Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde İmal ve Ticareti Suçları
İçindekileri İncele
ÖNSÖZ 7 İÇİNDEKİLER 9
GİRİŞ VE GENEL AÇIKLAMALAR 19
I. GİRİŞ 19
II. MADDE METİNLERİ, GEREKÇELERİ VE KOMİSYON RAPORLARI 24
III. GENEL AÇIKLAMALAR 34
IV. BELLİ BAŞLI TASNİFLERE GÖRE
188. MADDEDE DÜZENLENEN SUÇLAR 39
BİRİNCİ BÖLÜM KORUNAN HUKUKİ DEĞER
İKİNCİ BÖLÜM TİPE UYGUNLUK– TİPİKLİK
I. TİPİKLİĞİN MADDİ (OBJEKTİF) UNSURLARI 50 A. Fail, Müşterek Fail, Dolaylı Fail 50 B. Mağdur 66 C. Suçun Konusu 68
1. Genel Açıklamalar 68
2. Uyuşturucu veya Uyarıcı Maddenin Tanımı 70
3. Uyuşturucu veya Uyarıcı Maddelerin Tasnifi 74
a. Elde Ediliş Şekillerine Göre 75
b. Oluşturdukları Etkiye Göre 77
c. Kimyasal Yapılarına Göre 78
4. Kanun Hükmü Gereği Uyuşturucu veya Uyarıcı Sayılan Maddeler 78
5. Madde Tanımına Yargıtay’ın Yaklaşımı ve Uygulaması 91
6. Suç Konusu Maddenin Varlığı 108 D. Fiil 112
1. Ruhsatsız veya Ruhsata Aykırı ile Resmi Makamların İznine Bağlı Olmak Kavramları 112
2. Uyuşturucu veya Uyarıcı Maddeleri Ruhsatsız veya Ruhsata Aykırı Olarak İmal, İthal veya İhraç Etme (md. 188/1) 118
a. İmal 118
b. İthal 129
c. İhraç 145
3. Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Ticareti (md. 188/3) 154
a. Satma 154
b. Satışa Arz Etme 156
c. Başkalarına Verme 157
d. Sevk Etme ve Nakletme 161
e. Depolama 164
f. Satın Alma 165
g. Kabul Etme 166
h. Bulundurma 166
4. Uyuşturucu veya Uyarıcı Etki Doğurmamakla Birlikte, Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Üretiminde Kullanılan Maddeye İlişkin Suçlar (md. 188/7) 168
E. Netice 175
F. Nedensellik Bağı ve Objektif İsnadiyet 176
II. SUÇUN NİTELİKLİ HALLERİ 186
A. Genel Olarak 186
B. Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Verilen veya Satılan Kişinin Çocuk Olması (md. 188/3.son cümle) 188
C. Uyuşturucu veya Uyarıcı Maddenin Tür ve Cinsine Göre Nitelikli Hal (md. 188/4–a) 193
1. Genel Açıklamalar 193
2. Nitelikli Olmayan Maddelerle Birlikte Ele Geçirilen Nitelikli Madde Miktarının Kullanım Sınırında, Az Miktarda Olması 199
D. Suçun İşlendiği Yere İlişkin Nitelikli Hal (md. 188/4–b) 202
1. Genel Olarak 202
2. Nitelikli Hale İlişkin Düzenlemenin Amacı 204
3. Nitelikli Halin Unsurları 208
4. TCK’nın 188/4–b Maddesinde Kullanılan Kelime ve Kavramlar 220
5. İki Yüz Metrelik Mesafenin Ölçümü 242
6. 188/4–b’de Düzenlenen Nitelikli Hale İlişkin Özellik Arz Eden Hususlar 247
a. Suçun Araç İçinde İşlenmesi 247
b. Nitelikli Halin TCK’nın 188/5 Maddesinde Düzenlenen Nitelikli Hal ile Birlikte İşlenmesi Durumunda 256
c. Nitelikli Halin TCK’nın 188/6. maddesinde Düzenlenen Nitelikli Hal ile Birlikte İşlenmesi Durumunda 259
d. Bina veya Tesislerdeki Faaliyetlere Ara Verilen Dönem veya Zaman Diliminde Suçun İşlenmesi Durumunda 259
e. Kolluk Görevlilerinin Suçu ve Faili Belirlemek, Suçla İlgili Delilleri Elde Etmek Amacıyla Failden Uyuşturucu Almaları Halinde 260
7. 188/4–b’de Düzenlenen Nitelikli Halin Müşterek Faillik, İştirak ve Suçun Özel Görünüş Şekilleri Kapsamında Değerlendirilmesi 261
a. 188/4–b Bağlamında Müşterek Faillik 261
b. 188/4–b Bağlamında Azmettirme ve Yardım Etme 262
c. 188/4–b Bağlamında Teşebbüs 265
d. 188/4–b Bağlamında Zincirleme Suç ve Fikri İçtima 267
E. Suçun Üç veya Daha Fazla Kişi Tarafından Birlikte İşlenmesi ile Suçun Suç İşlemek İçin Teşkil Edilmiş Bir Örgütün Faaliyeti Çerçevesinde İşlenmesi (md. 188/5) 269
1. Suçun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi (md. 188/5.1.cümle) 269
2. Suçun Suç İşlemek İçin Teşkil Edilmiş Bir Örgütün Faaliyeti Çerçevesinde İşlenmesi (md. 188/5.2.cümle) 286
F. Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Etkisi Doğuran Maddeler (md. 188/6) 294
G. Suçun Bazı Meslek Sahiplerince İşlenmesi (md. 188/8) 320
H. Kusur Yeteneği Olmayanları Suçun İşlenmesinde Araç Olarak Kullanılması (md. 37/2) 331
I. Üstsoy ve Altsoy İlişkisinden Doğan Nüfuz Kullanılmak Suretiyle veya Çocukları Suça Azmettirme (md. 38/2) 332
J. İmam, Hatip, Vaiz, Rahip, Haham Gibi Dini Reislerden Birinin Dini Sıfatından İstifade Ederek Bir Cürüm İşlemesi (md. 219/4) 333
K. Kamu Görevine Ait Araç ve Gereçlerin Suçta Kullanılması (md. 266/1) 335
L. Hükümlü veya Tutukluların Muhafazasıyla Görevli Kişiler Tarafından Suçun İşlenmesi (md. 297/3) 340
III. TİPİKLİĞİN MANEVİ (SÜBJEKTİF) UNSURLARI 342 A. Kast 342
1. Genel Olarak 342
2. Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde İmal ve Ticareti Suçlarında Kast 345
3. Failin Dışa Yansıyan Hareket ve Davranışları 351
4. Uyuşturucu veya Uyarıcı Maddenin Bulundurulduğu Yer ve Bulunduruluş Biçimi 356
5. Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Bağımlılığı Yahut Alışkanlığı 360
6. Failin Sosyal ve Ekonomik Durumu 360
7. Uyuşturucu veya Uyarıcı Maddenin Miktarı ve Çeşitliliği 362
8. Madde Miktarının Önemi 365
9. Özellikle Madde Miktarına İlişkin Olmak Üzere Emsal Yargıtay İçtihatları 376
B. Taksir 442
C. Diğer Sübjektif Unsurlar (Maksat, Saik) 444
D. Hata (Tipiklik Hatası –Unsur Yanılgısı) (md. 30/1–2) 444
IV. HUKUKA AYKIRI DELİLLER 452 A. Genel Açıklamalar 452 B. Arama Koruma Tedbiri 454
1. Koruma Tedbiri Olarak Arama ve Çeşitleri: 454
2. Arama Kavramı 455
3. Arama Çeşitleri 456
a. Önleme Araması 456
b. Hâkimden Arama Kararı Alınması Gerekmeyen Hâller 460
c. Durdurma ve Yoklama Biçiminde Kontrol Yapma 462
d. Adli Arama 465
e. Bilgisayarlarda, Bilgisayar Programlarında ve Kütüklerinde Arama, Kopyalama ve Elkoyma 473
f. Olay Yeri İncelemesi 478
g. Tesadüfen Elde Edilen Deliller (CMK md. 138) 481
4. Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde İmal ve Ticareti Suçlarında Arama 484
a. Suçüstü Halinde Arama 484
b. Suç Şüphesinin Varlığı Halinde Elle Kontrol veya Önleme Araması Yapılamaz 490
c. Kaba Üst Araması / Elle Kontrol / Kaba Arama / Yoklama / Yoklama Suretiyle Arama / Sıvazlama / Elle Tarama 495
d. CMK’nın 119/4 Maddesi Kapsamında Arama (Arama Tanıkları) 509
e. Aramanın Arama Emrine veya Kararına Aykırı İcra Edilmesi 525
f. Aramaya Rıza Gösterilmesi 532
g. Gecikmesinde Sakınca Bulunma Halinde Verilen Arama Emri 536
h. Posta veya Kargoda Arama 538
i. Çarşı ve Mahalle Bekçilerinin Yetkisi 543
j. Bilgisayarlarda, Bilgisayar Programlarında ve Kütüklerinde Arama, Kopyalama ve Elkoyma 548
C. Şüpheli veya Sanığın Beden Muayenesi ve Vücudundan Örnek Alınması 550
D. Elkoyma / Postada Elkoyma 554
E. 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanunun Ek–2 Maddesi Kapsamında Elkoyma 559
F. Cumhuriyet Savcısının Talimatı Olmaksızın Re’sen Delil Toplanması, Araştırılması 563
G. Telekomünikasyon Yoluyla Yapılan İletişimin Denetlenmesi ile Teknik Araçlarla İzleme 567
H. Gizli Soruşturmacı Görevlendirilmesi ve Tanık Olarak Dinlenmesi 571
I. Teşvik, Tahrik, Kışkırtma, Sevk veya Azmettirme ile Elde Edilen Deliller 581
J. Hukuka Aykırı İfade, Tanık Beyanı, İkrar, Olay Tutanakları, Bilgi Alma Tutanakları ve Teşhis İşlemleri 593
1. Müdafii Olmaksızın Alınan İfade 593
2. Tanık Beyanı 595
3. Sanığın İkrarı 607
4. Teşhis 609
5. Bilgi Alma ve Olay Tutanakları 614 K. Kontrollü Teslimat 620
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM HUKUKA AYKIRILIK (HUKUKA UYGUNLUK NEDENLERİNİN BULUNMAMASI)
I. GENEL OLARAK 623
II. KANUN HÜKMÜNÜN YERİNE GETİRİLMESİ (md. 24/1) 627
III. MEŞRU SAVUNMA (md. 25/1) 628
IV. HAKKIN KULLANILMASI / İCRASI (md. 26/1) 629
V. İLGİLİNİN RIZASI (md. 26/2) 630
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM KUSURLULUK
I. KUSURUN UNSURLARI 631 A. Algılama Yeteneği 631 B. İrade Yeteneği 632
II. KUSURLULUĞU ETKİLEYEN HALLER 632
A. Amirin Emrini İfa (md. 24/2–4) 632
B. Zorunluluk Hali (md. 25/2) 635
C. Sınırın Aşılması (md. 27/2) 638
D. Cebir, Tehdit, Korkutma (md. 28) 638
E. Haksız Tahrik (md. 29) 639
F. Hata (Kusurluluğu Etkileyen Sebeplerin Maddi Şartlarında Hata ve Haksızlık Yanılgısı) (md. 30/3–4) 642
G. Yaş Küçüklüğü (md. 31) 646
H. Akıl Hastalığı (md. 32) 651
I. Sağır ve Dilsizlik (md. 33) 657 J. Geçici Nedenler, Alkol ve Uyuşturucu Madde Etkisinde Olma (md. 34) 658
BEŞİNCİ BÖLÜM CEZALANDIRILABİLİRLİĞİN DİĞER ŞARTLARI
I. OBJEKTİF CEZALANDIRABİLME ŞARTLARI 661
II. ŞAHSİ CEZASIZLIK SEBEPLERİ 663
III. CEZAYI KALDIRAN VEYA AZALTAN ŞAHSİ SEBEPLER / ETKİN PİŞMANLIK 664 A. Genel Olarak 664 B. Etkin Pişmanlık 664
1. Tanım, Nitelik ve Özellikleri 664
2. Etkin Pişmanlığın Öngörüldüğü Normatif Düzenlemeler 666
3. Etkin Pişmanlığın Şartları 669
a. Kanunda Etkin Pişmanlığa İmkân Tanıyan Bir Düzenleme Bulunması 669
b. Suçun Tamamlanmış Olması 670
c. Failin Kanunda Öngörülen Biçimde Aktif Bir Davranışının Olması 671
d. Failin Davranışın İradi Olması 671
e. Etkin Pişmanlığın Gösterilmesi Gereken Zaman Dilimi 672
C. Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde İmal ve Ticareti Suçlarında Etkin Pişmanlık 675
1. Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde İmal ve Ticareti Suçlarında Etkin Pişmanlığın Şartları 677
2. Suç Ortakları İfadesi 678
3. Failin Kendi Suçunu veya Diğer Kişilerin Suçlarını Ortaya Çıkarması 679
4. Ortaya Çıkarılan Suçun Eşdeğer veya Daha Ağır Nitelikte Suç Olması 680
5. Resmi Makamların Haberdar Olması 684
6. TCK’nın 188/7 Maddesi Bakımından Etkin Pişmanlık 687
7. Etkin Pişmanlıktan Dönmek 688
8. Etkin Pişmanlığın İfade Edilmesi 688
9. İçtima Bakımından Etkin Pişmanlık 689
10. Etkin Pişmanlık ve Güvenlik Tedbirleri 690
11. Etkin Pişmanlık ve Ek Savunma 690 D. Tasnif Edilmiş Yargıtay İçtihatları 690
1. Failin Verdiği Bilginin Hatalı Nitelendirme Durumları 691
2. Suç Ortağının Yakalanamaması 692
3. Suç Ortağına İlişkin Eşkal Bilgileri 694
4. Ortak İkamet Durumunda Etkin Pişmanlık 694
5. Ele Geçirilen Maddenin Aidiyetinin Belirsiz Olduğu Durumlar 695
6. Ortaya Çıkarılan Suçun Eşdeğer veya Daha Ağır Bir Suç Olması 696
7. Kaba Üst Aramasıyla Kolayca Bulunabilecek Maddenin Rıza ile Teslimi 698
8. Kaba Üst Aramasıyla Kolayca Bulunamayacak Maddenin Rıza ile Teslimi 701
9. Uyuşturucunun Vücudun İçine Saklanarak Havalimanından Girilmesi 705
10. Verilen Bilginin Suç Ortağının Mahkumiyeti İçin Yeterli Olmadığı Haller 706
11. Suç Ortağının Ortaya Çıkarılmasında İkrarın Etkili Olmaması 707
12. Failin, Kendi Suçu ile Hiçbir İlgisi Olmayan Başka Suç veya Başka Faillerle İlgili Bilgi Vermesi 707
13. Yargılamanın Son Aşamasında Etkin Pişmanlık 710
14. Şüphe Üzerine Durdurulan Failin Rızası ile Maddeyi Teslim Etmesi 712
15. Kendi Suçunu Ortaya Çıkaran Fail 714
16. Bilgilerin Suç Ortağını Yakalamaya Yardım Etmesi 718
17. Failin Adını Verdiği Kişileri Suçlama Durumu 720
18. Suç Ortağına İlişkin Soruşturma Sonucu 721
19. İlk Ele Geçirilen Maddelerin Devamı / Bakiyesi Olan Maddelere İlişkin Verilen Bilgi 723
20. Uyuşturucunun Sanığa Ait Olduğunun Başka Delillerle Sabit Olması 724
21. Delillere Göre Suçu Sabit Olan Sanığın İkrarı 726
22. Suç Ortağı ile İlgili Soruşturmanın Daimî Aramaya Alınmış Olması 727
23. Uyuşturucunun İhracı ve İthali ile İlgili Durumlar 727
24. Zincirleme Suçlarda Etkin Pişmanlık 730
25. Failin Suç Ortağına İlişkin Verdiği Bilgilerin Araştırılması 734
26. Gizli Soruşturmacı ve Teknik Araçlarla İzleme Durumları 740
27. Kimliğini Gizleyen Kolluk Görevlilerine Yapılan Satışlar 741
ALTINCI BÖLÜM SUÇUN ÖZEL GÖRÜNÜŞ ŞEKİLLERİ
I. GENEL AÇIKLAMALAR 743
II. TEŞEBBÜS 743 A. Teşebbüs 743
1. İmal Suçuna Teşebbüs 748
2. İthal Suçuna Teşebbüs 754
3. İhraç Suçuna Teşebbüs 764
4. Satın Alma ve Kabul Etme Suçuna Teşebbüs 774
5. Sevk Etme ve Nakletme Suçuna Teşebbüs 777
6. Bulundurma Suçuna Teşebbüs 779
7. Başkasına Verme Suçuna Teşebbüs 780
8. Satışa Arz Etme, Satma, Depolama 780
9. İnfaz Kurumuna veya Tutukevine Yasak Eşya Sokmak Suçu ile Uyuşturucu Veya Uyarıcı Madde Ticareti Suçunun Birlikte İşlenmesi Halinde Teşebbüs 781
10. TCK md. 188/7 Bakımından Teşebbüs 787 B. İşlenemez Suç 787 C. Gönüllü Vazgeçme 807
III. İŞTİRAK 815 A. Genel Açıklamalar 815
1. Azmettirme 818
2. Yardım Etme 824
3. Bağlılık Kuralı 835
4. Kışkırtıcı Ajan ve Teşvik 837 B. Nitelikli Hallerin Suç Ortaklarına Sirayeti 837
1. Fiile Bağlı Ağırlaştırıcı Nitelikli Hallerin Diğer Fail veya Müşterek Faillere Etkisi 839
2. Fiile Bağlı Ağırlaştırıcı Nitelikli Hallerin Şeriklere Etkisi 840
3. Fiile Bağlı Hafifletici Nitelikli Hallerin Diğer Fail veya Müşterek Faillere Etkisi 841
4. Fiile Bağlı Hafifletici Nitelikli Hallerin Şeriklere Etkisi 841
5. Faile Bağlı Ağırlaştırıcı Nitelikli Hallerin Diğer Fail veya Müşterek Faillere Etkisi 842
6. Faile Bağlı Ağırlaştırıcı Nitelikli Hallerin Şeriklere Etkisi 844
7. Şeriklere Bağlı Ağırlaştırıcı Nitelikli Hallerin Faile veya Şeriklere Etkisi 846
8. Kişiye Bağlı Hafifletici Nedenlerin Sirayeti 848
9. Tablo 849
IV. İÇTİMA 850 A. Genel Olarak 850 B. Bileşik Suç (md. 42) 851 C. Zincirleme Suç (md. 43/1) 854
1. Doğal veya Hukuki Anlamda Hareket Tekliği – Aynı Bütünün Parçası / Devamı / Bakiyesi 860
2. Kastın Yenilenmesi 870
3. Eylemler Arasındaki Zaman Aralığı 875
4. Hukuki Kesinti ve Fiili Kesinti 889
5. Kolluk Görevlilerine Birden Fazla Kez Madde Satılması 899
6. Art Arda veya Aynı Anda Birden Fazla Kişiye Madde Verilmesi veya Satılması 904
7. Zincirleme Suçlarda Cezanın Belirlenmesi 909
8. Zincirleme Suçlarda Etkin Pişmanlık 919
9. Yargılamanın Yenilenmesi ve Kanun Yararına Bozmada Zincirleme Suç Hükümleri 920 D. Fikri İçtima (md. 43/2 – 44) 921
1. Aynı Neviden Fikri İçtima (md. 43/2) 925
2. Farklı Neviden Fikri İçtima (md. 44) 927
E. Görünüşte İçtima 929
F. Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde İmal ve Ticareti Suçlarında İçtima 934
1. Doğal veya Hukuki Anlamda Hareket Tekliği – Aynı Bütünün Parçası / Devamı / Bakiyesi 934
2. İmal, İthal ve İhraç Suçlarında Fikri İçtima 935
3. Çocuğa Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Satılması veya Verilmesi Halinde Fikri İçtima 941
4. İnfaz Kurumuna veya Tutukevine Yasak Eşya Sokmak Suçu Bakımından Fikri İçtima 946
V. UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDE İMAL VE TİCARETİ SUÇLARININ BAŞKA SUÇLARLA BİRLİKTE İŞLENMESİ HALLERİNDE İÇTİMA 953
VI. UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDE SATILMASI VEYA VERİLMESİ SONUCU KİŞİNİN ÖLÜMÜ YAHUT YARALANMASI 971
YEDİNCİ BÖLÜM YAPTIRIM
I. GENEL OLARAK 979
II. CEZANIN BELİRLENMESİ (TCK md. 3, 61) 985
III. HAPİS CEZASININ ARİTMETİK HESABI 997
IV. MÜSADERE 1020
V. TÜZEL KİŞİLER HAKKINDA GÜVENLİK TEDBİRLERİ 1032
VI. SUÇUN YABANCI ÜLKEDE İŞLENMESİ – TCK’NIN YER BAKIMINDAN UYGULANMASI (md. 8–19) 1035 A. TCK’nın
13. Maddesi Uygulamasına İlişkin Tablolar 1038
B. Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde İmal ve Ticareti Suçlarının Yurt Dışında İşlenmesi 1040
VII. MAHSUP 1049
VIII. DAVA VE CEZANIN DÜŞÜRÜLMESİ 1057 A. Sanığın ve Hükümlünün Ölümü 1057 B. Af 1058 C. Zamanaşımı 1059
SEKİZİNCİ BÖLÜM CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNA İLİŞKİN BÂZI HUSUSLAR
I. GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME 1069
II. İDDİANAME, SUÇUN NİTELİĞİNİN DEĞİŞMESİ, EK SAVUNMA (CMK md.170, 225, 226) 1075
A. Kamu Davasını Açma Görevi 1075
B. Hükmün Konusu ve Suçu Değerlendirmede Mahkemenin Yetkisi 1082
C. Suçun Niteliğinin Değişmesi ve Ek Savunma 1085
III. SANIĞIN DURUŞMADA BULUNMA ZORUNLULUĞU 1095
IV. HÜKÜM VE GEREKÇE (CMK md. 223, 230, 232) 1103
V. MÜDAFİİ 1108
A. Müdafiliğin Zorunlu Olduğu Hallerde Müdafii Olmaksızın Hüküm Kurulması 1121
B. Sanıklar Arasında Menfaat Çatışması Olması 1130
VI. AVUKATLIK ÜCRETİ VE DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ 1132
VII. GÖREVLENDİRİLEN (ZORUNLU) MÜDAFİİ VEYA VEKİL İÇİN ÜCRET 1141
VIII. İSTİNAF 1153
A. Bölge Adliye Mahkemelerinin Duruşma Açmaksızın İlk Derece Mahkemesi Hükmünü Düzeltmeleri (Islahı) 1157
B. Bölge Adliye Mahkemelerinin Göreve Başlama Tarihine Göre Kanun Yolu 1169
IX. TEMYİZ 1195
A. Temyiz Edilebilir Hükümler 1196
B. Temyiz Nedeni 1206
C. Temyiz Süresi 1219
D. Sirayet Halinde Temyiz Hakkı 1241
E. Temyizden Feragat ve Vazgeçme 1245
BAKANLAR KURULU VE CUMHURBAŞKANI KARARLARI 1249
KAYNAKÇA 1281 KAVRAM DİZİNİ 1305 TEMMET 1311