Uluslararası Bilişim Hukukunun Temelleri: Siber Uzay Ve Devlet Egemenliği (9786253775438)

TAKDİM VE TEŞEKKÜR 5 İÇİNDEKİLER 7
KISALTMALAR 13
GİRİŞ 17
BİRİNCİ BÖLÜM SİBER UZAY VE EGEMENLİK
I. SİBER UZAY 23 A. Tanım ve Tarihsel Gelişim 23
1. Kubernetes ve Sibernetik 23
2. İnternet ve Web 27
3. Tanımların Sınıflandırılması 30
a. Ansiklopedik Sözlükler 31
b. Devletler 32
c. Uluslararası Örgütler ve Sivil Toplum Kuruluşları 35
d. Öğreti 37
B. Bir Uzay Olarak Siber Uzay 41
C. Siber Uzayın Boyutları ve Unsurları 45
1. Analiz Yöntemleri 45
2. Egemenlik Amaçlı Siber Uzay Modellemesi 48
a. Fiziksel Boyut 50
b. Mantıksal Boyut 51
c. Veri / Bilgi Unsuru 52
d. İnsan Unsuru 55
II. EGEMENLİK 55 A. Tarihsel ve Teorik Düzlem 56
1. İktidar 56
2. Kabuller ve Meşruiyet 57
3. Avrupa’nın İki Kılıcı 60
4. Egemenliğin doğuşu 62
5. Sözleşmeci Düşünürler ve Modern Devletin Doğuşu 63
6. Modern Egemenliğe Eleştiriler 65 B. Uluslararası Hukuk ve Egemenlik 69
1. Uluslararası Hukukun Doğuşu 69
2. Vestfalya Barışı ve Modern Uluslararası Hukuk İlişkisi 71
3. Uluslararası Hukukta Egemenliğe Pozitivist Bakış 74
4. Birleşmiş Milletler Düzeni ve Self Determinasyon Hakkı 75
C. Modern Uluslararası Hukukta Devlet Egemenliğine Hâkim İlkeler 78
1. Egemenlik ve Bağımsızlık İlişkisi 78
2. İç Egemenlik – Dış Egemenlik Ayrımı 79
3. Devletlerin Egemen Eşitliği İlkesi 80
4. Müdahale Etmeme ve Karışmama İlkesi 83
5. Doğal Kaynaklar Üzerinde Sürekli Egemenlik İlkesi 89 D. Devlet Egemenliğinin Unsurları ve Konuları 90
1. Devletin Hak ve Vazifeleri Teorisi 90
2. Egemenlik ve Yetki İlişkisi 92
3. Yetkiye İlişkin Ayrımlar 94
a. Düzenleme Yetkisi, İcra Yetkisi ve Yargı Yetkisi 94
b. Hukuki Yetki ve Cezai Yetki 95
c. Ülkesel Yetki ve Kişisel Yetki 96
d. Ortak ve Mütedahil Yetkiler 99
4. Devletin Yetkisinin İstisnaları ve Egemenliğe Tabi Olmayan Alanlar 100
a. Egemenlik Alanında İrade Beyanına Dayalı veya İlkesel Kısıtlamalar 100
b. Terra Nullius, Res Communis ve İnsanlığın Ortak Mirası 101
c. Vatansızlık 104
İKİNCİ BÖLÜM SİBER UZAY GENEL HUKUKU
I. SİBER UZAYIN HUKUK İLE İLİŞKİLENDİRİLMESİ 107 A. Erken Dönem 109 B. Klasik Dönem 112
1. İlk Analoji Tartışmaları 113
2. İlkesel Tartışmalar 114 3. “At Hukuku” 117
4. Siber Uzayın Özerklik Talebi Olarak “Siber Hukuk” 120
5. Lex Mercatoria ve Siber Uzay 124 C. Modern Dönem 126
1. Kodun Gücü 126
2. Mekânsallığın Dönüşümü 131
3. Devletin Fiziksel Cebri 136 D. Genel Değerlendirmeler 138
II. ULUSLARARASI TOPLULUK NEZDİNDE SİBER UZAYIN DÜZENLENMESİ VE YÖNETİMİ 142
A. İnternetin Küresel Yönetişimi ve Çok Paydaşlılık 142
B. Birleşmiş Milletler Nezdinde Yürütülen Başlıca Süreçler 146
1. Birleşmiş Milletler Yolunda İlk Adımlar 146
2. Hükümet Uzmanları Çalışma Grubu 148
3. Açık Uçlu Çalışma Grupları 150 C. Başlıca Devlet Pozisyonları 155
1. Amerika Birleşik Devletleri 156
2. Çin Halk Cumhuriyeti 160
3. Rusya Federasyonu 166
4. Türkiye Cumhuriyeti 172 D. Uluslararası Örgütler ve Sivil Toplum Kuruluşları 173
1. Uluslararası Telekomünikasyon Birliği 174
2. İnternet Tahsisli Sayılar ve İsimler Kurumu 177
3. Sivil Teknik Topluluklar 181 E. Uluslararası Hukuk Düzenlemeleri 185
1. Genel Kapsamlı Uluslararası Düzenlemelerdeki Hükümler 186
2. Bölgesel Uluslararası Örgütler Nezdindeki Antlaşmalar 187
a. Avrupa Konseyi Sanal Ortamda İşlenen Suçlar Sözleşmesi 188
b. Şangay İşbirliği Örgütü Uluslararası Bilgi Güvenliğinin Sağlanmasında İş Birliği Anlaşması 191
c. Bağımsız Devletler Topluluğu Bilgi Teknolojileri Alanındaki Suçlarla Mücadelede İş Birliği Anlaşması 192
d. Arap Devletleri Ligi Bilgi Teknolojisi Suçlarıyla Mücadele Sözleşmesi 193
e. Afrika Birliği Siber Güvenlik ve Kişisel Verilerin Korunması Sözleşmesi 194
3. Avrupa Birliği Düzenlemeleri 195
4. Tallin El Kitabı 199 F. Uluslararası Hukukta Siber Uzaya Hâkim İlkeler 201
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM SİBER UZAY ÜZERİNDE DEVLET EGEMENLİĞİNİN GÖRÜNÜMLERİ VE SORUNLARI
I. SİBER UZAYIN BOYUT VE UNSURLARI ÜZERİNDE DEVLETİN YETKİSİ 207
A. Siber Uzayın Fiziksel Boyutu Üzerinde Devletin Yetkisi 209
1. Ülkesel Yetkiye Tabi Fiziksel Unsurlar 209
2. Ülke Dışı Fiziksel Unsurlar 210
a. Açık Deniz Sualtı Kabloları 210
b. Siber Kapasiteli Uydular ve Uzay Araçları 212
B. Siber Uzayın Kişi Unsuru Üzerinde Devletin Yetkisi 213
1. Yükleyen ve İndiren Teorisi 214
2. İnternet Süjelerinin Modern Tasnifi 218
a. Erişim Sağlayıcı 220
b. Yer Sağlayıcı 223
c. Web Sitesi İşletmecisi 225
d. İçerik Sağlayıcı 230
e. Kullanıcı 233
3. Ülke Dışındaki Yabancı Süjeler Üzerinde Yetki Tespiti ve İcrasına İlişkin Teorik Zemin 235
a. Pasif Vatandaşlık İlkesi 236
b. Objektif Ülkesellik İlkesi ve Etki Doktrinleri 237
c. Seçici Uyum Doktrini ve Mevcut Sisteme Yönelik Eleştiriler 241
4. Otonom Araçların Eylemlerinde ve Yapay Zekâ Sistemleri Tarafından Üretilen İçeriklerde İsnat Sorunu 244
C. Siber Uzayın Mantıksal Boyutu ve Veri Unsuru Üzerinde Devletin Yetkisi 248
1. Fikri Mülkiyet 249
2. İnternet Üzerinde Yetki İcrası 255
a. Gözetim ve Denetim 255
b. İçerik Kaldırma 262
c. Filtreleme ve Erişim Engeli 265
3. Büyük Veri, Bulut Bilişim ve Holizm Bağlamında Veri ve Kişisel Veriler 268
4. Finansal Teknolojiler 274
II. SİBER UZAYDA SINIR ÇİZGİLERİ VE EGEMENLİK MÜCADELESİ 279 A. Siber Uzayda Devlet Egemenliğinin Genel Teorisi 279
1. Siber Vestfalyacılık 279
2. Siber Egemenlik 282
3. Siber Uzayda Ülkesel Egemenlik ve Kritik Altyapı 285
4. Siber Uzayda Egemenliğe Karşı “Ortak Mal” Yaklaşımı 291
5. Genel Değerlendirmeler 294 B. Siber Uzayda Egemenliğin İhlali 300
1. İlke Olarak Egemenlik ve Kural Olarak Egemenlik 300
2. Genel Esaslar 304 a. Metoda Dair 304 b. Fail ve Siber İsnat 304 c. Teşebbüs, Kast ve Rıza 306
3. Devletin Fiziksel Ülkesinde Gerçekleşen Yabancı Siber Faaliyet Kaynaklı Egemenlik İhlali 307
4. Devletin Fiziksel Ülkesi Dışında Gerçekleşen Siber Faaliyet Kaynaklı Egemenlik İhlali 308
a. Uzaktan Siber Faaliyet ile Ülkesel Bütünlüğe Müdahale Edilmesi 309
b. Uzaktan Siber Faaliyet ile Siyasi Bağımsızlığa Müdahale Edilmesi 314
SONUÇ 319
KAYNAKÇA 329 KAVRAM DİZİNİ 377