Uluslararası Hukukta Rızaya Dayalı Askerî Müdahalelerin Genel Esasları (9786052645772)

ÖNSÖZ 5 İÇİNDEKİLER 9
KISALTMALAR 13
GİRİŞ 15
BİRİNCİ BÖLÜM RIZAYA DAYALI ASKERÎ MÜDAHALENİN GENEL ÇERÇEVESİ: HUKUKÎ TEMELİ VE İLGİLİ KAVRAMLARLA/ KURUMLARLA İLİŞKİSİ
I. EGEMENLİK VE MÜDAHALE YASAĞI 21
A. Rızaya Dayalı Askerî Müdahalenin Hukukî Temeli: Egemenlik 21
B. Müdahale Yasağı Prensibi 27
1. Müdahale Yasağı Prensibinin Kaynağı 27
2. Müdahale Yasağı Prensibinin Anlamı ve Kapsamı 34
3. Müdahale Yasağı Prensibi Karşısında Devletin Rızasına Dayalı Yabancı Askerî Müdahale 37
II. RIZAYA DAYALI ASKERÎ MÜDAHALELERİN KUVVET KULLANMA YASAĞI İLE İLİŞKİSİ 41
A. Genel Olarak Kuvvet Kullanma Yasağı 41
B. Kuvvet Kullanma Yasağı Karşısında Rızaya Dayalı Askerî Müdahalenin Uluslararası Hukuka Uygunluğu Meselesi 49
1. Genel Olarak 49
2. Rızaya Dayalı Askerî Müdahaleleri Kuvvet Kullanma Yasağı Prensibi Kapsamında Değerlendiren Görüşler 51
a. Rızaya Dayalı Yabancı Askerî Müdahalelerin Kuvvet Kullanma Yasağının İstisnası Olarak Değerlendirilmesi 51
b. Hukuka Aykırılığı Önleyen Nedenlerden Biri Olarak Rıza 53
3. Rızaya Dayalı Yabancı Askerî Müdahalelerin Kuvvet Kullanma Yasağı Prensibi Dışında Kaldığı Görüşü 61
III. RIZAYA DAYALI ASKERÎ MÜDAHALELER VE SELF DETERMİNATİON PRENSİBİ 65
A. Self Determination Prensibine Dair Genel Açıklamalar 65
B. Dış Self Determination Bağlamında Rızaya Dayalı Askerî Müdahaleler 68
1. Dekolonizasyon Bağlamında 68
2. Son Çare Olarak Ayrılma Hakkı (Remedial Secession) İddiaları Bağlamında 80
C. İç Self Determination Bağlamında Rızaya Dayalı Askerî Müdahaleler 87
D. Değerlendirme 98
İKİNCİ BÖLÜM DEVLETİN MÜDAHALEYE RIZASININ AÇIKLANMASI VE RIZADA ÖNGÖRÜLEN SINIRLAR
I. GENEL OLARAK 103
II. DEVLETİN RIZASININ HUKUKÎ ETKİ DOĞURMASININ KİŞİ BAKIMINDAN ŞARTLARI 105
A. Devlet Adına Rıza Açıklama Yetkisi: Temel İlkeler 105
1. Hükûmetin Rıza Açıklama Tekeli 105
a. Müdahaleye Rızayı Açıklama Yetkisini Haiz Kişi 105
b. Rızanın Özgürce Açıklanmış (İradenin Sakatlanmamış) Olması Gerekliliği 110
2. Merkezi Yönetim İçerisinde Karşıt Görüşlerin Ortaya Çıkması Hâlinde Rıza 114
3. Merkezî Hükûmet Dışındaki Makamların Devlet Adına Rıza Açıklama Yetkisi Var mıdır? 120
4. Uluslararası Hukuk Çerçevesinde Hükûmete Karşı Mücadele Eden (Muhalif) Grupların Çağrısı Üzerine Müdahale Mümkün müdür? 123
a. Genel Uluslararası Hukuktaki Durum 123
b. Muhalif Grubun “Halkın Meşru Temsilcisi” Olarak Nitelendirildiği Durumlar Genel Kurala İstisna Teşkil Eder mi? 126
B. Devlet Adına Rıza Açıklamaya Yetkili Birimin (De Jure Hükûmetin) Tanınmasında Yararlanılan Ölçütler 140
1. Genel Olarak 140
2. Hükûmetlerin Tanınmasına Genel Bakış 143
3. Etkin Denetim (Effective Control) Ölçütü 148
4. Demokratik Meşruiyet Ölçütü ve Bu Ölçütün Etkin Denetime Nazaran Çağdaş Uluslararası Hukukta Ağırlık Kazanıp Kazanmadığı Meselesi 156
a. Meşruiyet Ölçütünün Evrimi ve Demokratik Meşruiyet Ölçütünün Benimsendiği Bazı Örnekler 156
b. Bölgesel Örgütlerde (Amerikan Devletleri Örgütü ve Afrika Birliği) Meşruiyete Verilen Önem 170 aa. Amerikan Devletleri Örgütünün Tutumu 170 bb. Afrika Birliğinin Tutumu 178
c. Demokratik Meşruiyet ve Etkin Denetim Ölçütleri ile ilgili Değerlendirme 192
C. Uluslararası Alanda Genel Olarak Tanınmış Bir Hükûmetin Varlığı 196
1. Uluslararası Örgütlerin Tutumunun/ Faaliyetinin Bir Devletin Hükûmetinin Belirlenmesine Katkısı 196
2. Etkin Denetimi Bir Süre Kaybeden Görevdeki Hükûmetin Bu Statüsünün Devam Ettiği Karinesi 201
III. MÜDAHALEYE RIZANIN AÇIKLANMASINDA ZAMAN VE ŞEKİL BAKIMINDAN ŞARTLAR 214 A. Şekil Bakımından 214
1. Rızanın Açıkça (Şüpheye Yer Bırakmayacak Şekilde) Anlaşılır Olması Gerekliliği 214
b. Alenî Rıza – Gizli Rıza Ayrımı 221
2. Rızanın Açıklanma Yöntemleri: Ad Hoc olarak veya Andlaşmayla 227
B. Rızanın Müdahaleden Önce Açıklanması Gerekliliği 242
1. Genel Olarak 242
2. Müdahalenin Başlamasından Sonra Açıklanan Rızanın Etkisi Olabilir mi? 244
IV. MÜDAHALENİN RIZA İLE BELİRLENEN SINIRLAR DAHİLİNDE OLMASI GEREKLİLİĞİ 248 SONUÇ 253
KAYNAKÇA 265