Türk Hukukunda Muris Muvazaası (9786050515596)

ÖNSÖZ 5
ÖNSÖZ 7
KISALTMALAR 19
GİRİŞ 23
BİRİNCİ BÖLÜM MUVAZAA VE MURİS MUVAZAASI KAVRAMLARI
§1. Muvazaa Kavramı ve Hukukî Niteliği 25
I. Muvazaa Kavramı 25
II. Muvazaanın Hukukî Niteliği 30
III. Muvazaanın Çeşitleri 34 A) Mutlak (adî) muvazaa 34 B) Nisbî (vasıflı) muvazaa 35
1. Genel olarak 35
2. Nisbî muvazaanın görünüm şekilleri 36
a) Sözleşmenin niteliğinde muvazaa 37
b) Sözleşmenin koşullarında muvazaa 38
c) Sözleşmenin tarafında muvazaa 43
§2. Muris Muvazaası Kavramı 46
§3. Mirasbırakanın Muvazaalı İşlem Yapmasının Sebepleri 49
§4. Muris Muvazaasının Hukukî Dayanakları 50
I. 1974/1 Esas 1974/2 Karar ve 01.04.1974 Tarihli Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı 50
A) Kararın özeti 50
B) Karşı oy gerekçeleri 51
II. 1986/4 Esas 1987/5 Karar ve 22.05.1987 Tarihli Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı 52
A) Kararın özeti 52
B) Karşı oy gerekçeleri 52
III. 1989/1 Esas 1990/2 Karar ve 16.03.1990 Tarihli Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı 54
A) Kararın özeti 54
B) Karşı oy gerekçeleri 54
§5. Muris Muvazaasının Unsurları 55
I. Görünürdeki İşlem 56 A) İrade ile beyan arasında uyumsuzluk yaratma 57
1. İrade ile beyan uyumsuzluğunda başvurulan yorum teorileri 59
a) İrade teorisi 59
b) Beyan teorisi 60
c) Güven teorisi 62
2. Muris muvazaasında başvurulan yorum teorisi 64 B) İrade ile beyan arasındaki uyumsuzluğu bilerek meydana getirme 66
II. Muvazaa Anlaşması 67
III. Mirasçılardan Mal Kaçırma Kastı 70
A) Genel olarak 70
B) Mirasbırakanın mirasçılardan mal kaçırmaya yönelik iradesinin tespiti meselesi 73
C) Mirasçılık sıfatının arandığı zamanın tespiti 75
1. Murisin ölüm tarihinde mirasçılık sıfatını arayan görüş 76
2. Muvazaalı temlik tarihinde mirasçılık sıfatının bulunması gerektiğini savunan görüş 77
3. Yargıtay uygulamaları 78
4. Görüşümüz 79 D) Mal kaçırma kastının yöneldiği mirasçının niteliğinin tespiti 81
1. Mirasçılar arasında ayrım yapmayan görüş 81
2. Saklı paylı mirasçıdan mal kaçırma kastını arayan görüş 82
E) Aldatma kastının muvazaanın zorunlu unsuru olup olmadığı meselesi 83
IV. Gizli İşlem 85
İKİNCİ BÖLÜM MURİS MUVAZAASININ GÖRÜNÜM BİÇİMLERİ, İLERİ SÜRÜLEMEYECEĞİ DURUMLAR, HÜKÜM VE SONUÇLARI
§6. Muris Muvazaasının Görünüm Biçimleri 87
I. Satış Sözleşmesi Yoluyla Muris Muvazaası 87
A) Satış sözleşmesinin tanımı 87
B) Muvazaalı satış sözleşmesinin türleri 88
1. Muvazaalı taşınır satış sözleşmesi 88
2. Muvazaalı taşınmaz satış sözleşmesi 89
II. Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Yoluyla Muris Muvazaası 90
A) Ölünceye kadar bakma sözleşmesinin tanımı 90
B) Muvazaalı ölünceye kadar bakma sözleşmesi 91
III. Bağışlama Sözleşmesi Yoluyla Muris Muvazaası 95
A) Bağışlama sözleşmesinin tanımı 95
B) Muvazaalı bağışlama sözleşmesi 95
IV. Miras Sözleşmesi Yoluyla Muris Muvazaası 97
V. Ömür Boyu Gelir Sözleşmesi Yoluyla Muris Muvazaası 98
VI. Mal Rejimi Sözleşmesi Yoluyla Muris Muvazaası 99
VII. Borç Senedi Düzenlenmesi Yoluyla Muris Muvazaası 101
VIII. Aracı Yoluyla Muris Muvazaası 102
§7. Muris Muvazaası Kapsamına Girmeyen Durumlar 103
I. Mirasbırakanın Mal Kaçırma Kastının Bulunmadığı Durumlar 103
A) Yapılan işlemin gerçek bir işlem olması 103
B) Mirasçılar arasında yapılan hakkaniyetli paylaştırma 104
C) Mehir senedi düzenlenmesi yoluyla muris muvazaası 104
D) Gönül borcu (minnet) gerekçesiyle yapılan temlikler 106
E) Miras hukukundan kaynaklı maksatların ön plâna çıkması 106
F) Karma bağışlama 107
II. Yargıtay kararlarına göre muris muvazaasına konu olamayan işlemler 108
A) Tapusuz taşınmazlar ve taşınır malların devri 108
B) Gizli bağış ve denkleştirmeye tâbi bağış sözleşmesi 108
C) Kooperatif ve şirket payının devri 109
D) İntifa hakkı tesisi 110
E) Vasiyetname yolu ile yapılan kazandırmalar 112
F) Kadastro kanunu’ndaki düzenlemeler 113
G) Evlât edinme yoluyla muris muvazaası 115
H) Mahkeme kararı yoluyla muris muvazaası yapılıp yapılamayacağı meselesi 116
§8. Muris Muvazaasının Hüküm Ve Sonuçları 118
I. Görünürdeki İşlem Açısından Muvazaanın Doğurduğu Hüküm ve Sonuçlar 119 A) Görünürdeki işlemin hükümsüzlüğü 119
1. Yokluk görüşü 119
2. Kendine özgü hükümsüzlük görüşü 120
3. Kesin hükümsüzlük görüşü 121
4. Görüşümüz 122 B) Görünürdeki işlemin hükümsüzlüğünün doğurduğu sonuçlar 123
1. Muvazaalı işlem taraflar arasında alacak ve borç doğurmaz 123
2. Muvazaalı işlemden zarar görenler tazminat talep edebilir 125
3. Muvazaalı işlem tasarrufun iptali davasına konu olmaz 126
4. Muvazaa iddiasını ilgili olan herkes ileri sürebilir 133
5. Muvazaa iddiası itiraz olarak her zaman ileri sürülebilir ve hâkim re ’sen göz önünde bulundurur 136
6. Muvazaalı işlem tarafların icazeti ya da zamanla geçerli işlem hâline dönüşmez 136
7. Muvazaalı işlem tespit davasına konu olabilir 136
C) Görünürdeki işlemin hükümsüzlüğünün ileri sürülemeyeceği durumlar 137
1. Alacak hakkının iyi niyetle kazanılması 138
2. İyiniyetli üçüncü kişilerin aynî hak kazanımının korunması 140
3. Dürüstlük kuralı 142
II. Gizli İşlem Açısından Muvazaanın Doğurduğu Hüküm ve Sonuçlar 144
A) Gizli işlemin geçerli olması 144
B) Gizli işlemin geçersiz olması 145
1. Şekle aykırılık 145 a) Yokluk görüşü 147 b) Kendine özgü hükümsüzlük görüşü 147 c) Kesin hükümsüzlük görüşü 148
2. Görünürdeki işlemde şekle uyulmasının gizli işlemin geçerliliğine etkisi 150
3. Tahvil yoluyla gizli işlemin geçerli hâle getirilip getirilemeyeceği meselesi 152
4. İmkânsızlık, hukuka ve ahlâka aykırılık 153 C) Gizli işlemin geçersizliğinin ileri sürülemeyeceği durumlar 153
1. Şekle aykırılığı ileri sürmenin hakkın kötüye kullanımı teşkil etmesi 154
2. İyiniyetli üçüncü kişilerin kazanımlarının korunması 156
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM MURİS MUVAZAASI DURUMUNDA AÇILABİLECEK DAVALAR
§9. Muris Muvazaası Davası 157
I. Genel Olarak 157
II. Muris Muvazaası Davasında Talep Sonucu ve Talep Sonucuna Göre Mirasçılar Arasındaki İlişkiler 158
A) Muvazaalı temlike konu eşyanın terekeye iadesi talebi 158
B) Pay oranında tapunun iptali ile tescil talebi 159
C) Haksız işgal sebebiyle ecri misil, müdahalenin men’i veya muhdesatın kali talebi 160
D) Ehliyetsizlik, irade sakatlığı veya vekâletin kötüye kullanılması iddiasının davaya etkisi 162
III. Muris Muvazaası Davasının Tarafları 166 A) Davacı 166
1. Tüm mirasçılara muvazaa ve şekle aykırılık sebebiyle tapu iptal ve tescil davası açma hakkı tanıyan görüş 166
2. Tüm mirasçılara muvazaa ve hileli anlaşma sebebiyle tapu iptal ve tescil davası açma hakkı tanıyan görüş (hileli anlaşmayı ahlâka aykırı işlem olarak niteleyen görüş) 169
3. Saklı paylı mirasçılara muvazaa ve hileli anlaşma sebebiyle tenkis davası açma hakkı tanıyan görüş (hileli anlaşmayı haksız fiil olarak niteleyen görüş) 172
4. Saklı paylı mirasçılara tapu iptal ve tescil davası ve/veya tenkis davası açma hakkı tanıyan görüş 174
5. Saklı paylı mirasçılara tenkis davası açma hakkı tanıyan görüş 177
6. İradî Mirasçıların Durumu 180
7. Görüşümüz 182
a) Mirasçılığı belirleyen eğilimler bakımından konunun değerlendirilmesi 182
b) Korunması gereken miras payı ve mirasbırakanın tasarruf hürriyeti bakımından konunun değerlendirilmesi 188
c) Gizli işlemde şekil eksikliğine uygulanacak kesin hükümsüzlük yaptırımının sonuçları bakımından konunun değerlendirilmesi 191
d) Mirasbırakanın son arzu ve isteklerinin yerine getirilmesi (favor testamenti ilkesi) bakımından konunun değerlendirilmesi 201
B) Davalı 205
IV. Muris Muvazaası Davasında İspat 205
A) Mirasçıları üçüncü kişi sayan görüş 205
B) Mirasçıları mirasbırakanın halefi sayan görüş 206
C) Görüşümüz 206
V. Muris Muvazaası Davasında Süreler 207
§10. Muris Muvazaası Ve Tenkis Davası 208
I. Genel olarak 208
II. Tenkis Davasının Hukukî Niteliği 210 A) Yenilik doğuran dava olması 210 B) Tasarrufu değiştiren dava olması 211
III. Tenkis Davasının Şartları 213
A) Mirasbırakanın tasarruf özgürlüğü sınırını aşması 213
B) Saklı paylı mirasçının saklı payının ihlâl edilmesi 215
IV. Muris Muvazaası Davası ile Tenkis Davası Arasındaki İlişki 216
V. Muris Muvazaası Davası ile Tenkis Davasının Müstakilen Açılabilmesi ve Kademelendirilmesi Meselesi 219
VI. Tenkis Davasının Tarafları 222 A) Davacı 222
1. Saklı paylı mirasçılar 222
2. Saklı paylı mirasçıların alacaklıları ve iflâs masası 226 B) Davalı 227
VII. Tenkise Sıra ve Tenkise Tâbi İşlemler 229
A) Kural 229
B) Mirasçılar veya üçüncü kişiler lehine yapılmış ölüme bağlı tasarrufların tenkisi 230
C) Mirasçılar veya üçüncü kişiler lehine yapılmış sağlar arası kazandırmaların tenkisi 232
1. Türk medenî kanunu 565. maddesi 1. bendi 234
2. Türk medenî kanunu 565. maddesi 2. bendi 235
3. Türk medenî kanunu 565. maddesi 3. bendi 236
4. Türk Medenî Kanunu
565. Maddesi
4. Bendi 239
D) Kamu tüzel kişileri ile kamuya yararlı dernekler ve vakıflar lehine yapılmış ölüme bağlı tasarruflar ve sağlar arası kazandırmaların tenkisi 241
VIII. Tenkis Davası Açma Süresi 242
A) Bir yıllık süre 243
B) On yıllık süre 243
C) Tasarrufun iptal edilmesinin tenkis davasına etkisi 244
D) Tenkisin def’i yoluyla ileri sürülmesi 244
IX. Tenkis Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme 246
§11. Muris Muvazaası Ve Denkleştirme Talebi 246
I. Genel Olarak 246
II. Denkleştirmenin Hukukî Niteliği 249
III. Denkleştirmenin Konusu 250
A) Denkleştirmeye tâbi kazandırmalar 250
B) Kanun gereği denkleştirmeye tâbi kazandırmalar 251
1. Çeyiz 251
2. Kuruluş sermayesi 253
3. Borçtan kurtarma 254
4. Malvarlığı devri 254 C) Kanun gereği denkleştirmeye tâbi olmayan kazandırmalar 255
1. Eğitim masrafları 255
2. Olağan hediyeler ve evlenme giderleri 255
IV. Denkleştirmenin Tarafları 257 A) Denkleştirme borçlusu 257 B) Denkleştirme alacaklısı 262
V. Mirasbırakanın Muvazaalı İşlemlerine Karşı Denkleştirmeye Müracaat Edilen Hâller 264
A) Mirasçılar arasında yapılan paylaştırma 264
B) Mirasçılar lehine gizli bağış 266
VI. Denkleştirme Davası Açma Süresi 267
VII. Denkleştirme Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme 268 SONUÇ 269
KAYNAKÇA 273