Türk Hukukunda Yangın Rizikosunun Sigorta Himayesine Alınması (Yangın Sigortası)
İçindekileri İnceleÖNSÖZ 7
KISALTMALAR 13
GİRİŞ 15
I. YANGIN SİGORTASINDA RİZİKONUN HİMAYESİ 19
A. GENEL OLARAK RİZİKO KAVRAMI 19
B. YANGIN RİZİKOSU 23
1. Yangın Kavramı 23
2. Yangına Benzer Nitelikte Meydana Gelen Olaylar 27
a. Yangın Başlangıcı 27
b. Küçük Boyuttaki Zararlar 28
c. Isının Etkisi 29
d. Fermantasyon Sonucu Meydana Gelen Zararlar veya Madde
Üzerindeki Kimyasal Değişimler 30
e. Elektrikli Hasar İstisnası 31
C. YILDIRIM RİZİKOSU 32
1. Yıldırım Kavramı 32
2. Yıldırımın Düşmesi Sonrasında Meydana Gelen Zararlar 32
D. PATLAMA RİZİKOSU 34
1. Patlama Kavramı 34
a. Genel Olarak 34
b. Patlamaya Benzer Nitelikte Meydana Gelen Olaylar 37
i. Basıncın Düşük Olmasından Meydana Gelen Zararlar 37
ii. Gazın Basınç Oluşturmasıyla Meydana Gelen Zararlar 37
iii. Ateşlemeli Motorlarda Meydana Gelen Zararlar 37
iv. Su Basıncıyla Meydana Gelen Zararlar 38
c. Kap ve Benzeri Gereçlerin Patlaması 38
d. Küçük Boyuttaki Zararlar 39
e. Patlama İle Yangın Arasındaki İlişki 39
E. YANGIN VE İNFİLAK SONUCU MEYDANA GELEN DUMAN, BUHAR VE
HARARETİN SİGORTALI MALLARDA DOĞRUDAN NEDEN OLACAĞI
MADDİ ZARARLAR 40
II. YANGIN SİGORTASINDA RİZİKO HİMAYESİNİN SINIRLANDIRILMASI VE
YANGIN RİZİKOSUNUN DEĞİŞMESİ 43
A. RİZİKO HİMAYESİNİN SINIRLANDIRILMASI 43
1. Genel Olarak 43
2. Rizikonun Menfaat, Yer ve Zaman Bakımından Sınırlandırılması 44
a. Menfaat Bakımından Rizikonun Sınırlanması 44
b. Yer Bakımından Rizikonun Sınırlanması 48
c. Zaman Bakımından Rizikonun Sınırlanması 51
3. Rizikonun Mutlak Teminat Dışı Kalan Haller Bakımından
Sınırlandırılması 54
a. Savaş ve Her Türlü Savaş Olayları 54
b. İstila 57
c. Yabancı Düşman Hareketleri 57
d. Çarpışma 58
e. İç Savaş 58
f. İhtilal, İsyan, Ayaklanma ve Bunların Gerektirdiği İnzibati ve
Askeri Hareketler Nedeniyle Meydana Gelen Bütün Zararlar 59
g. Nükleer Zararlar 60
h. Kamu Otoritesi Tarafından Sigortalı Şeyler Üzerinde Yapılacak
Tasarruflar Sebebiyle Meydana Gelen Bütün Zararlar 61
i. Yangın Sigortası Rizikosu Benzerleri 63
4. Ek Sözleşme İle Teminat Kapsamına Dahil Edilebilecek Rizikolar 66
a. Yalnızca Ek Sözleşme İle Teminat Kapsamına Dahil Edilebilecek
Rizikolar 66
i. Grev, Lokavt, Kargaşalık ve Halk Hareketleri 67
ii. Terör 69
iii. Deprem ve Yanardağ Püskürmesi 71
b. Ek Sözleşme İle Teminat Kapsamına Alınabilen Ancak Yangın
ve İnfilak Sonucunda Oluşursa Doğrudan Teminat Kapsamına
Dahil Olan Rizikolar 73
i. Kar Ağırlığı 74
ii. Sel ve Su Baskını (Seylap) 76
iii. Yer Kayması 77
iv. Fırtına 80
v. Dahili Su 82
vi. Duman 86
vii. Taşıt Çarpmaları 86
viii. Kötü Niyetli Hareketler 89
c. Sigorta Bedellerinin Poliçede Ayrıca Belirtilmesi Kaydıyla Ek
Sözleşme ile Teminat Kapsamı İçine Alınabilecek Rizikolar 90
i. Sanat veya Antikacılık Bakımından Değeri Olan; Tablolar,
Resimler, Kitaplar, Gravürler, Yazılar, Heykeller, Biblolar,
Kolleksiyonlar, Halılar ve Benzerleri 91
ii. Modeller, Kalıplar, Plan ve Krokiler, İhtira Beratları,
Belgeler, Ticari Defterler ve Benzerleri 91
iii. Nakit, Hisse Senedi ve Tahvil, Kıymetli Kağıtlar, Her Çeşit
Altın ve Gümüş ve Bunlardan Mamul Ziynet Eşyası ve
Mücevherler ve Sair Kıymetli Madenler ve Mamulleri,
Kıymetli Taş ve İnciler ve Benzerleri 92
iv. Deniz ve Hava Taşıtları İle Motorlu Kara Taşıtları ve
Bunların Yükleri 93
v. Emanet ve Ariyet Mallar 93
vi. Enkaz Kaldırma Masrafları 94
vii. Kira Kaybı ve İntifadan Mahrumiyet 95
viii. Yangın ve İnfilak Mali Sorumluluğu 96
ix. Sigorta Sözleşmesiyle Teminat Altına Alınan Rizikoların
Gerçekleşmesi Sonucunda Doğrudan veya Dolaylı Olarak
Meydana Gelen Her Türlü Çevre Kirliliği Sebebiyle
Oluşabilecek Bütün Zararlar 97
B. YANGIN SİGORTASI RİZİKOSUNUN DEĞİŞMESİ 97
1. Genel Olarak 97
2. Rizikonun Ağırlaşması 98
a. Genel Olarak 98
b. Objektif ve Subjektif Riziko Ağırlaşması 101
c. Rizikonun Ağırlaşmasının Şartları ve Hukuki Sonuçları 106
d. Rizikonun Kasten Gerçekleşmesi ve Teminat Dışı Bırakılması
Halleri 108
i. Rizikonun Kasten Gerçekleşmesinden Ayrılması 108
ii. Rizikonun Teminat Dışı Kalmasından Ayrılması 109
e. Rizikonun Ortaya Çıkması ve Yayılması Şekline Göre Ağırlaşma 110
i. Rizikonun Ortaya Çıkışına Göre Ağırlaşması 110
ii. Rizikonun Yayılmasına Göre Ağırlaşması 111
f. Rizikonun Ağırlaşmasından Kaynaklı Sigortacıya Tanınan
Haklar 112
3. Rizikonun Hafiflemesi 116
4. Rizikonun Eş Zamanlı Ağırlaşması ve Hafiflemesi 119
5. Rizikonun İmkansızlaşması 120
6. Rizikonun Gerçekleşmesi 123
III. TTK, ETTK VE YSGŞ’DE SİGORTA ETTİRENİN RİZİKOYA İLİŞKİN
YÜKÜMLÜLÜKLERİ, TTK M. 1426 BAĞLAMINDA SİGORTACININ MAKUL
GİDERLERİ ÖDEME BORCU VE ENFLASYONDAN KORUNMA KLOZU 129
A. GENEL OLARAK 129
B. RİZİKOYA İLİŞKİN YÜKÜMLÜLÜKLER 130
1. Sözleşme Öncesi Bildirim Yükümlülüğü 130
2. Sözleşmenin Kurulmasından Rizikonun Gerçekleşmesi Öncesine
Kadar Yükümlülükler 145
a. Rizikoyu Ağırlaştırmama Yükümlülüğü 146
b. Ağırlaşmış Rizikoyu Bildirme Yükümlülüğü 152
c. Yangın Sigortası Genel Şartlarında Getirilen Yükümlülükler 158
i. Çifte Sigortayı Bildirme Yükümlülüğü 158
ii. Menfaat Sahibi Değişikliği Bildirme Yükümlülüğü 161
iii. Sigortalı Şeyin Yerinin Değişmesini Bildirme Yükümlülüğü 162
3. Rizikonun Gerçekleşmesinden Sonraki Yükümlülükler 163
a. Genel Olarak 163
b. Rizikonun Gerçekleştiğini Bildirme Yükümlülüğü 163
c. Bilgi Verme, Araştırma Yapılmasına İzin Verme ve Uygun
Önlemleri Alma Yükümlülüğü 167
d. Zararı Önleme, Azaltma ve Sigortacının Rücu Haklarını
Koruma Yükümlülüğü 173
e. Kanun Hükümleri Dışında Sözleşme İle Taraflara Getirilen
Yükümlülüklerin İhlali Hali 182
C. TTK m. 1426 Kapsamında Sigortacının Makul Giderleri Ödeme Borcu 184
D. Enflasyondan Korunma Klozu 188
SONUÇ 195
KAYNAKÇA 201
EK: YANGIN SİGORTASI GENEL ŞARTLARI 209