Vergi Kaçakçılığı Suçları (9786253812256)

Teşekkür 5 İkinci Baskıya
Önsöz 7 Üçüncü Baskıya
Önsöz 9 Simgeler ve
Kısaltmalar 19
Giriş 21
1. Bölüm KAVRAM VE SINIFLANDIRMA BAKIMINDAN VERGİ SUÇ VE CEZALARI, TARİHSEL GELİŞİMİ ÇERÇEVESİNDE TÜRKİYE’DE VERGİ SUÇLARINA İLİŞKİN DÜZENLEMELER VE YAPTIRIMLARI
I. VERGİ SUÇU KAVRAMI 23
A. Suç Kavramı ve Suç–Kabahat Ayrımı 23
B. Vergi Suçu Kavramı ve Vergi Suçu–Vergi Kabahati Ayrımı 25
C. Vergi Suçlarını Benzer Nitelikteki Suçlardan Ayıran Özellikler 30
D. Vergi Suçlarının Sınıflandırılması 32
II. TÜRKİYE’DE VERGİ SUÇ VE CEZALARINA İLİŞKİN DÜZENLEMELERİN TARİHSEL GELİŞİMİ 34
A. Vergi Kaçakçılığı Suçlarına İlişkin Düzenlemelerin Tarihsel Gelişimi 34
1. İlk Dönem: 5432 Sayılı Vergi Usul Kanunu Dönemi (15.06.1949–09.01.1961 Tarihleri Arasındaki Durum) 34
2. İkinci Dönem: 213 Sayılı VUK’un Yürürlüğe Girmesi ve VUK’taki İlk Aşama (10.01.1961–28.07.1998 Tarihleri Arasındaki Durum) 35
3. Üçüncü Dönem: 4369 Sayılı Kanun ile VUK’ta Yapılan Önemli Değişiklikler ve Getirdikleri (10.12.1998–07.02.2008 Tarihleri Arası) 37
4. Dördüncü Dönem: 5728 Sayılı Kanun ile 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’na Uyum Amacıyla Getirilen Yenilikler (08.02.2008–01.07.2009 Tarihleri Arası) 39
5. Beşinci Dönem: 5904 Sayılı Kanun ile Yapılan Değişiklikle Ceza Alt Sınırının Artırılması (02.07.2009–30.04.2021 Tarihleri Arası) 40
6. Altıncı Dönem: 7318 Sayılı Kanun ile Yapılan Değişiklikle VUK’un
359. Maddesine Akaryakıt Sektörüne İlişkin “ç” Fıkrasının Eklenmesi (30.04.2021–14.04.2022 Tarihleri Arası) 40
7. Yedinci Dönem: 7394 sayılı Kanun ile Ceza Üst Sınırlarının Artırılması, Zincirleme Suç ve Etkin Pişmanlık Düzenlemelerinin Getirilmesi (15.04.2022–31.12.2023 Tarihleri Arası) 42
8. Sekizinci Dönem: 7423 sayılı Kanun ile Yapılan Değişiklikle VUK’un
359. Maddesine Tütün ve Alkol Piyasasına İlişkin “d” Fıkrasının Eklenmesi (01.01.2024–…) 43
B. Diğer Vergi Suçlarına İlişkin Düzenlemelerin Tarihsel Gelişimi 46
1. İlk Dönem: 5432 Sayılı Vergi Usul Kanunu Dönemi (15.06.1949–09.01.1961 Tarihleri Arası) 46
2. İkinci dönem: 213 sayılı VUK’un Yürürlüğe Girmesi ve 5728 Sayılı Kanun ile Yapılan Değişikliklere Kadar Geçirdiği Aşamalar (10.01.1961–07.02.2008 Tarihleri Arasındaki Durum) 47
3. Üçüncü Dönem: 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’na Uyum Amacıyla Getirilen Yenilikler Sonrası Mevcut Durum (08.02.2008–…) 50
2. Bölüm TÜRK CEZA KANUNU’NUN CEZA SORUMLUĞUNUN ESASLARINA İLİŞKİN GENEL HÜKÜMLERİ
I. TÜRK CEZA KANUNU’NUN GENEL HÜKÜMLERİNİN ÖZEL CEZA KANUNLARI VE CEZA İÇEREN KANUNLARDAKİ SUÇLAR HAKKINDA UYGULANMASI 53
II. TCK’NIN CEZA SORUMLULUĞUNUN ESASLARINA İLİŞKİN GENEL HÜKÜMLERİ 58 A Ceza Sorumluluğunun Şahsiliği, Kast, Taksir ve Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Suç 59
1. Ceza sorumluluğunun şahsiliği 59
2. Kast 61
3. Taksir 62
4. Netice Sebebiyle Ağırlaşmış Suç 62 B. Ceza Sorumluluğunu Kaldıran veya Azaltan Nedenler 63
1. Kanunun Hükmü ve Amirin Emri 63
2. Meşru Savunma ve Zorunluluk Hali 64
3. Hakkın Kullanılması ve İlgilinin Rızası 65
4. Sınırın Aşılması 65
5. Cebir, Şiddet, Korkutma ve Tehdit 66
6. Haksız Tahrik 67
7. Hata 67
8. Yaş Küçüklüğü 68
9. Akıl Hastalığı 68
10. Sağır ve Dilsizlik 69
11. Geçici Nedenler, Alkol ve Uyuşturucu Madde Etkisinde Olma 70 C. Suça Teşebbüs 70
1. TCK’da Yer Alan Teşebbüs Hükümleri 70
2. Suç Yolu ve Suça Teşebbüs 71
3. Teşebbüsün Şartları 73
a. Suç İşleme Kastının Olması 73
b. Elverişli Hareketlerin İcrasına Başlanması 74
c. Failin Elinde Olmayan Nedenlerle Suçun Tamamlanamaması 76
4. Teşebbüs Halinde Ceza Miktarının Belirlenmesi 77
5. Gönüllü Vazgeçme 78 D. Suça İştirak 78
1. Genel Olarak 78
2. Faillik 79
a. Müşterek Faillik 79
b. Dolaylı Faillik 80
c. Azmettirme 80
d. Yardım Etme 81
e. Bağlılık Kuralı 82
f. İştirak Halinde İşlenen Suçlarda Gönüllü Vazgeçme 82
E. Suçların İçtimaı 83
1. Bileşik Suç 83
2. Zincirleme Suç 83
3. Fikri İçtima 84
3. Bölüm TÜRK CEZA KANUNU’NUN CEZA SORUMLULUĞUNUN ESASLARINA İLİŞKİN GENEL HÜKÜMLERİ ÇERÇEVESİNDE VERGİ KAÇAKÇILIĞI SUÇLARI
I. VERGİ KAÇAKÇILIĞI SUÇLARININ CEZA SORUMLULUĞUNUN ESASLARI KAPSAMINDA İNCELENMESİ 85
A. Hukuki Konu ve Korunan Hukuki Değer 85
B. Maddi Konu 86
1. Genel Olarak 86
2. Vergi Kanunlarına Göre Tutulan veya Düzenlenen ve Saklanma ve İbraz Mecburiyeti Bulunan Defter, Belge ve Kayıtlar 87
a. Vergi Kanunlarına Göre Tutulan veya Düzenlenen ve Saklanma ve İbraz Mecburiyeti Bulunan Defterler 87
b. Vergi Kanunlarına Göre Tutulan veya Düzenlenen ve Saklanma ve İbraz Mecburiyeti Bulunan Belgeler 89
c. Vergi Kanunlarına Göre Tutulan veya Düzenlenen ve Saklanma ve İbraz Mecburiyeti Bulunan Kayıtlar 90
d. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Anlaşması Bulunan Kişilerin Basabileceği Belgeler 91
e. Ödeme Kaydedici Cihazlar, Bu Cihazlarla İlgili Belge, Bilgi, Veri ve Kayıtlar 92
f. Tütün ve Alkol Piyasalarındaki Özel Etiket ve İşaretlerle Bunlara İlişkin Sistem 94
g. Elektronik Defter, Kayıt ve Belgeler 96
C. Fail 101
1. Gerçek Kişilerde Fail 101
a. Genel Olarak 101
b. Küçük ve Kısıtlıların Failliği 101
c. Mirasçıların Failliği 103
d. Vekil, Çalışan, Mali Müşavir ve Muhasebecilerin Failliği 103
e. Adi Ortaklıkta Fail 104
2. Tüzel Kişilerde Fail 104
a. Genel Olarak 104
b. Kanuni Temsilci ve Vekillerin Failliği 105
c. Çalışanların Failliği 106
D. Mağdur ve Suçtan Zarar Gören 106
E. Suçun Maddi Unsuru 107
1. Genel Olarak 107
2. VUK’un 359/a Maddesindeki Fiiller 110
a. Hesap ve Muhasebe Hilesi Yapmak 110
b. Gerçek Olmayan veya Kayda Konu İşlemlerle İlgisi Bulunmayan Kişiler Adına Hesap Açmak 112
c. Çift Defter Tutmak 113
d. Defter, Kayıt ve Belgeleri Tahrif Etmek 115
e. Defter ve Belgeleri Gizlemek (İbraz Etmemek) 118
f. Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge Düzenlemek 122
g. Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge Kullanmak 125
3. VUK’un 359/b Maddesindeki Fiiller 127
a. Defter, Kayıt ve Belgeleri Yok Etmek, Defter Sayfalarını Yok Ederek Yerine Başka Yapraklar Koymak veya Hiç Yaprak Koymamak 127
b. Sahte Belge Düzenlemek 130
c. Sahte Belge Kullanmak 132
4. VUK’un 359/c Maddesindeki Fiiller 133
a. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Anlaşması Bulunan Kişilerin Basabileceği Belgeleri, Bakanlık ile Anlaşması Olmadığı Halde Basmak 133
b. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Anlaşması Bulunmayan Kişilerin Basmış Olduğu Belgeleri Kullanmak 136
5. VUK’un 359/ç Maddesindeki Fiiller 137
a. Hazine ve Maliye Bakanlığınca Yetkilendirilmediği Halde, Ödeme Kaydedici Cihaz Mührünü Kaldırmak, Donanım veya Yazılımını Değiştirmek 138
b. Ödeme Kaydedici Cihazlara ve Sistemlerine ya da Kayıt Dışı Satışın Önlenmesi İçin Kurulan Elektronik Kontrol ve Denetim Sistemlerine Fiziksel veya Bilişim Yoluyla Müdahale Ederek Kayıtları Engellemek, Değiştirmek veya Silmek 138
c. Ödeme Kaydedici Cihazlar ve Sistemleri ya da Kayıt Dışı Satışın Önlenmesi İçin Kurulan Elektronik Kontrol ve Denetim Sistemleri Tarafından Yetkili Kurumlara İletilmesi Gereken Belge, Bilgi veya Verilerin İletilmesini Önlemek veya Gerçeğe Aykırı İletilmesine Sebep Olmak 139
6. VUK’un 359/d Maddesindeki Fiiller 140
a. Tütün ve Alkol Piyasalarındaki Özel Etiket ve İşaretlerle Bunlara İlişkin Sisteme Müdahale 140
F. Suçun Manevi Unsuru 141
G. Ceza Sorumluluğunu Kaldıran ve Azaltan Nedenler 145
1. Zorunluluk (Iztırar) Hali 146
2. Hakkın Kullanılması 146
3. Cebir ve Şiddet, Korkutma ve Tehdit 148
4. Hata 149
5. Yaş Küçüklüğü 149
6. Akıl Hastalığı, Sağır ve Dilsizlik, Geçici Nedenler, Alkol ve Uyuşturucu Madde Etkisinde Olma 150
H. Suçun Ortaya Çıkış Biçimleri 150
1. Teşebbüs 150
a. Hesap ve Muhasebe Hilesi Yapmak Suçuna Teşebbüs 151
b. Gerçek Olmayan veya Kayda Konu İşlemlerle İlgisi Bulunmayan Kişiler Adına Hesap Açmak Suçuna Teşebbüs 152
c. Çift Defter Tutmak Suçuna Teşebbüs 153
d. Defter, Kayıt ve Belgeleri Tahrif Etmek Suçuna Teşebbüs 154
e. Defter ve Belgeleri Gizlemek (İbraz Etmemek) Suçuna Teşebbüs 154
f. Defter ve Belgeleri Yok Etmek Suçuna Teşebbüs 154
g. Sahte veya Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge Düzenlemek Suçuna Teşebbüs 155
h. Sahte veya Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge Kullanmak Suçuna Teşebbüs 155
ı. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Anlaşması Bulunan Kişilerin Basabileceği Belgeleri, Bakanlık ile Anlaşması Olmadığı Halde Basmak Suçuna Teşebbüs 156
i. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Anlaşması Bulunmayan Kişilerin Basmış Olduğu Belgeleri Kullanmak Suçuna Teşebbüs 157
j. VUK’un 359/ç Maddesindeki Ödeme Kaydedici Cihazlar, Bu Cihazlarla İlgili Belge, Bilgi, Veri ve Kayıtlara İlişkin Fiiller Bakımından Teşebbüs 157
k. VUK’un 359/d Maddesindeki Tütün ve Alkol Piyasalarındaki Özel Etiket ve İşaretlerle Bunlara İlişkin Sisteme Müdahale Fiilleri Bakımından Teşebbüs 157
2. İştirak 157
a. Müşterek Faillik 159
b. Dolaylı Faillik 161
c. Azmettirme 162
d. Yardım Etme 163 aa. Maddi Yardım 164 aaa. Suçun İşlenmesinde Kullanılan Araçları Sağlama 164 bbb. Suçun İşlenmesinden Önce veya İşlenmesi Sırasında Yardımda Bulunarak İcrasını Kolaylaştırma 164 bb. Manevi Yardım 164 aaa. Suç işlemeye Teşvik Etme 164 bbb. Suç İşleme Kararını Kuvvetlendirme 165 ccc. Fiilin İşlenmesinden Sonra Yardımda Bulunmayı Vaat Etme 165 ddd. Suçun Nasıl İşleneceği Konusunda Yol Gösterme 165
3. İçtima 166 a. Bileşik Suç 166 b. Zincirleme Suç 166 c. Fikri İçtima 172
II. TCK’NIN CEZA SORUMLULUĞUNUN ESASLARINA İLİŞKİN GENEL HÜKÜMLERİNİN VERGİ KAÇAKÇILIĞI SUÇLARINA UYGULANMASININ DEĞERLENDİRİLMESİ, KARŞILAŞILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ 174
A. Sahte veya Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge Düzenleme ya da Kullanma Suçları Bakımından 7394 Sayılı Kanun ile VUK’un
359. Maddesinde Yapılan Değişiklik Öncesinde Yargıtay’ın Benimsediği Takvim Yılı Ölçütünün Eleştirel Analizi 174
B. 7394 Sayılı Kanun ile Yapılan Değişiklik Sonrasında Vergi Kaçakçılığı Suçlarında Zincirleme Suç Hükümlerinin Birden Fazla Takvim Yılındaki Fiiller İçin Uygulanması ve Tereddüt Oluşturabilecek Konularda Çözüm Önerileri 182
1. VUK’un
359. Maddesindeki Farklı Fiillerin (Aynı Fıkra ya da Farklı Fıkrada Düzenlenmiş) Aynı Fail Tarafından Gerçekleştirilmesi Halinde Zincirleme Suç Hükümleri Uygulaması ve Yargıtay CGK’nın 02.10.2024 tarihli Kararının Değerlendirilmesi 183
2. Farklı Vergi Mükellefleri Adına İşlenen Vergi Kaçakçılığı Suçlarında Failin Aynı Kişi Olması Halinde Zincirleme Suç Hükümlerinin Uygulanması 186
3. Hem Asli Fail Hem de İştirak Halinde (Azmettiren) Fail Olan Kişi İçin Zincirleme Suç Hükümlerinin Uygulanması 186
C. Sahte veya Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge Kullanma Suçlarında Suç Tarihinin Doğru Belirlenmesi 187
1. Sahte veya Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge Kullanma Suçlarında Suç Tarihinin Belirlenmesine İlişkin Örnek 189
D. Vergi Kaçakçılığı Suçuna İştirak Suçu Bakımından Vergi İnceleme Elemanı, Cumhuriyet Savcısı ve Ceza Hakiminin Değerlendirmesinin Önemi ve Vergi Usul Kanunu’nun
360. Maddesinde Yer Alan “Menfaat” Kavramından Analizi 192
E. VUK’ta Düzenlenen ve Cezalandırmayı Etkileyen Özellikli Durumların Değerlendirilmesi 197
1. Etkin Pişmanlık 197
2. Pişmanlık ve Islah 202
3. Yanılma ve Görüş Değişikliği 203
4. Mücbir Sebep 204
5. İzaha Davet 205 F. Vergi Kaçakçılığı Suçlarında Dava Şartı Olarak “Mütalaa” 210
1. Genel Olarak Mütalaa Şartı 210
2. Mütalaa Şartı Bakımından Önem Arz Eden Hususlar 213
3. Akaryakıt Sektörü ile Tütün ve Alkol Piyasası Dair 359/ç–d Maddelerine İlişkin Olarak VUK’un
367. Maddesine Eklenen Hükümlerin Değerlendirilmesi 214
4. Soruşturma ve Kovuşturma Aşamalarında Ortaya Çıkan Fail Hakkında Mütalaa Aranmayacağına İlişkin 7394 Sayılı Kanun ile Eklenen Fıkranın Değerlendirilmesi 215
G. Aynı Suçtan İki Kez Yargılanmama ve Cezalandırılmama Hakkına İlişkin "Ne (Non) Bis İn İdem İlkesi" ile "Masumiyet Karinesi" Kapsamında Ceza ve Vergi Mahkemelerinin Etkileşiminin AİHM ve AYM Kararları Çerçevesinde Değerlendirilmesi 217
H. Ekonomik Suç, Ekonomik Ceza ve Cezaların Etkinliği Çerçevesinde Vergi Kaçakçılığı Suçlarının Orantılı Şekilde Cezalandırılmasına Yönelik Öneri 225 Kaynaklar 231 Kavramlar Dizini 239