Türkiye'de Engellilerin Temel Haklara Erişiminin Değerlendirilmesi
İçindekileri İncele
ÖN SÖZ 5
ÖZET 7
ABSTRACT 9 İÇİNDEKİLER 11 TABLO LİSTESİ 15 ŞEKİL LİSTESİ 17
KISALTMALAR 19
GİRİŞ 21 2006
TARİHLİ BİRLEŞMİŞ MİLLETLER ENGELLİ KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR ULUSLARARASI SÖZLEŞME ÇEVRVESİNDE ENGELLİLERİN TEMEL HAKLARA ERİŞİMİ KONUSUNUN ÖNEMİ 25
BİRİNCİ BÖLÜM ENGELLİ KAVRAMI, TANIM, TARİHÇE VE GENEL DEĞERLENDİRME
1.1. Genel Olarak 27
1.2. Sağlamcılık (Ableism) Kavramı 30
1.3. Tarihsel Gelişim 32
1.3.1. Antik Çağ 33
1.3.2. Orta Çağ 34 1.3.3.
18. Yüzyıl ve Sonrası 34
1.3.4. İslam’da Engellilik 36
1.3.5. Türk Tarihi’nde Engellilik 37
1.4. Engelli Tanımı 39
1.5. Engellilik Modelleri 44
1.6. Engellilik Türleri 49
1.6.1. İşitme Engeliler 49
1.6.2. Görme Engelliler 49
1.6.3. Ortopedik Engelliler 50
1.6.4. Dil ve Konuşma Engelliler 50
1.6.5. Zihinsel Engelliler 50
1.6.6. Ruhsal ve Duygusal Hastalığı Olanlar 51
1.6.7. Süreğen Hastalığı Olanlar 51
1.6.8. Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Olanlar 51
1.7. Engelliliğin Demografik Yapısı 52
1.8. Engellilik ve Sivil Toplum Kuruluşları 55
İKİNCİ BÖLÜM ENGELLİ HAKLARINA İLİŞKİN SÖZLEŞME, KOMİTE VE DİĞER MEKANİZMALAR
2.1. Genel Olarak 57
2.2. Sözleşmenin Taraf Devletlere Yüklediği Yükümlülükler 61
2.3. Engelli Hakları Komitesi 63
2.4. Engelli Bireyin Hak Arayışında Bulunabileceği Diğer Kurumlar 65
2.4.1. Avrupa Birliği 65
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM TEMEL HAKLAR VE ENGELLİLERİN ERİŞİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
3.1. Genel Olarak 67
3.2. Ayrımcılık Yapılmaması ve Eşitlik; Engelli Kadın ve Çocuklar (madde 5,6,7) 68
3.3. Erişebilirlik (Accesibility – madde 9) 75
3.4. Yaşama Hakkı (madde 10) 77
3.5. Risk Durumları ve İnsani Bakımdan Acil Durumlar (madde 11) 78
3.6. Yasa Önünde Eşit Tanınma (madde 12) 81
3.7. Adalete Erişim (madde 13) 83
3.8. Kişi Özgürlüğü ve Güvenliği (madde 14) 85
3.9. İşkence Yasağı (madde 15) 86
3.10. Sömürü, Şiddet ve İstismara Maruz Kalmama (madde 16) 87
3.11. Bedensel ve Ruhsal Bütünlüğe Saygı (Madde 17) 87
3.12. Seyahat Özgürlüğü ve Uyrukluk (Madde 18, Any. 23,66) 88
3.13. Toplum İçinde Yaşama (madde 19) 89
3.14. Kişisel Hareketlilik (madde 20) 90
3.15. Düşünce ve İfade Özgürlüğü (madde 21, Any. 22, 24, 25,26) 91
3.16. Özel Hayata Saygı (madde 22, Any. 20) 92
3.17. Konut ve Aile Hayatına Saygı (madde 23, Any. 21) 93
3.18. Eğitim Hakkı (madde 24, Any. 42) 93
3.19. Sağlık Hakkı (madde 25, Any. 56) 98
3.20. Habilitasyon ve Rehabilitasyon (madde 26) 102
3.21. Çalışma Hakkı (madde 27, Any. 49) 102
3.22. Yeterli Yaşam Standardı (madde 28) 106
3.23. Siyasal ve Toplumsal Yaşama Katılım (madde 29, Any.67) 108
3.24. Kültürel Yaşama, Dinlenme, Boş Zaman Aktiviteleri ve Spor Faaliyetlerine Katılım (madde 30, Any.59) 111 SONUÇ 115
KAYNAKÇA 121