Türk Anayasal Gelişmeleri ve Cumhurbaşkanlığı Sistemi (9786050526011)

Önsöz
Birinci Bölüm:
Günümüze Kadar Türk Anayasal Gelişmeleri
§1 Yazılı Anayasal Gelişmeler Öncesinde Türklerde Devlet Anlayışı ve Hükümet Sistemi
– Yazının Genel Çerçevesi
– Türklerde Siyasal Yapılanma: Devlet ve İşleyiş Şekli
– Türklerde Hakimiyet Anlayışı ve Kullanılışı
– Halk ve Devlet Arasındaki Siyasal İlişkiler ve Toplumsal Sözleşme
– Türklerde Kanun ve Hukuk Devleti Anlayışı
– Türklerde Töre ve Kanuna Bağlılık
– Türklerde Adalet Anlayışı ve Yönetimde Adaletin Yeri
– İslâmiyet’ten Evvelki Türklerde
– İslâmiyet’ten Sonraki Türklerde
– İslâmiyet’te Adaletin Yeri ve Önemi – İslâmiyet’ten Sonraki Türklerde Adaletin Yeri ve Önemi
– Türklerde Yönetme Usûlü
– Türklerde Hükümdarların Görev, Yetki ve Konumları
– Türklerde Vezirler ve Veziriazamların Sorumlulukları ve Konumları
– Osmanlı’da Örfi Hukuk ve İslâm Hukukuna Uygunluğu
– Türklerde Yürütmenin Dayanağı Kararların Alınması Usûlü: Meşveretin Vazgeçilmezliği
– İslâmiyet’ten Evvelki Türklerde Meşverete Verilen Değer
– İslâmiyet’te ve İslâmiyet’ten Sonraki Türklerde
– Türklerde Danışma ve Karar Mercii Olarak Divan Anlayışı ve “Divanı Hümayun”
– Türklerde Yargı Fonksiyonunun İcrası Usûlü ve İlkeleri
– İslâmiyet’i Kabul Eden Türklerde
– Sonuç Yerine: Türklerde Devlet Anlayışı Hükümet Sistemi, Adalet ve Hukuk Güvenliği – Atıflar ve Notlar (§1)
– Atıf Yapılan Eserler (§1)
§2 Türk Yazılı Anayasal Gelişmeleri Sürecinde Hükümet Sistemleri
– Giriş ve Genel Çerçeve
– Türk Anayasal Gelişmeleri Açısından Osmanlı’da Anayasalı Dönem
– Osmanlı İlk Yazılı Anayasasına İlişkin Gözlemler
– “Kanun–ı Esasi”nin öngördüğü Anayasal Perspektifte Yasama ve Yürütme Organı
– “Meclisi Umumi”nin Teşekkülü ve Kanunların Teklifi ve Kabulüne İlişkin Anayasal Usûl
– 1876 Anayasasının Oluşturduğu Hükümet Sisteminin Niteliği ve Anayasal Açıdan Bağlayıcılığı
– Türk Anayasal Gelişmelerinde Senedi İttifak, Tanzimat ve Islahat Fermanlarına Anayasacılık Teorisine Katkı Bakımından Kısa Bakış
– Türk Anayasal Gelişmeleri Bakımından 1909 Anayasa Değişiklikleri
– 1909’daki Anayasa Değişiklikleri ve Bu Değişikliklerin Anayasal Niteliği
– 1909 Değişikliklerinin Türk Anayasal Gelişmesine Katkısı ve Uygulama
– Türk Anayasal Gelişmelerinde Millî Mücadele ve 1921 Türk Anayasası Dönemi Hükümet Sistemi ve İşleyiş
– Kuvvetler Birliği (Meclis Hükümeti) Dönemi ve Büyük Millet Meclisi Döneminin Anayasal Niteliği
– Egemenliğin Kullanımındaki Değişim: Monarşiden Milli Egemenliğe Geçiş
– 1921 Anayasası’nda Meclis Hükümeti Sistemi ve İşleyişi
– Meclis Hükümeti Sistemi ve Bunun Anayasal Formül Olmasını Haklı Kılan Sebepler
– Sistemin İşleyişi: Anayasal ve Siyasal Açıdan Bakış
– Türk Hukukunda Parlamenter Sisteme Yöneliş: 1924 Anayasasında Öngörülen Hükümet Sistemi
– 1924 Anayasası İtibarıyla Anayasal Rejim, Hükümet Sistemi ve İşleyişi
– Anayasal Perspektifte Hükümet Sisteminin Kendine Özgü Yapısı
– Anayasal Perspektifte Hükümet Sisteminin İşleyişi
– Anayasal Zeminde Çoğunlukçu Sistem ve Türk Siyasal Hayatına Etkileri
– Türk Anayasal Sisteminin İşleyişi Bakımından
– Anayasal Açıdan Tek Parti Sistemi ve Türk Siyasal Sistemindeki Durumu
– 1921 ve 1924 Anayasal Dönemlerinde “Güçlü Yürütme” Olgusu ve Bunun Sınırlarına İlişkin Değerlendirmeler
– 1921 ve 1924 Anayasal Süreçleri
– Kuvvetler Birliğinin Geçerli Olduğu Anayasal Dönem
– Hükümetin TBMM’ye Sorumluluğuna İlişkin Uygulama
– Anayasal Hükümler ve Yürütmeyi Güçlendiren Diğer Etkenler
– Atatürk’ün Anayasal Sistemde Yürütmenin Konumuna İlişkin Görüşleri
– Yasama Yürütme İlişkileri Bakımından Yürütmenin Güçlenmiş Olması
– 1924 Anayasası Dönemi ve Anayasal Hükümleri Açısından Durum
– Anayasal ve Siyasal Açıdan Yürütmenin Güçlendirilmesinin Sınırı
– Türk Anayasal Gelişmelerinde Yeniden Parlamenter Sisteme Geçiş: 1961 Anayasasının Türk Siyasal Hayatındaki Yeri
– 1961 Anayasal Düzenlemelerinin Kurduğu Parlamenter Sistem
– Türk Anayasal Sisteminde İki Meclisli Parlamentonun İhdası
– Cumhuriyet Senatosunun Demokratik Prensiplere ve İhtiyaca Uygunluğu Sorunu
– Türk Devlet Hayatında Anayasal ve Toplumsal Bunalımların Sebebi Olarak Görülen Konular ve Sonuçları
– Anayasal düzende “Yasamanın Üstünlüğü” ve “Görev” Olarak Yürütme
– Yürütmeyi “Görev” Olarak Gören Anayasal Düzenleme
– Bu Anayasal Düzenlemenin Yürütmenin Faaliyetlerine Etkisi ve Yetkisizlik Görüşlerinin Değerlendirilmesi
– Anayasal Hükümlere Göre Yürütmenin Düzenleme Yetkisinin Mevcudiyetine İlişkin İçtihatlar
– Kanunların Kabulündeki Zorluklar, KHK Çıkarma Yetkisi ve Yürütmeyi Güçlendirici Yenilikler
– Ülkede Artan Anarşi ve Terör Eylemleri ile Diğer Faktörlerin Anayasal Sisteme Etkisi
– Yürütmeyi Güçlendirici Yeni Anayasal Yapılanma: 1982 Anayasasına göre Hükümet Sistemi
– 1982 Anayasası ve Parlamenter Sistem
– 1961 Anayasasına Tepki Faktörü
– Yürütmeyi Güçlendirilme Şekilleri
– Yargıya İlişkin Düzenlemeler
– Cumhurbaşkanının Güçlendirilmesi
– Cumhurbaşkanını Yargı Erkine Karşı Güçlendirici Yetkiler
– Anayasa Mahkemesi’ne Üye Seçimi
– HSK ve Danıştay’a Üye Atama/Seçme Yetkileri
– Cumhurbaşkanının Halk Tarafından Seçimi ve Partisiyle İlişiğinin Kesilmesini Kaldıran Anayasal Hükmün Etkisi
– Sonuç Yerine: Türk Anayasal Gelişmeleri Bakımından Genel Değerlendirme
– I. ve II. Meşrutiyet Dönemi Anayasal ve Siyasal Yapılanması
– Millî Mücadele Döneminde ve 1924 Anayasasında Hükümet Sistemi ve İşleyişi
– 1961 Anayasasında Parlamenter Sistem ve Türk Siyasal Hayatı
– 1982 Anayasası ve Değişiklikleri
– 6771 Sayılı Kanun’la Yapılan Değişikliklerin Anayasal Sonuçları
– Güçlü Yürütmenin Yeri
– Tarihi Anayasal Birikim Bakımından Durum
– Demokratik Anayasal Cumhuriyette Yürütmenin Sınırlanması Dengesi
– Atıflar ve Notlar (§2)
– Atıf Yapılan Eserler (§2)
İkinci Bölüm:
Halihazırdaki Hükümet Sisteminin İşleyişi ve Bütçe Hakkı
§3 Hükümet Sistemi Olarak Cumhurbaşkanlığı Sisteminin Anlam ve Kapsamı
– Cumhurbaşkanlığı Sistemi’nin Tanımı ve Hükümet Sistemi Olarak Ortaya Çıkışı
– Anayasal Hükümlere Göre Tanımı ve İçeriği
– Tercih Sebepleri
– Anayasal Açıdan Önemli Noktalar
– Mevcut Hükümet Sisteminin Anayasal Unsurları ve Özellikleri
– Genel Değerlendirmeler ve Eleştiri Noktaları
– Cumhurbaşkanlığı Sisteminin “Hükümet Sistemi” Olarak İlk Kez Önerilişi
– “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi”nin Gündeme Getirilişi
– “Öneri”nin İçeriği
– Hükümet Sistemlerinin Ülkelere Özgü Nitelikleri Açısından Cumhurbaşkanlığı Sistemine Bakış
– “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi”nin Kendine Özgü Durumu
– Yeni Hükümet Sistemine “Cumhurbaşkanlığı Sistemi” Demeyi Haklı Kılan Sebepler
– Cumhurbaşkanlığı Sisteminin “Hükümet Sistemi” Değişikliği Olarak Görülmesi Gereği
– "Siyasal Rejim" ve "Hükümet Sistemi" Kavramları ve Kapsamı
– Anayasa Değişikliğinin Siyasal Rejim Değişikliği Olmadığına İlişkin Gerekçeler
– Anayasa Değişikliklerinin "Siyasal Rejim Değişikliği" Anlamına Gelecek Uygulama ve Girişimlere Elverişli Olup Olmayacağı
– Egemenliği Kullanan Organların Yetkilendirilmelerinde Dengeleme ve Fren Sistemi
– Yeni Hükümet Sisteminin Üniter Yapılı Siyasal Rejimin Değişikliğine Elverişliliği
– Yeni Hükümet Sisteminde Anayasal Yapılanmaya İlişkin Gözlemler ve Sorunlar
– Anayasal ve/veya Yasal Hükümlerden Kaynaklanan Sorunlar
– Anayasanın Değiştirilmeden Kalan Hükümlerle Ortaya Çıkan Belirsizlikler
– Ek ve Geçici Bütçe Teklifleri
– Uluslararası Andlaşmaların Onaylanmalarının Uygun Bulunmasına Dair Kanun Teklifi
– Meclis Soruşturmasına İlişkin Yeni Anayasal Usûller
– Yeni Hükümet Sisteminde “Partili Cumhurbaşkanlığı”
– Seçimlere İlişkin Yeni Anayasal Hükümlerdeki Belirsizlikler
– Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerine İlişkin Hükümler
– Diğer Hususlar
– Atıflar ve Notlar (§3)
– Atıf Yapılan Eserler (§3)
§4 Cumhurbaşkanlığı Sisteminde Bütçe Hakkına İlişkin Düşünceler
– Genel Çerçeve
– Bütçe Kavramı ve Kapsamı
– Bütçe ve Bütçe Kanunu
– Bütçe Kavram ve Kapsamına İlişkin Genel Bilgiler
– Anayasa Mahkemesinin Kararlarıyla Bakış
– Bütçe Kanununun Tabi Olduğu Usûlün Diğer Kanunlardan Farkları
– Bütçe Kanununda Bütçe Kavram ve Kapsamı Dışında Başka Bir Hükmün Bulunması Yasağı
– Gelir ve Harcamalara “İzin Veren Onay” Belgesi Olarak Bütçe Kanunu
– Bütçe Kanunlarının Anayasal Niteliklerinden Söz Edilebilir mi?
– Bütçe Hakkı Kavramı, Kapsamı ve İlgili Konular
– Bütçe Hakkı ve Dar ve Geniş Anlamı
– Bütçe Hakkının Özneleri ve Kullanılabileceği Bütçe Türleri
– Fon ve Diğer Usûllerin “Bütçe Birliği”ne Etkileri
– KİT’lerin Bütçelerinin Onaylanması ve Bütçe Hakkı
– Bütçe Hakkını Kullanma Vasıtaları
– Geniş Anlamda Bütçe Hakkının Kapsamı
– Bütçe Kanununun TBMM’de Görüşülmesi ve Resmî Gazetede Yayınlanması
– Cumhurbaşkanlığı Sisteminde “Bütçe Hakkı”nın Kaybolduğu Görüşleri
– Bütçe Hakkının Amacı, İşlevi ve Bütçenin Reddinin Sonuçları
– Yeni Anayasal Hükümlere Göre Bütçe Hakkı Kalkmış mıdır?
– Sonuç Yerine: Yeni Sistemde Bütçe Hakkı ile İlgili Görüşümüz
– Atıflar ve Notlar (§4)
– Atıf Yapılan Eserler (§4)
Üçüncü Bölüm:
Uygulamada Cumhurbaşkanlığı Sistemi
§5 Cumhurbaşkanlığı Sisteminin Genel Olarak Değerlendirilmesi
– Yürütmenin Konumu İtibarıyla Cumhurbaşkanlığı Sistemi ve Kabinesi
– Cumhurbaşkanlığı Sistemi Kapsamında Yürütme ve Kabine
– Karar Alma ve Ortak Akıl
– Bürokrasi ve Merkezileşme
– Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Kamu Tüzel Kişiliğini Kurma Kapsamı
– Kamu Tüzel Kişiliğinin Kurulmasına İlişkin Yetkiler ve Tehlikeler
– Cumhurbaşkanlığı Sistemi ve Plânlama
– Üst Kademe Yöneticilerini Atama veya Seçme Yetkilerindeki Değişimler
– Kamu Görevlilerinin Atanması
– 3 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
– Cumhurbaşkanlığına Vekâlet ve Cumhurbaşkanı Yardımcıları
– Bakan Yardımcılıklarına İlişkin Gözlemler
– Üst Kademe Yöneticilerinin Atama Kriterleri
– Atama ve Görevlendirmelerde Kayırmacılığa Elverişlilik
– Yürütme ve Yasama Arasındaki İlişkiler Açısından Cumhurbaşkanlığı Sistemi
– Yürütme ve Yasama Dengesindeki Değişim
– Cumhurbaşkanının Partisiyle İlişik Yasağı ve Partili Cumhurbaşkanlığı Modeli
– Partili Cumhurbaşkanlığının Hukuki ve Siyasi Sonuçları
– Tarafsızlık ve Kurumlarüstü Statü Sorunu
– Ünvanlara İlişkin Belirsizlikler
– Cumhurbaşkanının Halk Tarafından Seçilmesi
– TBMM ve Cumhurbaşkanı Seçiminin Eşzamanlı Yapılması ve Seçimlerin Yenilenmesi
– Seçimlerin Yenilenmesi Usûl ve Esasları
– Kuvvetler Ayrılığı ve Cumhurbaşkanlığı Sistemi
– Hürriyetçi Demokrasinin Sigortası Olarak Kuvvetler Ayrılığı Teorisi
– Anayasal Hükümlere Göre Kuvvetler Ayrılığı
– Hükümet Sistemlerinin Dönüşümleri
– Hukuk Güvenliği ve Cumhurbaşkanlığı Sistemi
– Hukuk Güvenliğinin Anlamı ve Kapsamı
– Hukuk Güvenliğini Aşındırıcı Yönler ve Anayasa Değişiklikleri
– Anayasa Değişikliklerinin Kabul Süreci ve Meşruiyet
– TBMM’nin Yürütmeyi Denetim Yetkilerinde Azalma
– Milli Güvenliğin Sağlanmasında TBMM’ye Karşı Sorumluluk
– Gensoru Denetimi Usûlünün Kaldırılması
– Meclis Soruşturması
– Halkın Taleplerinin Devlet Makamlarına Taşınmasında Aşınmalar
– Cumhurbaşkanının “Güçleştirici Veto”sunun Kanunların Çıkarılmasına Etkisi
– Bütçe Kanun Teklifinin Reddinin Sonuçları
– Geçici ve Ek Bütçe Kanun Tekliflerinde Yetki Tekeli Sorunu
– Yürütmeye İlişkin Konularda Asli ve İlk–El Düzenleme Yetkileri
– Milli Egemenlik ve Yasama Teorileri Açısından İşleyiş
– Yürütmenin Düzenleme Yetkisi
– İlk–El Kamu Hizmeti ve Görevlerini Düzenleme Yetkisi
– Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ve Kişisel Durumlar
– Kanunla Düzenleme Şartı ve Kararnameler
– Kamu Tüzel Kişiliklerinin Kararnamelerle Kurulabilmesi
– Yargı Organlarına Seçme veya Atama Yetkisi
– Yargı Organının Kuvvetler Ayrılığı Teorisi Bakımından Durumu
– Yargı Organlarına Yapılan Atamalar
– Cumhurbaşkanının TBMM’nin Çoğunluğunca Desteklenmemesi İhtimalinin Sonuçları
– Uzlaşıyı Zorlayıcı Usûller
– Cumhurbaşkanının Seçilmesi İçin Gerekli Sayının Uzlaşıyı Zorlayan Yönü
– Seçimlerin Yenilenmesinin Uzlaşmayı Zorunlu Kılan Yönü – Atıflar ve Notlar (§5)
– Atıf Yapılan Eserler (§5)