Türkiye'de Gelir Üzerinden Alınan Vergilere Yönelik Vergi Reformu Önerisi
İçindekileri İncele
Sayfa
ÖNSÖZ V TEŞEKKÜR V İÇİNDEKİLER V TABLOLARIN LİSTESİ V ŞEKİLLERİN LİSTESİ V
GİRİŞ 1
BİRİNCİ
BÖLÜM 5
1. GELİR ÜZERİNDEN ALINAN VERGİLERİN KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVESİ 5
1.1. Gelir Vergisinin Kavramsal Çerçevesi 5
1.1.1. Gelirin Tanımı 6
1.1.2. Gelirin Tanımına Yönelik Teorik Yaklaşımlar 6
1.1.2.1. Kaynak Teorisi 7
1.1.2.2. Safi Artış Teorisi 8
1.1.2.3. Haig–Simons Teorisi 10
1.1.2.4. Kleinwatcher Teorisi 11
1.2. Gelirin Özellikleri, Unsurları, Mükellefleri 14
1.2.1. Gelir Vergisi Türleri 15
1.2.1.1. Sedüler Gelir Vergisi 15
1.2.1.2. Üniter Gelir Vergisi 16
1.2.2. Gelir Vergisi Sistemleri 17
1.2.2.1. Kapsamlı Gelir Vergisi Sistemi 17
1.2.2.2. İkili Gelir Vergisi Sistemi 18
1.2.2.3. Yarı İkili Gelir Vergisi Sistemi 20
1.2.2.4. Düz Oranlı Gelir Vergisi Sistemi 21
1.2.2.5. Kutu Sistemi 31
1.2.3. Gelirin Özellikleri 32
1.2.3.1. Gelirin Şahsiliği Özelliği 32
1.2.3.2. Gelirin Yıllık Olma Özelliği 33
1.2.3.3. Gelirin Elde Edilmiş Olma Özelliği 33
1.2.3.4. Gelirin Gerçek ve Safi Olma Özelliği 33
1.2.4. Gelir Vergisinin İlkeleri 34
1.2.4.1. Kanunilik İlkesi 34
1.2.4.2. Ödeme Gücü İlkesi 35
1.2.4.3. Genellik İlkesi 36
1.2.4.4. Belirlilik İlkesi 37
1.2.4.5. Uygunluk İlkesi 37
1.2.4.6. Esneklik İlkesi 38
1.2.4.7. Verimlilik İlkesi 38
1.2.4.8. İstikrar İlkesi 39
1.2.4.9. Yeterlik İlkesi 39
1.2.5. Gelir Vergisi Kanununun Avantajları ve Dezavantajları 39
1.2.5.1. Gelir Vergisi Kanununun Avantajları 40
1.2.5.2. Gelir Vergisi Kanununun Dezavantajları 40
1.2.6. Gelir Vergisi Vergi Yükü 42
1.3. Kurumlar Vergisinin Teorik Çerçevesi 45
1.4. Kurumlar Vergisinin Konusu, Kurum Kazancının Unsurları ve Özellikleri 54
1.5. Vergi Reformu’nun Kapsamı ve Teorik Çerçevesi 63 İçindekiler
1.6. Gelir Üzerinden Alınan Vergilere Yönelik Vergi Reformu 67
İKİNCİ
BÖLÜM 69
2. TÜRK POZİTİF HUKUNDA GELİR VE KURUMLAR VERGİSİNİN GENEL GÖRÜNÜMÜ 69
2.1. Gelir Vergisinin Genel Görünümü 71
2.1.1. Gelirin Tanımı, Unsurları ve Mükellefiyete İlişkin Bilgiler 77
2.1.2. Ticari Kazanç 81
2.1.2.1. Ticari Kazancın Tespit Edilme Yöntemleri ve Beyanı 82
2.1.2.2. Ticari Kazancın Tespitinde İndirim Konusu Yapılacak Giderler 84
2.1.2.3. Ticari Kazancın Tespitinde İndirim Konusu Yapılamayacak Giderler 85
2.1.2.4. Ticari Kazanca İlişkin İstisnalar 85
2.1.3. Zirai Kazanç 86
2.1.3.1. Zirai Kazancın Tespit Edilmesi ve Beyanı . 88
2.1.3.2. Zirai kKazanca İlişkin İstisnalar 91
2.1.4. Ücret Geliri 92
2.1.4.1. Ücret Gelirinin Tespit Edilmesi ve Beyanı . 94
2.1.4.2. Ücret Gelirine İlişkin İstisna ve Muafiyetler 97
2.1.5. Serbest Meslek Kazancı 98
2.1.6. Gayrimenkul Sermaye İradı 101
2.1.7. Menkul Sermaye İradı 105
2.1.8. Diğer Kazanç ve İratlar 111
2.1.9. Diğer İndirimler ve Gelir Vergisinin Beyanı 116
2.2. Kurumlar Vergisinin Genel Görünümü 122
2.2.1. Kurum Kazancının Tanımı ve Mükellefiyete İlişkin Bilgiler 124
2.2.2. Kurumlar Vergisi Kanunu’nda Yer Alan Muafiyetler 126
2.2.3. Kurumlar Vergisi Kanunu’nda Yer Alan İstisnalar 128
2.2.4. Kurumlar Vergisi Kanunu’nda Yer Alan İndirimler 130
2.2.5. Kurumlar Vergisi Kanunu’nda Yer Alan Vergi Güvenlik Müesseseleri 131
2.2.5.1. Kontrol Edilen Yabancı Kurum Kazancı 131
2.2.5.2. Örtülü Sermaye 132
2.2.5.3. Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı 133
2.2.6. Tasfiye, Birleşme, Devir, Hisse Değişimi 134
2.2.7. Kurumlar Vergisinin Beyanı, Oranı, Tarhı ve Ödenmesi 135
2.2.8. Kurumlar Vergisinde Tevkifat Sistemi 136
2.2.9. İndirimli Kurumlar Vergisi Sistemi ve Uygulaması 137
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM 139
3. TÜRKİYE’DE VE DÜNYA’DA GELİR ÜZERİNDEN ALINAN VERGİLERİN KARŞILAŞTIRILMASI VE REFORM ÖNERİSİ 139
3.1. Gelir ve Kurumlar Vergisi Reformu 144
3.1.1. Türkiye’de Gelir Üzerinden Alınan Vergilere İlişkin Sorunlar ve Gelir ve Kurumlar Vergisi Reformu Gereksinimi 146 İçindekiler
3.1.1.1. Mevzuat Hükümlerinin Eski, Karmaşık Yapıda Olması ve Sıklıkla Değiştirilmesi 151
3.1.1.2. Vergi Harcamalarının Elde Edilen Vergi Gelirlerine Oranla Çok Fazla Olması 163
3.1.1.3. Gelir Vergisi ve Kurumlar Vergisi Kanunları Arasındaki Farklar Sebebiyle Hazine Gelirlerinin Azalması, Tarife Farklılıklarının Vergiden Kaçınmaya Sebebiyet Vermesi 186
3.2. Gelir ve Kurumlar Vergisi Reformunun Etkileri 192
3.3. Türkiye’de ve Dünya’da Gelir Üzerinden Alınan Vergilerin Karşılaştırılması 201 3.3.1.Türkiye’de Gelir Üzerinden Alınan Vergilerin Değerlendirilmesi 201
3.3.2. Dünya’da Gelir Üzerinden Alınan Vergilerin Değerlendirilmesi 205
3.3.2.1. Estonya’da Gelir Üzerinden Alınan Vergilerin Değerlendirilmesi 206
3.3.2.2. Letonya’da Gelir Üzerinden Alınan Vergilerin Değerlendirilmesi 209
3.3.2.3. Litvanya’da Gelir Üzerinden Alınan Vergilerin Değerlendirilmesi 212
3.3.2.4. Macaristan’da Gelir Üzerinden Alınan Vergilerin Değerlendirilmesi 216
3.3.2.5. Slovakya’da Gelir Üzerinden Alınan Vergilerin Değerlendirilmesi 218
3.3.2.6. Rusya’da Gelir Üzerinden Alınan Vergilerin Değerlendirilmesi 221
3.3.2.7. Romanya’da Gelir Üzerinden Alınan Vergilerin Değerlendirilmesi 224
3.3.2.8. Bulgaristan’da Gelir Üzerinden Alınan Vergilerin Değerlendirilmesi 227
3.4. Gelir Üzerinden Alınan Vergilere İlişkin Reform Önerisi 236
3.4.1. Gelir Üzerinden Alınan Vergilerin Tek Bir Kanunda Toplanması 236
3.4.2. Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Vergi Harcamalarının Azaltılması 238
3.4.3. Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Kanun Dilinin Sadeleştirilmesi, Anlaşılır, Açık ve Yalın Bir Kanunun Oluşturulması 239
3.4.4. Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Düz Oranlı Tarifenin Kullanılması 240
3.4.5. Vergi Uyumu Bakımından Değerlendirilmesi 243
3.4.6. Vergileme İlkeleri Bakımından Değerlendirilmesi 249
3.4.6.1. Adalet İlkesi Bakımından Değerlendirilmesi 249
3.4.6.2. Basitlik İlkesi Bakımından Değerlendirilmesi 251
3.4.6.3. Etkinlik İlkesi Bakımından Değerlendirilmesi 253
3.4.6.4. Tarafsızlık İlkesi Bakımından Değerlendirilmesi 254
3.5. Literatür Taraması 255
4. DEĞERLENDİRME VE SONUÇ 262 KAYNAKLAR 275