde 281– Alacaklar 532 Madde 282– İlk tesis ve taazzuv giderleri ve peştemallıklar 533 Madde 283– Aktif geçici hesap kıymetleri 533 Madde 284– Kasa mevcudu 533 Madde 285– Borçlar 533 Madde 286– Tahviller 534 Madde 287– Pasif geçici hesap kıymetleri 534 Madde 288– Karşılıklar 534 Madde 289– Özel haller 534 Madde 290– Serbest meslek erbabının tesisleri 535 Mükerrer Madde 290– Finansal kiralama işlemlerinde değerleme 535 Açıklama: (Mükerrer madde 290) 537
İLGİLİ TEBLİĞ 539
İLGİLİ DANIŞTAY KARARLARI 553
İLGİLİ TEBLİĞ 557
İLGİLİ SİRKÜLER 559
İLGİLİ SİRKÜLER 561
İLGİLİ DANIŞTAY KARARI 564
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Servetleri Değerleme Madde 291– Esaslar 571 Madde 292– Ticari sermaye 571 Madde 293– Menkul mallar ve gemiler 571 Madde 294– Esham, tahvilat ve yabancı paralar 571 Madde 295– Alacak ve borçlar 571 Madde 296– Haklar 571 Madde 297– Bina ve arazi 572 Madde 298– Yetki 573 Mükerrer Madde 298– Enflasyon düzeltmesi ve yeniden değerleme oranı ve yeniden değerleme 573
İLGİLİ TEBLİĞ 581 (Mükerrer Madde 298) 581
BİRİNCİ BÖLÜM Başlangıç Hükümleri Amaç ve kapsam 581 Yasal dayanak 581 Tanımlar ve kısaltmalar 588
İKİNCİ BÖLÜM Enflasyon Düzeltmesinin Mahiyeti ve Genel Esasları Enflasyon düzeltmesinin mahiyeti 589 Düzeltme sırasında göz önünde bulundurulacak temel ilkeler 589 Enflasyon düzeltmesi yapma yükümlülüğü 590 Düzeltme işlemine tabi tutulacak mali tablolar 591 Enflasyon düzeltmesi yapacak olanlar 591 Bilançoda düzeltme işlemine tabi tutulacak kıymetler 593 Özel hesap dönemine tabi olan mükelleflerde enflasyon düzeltmesi 593
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM 2023 Hesap Dönemi Sonuna Ait Bilançonun Düzeltilmesi Düzeltme işlemine tabi tutulacak bilanço 594 Düzeltme işlemi 594 Parasal olmayan kıymetlerin enflasyon düzeltmesinde dikkate alınacak tutarları 595 Reel olmayan finansman maliyeti 595 1/1/2024 tarihinden önce ayrılmış ve sermayeye ilave edilmiş olan yeniden değerleme değer artış fonu gibi fonlar 597 Düzeltilme sonrası bilançoda yer alacak öz sermaye kalemleri 598 Uygulanacak düzeltme katsayıları 599 Toplulaştırılmış yöntemlere göre düzeltme katsayıları 601 Birikmiş amortismanların düzeltilmesi 602 Yapılmakta olan yatırımlar 603 Fiyatı devletçe belirlenen mallar 603 Enflasyon düzeltmesi yapmak durumunda olmayanlarca verilen veya alınan avanslar 603 Finansal kiralamaya konu iktisadi kıymetler 604 Yedek akçeler 604 Birleşme primi (Ortaklık ilişkisi içinde olunan kurumların vergisiz olarak devralınması neticesinde oluşan müspet veya menfi farklar) 604 Enflasyon düzeltmesine ilişkin muhasebe kayıtları 604 Yıllara sâri inşaat ve onarma işlerine ait maliyet ve hakedişlerin düzeltilmesi ile ilgili muhasebe kayıtları 605 2023 hesap döneminden sonra işi bırakma, tasfiye, devir, birleşme, nev'i değiştirme hallerinde 2023 hesap dönemi sonuna ait bilançonun düzeltilmesi 606 İzleyen dönem başlangıç değerleri 607 Geçmiş yıl kârları ve zararları 607
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM 2024 Hesap Dönemi ve Sonraki Dönemlerde Enflasyon Düzeltmesi İşlemleri 2024 hesap döneminde enflasyon düzeltmesi 607 Enflasyon düzeltmesinin koşulları 608 Düzeltme işlemi 609 Reel olmayan finansman maliyetlerinin hesaplanması 609 Taşıma katsayısı 609 Düzeltme katsayısı 610 Toplulaştırılmış yöntemlere göre düzeltme katsayıları 610 Cari dönem kârı/zararı 612 Bilançolarını enflasyon düzeltmesine tabi tutan mükelleflerin beyanname üzerinde yapacakları işlemler 612 2023 hesap dönemi sonuna ait bilançonun düzeltilmesi sonucu oluşan geçmiş yıllar kârı veya zararı 614 2024 hesap dönemi içinde işe başlayan ve kazançları bilanço esasına göre tespit edilen gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri 614 Tasfiye halinde düzeltme işlemleri 614 2024 hesap dönemini izleyen hesap dönemlerinde enflasyon düzeltmesi 614
BEŞİNCİ BÖLÜM Münhasıran Sürekli Olarak İşlenmiş Altın, Gümüş Alım–Satımı ve İmali ile İştigal Eden Mükelleflerde Enflasyon Düzeltmesi Her dönem enflasyon düzeltmesi yapma zorunluluğu 615 Kapsam 615 Münhasıran sürekli olarak işlenmiş altın ve/veya gümüş alım–satımı ve imali ile iştigal etme 616 İşlenmiş ve işlenmemiş altın, gümüş alım–satımı ve imali ile iştigal edenler 616 Faiz, kira ve benzeri mahiyette kazancı olanlar 617 Hesap dönemi içerisinde ilave faaliyete başlanması 617
ALTINCI BÖLÜM Diğer Hususlar Enflasyon düzeltmesi yapma ve kayıt zamanı 617 Enflasyon düzeltmesi yapılan döneme ait gelir/kurumlar beyannamesine eklenecek bilanço 617 Enflasyon düzeltilmesine tabi tutulmuş bilançoda yer alan parasal olmayan kalemlerin daha sonra elden çıkarılması 618 Pasif kalemlere ait enflasyon fark hesabında yer alan değerler 618 Geçmiş yıl kârlarında vergilendirme 618 Enflasyon düzeltme işleminin yapılmamasının müeyyidesi 619 Yürürlük 619 Yürütme 619
EK 1: PARASAL KIYMETLER 619
PARASAL OLMAYAN KIYMETLER 623
EK 3: REEL OLMAYAN FİNANSMAN MALİYETİ İHTİVA EDEBİLEN İKTİSADİ KIYMETLER 625
İLGİLİ TEBLİĞ 626 (Mükerrer Madde 298) 626
İLGİLİ DANIŞTAY KARARI 627
İKİNCİ KISIM Vergi Değerleri
BİRİNCİ BÖLÜM Gayrisafi İratların Tesbiti Madde 299– Tahmin esası 630 Madde 300– Gayrisafi irat 630 Madde 301– Yıllık irat 630 Madde 302– Rayiç 631 Madde 303– Giderler 631 Madde 304– Döşemesiz tahmin 631 Madde 305– Mütemmimat 631 Madde 306– İfraz ve şüyu 631 Madde 307– İrat ve kıymet münasebeti 631
İKİNCİ BÖLÜM Arazi Kıymetlerinin Tesbiti Madde 308– Tahmin esası 632 Madde 309– Arazi kıymeti 632 Madde 310– Kıymet rayiçleri 632 Madde 311– Kıymet – kira münasebeti 632 Madde 312– Arazide kira 632
ÜÇÜNCÜ KISIM Amortismanlar
BİRİNCİ BÖLÜM Mevcutlarda Amortisman Madde 313– Amortisman mevzuu 633 Madde 314– Arazide amortisman 633 Madde 315– Normal amortisman 634 Mükerrer Madde 315– Azalan bakiyeler usulüyle amortisman 634 Madde 316– Madenlerde amortisman 634 Madde 317– Fevkalade amortisman 635 Madde 318– Amortisman nispetlerinin itibar tarihi 635 Madde 319– Amortisman uygulama sureti: a) Nispet bakımından 635 Madde 320– b) Süre bakımından 635 Mükerrer Madde 320– c) Amortisman usulünü seçme bakımından 636 Madde 321– Amortisman hesapları 637 Açıklama: (Madde 313–321) 637
İLGİLİ TEBLİĞ 644
İLGİLİ TEBLİĞ 648
İLGİLİ TEBLİĞ 650
İKİNCİ BÖLÜM Alacaklarda ve Sermayede Amortisman Madde 322– Değersiz alacaklar 654 Madde 323– Şüpheli alacaklar 654 Madde 324– Vazgeçilen alacaklar 655 Madde 325– Sermayenin itfası 655 Madde 325/A– Girişim sermayesi fonu 655 Madde 326– İlk tesis ve taazzuv giderlerinin ve peştemallıkların itfası 656 Madde 327– Özel maliyet bedellerinin itfası 656 Açıklama: (Madde 325/A) 656
İLGİLİ DANIŞTAY KARARI 658
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Özel Haller Madde 328– Amortismana tabi malların satılması 660 Madde 329– Amortismana tabi malların sigorta tazminatı 661 Madde 330– Emtia sigorta tazminatı 662 Açıklama: (Madde 328,329) 662
İLGİLİ TEBLİĞ 663
DÖRDÜNCÜ KİTAP Ceza Hükümleri
BİRİNCİ KISIM Genel Esaslar Madde 331– Cezalar 679 Madde 332– Küçüklerin ve kısıtlıların ceza muhatabı olmadığı haller 679 Madde 333– Tüzel kişilerin sorumluluğu 679 Madde 334– Damga vergisi ve damga resminde sorumluluk 679 Madde 335– Tek fiil ve çeşitli suç işlenmesi: a) Muhtelif vergi ziyaına sebebiyet verilmesi 680 Madde 336– b) Muhtelif cezayı istilzam etmesi 680 Madde 337– Fiil ayrılığı 680 Madde 338– İştirak 681 Madde 339– Tekerrür 681 Madde 340– Suçlarda birleşme 681 Madde 341– Vergi ziyaı 681 Madde 342– Veraset ve intikal vergisinde ek süre 682 Madde 343– En az ceza haddi 682 Açıklama: (Madde 341) 682
İLGİLİ TEBLİĞ 683
İKİNCİ KISIM Vergi Cezaları
BİRİNCİ BÖLÜM Vergi Ziyaı Cezası Madde 344– Vergi ziyaı cezası 685 Açıklama: (Madde 341–344) 686
İLGİLİ YÖNETMELİK 687
İLGİLİ DANIŞTAY KARARI 693
İLGİLİ SİRKÜLER 695 Madde 345– Kaçakçılıkta ceza 696 Madde 346– Teşvik 696 Madde 347– Yardım 696 Mükerrer Madde 347– Mülga 696 Madde 348– Kusurun tarifi 696 Madde 349– Ağır Kusurda Ceza 696 Mükerrer Madde 349– Kusurda ceza 696 Madde 350– Tahrire dayanan vergiler ile kanuni süresi geçtikten sonra kendiliğinden verilen beyannameler için kusur cezası 696
İKİNCİ BÖLÜM Usulsüzlük Madde 351– Usulsüzlüğün tarifi 696 Madde 352– Usulsüzlük dereceleri ve cezaları 696 Madde 353– Özel usulsüzlükler ve cezaları: a) Fatura ve benzeri evrak verilmemesi ve alınmaması ile diğer şekil ve usul hükümlerine uyulmaması 698 Madde 354– b) Veraset ve intikal vergisinde 702 Mükerrer Madde 354– İşyeri kapatma cezası 702 Madde 355– c) Damga vergisinde 702 Mükerrer Madde 355– Bilgi vermekten çekinenler ile 107/A, 152/A,153/A mükerrer 242, 256, 257 ve mükerrer 257 nci madde ve Gelir Vergisi Kanununun 98/A maddesi hükmüne uymayanlar için ceza 702 Madde 356– Mülga 706 Madde 357– Mülga 706 Madde 358– Kaçakçılığa Teşebbüs Suçunun Tarifi 707 Açıklama: (Madde 351–355) 707
İLGİLİ TEBLİĞ 709
İLGİLİ TEBLİĞ 720
İLGİLİ İÇ GENELGE 722
İLGİLİ İÇ GENELGE 723
İLGİLİ DANIŞTAY KARARLARI 723
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Suçlar ve Cezaları Madde 359– Kaçakçılık Suçları ve Cezaları 732 Madde 360– Cezadan indirim 735 Madde 361– Bilgi vermekten çekinenler ile 257 nci madde hükmüne uymayanlar 735 Madde 362– Vergi mahremiyetinin ihlali 735 Madde 363– Mükelleflerin özel işlerini yapan memurlar 735 Açıklama: (Madde 359) 736 Açıklama: (Madde 360) 737
İLGİLİ TEBLİĞ 738
İLGİLİ DANIŞTAY KARARLARI 742
İLGİLİ İÇ GENELGE 750
...