Uluslararası Örgütler Hukuku (9786253777821)

ÖNSÖZ 5 İÇİNDEKİLER 9
KISALTMALAR CETVELİ 15
GİRİŞ 19
BİRİNCİ BÖLÜM ULUSLARARASI ÖRGÜTLERİN TARİHSEL GELİŞİMİ VE HUKUKİ KİŞİLİK KAZANMALARI
I. ULUSLARARASI ÖRGÜT KAVRAMI VE TARİHSEL GELİŞİMİ 21
II. ULUSLARARASI ÖRGÜTLERİN TÜRLERİ 24
III. ULUSLARARASI ÖRGÜTLERİN KURULUŞU VE HUKUKİ KİŞİLİK KAZANMALARI 26
İKİNCİ BÖLÜM BİRLEŞMİŞ MİLLETLER
I. BİRLEŞMİŞ MİLLETLER’İN ÖNCÜSÜ OLARAK MİLLETLER CEMİYETİ 33
II. BİRLEŞMİŞ MİLLETLERİN KURULUŞU 34
III. TEŞKİLAT YAPISI VE ANA ORGANLARI 35
A. Genel Kurul 35
B. Güvenlik Konseyi 38
C. Ekonomik ve Sosyal Konsey 42
D. Vesayet Konseyi 43
E. Genel Sekreterlik 44
F. Uluslararası Adalet Divanı 47
1. Kuruluş ve Tarihçe 47
2. Genel Olarak Uluslararası Adalet Divanı’nın Tanıtımı 49 G. Uluslararası Hukuk Komisyonu 53
IV. ULUSLARARASI CEZA MAHKEMESİ 56
V. BM CENEVRE OFİSİ HAKKINDA GENEL BİLGİ VE TANITIM 60
VI. TÜRKİYE–BM İLİŞKİLERİ 62
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM BİRLEŞMİŞ MİLLETLER’DE İNSAN HAKLARI MEKANİZMALARI VE BİREYSEL BAŞVURU YOLLARI
I. GENEL OLARAK BİRLEŞMİŞ MİLLETLER’DE İNSAN HAKLARI DENETİM ORGANLARI 65
II. BM İNSAN HAKLARI SÖZLEŞME DENETİM ORGANLARI: KOMİTELER 68
A. Genel Olarak Komitelerin Tanıtımı 68
B. Komitelere Bireysel Başvuru Usulleri Hakkında Genel Bilgi 71
1. Genel Olarak Bireysel Başvuruda Takip Edilen Usul 71
2. Komite Tarafından Başvurunun Kabuledilebilirliği ve Esasının İncelenmesi Usulü 80
3. Komitenin Başvuruyu Karara Bağlamasının Hüküm ve Sonuçları 84
4. Şikâyetlerin Sözleşme Denetim Organlarına Gönderilmesi ve Alternatif Yollar 85
III. ÇALIŞMALARI İNSAN HAKLARI ALANINA TEMAS EDEN DİĞER BM ORGAN VE KURULUŞLARI 86
IV. TÜRK HUKUKU BAKIMINDAN BM İNSAN HAKLARI SİSTEMİNİN ÖNEMİ VE HUKUKİ DEĞERİ 87
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM AVRUPA KONSEYİ
I. AVRUPA KONSEYİ’NİN KURULUŞU 91
II. AVRUPA KONSEYİ’NİN ORGANLARI 93
A. Bakanlar Komitesi 94
B. Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi 94
C. Avrupa Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi 95
D. Genel Sekreterlik 95
III. AVRUPA KONSEYİ’NE ÜYELİK 96
IV. AVRUPA KONSEYİ KALKINMA BANKASI 97
V. AVRUPA KONSEYİ VE İNSAN HAKLARI İZLEME MEKANİZMALARI 98
A. Genel Olarak 98
B. Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri 99
C. Avrupa İşkenceyi ve İnsanlık Dışı veya Aşağılayıcı Muamele ya da Cezayı Önleme Komitesi (CPT) 101
D. Avrupa Sosyal Haklar Komitesi 102
E. Ulusal Azınlıkların Korunmasına İlişkin Çerçeve Sözleşme Danışma Komitesi 103
F. Irkçılık ve Hoşgörüsüzlüğe Karşı Avrupa Komisyonu (ECRI) 103
G. Bölgesel veya Azınlık Dilleri için Avrupa Şartı Uzmanlar Komitesi 104
H. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 105
1. Genel Olarak AİHM’in Yapısı ve Kuruluşu 105
2. AİHM’ye Bireysel Başvuru Esas ve Usulleri 106
3. AİHM’in Dinamik Yorum Metodu 112
4. BM İnsan Hakları Mekanizmaları ile AİHM Sisteminin Karşılaştırması 114
VI. AVRUPA KONSEYİ BÜNYESİNDE HAZIRLANAN ULUSLARARASI SÖZLEŞMELER 117
VII. AVRUPA KONSEYİ YOLSUZLUĞA KARŞI DEVLETLER GRUBU (GRECO) 119
A. Genel Olarak Yapısı ve İşleyişi 119
B. GRECO’nun Çalışma ve İnceleme Yöntemleri 121
C. GRECO’nun Yaptırım Sistemi 122
BEŞİNCİ BÖLÜM AVRUPA BİRLİĞİ
I. GENEL OLARAK AVRUPA BİRLİĞİ’NİN KURULUŞU VE YAPISI 125
II. AVRUPA BİRLİĞİ’NİN KURUMSAL YAPISI VE ANA ORGANLARI 128
A. Genel Olarak 128
B. Avrupa Parlamentosu 130
C. Avrupa Birliği Komisyonu 131
D. Avrupa Birliği Bakanlar Konseyi 132
E. Avrupa Birliği Hükümet ve Devlet Başkanları Zirvesi 133
F. Avrupa Merkez Bankası 134
G. Avrupa Sayıştayı 135
III. AVRUPA BİRLİĞİ’NİN İŞLEYİŞİ VE KARAR ALMA USULLERİ 136
IV. AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI 139
V. AVRUPA BİRLİĞİ YARGI DÜZENİ: AVRUPA BİRLİĞİ ADALET DİVANI 140
A. Genel Olarak 140
B. ABAD’ın Yapısı, İşleyişi ve Başlıca Dava Türleri 141
VI. TÜRKİYE–AVRUPA BİRLİĞİ İLİŞKİLERİ 145
ALTINCI BÖLÜM AVRUPA GÜVENLİK VE İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI (AGİT)
I. AVRUPA GÜVENLİK VE İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI’NIN TARİHÇESİ VE KURULUŞU 149
A. Genel Olarak 149
B. Teşkilat Yapısı ve Organları 153
II. AGİT’İN BÜTÇE VE FİNANSMANI 161
III. AGİT’E ÜYE DEVLETLER 162
IV. AGİT VE İNSAN HAKLARI MEKANİZMALARI 162
V. TÜRKİYE–AGİT İLİŞKİLERİ 164
YEDİNCİ BÖLÜM İSLÂM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI
I. İSLÂM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI’NIN KURULUŞU 167
II. İİT’NİN TEMEL ORGANLARI 169
III. İİT’YE ÜYELİK VE ÜYE DEVLETLER 171
IV. İİT BAĞIMSIZ DAİMİ İNSAN HAKLARI KOMİSYONU (IPHRC) 172
A. Genel Olarak Kuruluş ve İşleyişi 172
B. Görev ve Amaçları 177
C. Tarafsızlık ve Bağımsızlığı 178
V. TÜRKİYE–İİT İLİŞKİLERİ 179
SEKİZİNCİ BÖLÜM KUZEY ATLANTİK ANDLAŞMASI ÖRGÜTÜ (NATO)
I. GENEL OLARAK NATO’NUN KURULUŞU VE TARİHSEL GELİŞİMİ 181
II. NATO KURUCU ANDLAŞMASI 184
III. NATO ÜYELİK USULÜ VE ÜYE DEVLETLER 184
IV. NATO TEŞKİLAT YAPISI VE ANA ORGANLARI 186
V. TÜRKİYE–NATO İLİŞKİLERİ 187
DOKUZUNCU BÖLÜM PARLAMENTOLARARASI BİRLİK
I. GENEL OLARAK PARLAMENTOLARARASI BİRLİK’İN (PAB) KURULUŞ, YAPI VE İŞLEYİŞİ 191
II. PAB’IN ULUSLARARASI HUKUK KARŞISINDA HUKUKİ NİTELİĞİ 192
III. PARLAMENTERLERİN İNSAN HAKLARI KOMİTESİ 195
IV. PARLAMENTERLERİN İNSAN HAKLARI KOMİTESİ’NİN ALDIĞI KARARLARIN MAHİYETİ VE BENZER ULUSLARARASI MEKANİZMALARLA KARŞILAŞTIRILMASI 197
V. TÜRKİYE–PAB İLİŞKİLERİ 199
ONUNCU BÖLÜM ULUSLARARASI ÖRGÜTLER PERSPEKTİFİNDEN NORMATİF ULUSLARARASI HUKUKUN ÜRETİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ
I. ULUSLARARASI ÖRGÜTLERİN ULUSLARARASI HUKUK BAKIMINDAN NORMATİF FAALİYETLERİ 202 A. Genel Olarak 202
1. Uluslararası Örgütün İç İşleyişine İlişkin Normatif Düzenlemeler ve Kararlar 202
2. Dışarıya ve Üyelerine Yönelik Kararlar 203
B. Uluslararası Örgütler Bünyesinde Uluslararası Sözleşmelerin Hazırlanması ve Diğer Bağlayıcı Düzenlemelerin İhdası 203
C. Uluslararası Örgütlerin Tek Taraflı Normatif Düzenleme Yapma Yetkileri ve Kararları 208
II. ULUSLARARASI ÖRGÜTLERİN DIŞA YANSIYAN EYLEMLERİ 209
III. ULUSLARARASI HUKUKUN ÜRETİLMESİNDE ULUSLARARASI MAHKEME VE DİVANLARIN KATKILARI 210
IV. BÖLGESEL VE KÜRESEL ÖRGÜTLER İLE MEKANİZMALARIN ULUSLARARASI HUKUKA DİĞER ETKİLERİ 214
ONBİRİNCİ BÖLÜM ULUSLARARASI ÖRGÜTLER PERSPEKTİFİNDEN ULUSLARARASI ÖRF VE ADET HUKUKU
I. ULUSLARARASI ÖRF VE ADET HUKUKU 217 A. Genel Olarak 217 B. Örf ve Adet Hukukunun Oluşması İçin Aranan Unsurlar 219
1. Maddi Unsur 219
2. Manevi Unsur 220
3. Aranacak Süre 221
4. Israrlı ve Devamlı Surette Karşı Çıkan Devletler Açısından Hukuki Durum 221
5. Genel Olarak Çok Taraflı Uluslararası Andlaşma Hükümlerinin Örf ve Adet Hukuku Kuralına Dönüşmesi Olasılığı 222
II. İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMELERİNİN ULUSLARARASI ÖRF VE ADET HUKUKU PERSPEKTİFİNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ 224
A. Genel Olarak İnsan Hakları Alanındaki Uluslararası Örf ve Adet Hukukunun Gelişimi 224
B. İnsan Haklarına İlişkin Uluslararası Sözleşmelerin Örf ve Adet Hukuku Bakımından Değeri 233
III. BM ULUSLARARASI HUKUK KOMİSYONU’NUN ÇALIŞMALARI 240
SONUÇ EK.1. BİRLEŞMİŞ MİLLETLER GENEL SEKRETERLİĞİ TEŞKİLAT YAPISI 255 EK.
2. TÜRKİYE’NİN BİREYSEL BAŞVURU YETKİSİNİ TANIDIĞI BM İNSAN HAKLARI KOMİTELERİ TABLOSU 260 EK.3. TÜRKİYENİN SORUŞTURMA AÇMA YETKİSİNİ TANIDIĞI BM İNSAN HAKLARI KOMİTELERİ TABLOSU 260 EK.4. ULUSLARARASI ÖRF VE ADET HUKUKUNUN BELİRLENMESİNE İLİŞKİN TASLAK SONUÇLAR 261 EK.5. ANDLAŞMALARIN VE ULUSLARARASI SÖZLEŞMELERİN TESCİLİ VE YAYIMLANMASI: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER ANDLAŞMASI’NIN
102. MADDESİNİ YÜRÜRLÜĞE KOYAN DÜZENLEME 266
KAYNAKÇA 271