Türk İş Hukukunda Ailenin Korunması (9786255697943)

ÖNSÖZ III
ÖZET XIII
ABSTRACT XIII
GİRİŞ 1
BİRİNCİ BÖLÜM:
İŞ SÖZLEŞMESİNİN KURULUŞ AŞAMASINDA İŞÇİNİN AİLESİNİN KORUNMASI
1.1. Taraf Ehliyeti Bakımından Korunması 5
1.1.1. Taraf Ehliyeti 5
1.1.2. Taraf Ehliyetine Getirilen Sınırlamalar 8
1.1.2.1. Yaş 9
1.1.2.2. Cinsiyet 10
1.1.2.3. Sağlık Durumu ve Mesleki Yeterlilik 11
1.2. Sözleşme Özgürlüğü Bakımından Korunması 12
1.2.1. Sözleşme Özgürlüğü 12
1.2.2. Sözleşme Özgürlüğüne Getirilen Sınırlamalar 13
1.2.2.1. Sözleşme Yapma Zorunluluğu 14
1.2.2.1.1. Engelli, Eski Hükümlü ve Terör Mağduru Çalıştırma
Zorunluluğu 14
1.2.2.1.2. Askerlik veya Kanuni Bir Ödev Nedeniyle İşten Ayrılan
İşçilerle Yeniden İş Sözleşmesi Yapma Zorunluluğu 17
1.2.2.1.3. Toplu İşten Çıkarılmış Olan İşçilerle Yeniden İş Sözleşmesi
Yapma Zorunluluğu 18
1.2.2.2. İçerik ve Şekil Belirleme Sınırları 18
1.3. Sözleşmenin Geçersizliği ve İptali Bakımından Korunması 19
1.4. Sözleşmenin Devri Bakımından Korunması 20
1.5. İstisnalar Bakımından Korunması 22
1.5.1. Aile Ekonomisi Sınırları İçinde Kalan Tarımla İlgili Her Çeşit Yapı
İşleri 22
1.5.2. Bir Ailenin Üyeleri ve Hısımları Arasında Evlerde El Sanatlarının
Yapıldığı İşler 22
1.5.3. Ev Hizmetleri 26
1.6. Sözleşmenin Türü Bakımından Korunması 29
1.6.1. İkili İş İlişkilerinde 29
1.6.1.1. Sürekli ve Süreksiz İş Sözleşmeleri 29
1.6.1.2. Belirli ve Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi 30
1.6.1.2.1. Belirli Süreli İş Sözleşmesi 31
1.6.1.2.1.1. Belirli İş Sözleşmesinin Yapılmasında Objektif Koşulların
Aranması 31
1.6.1.2.1.2. Belirli Süreli İş Sözleşmesinin Yenilenebilmesinin Esaslı
Nedene Bağlı Olması 33
1.6.1.2.1.3. İşçinin Haksız Feshe Karşı Korunması 34
1.6.1.2.1.4. Belirli Süreli İş Sözleşmesinde Ayrım Yasağı 35
1.6.1.2.2. Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi 36
1.6.1.3. Tam ve Kısmi Süreli İş Sözleşmesi 36
1.6.1.3.1. Tam Süreli İş Sözleşmesi 37
1.6.1.3.2. Kısmi Süreli İş Sözleşmesi 37
1.6.1.3.2.1. Kısmi Süreli Çalışmanın Aile ve Çalışma Hayatı
Dengesine Olumlu Etkisi 38
1.6.1.3.2.2. Kısmi Süreli Çalışmanın Aile Ekonomisine Katkısı 39
1.6.1.3.2.3. Ebeveynlik Sebebiyle Kısmi Süreli Çalışma Hakkı 41
1.6.1.3.2.4. Kısmi Süreli İş Sözleşmesinde Ayrım Yasağı 42
1.6.1.3.3. Deneme Süreli İş Sözleşmesi 43
1.6.1.3.4. Mevsimlik İş Sözleşmesi 44
1.6.1.3.5. Uzaktan Çalışmaya İlişkin İş Sözleşmesi 46
1.6.1.3.5.1. İşçiye Çalışma Koşullarını Düzenleme İmkânının
Tanınması 48
1.6.1.3.5.2. Uzaktan Çalışma İle Aile Hayatının İç İçe Geçmesinin
Engellenmesi 50
1.6.1.3.5.3. İş Sağlığı ve Güvenliğinin Sağlanmasında Ailenin
Mahremiyetinin Korunması 51
1.6.1.3.6. Takım Sözleşmesi 52
1.6.2. Üçlü İş İlişkilerinde 53
1.6.2.1. Geçici İş İlişkisi 53
1.6.2.1.1. Meslek Edinilmiş Geçici İş İlişkisi 54
1.6.2.1.1.1. Gebelik, Doğum, Ebeveynlerin Kısmi Süreli Çalışması,
Askerlik ve Diğer Askı Hallerinde Geçici İş İlişkisi
Kurulabilmesi 55
1.6.2.1.1.2. İşverenin Geçici İşçiye Eşit Davranma Borcu 57
1.6.2.1.1.3. Geçici İşçinin Ücretinin Güvence Altına Alınması 58
1.6.2.1.1.4. Geçici İşçinin Çalışmadığı Dönemde Eğitim ve Çocuk
Bakım Hizmetlerinden Yararlanabilmesi 60
1.6.2.1.2. Meslek Edinilmemiş Geçici İş İlişkisi 60
1.6.2.2. Alt İşverenlik 61
1.6.2.2.1. Alt işveren İlişkisinin Kurulabilmesinin Koşullara Bağlı Olması 62
1.6.2.2.2. Asıl İşveren İle Alt İşverenin Müteselsil Sorumluluğu 64
1.6.2.2.3. Alt İşveren İlişkisinde Muvazaanın Önlenmesi 64
İKİNCİ BÖLÜM:
İŞ İLİŞKİSİNİN DEVAMINDA İŞÇİNİN AİLESİNİN KORUNMASI
2.1. İş Sözleşmesinden Doğan Borçlar Bakımından Ailenin Korunması 67
2.1.1. İşçinin Borçları Bakımından Korunması 67
2.1.1.1. İş Görme Borcu 67
2.1.1.1.1. İşçinin İşi Bizzat Yapması 67
2.1.1.1.2. İş Görme Ediminin Devredilebilmesi 68
2.1.1.1.3. İş Görme Borcunun İhlalinde Yaptırımların Sınırlandırılması 68
2.1.1.2. İtaat Borcunun Dürüstlük Kuralları ile Sınırlandırılması 70
2.1.1.3. Sadakat Borcunun İşçinin Ailesini Tehlikeye Düşürmeyecek
Şekilde Sınırlandırılması 70
2.1.1.4. Rekabet Etmeme Borcunun İşçinin Ekonomik Geleceğini Tehlikeye
Düşürmeyecek Şekilde Sınırlandırılması 71
2.1.2. İşverenin Borçları Bakımından Korunması 72
2.1.2.1. Ücret Ödeme Borcu 72
2.1.2.1.1. Ücretin Sosyal Niteliği 73
2.1.2.1.1.1. Sosyal Ücret 73
2.1.2.1.1.2. Aile Yardımı 74
2.1.2.1.2. Ücretin Miktarının Belirlenmesi 76
2.1.2.1.2.1. Emsal İşçinin Esas Alınması 78
2.1.2.1.2.2. Asgari Ücret Uygulaması 79
2.1.2.1.2.2.1. Asgari Ücretin Uluslararası Standartlara Uygun Olarak
Tespit Edilmesi 79
2.1.2.1.2.2.2. Asgari Ücretin Tespitinde Ailenin Dikkate Alınması 81
2.1.2.1.3. Ücretin Ödenmesi 83
2.1.2.1.3.1. Nakden ve Banka Aracılığıyla Ödenmesi 83
2.1.2.1.3.2. Düzenli Aralıklarla Ödenmesi 85
2.1.2.1.3.3. Avans Olarak Ödenebilmesi 85
2.1.2.1.4. Ücretin Ödenmemesi Halinde Korunması 86
2.1.2.1.4.1. Ücretin ve Faizin Talep Edilmesi 86
2.1.2.1.4.2. Çalışmaktan Kaçınma Hakkı 87
2.1.2.1.5. Ücretin Güvence Altına Alınması 88
2.1.2.2. İşçiyi Gözetme Borcu 89
2.1.2.2.1. İşçinin Kişiliğinin Korunması 89
2.1.2.2.1.1. Kişisel Verilerin Korunması 89
2.1.2.2.1.2. İşçinin Tacizden Korunması 90
2.1.2.2.2. İşçinin Sağlığının ve Güvenliğinin Korunması 90
2.1.2.2.2.1. İş Sağlığı ve Güvenliği Tedbirleri Alma Borcunun
Kapsamı 91
2.1.2.2.2.1.1. İşverenin Sorumluluğu 92
2.1.2.2.2.1.2. Üçüncü Kişilerin Sorumluluğu 94
2.1.2.2.2.2. Ailenin Zararının Tazmini 95
2.1.2.2.2.2.1. Maddi Zararın Tazmini 96
2.1.2.2.2.2.1.1. İş Göremezlik Ödeneği 96
2.1.2.2.2.2.1.2. Maddi Tazminat 97
2.1.2.2.2.2.2. Manevi Zararının Tazmini 98
2.1.2.3. Eşit Davranma Borcu 99
2.2. Çalışma Süreleri Bakımından Korunması 102
2.2.1. Normal Çalışma Sürelerinin Düzenlenmesi 103
2.2.1.1. Haftalık ve Günlük Çalışma Süresinin Sınırlandırılması 103
2.2.1.2. Gece Çalışmasında Aile Düzeninin Dikkate Alınması 104
2.2.2. Denkleştirme Süresinin Düzenlenmesi 105
2.2.3. Fazla Çalışma Sürelerinin Sınırlandırılması 106
2.2.4. Kısa Çalışma 107
2.3. Dinlenme Süreleri Bakımından Korunması 108
2.3.1. Ücretli Tatiller 108
2.3.2. Mazeret İzni 108
2.3.3. Analık İzni 110
2.3.3.1. Ücretsiz İzin 111
2.3.3.2. Süt İzni 113
2.3.4. Yıllık Ücretli İzin 114
2.4. İş Sözleşmesinin Askıya Alınması Bakımından Korunması 117
2.4.1. Kanun’da Düzenlenen Askıya Alınma Halleri Bakımından Korunması 119
2.4.1.1. Askerlik ve Kanuni Ödev 119
2.4.1.2. Sağlık Sebepleri 121
2.4.1.3. Gebelik ve Doğum 122
2.4.1.4. Zorlayıcı Sebepler 122
2.4.1.5. Gözaltı ve Tutuklama 123
2.4.1.6. Grev ve Lokavt 124
2.4.1.7. Ailevi Nedenler 125
2.4.2. İş Sözleşmesinde Düzenlenen Askıya Alınma Halleri Bakımından
Korunması 126
2.4.3. İş Sözleşmesinin Askıya Alınmasının Hukuki Sonuçları Bakımından
Korunması 128
2.4.3.1. İşçiyi Gözetme Borcunun Askıya Alınmaması 128
2.4.3.2. Fesih Hakkının Korunması 128
2.4.3.3. Ücretin Korunması 129
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM:
İŞ SÖZLEŞMESİNİN SONA ERMESİNDE İŞÇİNİN AİLESİNİN KORUNMASI
3.1. İş Sözleşmesinin Fesih Dışında Sona Ermesi Bakımından Korunması 131
3.1.1. İkale Sözleşmesinde Makul Yararın Gözetilmesi 131
3.1.2. Belirli Sürenin Sona Ermesinde İşçiye İhbar ve Kıdem Tazminatı
Ödenebilmesi 132
3.1.3. İşçinin Ölümü Hâlinde Ailesinin Hak Sahibi Olması 133
3.1.3.1. Ölüm Tazminatı 133
3.1.3.2. Ölüm Aylığı 134
3.1.3.3. Ölüm Geliri 136
3.1.3.4. Ölüm Toptan Ödemesi 136
3.1.3.5. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı 137
3.1.3.6. Evlenme Ödeneği 140
3.1.3.7. Cenaze Ödeneği 140
3.2. İş Sözleşmesinin Fesih ile Sona Ermesi Bakımından Korunması 140
3.2.1. Bildirimli Fesihte Korunması 141
3.2.1.1. Feshin Belli Bir Süre Önceden Bildirilmesi 141
3.2.1.2. İhbar Tazminatı 142
3.2.1.3. İş Güvencesi 144
3.2.1.3.1. Feshin Geçerli Nedene Bağlı Olması 146
3.2.1.3.1.1. Geçerli Nedenler 146
3.2.1.3.1.1.1. İşçinin Yetersizliği veya Davranışları 146
3.2.1.3.1.1.2. İşletmenin, İşin veya İşyerinin Gerekleri 149
3.2.1.3.1.2. Geçersiz Nedenler 150
3.2.1.3.1.2.1. Medeni Hâl 150
3.2.1.3.1.2.2. Hamilelik ve Doğum 150
3.2.1.3.1.2.3. Ailevi Yükümlülükler 151
3.2.1.3.2. Feshin Son Çare Olması 151
3.2.1.4. Kötü Niyet Tazminatı 152
3.2.1.5. Sosyal Seçim İlkesi 153
3.2.1.6. Yeni İş Arama İzni 154
3.2.2. Bildirimsiz Fesihte Korunması 155
3.2.2.3. Sağlık Sebepleri 155
3.2.2.3.1. İşyerinde Bulaşıcı Hastalık Olması 155
3.2.2.3.2. İşin Yapılmasının İşçinin Sağlığı veya Yaşayışı için Tehlikeli
Olması 156
3.2.2.4. Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Uymayan Sebepler 156
3.2.2.4.1. Ücretin Ödenmemesi 156
3.2.2.4.2. İşverenin İşçinin ve Ailesinin Şeref ve Namusuna
Dokunacak Davranışlarda Bulunması 157
3.2.2.4.3. İşverenin İşçiye ve Ailesine Sataşması, Suç İşlemesi ve
Teşvik Etmesi 158
3.2.2.5. Zorlayıcı Sebepler 158
3.2.3. Çalışma Koşullarında Esaslı Değişiklik Feshinde Korunması 158
3.2.3.1. Çalışma Koşullarında Esaslı Değişikliğin İşçi Tarafından
Reddedilebilmesi 159
3.2.3.2. İşveren Tarafından Esaslı Değişiklik Feshinin Geçerli Neden ile
Yapılabilmesi 160
3.3. Sona Ermenin Hukuki Sonuçlarında Korunması 161
3.3.1. Kıdem Tazminatı 161
3.3.1.1. Kıdem Tazminatına Hak Kazanma Koşulları 161
3.3.1.1.1. En Az 1 Yıllık Kıdem Koşulunun İşçi Lehine
Değerlendirilmesi 162
3.3.1.1.2. Sözleşmenin Belirli Sebeplerle Sona Ermesi Koşulunda Ailenin
Dikkate Alınması 162
3.3.1.1.2.1. Sözleşmenin İşveren Tarafından Feshedilmesi 162
3.3.1.1.2.2. Sözleşmenin İşçi Tarafından Feshedilmesi 163
3.3.1.1.2.2.1. Askerlik Sebebiyle Fesih 163
3.3.1.1.2.2.2. Kadın İşçinin Evlenmesi Sebebiyle Fesih 163
3.3.1.1.2.2.3. Emeklilik, Malullük veya Toptan Ödeme Almak
Amacıyla Fesih 164
3.3.3.1.2.2.4. İşçinin Ölümü 165
3.3.1.2. Kıdem Süresinin Tespiti Bakımından Korunması 165
3.3.1.3. Kıdem Tazminatının Hesaplanması Bakımından Koruması 167
3.3.1.4. Kıdem Tazminatının Zamanında Ödenmemesi Halinde Korunması 168
3.3.2. İşsizlik Sigortası 170
3.3.2.1. İşsizlik Sigortası Kapsamı 171
3.3.2.2. İşsizlik Sigortasından Yararlanma Şartları 171
3.3.2.2.1. Prim Gün Sayısının Düşürülmesi 171
3.3.2.2.2. İşçinin İradesi Dışında İşsiz Kalması Şartına İstisna
Getirilmiş Olması 172
3.3.2.2.3. Feshin Doğru Bildirilmemesinden Doğan Zararın
Karşılanması 173
3.3.2.2.4. Aile Üyelerinden Birinin Vefatı veya Hastalığı Sebebiyle
İŞKUR’a Başvuruda Gecikilen Sürenin Düşülmesi 173
3.3.2.3.İşsizlik Sigortası Kapsamında Sağlanan Yardımlar 174
3.3.2.3.1. İşsizlik Ödeneği 174
3.3.2.3.2. İşsizlik Yardımı 175
3.3.2.3.3. Hastalık ve Analık Sigortası Primleri 175
3.3.2.3.4. Yeni Bir İş Bulma 176
3.3.2.3.5. Meslek Geliştirme, Değiştirme ve Edindirme Eğitimi 176
3.3.3. Malullük Sigortası 177
3.3.4. Maddi Tazminat 178
3.3.5. Manevi Tazminat 178
SONUÇ 181
KAYNAKÇA 189