Türk Miras Hukuku (9786050523560)

ÖNSÖZ 5
KISALTMALAR 15
GİRİŞ
HUKUK SİSTEMİ İÇİNDE MİRAS HUKUKU, MİRAS HUKUKUNUN İLKE VE ÖZELLİKLERİ
§ 1. HUKUK SİSTEMİ İÇİNDE MİRAS HUKUKU 19
I. MİRAS VE MİRAS HUKUKU KAVRAMLARI 19
II. MİRAS HUKUKUNUN HUKUK SİSTEMİ İÇİNDEKİ KÖKLERİ 19
A. MİRAS HUKUKUNUN SOSYO–EKONOMİK ARKA PLANI 19
B. TÜRK MİRAS HUKUKUNUN TARİHİ ARKA PLANI 20
1. Genel Olarak 20
2. İslam Dinini Kabulden Önce Türk Miras Hukuku 21
3. İslam Dininin Etkisindeki Türk Miras Hukuku 24
4. Modern Türk Miras Hukukunun Gelişim Seyri 27
C. MİRAS HUKUKUNUN HUKUKUN DİĞER DALLARI İLE OLAN İLİŞKİSİ 31
§ 2. TÜRK MİRAS HUKUKUNUN ÖZELLİKLERİ 34
I. MİRAS HUKUKUNDA İRADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜN SINIRLI OLUŞU 34
II. MİRAS HUKUKU HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASI İÇİN ÖLÜMÜN GEREKLİLİĞİ 35
III. MİRAS HUKUKUNUN ÖZEL HUKUKUN ÇATI KURUMU OLMASI 35
IV. MİRAS HUKUKUNUN SÜREKLİ REFORM İHTİYACI 36
V. MİRAS HUKUKUNA HÂKİM OLAN İLKELER 39
BİRİNCİ BÖLÜM
MİRAS BIRAKAN AÇISINDAN MİRAS HUKUKU
§ 1. KİMLER MİRAS BIRAKABİLİR 43
§ 2. NELER MİRAS BIRAKILABİLİR 44
I. TEREKE, MİRAS VE MALVARLIĞI KAVRAMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ . 44
II. DEVİR, TEMELLÜK VE İNTİKALE ELVERİŞLİ HUKUKİ DEĞER VE İLİŞKİLER 44
A. GENEL OLARAK 44
B. KATILMA ALACAĞININ İNTİKALİ 49
C. MANEVİ TAZMİNAT TALEBİNİN İNTİKALİ 50
D. E–POSTA VE SOSYAL MEDYA HESAPLARINA ERİŞİM HAKKI ÖZELLİKLE KRİPTO PARALARIN İNTİKALİ (DİJİTAL MİRAS) 51
§ 3. MİRAS BIRAKANIN ÖLÜMÜNDEN SONRA MALVARLIĞININ AKIBETİNİ BELİRLEMESİ 53
I. MİRAS BIRAKANIN MALVARLIĞININ AKIBETİNİ SAĞLAR ARASI İŞLEMLERLE ÖLÜMÜNDEN SONRA ETKİLİ OLACAK ŞEKİLDE BELİRLEMESİ 55
II. MİRAS BIRAKANIN MALVARLIĞININ AKIBETİNİ ve SON ARZULARINI ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARLA BELİRLEMESİ 62
A. ÖLÜME BAĞLI TASARRUF ÖZGÜRLÜĞÜ 62
B. ÖLÜME BAĞLI TASARRUF EHLİYETİ 64
III. MİRAS BIRAKANIN ÖLÜMÜNDEN SONRA MALVARLIĞININ AKIBETİNİ BELİRLEMEDE ve SON ARZULARINI AÇIKLAMADA KULLANDIĞI ARAÇLAR: ŞEKLİ ANLAMDA ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLAR 66
A. VASİYETNAME 67
1. Genel Olarak 67
2. El Yazılı Vasiyetname 68
3. Resmi Vasiyetname 72
4. Sözlü Vasiyet ve Yazılı Hale Getirilmesi 75
B. MİRAS SÖZLEŞMESİ 76
1. Genel Olarak 76
2. Miras Sözleşmelerine İlişkin Ayrımlar ve Miras Sözleşmelerinin Çeşitleri 77
3. Miras Sözleşmelerinin Şekli 79
IV. MİRAS BIRAKANIN MADDİ BAKIMDAN MALVARLIĞININ AKIBETİNİ DÜZENLEMESİ VE SON ARZULARI: MADDİ ANLAMDA ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLAR 80
A. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN SAĞLARARASI HUKUKİ İŞLEMLERDEN AYIRT EDİLMESİ 82
1. Genel Olarak 82
2. Özellik Arz Eden Bazı Hukuki İşlemler 86
a. Eşlerin Katılma Alacağını Ölümleri Halinde Diğer Eşe Özgülemeleri 86
b. Yerine Getirilmesi Bağışlayanın Ölümüne Bağlı Bağışlama Vaadi (TBK. m. 290/II) 88
c. Şirket Sözleşmelerinde Tereke Planlaması 88
d. Üçüncü Kişi Yararına Sözleşme Yoluyla Ölüme Bağlı Kazandırma 91
e. Banka Tevdiat Sözleşmeleri ile Ölüme Bağlı Kazandırmalar 92
B. MADDİ ANLAMDA ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN SINIRLI SAYI VE TİPE BAĞLILIK SORUNU 94
C. ÖLÜME BAĞLI TASARRUF ÖZGÜRLÜĞÜNÜN SINIRLARI 95
D. MADDİ ANLAMDA ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN TÜRLERİ 97
1. Mirasçı, Yedek Mirasçı ve Art Mirasçı Atama 97
2. Mirastan Feragat Sözleşmesi 99
3. Belirli Mal Bırakma 102
a. Genel Olarak 102
b. Belirli Mal Bırakmanın (Geniş Anlamda Vasiyetin) Hüküm ve Sonuçları 106
4. Koşullar ve Yüklemeler Öngörme 109
a. Genel Olarak 109
b. Hukuka, Ahlak ve Adaba Aykırı Koşul ve Yüklemeler Sorunu 112
5. Vakıf Kurma 113
6. Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi Atama 116
a. Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisinin Atanması ve Hukuki Niteliği 116
b. Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisinin Görev, Yetki ve Sorumluluğu 119
c. Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi Atamaya Dair Hükümlerin Dolanılması 121
7. İkameli Tasarruflar 121
V. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN YORUMU ve TAMAMLANMASI 122
A. GENEL OLARAK 122
B. VASİYETNAMELERİN YORUMLANMASI 124
C. MİRAS SÖZLEŞMELERİNİN YORUMU 125
D. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN TAMAMLANMASI 127
VI. GEÇERSİZLİKLE MALUL ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN DÖNÜŞTÜRÜLEREK GEÇERLİ SAYILMASI 128
VII. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN SONA ERMESİ 129
A. VASİYETNAMELERİN SONA ERMESİ 129
1. Vasiyetnamenin Geri Alınması 130
2. Vasiyetnamenin Kaybı 132
3. Vasiyetnamenin Kendiliğinden Sona Ermesi 133
B. MİRAS SÖZLEŞMELERİNİN SONA ERMESİ 134
1. Miras Sözleşmesinin Tarafların Yazılı Anlaşması İle Sona Ermesi 134
2. Miras Sözleşmesinin Tek Taraflı İrade Açıklaması ve Sözleşmeden Dönme Suretiyle Sona Erdirilmesi 135
3. Ölüme Bağlı Tasarrufların Sonraki Tarihli Hukuki İşlemlerle Ortadan Kalkması 137
4. Miras Sözleşmesinin Kendiliğinden Sona Ermesi 140
C. HÜKÜMSÜZLÜK SEBEPLERİNİN BULUNMASI SEBEBİYLE SONA ERME 142
1. Genel Olarak 142
2. Ölüme Bağlı Tasarrufların İptali Sebepleri 143
D. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN İPTALİ 145
1. Genel Olarak 145
2. Ölüme Bağlı Tasarrufun İptal Sebepleri 146
a. Genel Olarak 146
b. İptal Sebebi Olarak Hukuka, Ahlak ve Adaba Aykırılık 148
c. Ölüme Bağlı Tasarrufların İptali Davası 150
VIII. MİRAS BIRAKANIN ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLAR SEBEBİYLE SORUMLULUĞU 153
A. Miras bırakanın Tek Taraflı Ölüme Bağlı Tasarrufları Sebebiyle Sorumluluğu 153
B. Miras bırakanın Miras Sözleşmelerinden Doğan Sorumluluğu 155
1. Miras bırakanın Sözleşme Öncesi Kusurlu Davranışından Doğan Sorumluluğu 155
2. Miras bırakanın Sözleşmeden Doğan Sorumluluğu 156
C. Miras bırakanın Ölümünden Sonra Ölüme Bağlı Tasarrufların Geçersizliğine (İptaline) Karar Verilmesi Halinde Sorumluluk 158
İKİNCİ BÖLÜM
MİRASÇILAR AÇISINDAN MİRAS HUKUKU
§ 1. KİMLER MİRASÇI OLABİLİR? 161
I. GENEL OLARAK 161
II. MİRASÇI KAVRAMI 161
§ 2. MİRASÇILIĞIN KANUNEN BELİRLENMESİ: KANUNİ MİRASÇILIK 164
I. GENEL OLARAK 164
II. KANUNİ MİRASÇILIKLA İLGİLİ DÜZENLEMELERE YÖN VEREN İLKE VE DÜŞÜNCELER 165
III. TÜRK MİRAS HUKUKUNDA KANUNİ MİRASÇILAR 168
A. KANUNİ MİRASÇILIKTA SİSTEMLER VE TÜRK HUKUKUNDA BENİMSENEN SİSTEM 168
B. TÜRK MİRAS HUKUKUNDA ZÜMRE SİSTEMİNİN GÖRÜNÜMÜ 168
§ 3. KANUNİ MİRASÇILIKTA ZÜMRE SİSTEMİ VE ZÜMRE MİRASÇILARI . 170
I. GENEL OLARAK MİRASÇILIKTA SİSTEMLER VE ZÜMRE SİSTEMİNİN DİĞER SİSTEMLER KARŞISINDAKİ KONUMU 170
II. ZÜMRE SİSTEMİNİN İLKELERİ 173
III. TÜRK MİRAS HUKUKUNDA MİRASÇILIĞI KABUL EDİLEN ZÜMRELER 177
A. BİRİNCİ ZÜMRE MİRASÇILAR 177
B. İKİNCİ ZÜMRE MİRASÇILAR 178
C. ÜÇÜNCÜ ZÜMRE MİRASÇILAR 179
D. HERHANGİ BİR ZÜMREYE DÂHİL OLMAMAKLA BİRLİKTE KANUNİ MİRASÇI OLANLAR 181
1. Sağ Kalan Eşin Mirasçılığı 182
a. Genel Olarak 182
b. Sağ Kalan Eşin Mirasçı Olabilmesinin Şartları 186
2. Devletin Mirasçılığı 189
E. MİRASÇILIK AÇISINDAN ÖZEL BAZI HALLER 189
1. Evlilik Dışı Doğan Çocukların Mirasçılığı 189
2. Evlatlığın Mirasçılığı 191
3. Gaip Kişilerin Malvarlığının Yönetilmesi ve Gaibin Mirasçılığı 194
a. Gaip Kişilerin Mirası 196
b. Gaip Kişilerin Mirasçılığı 197
§ 4. MİRASÇILIK SIFATININ MİRAS BIRAKANIN İRADESİ UYARINCA KAZANILMASI: İRADİ MİRASÇILIK 198
I. MİRASÇI ATAMA 198
II. MİRASÇI ATAMANIN TÜRLERİ 199
§ 5. MİRASÇILIK SIFATININ KAYBI 203
I. KANUN GEREĞİ MİRASÇILIK SIFATININ KAYBEDİLMESİ: MİRASTAN YOKSUNLUK 203
A. MİRASTAN YOKSUNLUK SEBEPLERİ 203
B. MİRASTAN YOKSUNLUĞUN HÜKÜM VE SONUÇLARI 207
II. MİRAS BIRAKANIN İRADESİNE DAYALI OLARAK MİRASÇI SIFATININ KAYBI: MİRASÇILIKTAN ÇIKARMA 210
A. MİRASÇILIKTAN ÇIKARMA TÜRLERİ VE SEBEPLERİ 210
1. Mirasçılıktan Cezai Çıkarma 211
2. Mirasçılıktan Koruyucu Çıkarma 214
B. MİRASÇILIKTAN ÇIKARMANIN HÜKÜM VE SONUÇLARI 216
III. MUHTEMEL MİRASÇI İLE ANLAŞMAK SURETİYLE MİRASÇILIK BEKLENTİSİNİN ORTADAN KALDIRILMASI: MİRASTAN FERAGAT 220
IV. MİRASÇININ İRADESİNE DAYALI OLARAK MİRASÇILIK SIFATININ KAYBI: MİRASIN REDDİ 223
A. GENEL OLARAK 223
B. MİRASIN REDDİNİN HÜKÜM VE SONUÇLARI 227
§ 6. MİRASÇILARIN MİRASA DAİR SÖZLEŞME VE TASARRUFLARI 230
I. MİRAS HAKKININ DEVRİ SÖZLEŞMELERİ 230
A. MİRASIN AÇILMASINDAN ÖNCE MİRAS PAYININ DEVRİ SÖZLEŞMESİ 231
B. MİRAS AÇILDIKTAN SONRA MİRAS PAYININ DEVRİ SÖZLEŞMESİ 233
II. MİRAS PAYLAŞMA SÖZLEŞMESİ 237
A. GENEL OLARAK 237
B. MİRAS PAYLAŞMA SÖZLEŞMESİNE HÂKİM OLAN İLKELER 240
C. MİRASIN RIZAYA DAYALI OLARAK PAYLAŞILMASINDA SÜREÇ 243
D. PAYLAŞMADA ÖZEL DURUMLAR 245
1. Değerinde Önemli Bir Azalma Olmaksızın Bölünmesi Mümkün Olmayan Malların Paylaştırılması 245
2. Birden Fazla Maldan Meydana Gelmekle Birlikte Fiili Veya Hukuki Birlik Oluşturan Malların Paylaştırılması (TMK. m. 653/I) 246
3. Aile Belgeleri İle Anı Değeri Olan Malların Paylaştırılması (TMK. m. 653/II) 246
4. Aile Konutu Ve Ev Eşyasının Sağ Kalan Eşe Özgülenmesi 246
5. Tarımsal Arazi ve İşletmelere İlişkin Paylaşma Kuralları 250
III. MİRAS ORTAKLIĞINDAKİ ELBİRLİĞİ MÜLKİYETİNİN PAYLI MÜLKİYETE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ 253
§ 7. MİRASÇILARIN SORUMLULUĞU 255
I. GENEL OLARAK 255
II. MİRASÇILARIN MİRAS BIRAKANIN BORÇLARINDAN DOLAYI ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE KARŞI SORUMLULUĞU 256
III. MİRASÇILARIN TEREKEYE DAİR AKDETTİKLERİ SÖZLEŞMELER SEBEBİYLE SORUMLULUĞU 262
IV. MİRASÇILARIN MİRAS ORTAKLIĞI SEBEBİYLE DOĞAN SORUMLUĞU 264
V. MİRASÇILARIN SEBEPSİZ ZENGİNLEŞMEDEN DOĞAN SORUMLULUĞU 266
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
DEVLET AÇISINDAN MİRAS HUKUKU (DÜZEN MENFAATİ)
§ 1. İÇ DÜZEN MENFAATİ: DEVLETİN MİRASÇI OLMASI ve MİRASÇILIĞIN DÜZENLENİŞİNDE DEVLETİN ROLÜ 269
I. GENEL OLARAK 269
II. VERASET VE İNTİKAL VERGİSİNİN MİRAS HUKUKU İÇERİSİNDEKİ ANLAMI 271
III. DEVLETİN MİRASIN GEÇİŞİ SÜREÇLERİNE DÂHİL OLMASI 273
A. DEVLETİN TEREKENİN BELİRLENMESİ ve KORUMA ALTINA ALMA İŞLEMLERİNE KATILMASI 274
B. DEVLETİN MİRASÇILARIN BELİRLENMESİ SÜRECİNE KATILMASI276
C. DEVLETİN ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARLA İLGİLİ KORUMA ÖNLEMLERİ ALMASI 281
D. DEVLETİN RESMEN TEREKENİN YÖNETİMİNİ ÜSTLENMESİ VE RESMİ TASFİYEYİ SAĞLAMASI 283
1. Terekenin Resmen Yönetimi 283
2. Resmi Tasfiye 284
IV. DEVLETİN TALEP VE DAVA HAKKI TANIMAK SURETİYLE MİRAS HUKUKUNDAKİ DÜZENLEYİCİ İŞLEVİ 288
A. DENKLEŞTİRME TALEBİ VE DAVASI 288
1. Genel Olarak 288
2. Denkleştirme Talebinin Şartları 292
a. Kazandırma Karşılıksız Olmalıdır 292
b. Kazandırma, Miras bırakanın Malvarlığından Gerçekleşmiş Olmalıdır 294
c. Kazandırma Miras Payına Mahsuben Yapılmalıdır 294
d. Kazandırma Miras Bırakanın Sağlığında Gerçekleşmelidir 295
3. Denkleştirme Talebinin Kapsamı 295
a. Kapsam Dışı Kazandırmalar 295
b. Denkleştirmeye Tabi Kazandırmalar 296
4. Denkleştirmenin İfası 298
B. TENKİS TALEBİ VE DAVASI 302
1. Genel Olarak 302
2. Tenkise Tabi Kazandırmalar 306
3. Tenkiste Sıra Sorunu 315
4. Tenkis Davası 318
C. MİRAS SEBEBİYLE İSTİHKAK DAVASI 324
1. Miras Sebebiyle İstihkak Davasının Özellikleri 326
a. Miras Sebebiyle İstihkak Davası Külli Bir Davadır 326
b. Miras Sebebiyle İstihkak Davası Eda Davasıdır 326
c. Miras Sebebiyle İstihkak Davası Mirasçılıktaki Üstün Hakka Dayanan Mutlak Bir Davadır 326
d. Miras Sebebiyle İstihkak Davası Bazı Hallerde Tali Nitelik Taşıyan Bir Davadır 327
2. Miras Sebebiyle İstihkak Davasının Mirasçılar Bakımından Getirdiği Özel Yararlar 327
V. DEVLETİN TEREKENİN TAKSİMİNE KATILMASI 328
A. TAKSİM DAVASI TANIMAK SURETİYLE DEVLETİN TEREKENİN TAKSİMİNE MÜDAHALESİ 329
B. TAKSİM DAVASI DIŞINDA DEVLETİN TEREKEYE MÜDAHALESİ 330
§ 2. ULUSLARARASI DÜZEN MENFAATİ: YABANCI UNSURLU MİRAS İLİŞKİLERİ VE TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİ 332
I. GENEL OLARAK 332
II. YABANCI UNSURLU MİRAS HUKUKU İLİŞKİLERİNE UYGULANACAK HUKUK 333
III. YABANCI UNSURLU MİRASA İLİŞKİN DAVALARDA TÜRK MAHKEMELERİNİN ULUSLARARASI YETKİSİ 338
IV. AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNDA MİRASA İLİŞKİN SORUNLARA YÖNELİK DÜZENLEMELER 340
KAYNAKÇA 343