Vergi Hukukunda Hibrit Uyumsuzluk Düzenlemeleri (9786050515565)

ÖNSÖZ 5
KISALTMALAR DİZİNİ 17 ŞEKİLLER DİZİNİ 19
1. GİRİŞ 21
2. HİBRİT UYUMSUZLUK DÜZENLEMELERİNE GENEL BAKIŞ 29
2.1. Vergiden Kaçınma Olgusu ve Hibrit Uyumsuzluk Düzenlemeleri 29
2.1.1. Genel Hatlarıyla Mükelleflerin Vergilere Karşı Tepkileri 32
2.1.1.1. Vergi Kaçırma 35
2.1.1.2. Vergiden Kaçınma 36
2.1.1.2.1. Vergiden Kaçınma Kavramının Tanımlanmasına Yönelik Birinci Yaklaşım 38
2.1.1.2.2. Vergiden Kaçınma Kavramının Tanımlanmasına Yönelik İkinci Yaklaşım 40
2.1.1.3. Peçeleme 42
2.1.1.4. Vergi Planlaması 47
2.1.1.5. Agresif Vergi Planlaması 51
2.1.1.6. Hibrit Uyumsuzluk Düzenlemelerinin Mükelleflerin Vergilere Karşı Tepkileri Bağlamında Değerlendirilmesi 66
2.1.2. Genel Hatlarıyla Hibrit Uyumsuzluk Düzenlemeleri 68
2.2. Hibrit Uyumsuzluk Düzenlemelerinin Arka Planı: İşletmelerde Finansal Yönetim, Finansman Kaynakları ve Vergiden Kaçınma Arasındaki Köprü 76
2.2.1. İşletmelerin Hukuki Yapılarına Genel Bakış 77
2.2.2. İşletmelerin Finansman Kaynaklarına Genel Bakış 87
2.2.2.1. Borçla ve Öz Sermayeyle Finansman Ayrımı 89
2.2.2.2. Hibrit Finansal Araçlar 100
2.2.2.2.1. İkinci Dereceden Teminatsız Borçlanma Araçları (İkincil Borçlar) 114
2.2.2.2.2. Kâra İştirakli Tahvil 116
2.2.2.2.3. Gizli Ortaklık 117
2.2.2.2.4. Dönüştürülebilir Tahviller 118
2.2.2.2.5. Ara Finansman 121
2.2.2.2.6. Diğer Hibrit Finansal Araçlar 124
3. HİBRİT UYUMSUZLUK DÜZENLEMELERİNİN ETKİLERİNİN GİDERİLMESİ: BEPS 2 NO’LU EYLEM PLANI’NDAKİ İÇ HUKUKA YÖNELİK TAVSİYELERİN İNCELENMESİ 127
3.1. BEPS 2 No’lu Eylem Planı’nın Genel Çerçevesi 127
3.2. Tavsiye 1: Hibrit Finansal Araç Kuralı 148
3.2.1. Hibrit Finansal Araç Kuralında Yer Alan Kavramların İçeriği 153
3.2.1.1. Ödeme 153
3.2.1.2. İndirilebilirlik 154
3.2.1.3. Vergilendirilmeme (Dâhil Edilmeme) 155
3.2.1.4. Uyumsuzluk 162
3.2.2. Hibrit Finansal Araç Kuralının Kapsamına Giren Finansal Düzenlemeler 163
3.2.2.1. Finansal Araç Kavramı 163 3.2.2.2 Hibrit Transferler 174
3.2.2.3. İkame Ödemeler 182
3.2.3. Hibrit Finansal Araç Kuralı: Birincil ve İkincil/Koruyucu Kurallar 185
3.2.3.1. Kuralın Çerçevesi 185
3.2.3.2. Zamanlama Farklılıkları 197
3.2.3.3. Birincil Kural: İndirimin Kabul Edilmemesi 199
3.2.3.4. İkincil/Koruyucu Kural: Finansal Araç Kapsamında Yapılan Ödemenin Vergilendirilebilir Gelire Dâhil Edilmesi 202
3.2.4. Kuralın Kapsamı 205
3.2.5. Kuralın İstisnaları 207
3.3. Tavsiye 2: Finansal Araçlara Yönelik Vergisel Muamelelere İlişkin Özel Tavsiyeler 212
3.3.1. İndirilebilir Nitelikteki Ödemeler Bakımından İstisna Uygulanmaması 214
3.3.2. Hibrit Transferler Bakımından Mahsup İmkânının Sınırlandırılması 218 3.3.3.Kuralın Kapsamı 220
3.4. Tavsiye 3: İhmal Edilmiş Hibrit Ödemeler Kuralı 221
3.4.1. İhmal Edilmiş Hibrit Ödemeler Kuralında Yer Alan Kavramların İçeriği 223
3.4.1.1. İhmal Edilmiş Ödeme 223
3.4.1.2. Hibrit Ödeyen 224
3.4.1.3. İki Ülke Tarafından Vergilendirilebilir Gelir İçinde Kabul Edilen Gelir 232
3.4.2. Kuralın Yalnızca Hibrit Uyumsuzluğa Yol Açan Ödemelere Uygulanması 235
3.4.3. İhmal Edilmiş Hibrit Ödemelerin Etkilerinin Giderilmesinde Birincil Kural ve İkincil/Koruyucu Kurallar 236
3.4.4. Kuralın Kapsamı 239
3.5. Tavsiye 4: Ters Hibrit Kuralı 240
3.5.1. Ters Hibrit Kuralında Yer Alan Kavramların İçeriği 241
3.5.1.1. Yatırımcının Mukim Olduğu Ülke 242
3.5.1.2. Kuruluş Ülkesi 243
3.5.1.3. Ters Hibrit 249
3.5.2. Kuralın Yalnızca Hibrit Uyumsuzluklara Uygulanması 251
3.5.3. Ödemenin İndirim/Vergilendirilmeme Sonucuna Yol Açtığı Ölçüde Uyumsuzluğun Giderilmesi 255
3.5.4. Kuralın Kapsamı 257
3.6. Tavsiye 5: Ters Hibitlere Yönelik Vergisel Muameleler Üzerine Özel Tavsiyeler 258
3.6.1. Kontrol Edilen Yabancı Kurumlara İlişkin Kurallara ve Diğer Sınır Ötesi Yatırım Rejimlerine Yönelik Geliştirmeler 259
3.6.2. Mukim Olmayan Yatırımcıların Şeffaflığının Sınırlandırılması 261
3.6.3. Aracılar İçin Raporlama Yükümlülüğü 262
3.7. Tavsiye 6: İndirilebilir Hibrit Ödemeler Kuralı 266
3.7.1. İndirilebilir Hibrit Ödemeler Kuralında Yer Alan Kavramların İçeriği 268
3.7.1.1. Hibrit Ödeyen 268
3.7.1.2. Çifte İndirim 274 3.7.2 Kuralın Yalnızca Hibrit Uyumsuzluğa Yol Açan Ödemelere Uygulanması 275
3.7.3. İndirilebilir Hibrit Ödemelerin Etkilerinin Giderilmesinde Birincil ve İkincil/Koruyucu Kurallar 280
3.7.4. Kuralın Kapsamı 281
3.8. Tavsiye 7: Çifte Mukim Ödeyen Kuralı 282
3.8.1. Çifte Mukim Ödeyen Kuralında Yer Alan Kavramların İçeriği 284
3.8.1.1. İndirilebilirlik 284
3.8.1.2. Çifte İndirim 285
3.8.2. Kuralın Yalnızca Çifte Mukimler Tarafından Yapılan İndirilebilir Nitelikteki Ödemelere Uygulanması 286
3.8.3. Kuralın Yalnızca Hibrit Uyumsuzluğa Yol Açan Ödemelere Uygulanması 288
3.8.4. Çifte Mukim Ödeyen Kuralı Kapsamındaki Hibrit Uyumsuzlukların Etkilerinin Giderilmesi 289
3.9. Tavsiye 8: İçe Aktarılmış Uyumsuzluk Kuralı 290
3.9.1. İçe Aktarılmış Uyumsuzluk Kuralında Yer Alan Kavramların İçeriği 292
3.9.1.1. İçe Aktarılmış Uyumsuzluğu Doğuran Ödeme 293
3.9.1.2. Hibrit İndirim 293
3.9.1.3. Hibrit İndirim ve İçe Aktarılmış Uyumsuzluk Yaratan Ödeme Arasındaki Bağlantı 294
3.9.1.4. Takip ve Öncelik Kuralları 295
3.9.1.4.1. Kurgulanmış İçe Aktarılmış Uyumsuzluk Kuralı 296
3.9.1.4.2. Doğrudan İçe Aktarılmış Uyumsuzluk Kuralı 296
3.9.1.4.3. Dolaylı İçe Aktarılmış Uyumsuzluk Kuralı 297
3.9.2. İçe Aktarılmış Uyumsuzlukların Etkilerinin Giderilmesi 297
3.9.2.1. Ön İnceleme 300
3.9.2.2. Birinci Yöntemin/Aşamanın Uygulanması 300
3.9.2.3. İkinci Yöntemin/Aşamanın Uygulanması 303
3.9.2.4. Üçüncü Yöntemin/Aşamanın Uygulanması 306
3.9.3. Kuralın Kapsamı 309
3.10. Tavsiye 9: Tasarım İlkeleri 310
3.10.1. Tasarım İlkeleri 313
3.10.1.1. Ülke Mevzuatı Kapsamında Ortaya Çıkan Vergi Avantajını Tersine Çevirmek Yerine Uyumsuzluğu Gidermek 314
3.10.1.2. Kapsayıcı Olmak 314
3.10.1.3. Otomatik Olarak Uygulanmak 315
3.10.1.4. Kural Koordinasyonu Yoluyla Çifte Vergilendirmeden Kaçınmak 315
3.10.1.5. Mevcut İç Hukuktaki Aksamayı En Aza İndirmek 320
3.10.1.6. Uygulamada Açık ve Şeffaf Olmak 320
3.10.1.7. Kuralların Her Ülkenin Vergi Kanunlarına Dahil Edilmesi İçin Yeterli Esnekliği Sağlamak 321
3.10.1.8. Vergi Mükellefleri/İdareleri İçin Uygulanabilir Olmak ve Uyum Maliyetlerini Asgari Düzeyde Tutmak 322
3.10.2. Uygulama ve Koordinasyon 323
3.10.2.1. Tavsiyeler Konusunda Üzerinde Anlaşmaya Varılmış Bir Rehberlik Geliştirilmesi 323
3.10.2.2. Tavsiyelerin Uygulanmasında (Zamanlamayı da İçerecek Şekilde) Koordinasyonun Sağlanması 324
3.10.2.3. Geçiş Kurallarının Geliştirilmesi 325
3.10.2.4. Tavsiyelerin Etkili ve Tutarlı Bir Şekilde Uygulanıp Uygulanmadığının Gözden Geçirilmesi 326
3.10.2.5. Ülkelerin Hibrit Finansal Araçlar ve Hibrit İşletmelere Yönelik Muamelelerine İlişkin Bilgi Alışverişi 329
3.10.2.6. İlgili Bilgileri Vergi Mükelleflerine Sunmaya Çalışmak 333
3.10.2.7. Tavsiyelerin, 3 ve 4 No’lu Eylem Planları Dahil Olmak Üzere BEPS Projesi Kapsamındaki Diğer Eylemlerle Etkileşiminin Dikkate Alınması 333
3.11. Tavsiye 10: Kurgulanmış Düzenlemelerin Tanımı 336
3.11.1. Genel Tanım 338 3.11.2.Kurgulanmış Düzenlemeler İçin Örnekler 342
3.11.2.1. Hibrit Uyumsuzluk Yaratmak İçin Tasarlanmış Ya Da Bu Amaçla Oluşturulmuş Bir Planın Parçası Olan Düzenlemeler 342
3.11.2.2. Hibrit Uyumsuzluk Yaratmak İçin Kullanılan Bir Koşul, Adım Ya Da İşlemi İçeren Düzenlemeler 343
3.11.2.3. Hibrit Uyumsuzluktan Kaynaklanan Vergisel Avantajın Ön Plana Çıkarılması Suretiyle Pazarlanan Düzenlemeler 344
3.11.2.4. Öncelikle Hibrit Uyumsuzluğun Ortaya Çıktığı Ülkede Mukim Mükelleflere Pazarlanan Düzenlemeler 345
3.11.2.5. Hibrit Uyumsuzluğun Ortadan Kalkması Durumunda Koşulları Değişir Nitelikteki Düzenlemeler 346
3.11.2.6. Hibrit Uyumsuzluk Gerçekleşmediğinde Negatif Sonuç Doğuracak Düzenlemeler 347
3.11.2.7. Mükellefin Bir Kurgulanmış Düzenlemenin Tarafı Olmaması Hali 348
3.12. Tavsiye 11: İlişkili Kişiler, Kontrol Grubu ve Birlikte Hareket Etme Kavramlarının Tanımları 354
3.12.1. Genel Tanım 357
3.12.1.1. Yatırıma Sahip Olma 357
3.12.1.2. Kontrol Grubu 364
3.12.1.3. İlişkili Kişiler 367
3.12.2. Çıkarların Toplanması 370
3.12.3. Birlikte Hareket Etme 370
3.13. Tavsiye 12: Diğer Tanımlar 376
4. TÜRK VERGİ MEVZUATININ HİBRİT UYUMSUZLUK DÜZENLEMELERİ ÇERÇEVESİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ 393
4.1. Bölüme
Giriş: Genel Hatlarıyla Türk Kurumlar Vergisi Sistemi 393
4.2. Türk Vergi Mevzuatı Çerçevesinde Tavsiye 1’de Yer Alan Hibrit Finansal Araç Kuralının İrdelenmesi 400
4.2.1. Hibrit Finansal Araç Kuralında Yer Alan Kavramların Türk Vergi Mevzuatı Çerçevesinde Değerlendirilmesi 400
4.2.1.1. İndirilebilirlik 400
4.2.1.2. Vergilendirilmeme (Dâhil Edilmeme) 405
4.2.2. Hibrit Finansal Araç Kuralının Kapsamına Giren Finansal Düzenlemelerin Türk Vergi Mevzuatı Çerçevesinde Değerlendirilmesi 415
4.2.2.1. Hibrit Finansal Araçlar 415
4.2.2.2. Hibrit Transferler 422
4.2.2.3. İkame Ödemeler 428
4.2.3. Hibrit Finansal Araç Kuralına İlişkin Tavsiye 1’in Türk Vergi Mevzuatı Çerçevesinde Değerlendirilmesi 429
4.2.3.1. Birincil Kural 429
4.2.3.2. İkincil/Koruyucu Kural 442
4.2.3.3. Kuralın Kapsamı 447
4.2.3.4. Kuralın İstisnaları 448
4.3. Türk Vergi Mevzuatı Çerçevesinde Tavsiye 2’de Yer Alan Finansal Araçlara Yönelik Vergisel Muamelelere İlişkin Kuralların İrdelenmesi 458
4.3.1. İndirilebilir Nitelikteki Ödemeler Bakımından İstisna Uygulanmaması 459
4.3.2. Hibrit Transferler Bakımından Mahsup İmkânının Sınırlandırılması 460
4.4. Türk Vergi Mevzuatı Çerçevesinde Tavsiye 3’te Yer Alan İhmal Edilmiş Hibrit Ödemelere İlişkin Kuralların İrdelenmesi 464
4.4.1. İhmal Edilmiş Hibrit Ödemeler Kuralında Yer Alan Kavramlara İlişkin Değerlendirme 464
4.4.2. İhmal Edilmiş Hibrit Ödemelere İlişkin Birincil ve İkincil/Koruyucu Kuralların Türk Vergi Mevzuatı Çerçevesinde Değerlendirilmesi 469
4.5. Türk Vergi Mevzuatı Çerçevesinde Tavsiye 4’te Yer Alan Ters Hibritlere İlişkin Kuralların İrdelenmesi 472
4.5.1. Ters Hibrit Kuralında Yer Alan Kavramların Türk Vergi Mevzuatı Çerçevesinde Değerlendirilmesi 472
4.5.2. Ters Hibrite İlişkin Birincil Kuralın Türk Vergi Mevzuatı Çerçevesinde Değerlendirilmesi 483
4.6. Türk Vergi Mevzuatı Çerçevesinde Tavsiye 5’te Yer Alan Ters Hibitlere Yönelik Vergisel Muameleler Üzerine Özel Tavsiyelerin İrdelenmesi 484
4.7. Türk Vergi Mevzuatı Çerçevesinde Tavsiye 6’da Yer Alan İndirilebilir Hibrit Ödemelere İlişkin Kuralların İrdelenmesi 488
4.7.1. İndirilebilir Hibrit Ödemeler Kuralında Yer Alan Kavramların Türk Vergi Mevzuatı Çerçevesinde Değerlendirilmesi 488
4.7.2. İndirilebilir Hibrit Ödemelere İlişkin Birincil ve İkincil/Koruyucu Kuralların Türk Vergi Mevzuatı Çerçevesinde Değerlendirilmesi 489
4.8. Türk Vergi Mevzuatı Çerçevesinde Tavsiye 7’de Yer Alan Çifte Mukim Ödeyenlere İlişkin Kuralların İrdelenmesi 491
4.9. Türk Vergi Mevzuatı Çerçevesinde Tavsiye 8’de Yer Alan İçe Aktarılmış Uyumsuzluklara İlişkin Kuralların İrdelenmesi 494
4.9.1. İçe Aktarılmış Hibrit Uyumsuzluk Kuralında Yer Alan Kavramların Türk Vergi Mevzuatı Çerçevesinde Değerlendirilmesi 495
4.9.2. İçe Aktarılmış Uyumsuzluklara İlişkin Birincil Kuralın Türk Vergi Mevzuatı Çerçevesinde Değerlendirilmesi 496
4.10. Türk Vergi Mevzuatı Çerçevesinde Tavsiye 9’da Yer Alan Tasarım İlkelerine İlişkin Kuralların İrdelenmesi 498
4.11. Türk Vergi Mevzuatı Çerçevesinde Tavsiye 10’da Yer Alan Kurgulanmış Düzenlemelerin Tanımına İlişkin Kuralların İrdelenmesi 503
4.12. Türk Vergi Mevzuatı Çerçevesinde Tavsiye 11’de Yer Alan İlişkili Kişiler, Kontrol Grubu ve Birlikte Hareket Etme Kavramlarının Tanımına İlişkin Kuralların İrdelenmesi 507 4.12.1 Kontrol Grubu 508
4.12.2. İlişkili Kişiler 510
4.13. Türk Vergi Mevzuatı Çerçevesinde Tavsiye 12’de Yer Alan Diğer Tanımlara İlişkin Kuralların İrdelenmesi 514
5. SONUÇ 523
6. KAYNAKÇA 543
7. EKLER 591 EK–1. Karşılaştırma tablosu 591