Türk Hukukunda Ürün Sorumluluğu (9786050524093)

TAKDİM VII DANIŞMANIN ÖNSÖZÜ IX
ÖNSÖZ XI
KISALTMALAR 23
GİRİŞ 27
BİRİNCİ BÖLÜM ÜRÜN SORUMLULUĞUNUN TARİHİ GELİŞİMİ, ÜRÜN SORUMLULUĞUNDA SÜJELER VE SORUMLULUĞUN HUKUKİ NİTELİĞİ
I. ÜRÜN SORUMLULUĞUNUN TARİHİ GELİŞİMİ 33
A. Genel Olarak 33
B. Garanti Esasının Benimsendiği Dönem 33
C. Sözleşmeye Dayalı Sorumluluğun Kabul Edildiği Dönem 34
D. Kusur Sorumluluğunun Kabul Edildiği Dönem 35
E. Kusursuz Sorumluluğun Kabul Edildiği Dönem 37
II. TÜRK HUKUKUNDA SORUMLULUĞUN DÜZENLENİŞİ 39
A. Genel Olarak 39
B. Borçlar Hukuku Genel Hükümler Bakımından Ürün Sorumluluğunun Değerlendirilmesi 41
C. 4077 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun Uyarınca Ürün Sorumluluğu 46
1. 2003 Yılında Yapılan Değişiklikten Önceki Durum 46
2. 2003 Yılında Yapılan Değişiklikten Sonraki Durum 53
3. Ayıplı Mal Yönetmeliği ile Getirilen Sistem 57
D. 4703 Sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun Uyarınca Ürün Sorumluluğu 60
E. 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun Uyarınca Ürün Sorumluluğu 62
F. 7223 Sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu Uyarınca Ürün Sorumluluğu 65
III. SORUMLULUĞUN ADLANDIRILMASINDAKİ TERMİNOLOJİ SORUNU VE ÜRÜN SORUMLULUĞUNUN SÜJELERİ 66
A. Terminoloji Sorunu 66
B. Sorumlu Kişiler 68
1. Mülga 85/374/AET Ürün Sorumluluğu Direktifi, COM/2022/495 Sayılı Taslak ve 2024/2853 Sayılı Yeni Ürün Sorumluluğu Direktifi Uyarınca Sorumlu Kişiler 68
a. Genel Olarak 68
b. Üç Düzenlemede Ortak Olarak Öngörülen Sorumlu Kişiler 71 aa) Gerçek Üretici 71 bb) Üretici Benzerleri 75 cc) İthalatçı 77 dd) Dağıtıcı 80
c. COM/2022/495 Sayılı Taslak’la İlave Olarak Getirilen ve 2024/2853 Sayılı Yeni Ürün Sorumluluğu Direktifi’nde Kabul Edilen Sorumlu Kişiler 82 aa) Üreticinin Yetkili Temsilcisi 82 bb) Fulfilment–Hizmet Sağlayıcı 83 cc) Üründe Değişiklik Yapan Kişiler 84 dd) Çevrimiçi Platform Sağlayıcılar 86
2. ÜGTDK’da Sorumlu Kişiler 88 a. İmalatçı 89 b. İthalatçı 94 c. Dağıtıcı 96
IV. SORUMLULUĞUN HUKUKİ NİTELİĞİ 104
A. Olağan Sebep Sorumluluğu Görüşü 108
B. Ağırlaştırılmış Sebep Sorumluluğu Görüşü 108
C. Tehlike Sorumluluğu Görüşü 110
D. Karma Görüşler 111
E. Değerlendirmemiz 113
İKİNCİ
BÖLÜM 85/374/AET SAYILI ÜRÜN SORUMLULUĞU DİREKTİFİ, COM/2022/495
SAYILI TASLAK METNİ VE 2024/2853
SAYILI YENİ ÜRÜN SORUMLULUĞU DİREKTİFİ’YLE KARŞILAŞTIRMALI OLARAK 7223
SAYILI ÜGTDK UYARINCA ÜRÜN SORUMLULUĞUNUN ŞARTLARI
I. SORUMLULUĞUN ŞARTLARI 117 A. Ürünün Hatalı Olması 118
1. Ürün Kavramı 118
a. Mülga 85/374/AET Konsey Direktifi’nde Ürün Kavramı 118
b. COM/2022/495 Sayılı Taslak Metinde ve 2024/2853 Sayılı Yeni Ürün Sorumluluğu Direktifi’nde Ürün Kavramı 134 aa) Genel Olarak 134 bb) Taşınırlar 135 cc) Elektrik 135 dd) Dijital Üretim Dosyaları 136 ee) Yazılım 137 ff) Bağlantılı Hizmet 141
c. ÜGTDK’da Ürün Kavramı 143 aa) Ürün Tanımı 143 bb) ÜGTDK’da Ürün Kavramının Kapsamı 149 aaa) Taşınır Mallar 149 bbb) Elektrik ve Diğer Doğal Güçler 152 ccc) Bütünleyici Parçalar 154 ddd) Gayri Maddi Malların Durumu 158 eee) Gayri Maddi Mal Olarak Dijital İçerik 160 cc) Ürün Kavramının Dışında Kalanlar 167 aaa) Taşınmaz Mallar 167 bbb) Hizmetler 173
2. Üründeki Hata Kavramı 175
a. 85/374 Sayılı Mülga Ürün Sorumluluğu Direktifi Açısından 175 aa) 85/374 Sayılı Mülga Direktif’te Hata Kavramının Belirlenmesinde Rol Oynayan Haklı Güvenlik Beklentilerinin Tespitinde Öngörülen Kıstaslar 180 aaa) Ürünün Sunumu 180 aaaa) Ürünün Dış Görünümü 181 bbbb) Ürünün Talimatları 182 cccc) Reklamlar 183 dddd) Ürünün Taşıdığı Riskler 185 bbb) Ürünün Makul Kullanım Şekli 186 ccc) Ürünün Piyasaya Sürülme Tarihi 189
b. COM/2022/495 Sayılı Taslak ve 2024/2853 sayılı Yeni Ürün Sorumluluğu Direktifi Açısından 190 aa) COM/2022/495 Sayılı Taslak ve 2024/2853 sayılı Yeni Ürün Sorumluluğu Direktifi Açısından Hata Kavramının Belirlenmesinde Rol Oynayan Haklı Güvenlik Beklentilerinin Tespitinde Öngörülen Kıstaslar 192 aaa) Ürünün Sunumu 192 bbb) Ürünün Makul veya Yanlış Kullanımı 193 ccc) Ürünün Sonradan Öğrenme Yeteneği 193 ddd) Birlikte Kullanılabilecek Ürünlerin Etkisi 194 eee) Ürünün Piyasaya Sürülme ya da Hizmete Sunulduğu Tarih veya Üreticinin Ürün Üzerindeki Kontrol Zamanı 195 fff) Ürün Güvenliği Gereksinimleri 196 ggg) Ürün Güvenliği ile Alakalı Müdahale 198 ğğğ) Ürünün Hedef Kitlesinin Özel Beklentileri 200 hhh) Asıl Amacı Zararı Önlemek Olan Ürünün Bu Amaçta Başarısız Olması 200
c. ÜGTDK Açısından 201 aa) Genel Olarak 201 bb) Uygunsuzluk Kavramı 201 aaa) Mevzuat Açısından 201 aaaa) İlgili Teknik Düzenlemeye Uygunluk 202 bbbb) Genel Ürün Güvenliği Mevzuatına Uygunluk 207 bbb) Öğreti Açısından 210 ccc) Değerlendirmemiz 215
d. Hata Türleri 220 aa) Tasarım Hatası 220 bb) Üretim Hatası 222 cc) Bilgilendirme Hatası 223 dd) Gelişim Hatası 225
B. Zarar 227
1. Genel Olarak Zarar Kavramı 227
2. 85/374/AET Sayılı Direktif’te ve 2024/2853 Sayılı Direktif’te Zarar Kavramı 228
a. Zarar Gören Çevresi 229
b. Zararın Kapsamı 230 aa) Kişiye Verilen Zarar 232 bb) Mala Verilen Zarar 233 aaa) Hatalı Ürünün Kendisinde Meydana Gelen Zarara İlişkin Sınırlama 235 bbb) Zararın Alt Limitine İlişkin Sınırlama 238 ccc) Zarar Verilen Malın Niteliğine İlişkin Sınırlama 241
3. ÜGTDK’da Zarar 245
a. Zarar Gören Çevresi 247
b. Zararın Kapsamı 248 aa) Kişiye Verilen Zararlar 248 aaa) Üründeki Uygunsuzluğun Ölüme Yol Açması 250 bbb) Üründeki Uygunsuzluğun Bedensel Zarara Yol Açması 262 ccc) Üründeki Uygunsuzluk Sonucu Bedensel Bütünlüğün Zedelenmesinin Manevi Zarara Yol Açması 264 bb) Mala Verilen Zararlar 273
C. Üründeki Hata ile Zarar Arasında Nedensellik Bağı 283
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM SORUMLULUKTAN KURTULMA, İSPAT YÜKÜ VE SORUMLULUKTA SÜRELER
I. SORUMSUZLUK KAYITLARI 287
II. SORUMLULUKTAN KURTULUŞ SEBEPLERİ 288
A. Mülga 85/374 Sayılı Ürün Sorumluluğu Direktifi’nde Öngörülen Sorumluluktan Kurtuluş Sebepleri 288
B. COM/2022/495 Sayılı Taslak ve 2024/2853 Sayılı Yeni Ürün Sorumluluğu Direktifi’nde Öngörülen Sorumluluktan Kurtuluş Sebepleri 294
C. ÜGTDK’da Öngörülen Sorumluluktan Kurtuluş Sebepleri 297
a. İmalatçı ya da İthalatçının Ürünü Piyasa Arz Etmemesi 297
b. Üründeki Uygunsuzluğun Dağıtıcı ya da Üçüncü Bir Kişinin Ürüne Müdahalesi veya Kullanıcıdan Kaynaklanması 298
c. Üründeki Uygunsuzluğa Teknik Düzenlemelere ya da Diğer Zorunlu Teknik Kurallara Uygun Üretimin Yol Açması 300
D. ÜGTDK’da Öngörülmeyen Sorumluluktan Kurtuluş Sebepleri . 303
III. ZAMANAŞIMI VE HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE 305