Türk Vergi Sistemi - Örnek Sorularla ve Açıklamalı Çözümlerle
İçindekileri İncele
Dokuzuncu Baskıya Önsöz 5
Kısaltmalar Listesi 15
Başlarken 17
Kısım I
GELİR VERGİLERİ
Birinci Bölüm
GELİR VERGİSİ
1. TEORİDE VE UYGULAMADA “GELİR” KAVRAMI 27
1.1. Gelir Teorilerine Göre “Gelir” Kavramı 27
1.1.1. Kaynak Teorisi 27
1.1.2. Safi Artış Teorisi 28
1.2. Gelir Vergisi Kanununa Göre “Gelir” Kavramı 28
1.2.1. Kişisel Olması 29
1.2.2. Yıllık Olması 29
1.2.3. Safi Olması 31
1.2.4. Gerçek Olması 31
1.2.5. Genel Olması 31
1.2.6. Elde Edilmiş Olması 31
2. GELİR VERGİSİNDE MÜKELLEFİYET ŞEKİLLERİ 32
2.1. Tam Mükellefiyet ve Yerleşme Kriteri 33
2.2. Dar Mükellefiyet ve Uyrukluk (Tabiiyet) Kriteri 35
3. GELİR VERGİSİ KANUNU’NA GÖRE GELİRİN UNSURLARI 36
3.1. Ticari Kazançlar 37
3.1.1. Ticari Kazancın Tanımı 37
3.1.2. Ticari Kazancın Tespiti 38
3.1.2.1. Gerçek Usulde Ticari Kazancın Tespiti 38
3.1.2.2. Basit Usulde Ticari Kazancın Tespiti 41
3.1.3. Gerçek Usulde Ticari Kazancın Tespitinde İndirilmesi Kabul Edilen Giderler 42
3.1.4. Gerçek Usulde Ticari Kazancın Tespitinde İndirilmesi Kabul Edilmeyen Ödemeler 47
3.1.5. Yıllara Yayılı İnşaat ve Onarma İşleri 50
3.1.6. Hasılat Esaslı Kazanç Tespiti 51
3.1.7. Ticari Kazançlarda Muafiyet ve İstisnalar 52
3.1.7.1. Esnaf Muaflığı (GVK m.9) 52
3.1.7.2. PTT Acentalarında Kazanç İstisnası (GVK mük. m.18) 54
3.1.7.3. Sergi ve Panayır İstisnası (GVK m.30) 54
3.1.7.4. Okul Kazançları İstisnası (GVK m.20) 54
3.1.7.5. Genç Girişimcilerde Kazanç İstisnası (GVK mük. m.20) 54
3.1.7.6. Sosyal İçerik Üreticiliği ile Mobil Cihazlar için Uygulama Geliştiriciliğinde Kazanç İstisnası (GVK mük. m.20/B) 56
3.1.7.7. Tarımsal Destekleme Ödemelerinde Kazanç İstisnası (GVK mük. m.20/C) 58
3.2. Zirai Kazançlar 58
3.2.1. Zirai Kazancın Konusu ve Sınırları 58
3.2.2. Zirai Kazancın Tespiti 60
3.2.2.1. İşletme Büyüklüğü Ölçüleri 60
3.2.2.2. Zirai Kazancın Gerçek Usule Göre Tespiti 61
3.2.3. Zirai Kazancın Tespitinde İndirilecek Giderler 62
3.2.4. Zirai Kazançların Beyanı 63
3.3. Ücretler 64
3.3.1. Ücretin Tarifi ve Niteliği 64
3.3.2. Ücret Sayılan Ödemeler 65
3.3.3. Ücretin Gerçek Usulde Vergilendirilmesi İçin Safi Ücretin Belirlenmesi 66
3.3.4. Ücretlerin Vergilendirmesinde Usul 67
3.3.5. Çalışan Tarafından da Ücretin Beyan Edilmesi 68
3.3.5.1. Tek İşverenden Ücret Alanların Durumu 68
3.3.5.2. Birden Fazla İşverenden Ücret Alanların Durumu 69
3.3.5.3. Yıl İçinde İş Değiştirenlerin Durumu 70
3.3.5.4. Ücret Beyanına İlişkin Özet ve Örnekler 71
3.3.6. Ücretlerle İlgili Muafiyet ve İstisnalar 73
3.3.6.1. Asgari Ücrete Kadar Olan Ücret/Gelir İstisnası 74
3.3.6.2. İşverenlerce Hizmet Erbabına Verilen Yemek Bedeline İlişkin İstisna 75
3.3.6.3. Yurt Dışı İnşaat, Onarım, Montaj İşleri ile Teknik Hizmetlerde Çalışan Hizmet Erbabına Yapılan Ücret Ödemelerinde İstisna 76
3.3.6.4. Elektrik, Doğalgaz ve Benzeri Isınma Giderleri Karşılığı Olarak Çalışanlara Yapılan Ödemelerde Gelir Vergisi İstisnası 77
3.3.6.5. Hizmet Erbabına Pay Senedi Verilmek Suretiyle Sağlanan Menfaatlerde Ücret İstisnası 78
3.3.6.6. Ulaşım İstisnası 80
3.3.7. Ücretlerle İlgili İndirimler 80
3.3.7.1. Asgari Geçim İndirimi 80
3.3.7.2. Engellilik İndirimi 80
3.3.8. Diğer Ücretliler 81
3.4. Serbest Meslek Kazançları 81
3.4.1. Serbest Meslek Kazancı ve Erbabının Tarifi 81
3.4.2. Serbest Meslek Kazancının Tespiti 83
3.4.3. Mesleki Giderler 84
3.4.4. Telif Kazançları İstisnası 86
3.4.5. Ticari ve Mesleki Kazançlarda Günlük Hasılat Tespiti ve Gelir Vergisi Matrahının Belirlenmesi 87
3.5. Gayrimenkul Sermaye İratları 88
3.5.1. Gayrimenkul Sermaye İradının Tarifi 88
3.5.2. Gayrimenkul Sermaye İradında Safi ve Gayrisafi İrat 89
3.5.3. Kiranın Bankadan Ödenmesi Hususu 90
3.5.4. Emsal Kira Bedeli Esası – Asgari Vergi Kuralı 92
3.5.5. Gayrimenkul Sermaye İradının Tespiti 93
3.5.6. Gayrimenkul Sermaye İradında Giderler 94
3.5.7. Gayrimenkul Sermaye İradı İstisnası 94
3.5.8. İş Yeri Kira Gelirlerinin Vergilendirilmesi 96
3.6. Menkul Sermaye İratları 98
3.6.1. Menkul Sermaye İradının Tarifi 98
3.6.2. Menkul Sermaye İradı Sayılmayan Gelirler 100
3.6.3. Menkul Sermaye İradının Tespiti 100
3.6.4. Menkul Sermaye İratlarında İstisnalar 100
3.7. Diğer Kazanç ve İratlar 102
3.7.1. Değer Artışı Kazançları 103
3.7.1.1. Vergilendirilmeyecek Değer Artışı Kazançları 105
3.7.1.2. Değer Artışı Kazançlarında Safi Tutarın Tespiti (GVK mük. m.81) 106
3.7.1.3. Endeksleme 107
3.7.2. Arızi Kazançlar 108
4. GELİRİN TOPLANMASI VE BEYANI İLE İLGİLİ GENEL İLKELER 109
4.1. Gelir Vergisinin Temel Şekilleri 109
4.1.1. Sedüler Gelir Vergisi 109
4.1.2. Üniter Gelir Vergisi 110
4.2. Gelir Vergisinde Beyanname Türleri 110
4.2.1. Yıllık Beyanname 110
4.2.2. Muhtasar Beyanname 112
4.2.3. Münferit Beyanname 112
4.2.4. Geçici Vergi Beyannamesi 113
4.3. Beyanname Verilmeyecek veya Diğer Gelirler Nedeniyle Beyanname Verilse Dahi Beyannameye Yazılmayacak Gelirler 114
4.3.1. Tam Mükellefiyette Toplama Yapılmayan Haller 114
4.3.2. Dar Mükellefiyette Toplama Yapılmayan Haller 116
4.3.3. Mahsuplar ve İndirimler 116
4.3.3.1. Zararların Kârlara Takas ve Mahsubu 116
4.3.3.2. Diğer İndirimler 116
4.3.4. İndirilemeyecek Ödemeler 120
4.4. Gelir Vergisi Tarifesi ve Hesaplaması 121
4.5. Vergiye Uyumlu Mükelleflere Vergi İndirimi 122
4.6. Elektronik Ticarette %1 Stopaj Uygulaması 125
İkinci Bölüm
KURUMLAR VERGİSİ
1. KURUMLAR VERGİSİNİN KONUSU 129
2. KURUMLAR VERGİSİNİN MÜKELLEFLERİ 130
2.1. Sermaye Şirketleri 130
2.2. Kooperatifler 132
2.3. İktisadi Kamu Kuruluşları 132
2.4. Yabancı Kamu İdare ve Müesseselerine Ait İktisadi İşletmeler 133
2.5. Dernek veya Vakıflara Ait İktisadi İşletmeler 133
2.6. İş Ortaklıkları 136
3. KURUMLAR VERGİSİNDE MÜKELLEFİYET ŞEKİLLERİ 137
4. KURUMLAR VERGİSİNDE MUAFİYETLER 139
4.1. Kamu İdare ve Kuruluşları Tarafından Gerçekleştirilen Eğitim, Kültür, Sanat, Sağlık ve Sosyal Nitelikli Faaliyet Gösteren Kuruluşlar 140
4.2. Fuarlar, Sergiler ve Panayırlar 140
4.3. Kreşler ve Konukevleri 140
4.4. Sosyal Güvenlik Kurumları 141
4.5. Resim ve Harç Alma Yetkisine Sahip Kamu Kuruluşları 141
4.6. Diğer Kuruluşlar 141
4.7. Yerel Yönetim Kuruluşları ile Bunların Birlikleri Tarafından İşletilen veya Bunlara Bağlı Bazı İşletmeler 141
4.8. İdman ve Spor Müesseseleri 141
4.9. Kooperatifler 141
4.10. Kredi Teminatı Sağlayan Kuruluşlar 143
5. KURUMLAR VERGİSİNDE İSTİSNALAR 144
5.1. İştirak Kazançları İstisnası 144
5.2. Yurt Dışı İştirak Kazancı İstisnası 145
5.3. Tam Mükellef Anonim Şirketlerin Yurt Dışı İştirak Hisselerini Elden Çıkarmalarına İlişkin İstisna 147
5.4. Emisyon Primi İstisnası 149
5.5. Yatırım Fon ve Yatırım Ortaklıklarının İstisnası 150
5.6. Taşınmazlar ve İştirak Hisseleri ile Kurucu Senetleri, İntifa Senetleri ve Rüçhan Hakları Satış Kazancı İstisnası 151
5.7. Yurt Dışı Şube Kazancı İstisnası 154
5.8. Yurt Dışında Yapılan İnşaat, Onarım, Montaj İşleri ile Teknik Hizmetlerden Sağlanan Kazançlarda İstisna 155
5.9. Eğitim Tesisleri, Özel Kreş ve Gündüz Bakımevleri ile Rehabilitasyon Merkezlerinin İşletilmesinden Elde Edilen Kazançlara İlişkin İstisna 155
5.10. Risturn İstisnası 156
5.11. Yabancı Fon Kazançlarının Vergilendirilmesi 157
5.12. Sınai Mülkiyet Haklarında İstisna 157
6. TAM MÜKELLEF KURUMLARDA SAFİ KURUM KAZANCI 157
7. KURUMLAR VERGİSİNDE İNDİRİLECEK GİDERLER 158
8. ZARAR MAHSUBU VE DİĞER İNDİRİMLER 160
8.1. Zarar Mahsubu 160
8.2. Diğer İndirimler 161
9. KANUNEN KABUL EDİLMEYEN İNDİRİMLER 165
10. KONTROL EDİLEN YABANCI KURUM KAZANCI 175
11. KURUMLAR VERGİSİNİN BEYANI 177
12. KURUMLAR VERGİSİNİN TARHI 178
13. KURUMLAR VERGİSİNDE VERGİ KESİNTİSİ 179
14. KURUMLAR VERGİSİNİN ORANI 184
15. ASGARİ KURUMLAR VERGİSİ 187
15.1. Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi 187
15.1.1. Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisinin Uygulanmayacağı Durumlar 188
15.1.2. Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisinin Hesaplanması 188
15.2. Küresel Asgari Kurumlar Vergisi 189
15.3. Asgari Kurumlar Vergisinden Muaf Olanlar 192
15.4. Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisinin Matrahı, Oranı ve Hesabı 194
15.5. Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisinin Mükellefi 196
15.6. Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisinin Vergilendirme Dönemi, Beyanı, Tarhı ve Ödenmesi 199
15.7. Yerel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisinin Vergilendirme Dönemi, Beyanı, Tarhı ve Ödenmesi 199
15.8. Özel Vergileme Halleri 199
Kısım II
TÜKETİM VERGİLERİ
Birinci Bölüm
KATMA DEĞER VERGİSİ
1. KDV’NİN KONUSU 205
2. KDV’NİN MÜKELLEFİ 207
3. KDV’DE VERGİ SORUMLUSU 209
4. KDV’DE VERGİYİ DOĞURAN OLAY 209
5. KDV’DE İSTİSNALAR 210
5.1. Tam İstisnalar 210
5.2. Kısmi İstisnalar 211
6. KDV’DE MATRAH 212
7. KDV’DE ORAN 214
8. KDV’DE İNDİRİM 215
8.1. Vergi İndirimi 215
8.2. İndirilemeyecek KDV 217
8.3. İstisna Edilmiş İşlemlere İndirim 218
8.4. Kısmi Vergi İndirimi 218
8.5. İndirimin Belgelendirilmesi 218
8.6. Matrah ve İndirim Miktarlarının Değişmesi 219
9. KDV’DE VERGİLENDİRME USULLERİ 219
10. KDV’DE VERGİLENDİRME DÖNEMİ VE BEYAN 219
11. KDV’DE TARH 222
12. KDV’NİN ÖDENMESİ 224
İkinci Bölüm
ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ
1. ÖTV’NİN KONUSU 226
2. ÖTV’DE VERGİYİ DOĞURAN OLAY 227
3. ÖTV’NİN MÜKELLEFİ 227
4. ÖTV’DE VERGİ İNDİRİMİ 228
5. ÖTV’DE VERGİLEME ÖLÇÜLERİ 228
6. ÖTV’DE ORAN VE TUTAR 229
7. ÖTV'NİN TARHI VE BEYANI 229
Üçüncü Bölüm
GİDER VERGİLERİ KANUNU KAPSAMINDA BANKA VE
SİGORTA MUAMELELERİ VERGİSİ, KONAKLAMA VERGİSİ,
ÖZEL İLETİŞİM VERGİSİ
1. BANKA VE SİGORTA MUAMELELERİ VERGİSİ 232
2. KONAKLAMA VERGİSİ 233
3. ÖZEL İLETİŞİM VERGİSİ 237
Dördüncü Bölüm
ŞANS OYUNLARI VERGİSİ
1. ŞANS OYUNLARINDA ÖDENECEK İKRAMİYE 239
2. ŞANS OYUNLARI VERGİSİNİN KONUSU, MÜKELLEFİ, MATRAHI VE BEYANI 240
3. ŞANS OYUNLARINDA KAMU PAYI VE DAĞITIMI 240
Beşinci Bölüm
DİJİTAL HİZMET VERGİSİ
1. DİJİTAL HİZMET VERGİSİNİN KONUSU 241
2. DİJİTAL HİZMET VERGİSİNİN MÜKELLEFİ VE SORUMLUSU 242
3. DİJİTAL HİZMET VERGİSİNDE MUAFİYET VE İSTİSNALAR 242
4. DİJİTAL HİZMET VERGİSİNİN MATRAHI, ORANI VE HESAPLANMASI 244
5. DİJİTAL HİZMET VERGİSİNDE VERGİLENDİRME DÖNEMİ, BEYANI VE TARHI 245
6. DİJİTAL HİZMET VERGİSİNDE VERGİ GÜVENLİĞİ 246
Altıncı Bölüm
GÜMRÜK VERGİSİ
1. GÜMRÜK VERGİSİNİN KONUSU 248
2. GÜMRÜK VERGİSİNİN MÜKELLEFİ 248
3. GÜMRÜK VERGİSİNDE VERGİYİ DOĞURAN OLAY 248
4. GÜMRÜK VERGİSİNİN TARHI, BEYANI VE ÖDENMESİ 249
Yedinci Bölüm
DAMGA VERGİSİ
1. DAMGA VERGİSİNİN KONUSU 251
2. DAMGA VERGİSİNİN MÜKELLEFİ 252
3. DAMGA VERGİSİNİN MATRAHI VE VERGİYİ DOĞURAN OLAY 253
4. DAMGA VERGİSİNİN BEYANI VE ÖDENMESİ 253
Sekizinci Bölüm
HARÇLAR
1. HARÇLAR 255
Kısım III
SERVET VERGİLERİ
Birinci Bölüm
VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ
1. VERASET VE İNTİKAL VERGİSİNİN KONUSU 261
2. VERASET VE İNTİKAL VERGİSİNİN MÜKELLEFİ 262
3. VERASET VE İNTİKAL VERGİSİNDE MUAFLIKLAR 263
4. VERASET VE İNTİKAL VERGİSİNDE İSTİSNALAR 263
5. VERASET VE İNTİKAL VERGİSİNİN TARHI 265
6. VERASET VE İNTİKAL VERGİSİNİN BEYANI 265
7. VERASET VE İNTİKAL VERGİSİNDE VERGİNİN MATRAHI 266
8. VERASET VE İNTİKAL VERGİSİNİN ORANI 267
9. VERASET VE İNTİKAL VERGİSİNİN ÖDENMESİ 268
İkinci Bölüm
EMLAK VERGİSİ
1. BİNA VERGİSİ 269
1.1. Bina Vergisinin Konusu 269
1.2. Bina Vergisinin Mükellefi 269
1.3. Bina Vergisinde Muaflıklar 269
1.3.1. Daimi Muaflıklar 269
1.3.2. Geçici Muaflıklar 272
1.4. Bina Vergisinde Matrah 273
1.5. Bina Vergisinin Oranı 273
1.6. Bina Vergisinde Mükellefiyet Başlangıcı 274
1.7. Bina Vergisinin Tarh ve Tahakkuku 274
1.8. Bina Vergisinin Ödenmesi 275
2. ARAZİ VERGİSİ 275
2.1. Arazi Vergisinin Konusu 275
2.2. Arazi Vergisinin Mükellefi 275
2.3. Arazi Vergisinde Muaflıklar 275
2.3.1. Daimi Muaflıklar 275
2.3.2. Geçici Muaflıklar 276
2.4. Arazi Vergisinde İstisna 277
2.5. Arazi Vergisinde Matrah 277
2.6. Arazi Vergisinin Oranı 277
2.7. Arazi Vergisinde Mükellefiyet Başlangıcı 277
2.8. Arazi Vergisinin Tarh ve Tahakkuku 278
2.9. Arazi Vergisinin Ödenmesi 278
3. ORTAK HÜKÜMLER 279
3.1. Bildirim Verme ve Süresi 279
3.2. Vergi Değeri 279
4. SIFIR ORANLI EMLAK VERGİSİ UYGULAMASI 280
4.1. Sıfır Oranlı Emlak Vergisinden Yararlanacak Kişiye İlişkin Şartlar 280
4.2. Sıfır Oranlı Emlak Vergisinden Yararlanılacak Konuta/Binaya İlişkin Şartlar 285
Üçüncü Bölüm
DEĞERLİ KONUT VERGİSİ
1. DEĞERLİ KONUT VERGİSİNİN KONUSU 289
2. DEĞERLİ KONUT VERGİSİNİN MÜKELLEFİ 289
3. DEĞERLİ KONUT VERGİSİNİN MATRAHI VE ORANI 290
4. DEĞERLİ KONUT VERGİSİNDE MUAFİYET 291
5. VERGİNİN BEYANI, ÖDEME SÜRESİ VE ÖDEME YERİ 292
Dördüncü Bölüm
MOTORLU TAŞITLAR VERGİSİ
1. MOTORLU TAŞITLAR VERGİSİNİN KONUSU 293
2. MOTORLU TAŞITLAR VERGİSİNİN MÜKELLEFİ 294
3. MOTORLU TAŞITLAR VERGİSİNDE İSTİSNALAR 294
4. MOTORLU TAŞITLAR VERGİSİNDE VERGİLEME ÖLÇÜ VE HADLERİ 295
5. MOTORLU TAŞITLAR VERGİSİNDE MÜKELLEFİYET BAŞLANGICI 296
6. MOTORLU TAŞITLAR VERGİSİNİN TARH, TEBLİĞ VE ÖDENMESİ 297
Kaynakça 299
Kavram Dizini 301