Türk İş Hukukunda İşyeri Kavramı (9786253778538)

ÖNSÖZ 5
ÖZET 7
KISALTMALAR 15
GİRİŞ 17
BİRİNCİ BÖLÜM
KANUNİ DÜZENLEMELERDE İŞYERİ KAVRAMI, UNSURLARI VE BENZER KAVRAMLARLA OLAN İLİŞKİSİ
1. KANUNİ DÜZENLEMELERDE İŞYERİ KAVRAMI 21
1.1. Bireysel İş Hukukunda İşyeri Kavramının Gelişimi 21
1.1.1. 3008 Sayılı İş Kanunu’nda İşyeri 22
1.1.1.1. İşyeri Kavramının İş Kanunu’nun Uygulama Alanı ile
İlişkisi 22
1.1.1.2. İşyerinden Sayılan Yerler 25
1.1.2. 931 Sayılı İş Kanunu’nda İşyeri 26
1.1.3. 1475 Sayılı İş Kanunu’nda İşyeri 27
1.1.3.1. İşin Yapıldığı Yer 27
1.1.2.2. İşyerinden Sayılan Yerler 28
1.2. Toplu İş Hukukunda İşyeri Kavramının Gelişimi 30
1.2.1. Sendikalara İlişkin Kanunlarda İşyeri 31
1.2.2. Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavta İlişkin Kanunlarda İşyeri 32
1.2.3. 6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nda
İşyeri 35
1.3. Diğer Kanunlarda İşyeri Kavramı 36
1.3.1. 5953 Sayılı Basın İş Kanunu’nda İşyeri 36
1.3.1.1. İşyeri Olarak Gazete, Mevkute, Haber ve Fotoğraf
Ajansları 37
1.3.1.2. İşyeri Olarak İnternet Haber Siteleri 39
1.3.1.3. İşyeri Olarak Medya Hizmet Sağlayıcılarının Haber
Birimleri 41
1.3.2. 854 Sayılı Deniz İş Kanunu’nda İşyeri 41
1.3.2.1. Türk Ticaret Kanunu Kapsamındaki Gemi 43
1.3.2.2. Deniz İş Hukuku Kapsamındaki Gemiler 45
1.3.2.3. Gemi İşyeri ve İşyerinden Sayılan Yerler 49
1.3.3. 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası
Kanunu’nda İşyeri 51
1.3.4. 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda İşyeri 54
1.3.5. Vergi Hukuku Açısından (Daimî) İşyeri 55
1.3.5.1. Türk Vergi Kanunlarında (Daimi) İşyeri 57
1.3.5.2. Milletlerarası Vergi Anlaşmalarında İşyeri 61
1.3.6. Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında
Kanunu’na Göre Mutad İşyeri 65
1.3.6.1. Subjektif Bağlama Kuralına Göre İşyerine
Uygulanacak Hukuk 68
1.3.6.2. Objektif Bağlama Kuralına Göre İşyerine
Uygulanacak Hukuk 70
1.3.6.3. İstisna Kuralı: Sıkı İrtibatlı Yer Hukuku 72
2. 4857 SAYILI İŞ KANUNU’NDA İŞYERİ KAVRAMI, UNSURLARI VE KAPSAMI 74
2.1. İşyeri Kavramı 74
2.2. İşyerinin Unsurları 75
2.2.1. İşveren 76
2.2.2. Maddi Araçlar 78
2.2.3. Maddi Olmayan Araçlar 79
2.2.4. Beşeri İşgücü (İşçi) 81
2.2.5. Amaç 85
2.2.6. Organizasyon 87
2.3. İşyerinin Kapsamı 89
2.3.1. İşin Yapıldığı Yer 90
2.3.2. İş Organizasyonu Kapsamındaki Yerler 93
2.3.2.1. İşyerine Bağlı Yerler 94
2.3.2.2. Eklentiler 105
2.3.2.3. Araçlar 107
3. İŞYERİNİN BENZER KAVRAMLARLA OLAN İLİŞKİSİ 109
3.1. İşletme 109
3.1.1. İş Hukuku Açısından İşletme 110
3.1.1.1. Genel Olarak 110
3.1.1.2. İşletme Kavramının Kanuni Çerçevesi 112
3.1.1.3. İşletmenin Unsurları 115
3.1.2. Ticaret Hukuku Açısından Ticari İşletme ve Esnaf İşletmesi 118
3.2. Diğer İşyeri Benzeri Kavramlar 123
İKİNCİ BÖLÜM
İŞYERİ KAVRAMINA BAĞLANAN HUKUKİ SONUÇLAR
1. BİREYSEL İŞ HUKUKUNDA 127
1.1. İşyerinin İdari Statüsüne Bağlanan Sonuçlar 127
1.1.1. İşyerinin Kurulması: İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Alınması 128
1.1.2. İşyerinin Bildirilmesi ve İşyeri Sicil Numarası Alınması 133
1.1.2.1. 4857 Sayılı İş Kanununa Göre 133
1.1.2.2. 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası
Kanununa Göre 136
1.1.2.3. İşyeri Sicil Numarası Alınmasının Hukuki Sonuçları 137
1.2. İşyerinin Hukuki Statüsüne Bağlanan Sonuçlar 140
1.2.1. İşyerinin İşçi Sayısına Göre İş Kanunu Kapsamına Girmesi 140
1.2.1.1. Tarım ve Orman İşlerinin Yapıldığı İşyerleri ve
İşletmeler 141
1.2.1.2. Esnaf ve Sanatkâr İşyerleri 144
1.2.2. İş Güvencesi Kapsamındaki İşyeri 146
1.2.3. Belirli Nitelikteki Personeli Çalıştırma Zorunluluğu ve
Korumalı İşyeri Kavramı 150
1.3. İşyerinde İş Sağlığı ve Güvenliğinin Sağlanması 153
1.3.1. İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliğinin Sağlanmasında
Tarafların Yükümlülükleri 154
1.3.2. İş Kazasının İşyeri İle İlişkisi 161
1.3.2.1. Bireysel İş Hukuku Bakımından 162
1.3.2.2. 5510 Sayılı Kanun Bakımından 163
1.3.2.3. 6331 Sayılı Kanun Bakımından 165
1.4. İşyeri Devri 166
1.4.1. İşyerinin Tamamının veya Bir Bölümünün Devri 168
1.4.1.1. İşyeri Bölümünün Devri 169
1.4.1.2. İşyeri (Bölümü) Devrinde Unsurların Rolü 171
1.4.2. Şirketlerin Yapısal Değişikliği İle İşyeri Devri 174
1.4.3. İşyerinde Yürütülen Faaliyetin Devri: Asıl İşveren – Alt İşveren
İlişkisi 178
1.4.3.1. Alt İşverenin İşini Yaptığı Yerin Hukuki Niteliği 182
1.4.3.2. İşyeri Devrinin Alt İşverenlik İlişkileri Bağlamında
Değerlendirilmesi 185
1.5. İşyerinin Kapatılması 187
1.5.1. İşyerinin İşveren Tarafından Kapatılması 189
1.5.2. İşyerinin İdare Tarafından Kapatılması 192
2. TOPLU İŞ HUKUKUNDA 193
2.1. İşkoluna Göre Sendikalaşma ve İşyerinin Girdiği İşkolunun Tespiti 193
2.1.1. Sendikaların Örgütlenme Düzeyi: İşkoluna Göre
Sendikalaşma 194
2.1.1.1. Genel Olarak 194
2.1.1.2. İşyerinin Girdiği İşkolunun Belirlenmesi 197
2.1.2. Sendika Üyeliği ve İşyeri Bağlantısı 205
2.1.3. İşyeri Sendika Temsilcisi Atanması 207
2.1.3.1. İşyeri Sendika Temsilcisi Atanmasında Esas Alınan
Birim: İşyeri 209
2.1.3.2. İşyeri Sendika Temsilci Sayısının Belirlenmesinde
Dikkate Alınacak İşçiler 210
2.2. Toplu İş Sözleşmesinin İşyeri Kavramına Bağlanan Hukuki Sonuçları 212
2.2.1. Toplu İş Sözleşmesinin Düzeyi ve Türleri Bakımından
Sonuçları 213
2.2.1.1. İşyeri Düzeyinde Olmasının Sonuçları 215
2.2.1.2. İşkolu düzeyinde olmasının sonuçları 217
2.2.2. Toplu İş Sözleşmesi Yapma Yetkisinin Tespiti Bakımından
Sonuçları 220
2.2.2.1. Genel Olarak Yetki Şartları 220
2.2.2.2. İşyeri ve İşletme Niteliğine Göre Yetki 222
2.2.2.3. Alt İşverenin İşyerinde Yetki Tespiti 227
2.2.3. İşyeri ve İşletmenin Devri ile Kapatılmasının Toplu İş
Hukukundaki Etkileri 229
2.2.3.1. Toplu İş Sözleşmelerine Etkisi 229
2.2.3.2. Grev ve Lokavta Etkisi 234
2.3. Birden Fazla Birimin İşyeri veya İşletme Niteliğinin Belirlenmesi 236
3. İŞ YARGILAMASI HUKUKUNDA YETKİ BAKIMINDAN İŞYERİ 245
3.1. İş Mahkemelerinde Yetkinin Hukuki Niteliği 245
3.2. Bireysel İş Uyuşmazlıklarında Yetki: İşçiyi Koruma İlkesi 246
3.3. Toplu İş Uyuşmazlıklarında Yetki: İşyeri ve İşletme Ayrımının Rolü 249
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
GÜNCEL GELİŞMELER KARŞISINDA İŞYERİ KAVRAMI
1. ESNEK ÇALIŞMA BİÇİMLERİNİN İŞYERİ KAVRAMINA ETKİSİ 251
1.1. Uzaktan Çalışma ve İşyeri Kavramı 251
1.1.1. Evden Çalışma 257
1.1.1.1. Evden Çalışmanın Türleri 262
1.1.1.2. Evden Çalışmada İşin Görüldüğü Yerin Hukuki
Niteliği 264
1.1.2. Tele Çalışma 267
1.1.2.1. Tele Çalışmanın Türleri 269
1.1.2.2. Tele Çalışmada İşin Görüldüğü Yerin Hukuki Niteliği 271
1.2. Uzaktan Çalışmanın İşyeri Bağlamında Hukuki Sonuçları 275
1.2.1. Bireysel İş Hukuku Açısından 275
1.2.2. Toplu İş Hukuku Açısından 281
1.2.2.1. Sendikal Hak ve Özgürlükler Bakımından 281
1.2.2.2. Toplu İş Sözleşmesi Bakımından 284
1.2.2.3. İş Mücadelesi Bakımından 285
1.2.3. Sosyal Güvenlik Hukuku Açısından 286
1.2.3.1. Uzaktan Çalışanların Sigortalılığı Bakımından 286
1.2.3.2. İş Kazası Bakımından 288
1.2.4. İş Sağlığı ve Güvenliği Açısından 291
2. DİJİTALLEŞMENİN İŞYERİ KAVRAMINA ETKİSİ 295
2.1. Dijital Çalışma Platformları ve Mekânsızlaşan İşyeri 295
2.1.1. Web Tabanlı (Çevrimiçi) Platformlar 299
2.1.2. Konum Tabanlı (Talep Üzerine) Platformlar 303
2.2. Teknolojik Gelişmeler Karşısında İşyerinin İşlevsel Dönüşümü 307
2.2.1. Bireysel İş Hukuku Açısından 307
2.2.2. Toplu İş Hukuku Açısından 309
2.2.3. İş Sağlığı ve Güvenliği Açısından 311
SONUÇ 313
KAYNAKÇA 319