Tüketicinin Korunması (9786050515534)

TEŞEKKÜR 5
ÖNSÖZ 7 TABLOLAR LİSTESİ 19
BİRİNCİ BÖLÜM BİR KAMU POLİTİKASI ALANI OLARAK TÜKETİCİNİN KORUNMASI
1.1. TÜKETİCİNİN KORUNMASININ TARİHÇESİ 21
1.2. TÜKETİCİNİN KORUNMASINI BİR KAMU POLİTİKASI ALANI OLARAK GÖRMEK 25
1.2.1. Politika Alanının Aktörleri 28
1.2.1.1. Devlet – Bürokrasi 29
1.2.1.2. Özel Sektör 31
1.2.1.3. Yurttaşlar ve Tüketici Örgütleri 32
1.3. TÜKETİCİNİN KORUNMASI ALANINDA BİR MODEL OLARAK AVRUPA BİRLİĞİ 34
1.3.1. Avrupa Birliği’nde Tüketicinin Korunmasının Tarihçesi 34
1.3.2. Avrupa Birliği Tüketici Politikasını Anlamak Açısından Önem Taşıyan Bazı Anahtar Kavramların İncelenmesi: “Paylaşılmış Yetkiler”, “Yerellik”, “Maksimum ve Minimum Harmonizasyon” 37
1.3.3. Avrupa Nezdinde Tüketici Koruma Modellerine Genel Bir Bakış 41
1.4. TÜRKİYE’DE TÜKETİCİNİN KORUNMASI: TARİHÇE, MEVCUT DURUM ve AB ÜYELİK SÜRECİ 43
1.4.1. Türkiye’nin AB’ye Üyelik Sürecinin Tüketicinin Korunması Alanına Yansımaları: AB’den Türkiye’ye Yönelik Politika Transferi 47
1.4.1.1. Politika Transferi Kavramı 47
1.4.1.2. Türkiye’deki Tüketicinin Korunması Politikasında Politika Transferinin Rolü 50
1.4.1.2.1. Avrupa Birliği Türkiye Raporlarında Tüketici Politikası Transferinin İzleri 56
1.4.1.2.2. Politika Transferine Kurumsal Hazırlık: Tüketicinin Korunmasının Güçlendirilmesi Avrupa Birliği IPA II Teknik Destek Projesi 58
1.4.1.3. Tüketicinin Korunması Alanında Politika Transferine İlişkin Genel Değerlendirme 59
İKİNCİ BÖLÜM TÜKETİCİNİN KORUNMASI HUKUKUNUN KAPSAMI: 6502
SAYILI TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN VE UYGULAMA YÖNETMELİKLERİ
2.1. AMAÇ, KAPSAM, TEMEL İLKELER ve “TÜKETİCİ” TANIMI 65 2.2. 6502
SAYILI KANUN BAĞLAMINDA TÜRK TÜKETİCİ HUKUKUNU OLUŞTURAN BAZI TEMEL UNSURLAR 69
2.2.1. Tüketici Sözleşmelerindeki Haksız Şartlar 69
2.2.2. Ayıplı Mallar 73
2.2.3. Ayıplı Hizmetler 77
2.2.4. Tüketici Kredileri 80
2.2.5. Konut Kredisi ve Ön Ödemeli Konut Satış Sözleşmeleri 84
2.2.5.1. Ön Ödemeli Konut Satışlarında Sözleşmeden Dönme ve 2017–2018 Mevzuat Değişiklikleri 88
2.2.6. Abonelik Sözleşmeleri 90
2.2.7. Mesafeli Sözleşmeler 93
2.2.7.1. Mesafeli Sözleşmelere İlişkin 2022 Değişiklikleri 97
2.2.8. Devre Tatil ve Uzun Süreli Tatil Sözleşmeleri ve Bu Alanda 7392 sayılı Kanunla Gelen 2022 Değişiklikleri 100
2.2.9. Paket Tur Sözleşmeleri 103
2.2.10. Garanti, Satış Sonrası Hizmetler ve Yenilenmiş Ürünler 108
2.2.10.1. Garanti 108
2.2.10.2. Satış Sonrası Hizmetler ve Konuyla İlgili 2022 Değişiklikleri 110
2.2.10.3. Tüketicinin Korunmasında Yeni Bir Alan: Yenilenmiş Ürünler 114
2.2.11. Ticari Reklam ve İlanlar ile Haksız Ticari Uygulamaların Denetimi ve Reklam Kurulu – 2022 Değişikliklerinin Önemli Etkileri 120
2.2.11.1. Ticari Reklam ve İlanların Denetimi 120
2.2.11.2. Haksız Ticari Uygulamalar 126
2.2.11.3. Reklam Kurulu 130
2.2.11.4. Reklam Kurulu’nun Rehberlik Faaliyetleri: İlke Kararları, Kılavuzlar ve Sosyal Medya Etkileyicilerine Yönelik Rehber 134
2.2.11.5. Reklam Kurulu’nun Bazı Örnek Kararları 137
2.2.12. Tüketici Uyuşmazlıklarının Çözümü: Tüketici Hakem Heyetleri, Tüketici Mahkemeleri, Topluluk Davaları ve Arabuluculuk 144
2.2.12.1. Tüketici Hakem Heyetlerinin Tarihçesi 144 2.2.12.2. 6502 sayılı Kanun ve Uygulama Yönetmelikleri İtibariyle Tüketici Hakem Heyetleri 147
2.2.12.3. Avrupa Birliği’nin 2013/11 sayılı Alternatif Uyuşmazlık Çözümü Direktifi’nin Genel İlkeleri Bağlamında Tüketici Hakem Heyetlerine İlişkin Bir Değerlendirme 153
2.2.12.3.1. Uzmanlık, Bağımsızlık ve Tarafsızlık 154
2.2.12.3.2. Şeffaflık 156
2.2.12.3.3. Etkinlik 158
2.2.12.3.4. Adil Yargılama 158 2.2.12.3.5. 2013/11 Sayılı Direktif Işığında Tüketici Hakem Heyeti Sisteminin Değerlendirilmesi 160
2.2.12.4. Tüketici Mahkemeleri, Topluluk Davaları ve Tüketici Hukukunda Dava Şartı Olarak Arabuluculuk 165
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM AVRUPA BİRLİĞİ’NİN TÜKETİCİNİN KORUNMASINA DAİR GELECEK VİZYONU: TÜRKİYE İÇİN ÖNERİLER
3.1. AVRUPA TÜKETİCİ POLİTİKASINDA İKİ ANA EĞİLİM: DİJİTALLEŞME ve SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK 171
3.2. BİRLİĞİN TÜKETİCİ POLİTİKASINA YENİ YAKLAŞIMI: “TÜKETİCİLER İÇİN YENİ ANLAŞMA (2019/2161/EC SAYILI DİREKTİF)” 173
3.2.1. Yeni Anlaşmanın Temel Amaçları ve Hazırlık Adımı Olarak “Fitness Check (Hazırlık Belgesi)” 173
3.2.2. Yeni Anlaşma (2019/2161/EC sayılı Direktif) İtibariyle Dijital Tüketicinin Korunması 175 3.2.2.1. 2011/83/EC sayılı Tüketici Hakları Direktifi (CRD) 175 3.2.2.2. 2005/29 sayılı Haksız Ticari Uygulamalar Direktifi (UCPD) 178
3.3. AB’DE TÜKETİCİNİN KORUNMASINA İLİŞKİN “YENİ ANLAŞMA” DIŞINDAKİ GİRİŞİMLER: 2019/770/EC – 2019/771/EC SAYILI DİREKTİFLER 179 3.3.1. 2019/770/EC sayılı Dijital İçerik ve Dijital Hizmet Arzına Dair Sözleşmelere İlişkin Direktif 180 3.3.2. 2019/771/EC sayılı Malların Satışına Dair Sözleşmelere İlişkin Direktif 182
3.4. AVRUPA BİRLİĞİ “2020 – 2025
YENİ TÜKETİCİ GÜNDEMİ” ve GÜNDEMİN DİJİTALLEŞME ve SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK EKSENLERİNE YÖNELİK ETKİLERİ 186
3.4.1. Yeşil Dönüşüm ve Sürdürülebilir Tüketim 187
3.4.1.1. Gündem 2020–2025’in Sürdürülebilir Tüketimle İlgili Eylemleri ve Komisyonun Yeni Girişimleri: Yeşil Dönüşüm ve Sürdürülebilirlik Taahhütleri Bakımından Tüketicilerin Güçlendirilmesine Yönelik Komisyon Tasarısı 191
3.4.2. Dijital Dönüşüm 195
3.4.2.1. Gündem 2020–2025’in Dijital Dönüşüme İlişkin Eylemleri ve Komisyonun Yeni Girişimleri: Yeni Hazırlık Belgesi (Fitness Check) ve Komisyonun Yapay Zeka ve Finansal Tüketicinin Korunmasına İlişkin İlgili Önerileri 197
3.4.2.2. Dijital Hizmetler Yasası (DSA) ve Dijital Piyasalar Yasası (DMA) 201
3.5. TÜRKİYE İÇİN YENİ BİR VİZYON: TÜKETİCİNİN KORUNMASINDA AB’YE ENTEGRASYONUN GÜÇLENDİRİLMESİ 203
3.6. TÜKETİCİNİN KORUNMASI EKSENİNDE AVRUPA ve TÜRKİYE: GENEL DEĞERLENDİRME 208
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM TÜKETİCİNİN KORUNMASI ALANINDA GELECEĞİ KURGULAMANIN BİR DİĞER ÖNEMLİ BOYUTU: KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK
4.1. KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK NASIL TANIMLANABİLİR? 215
4.2. SORUMLU ÖZEL SEKTÖR OPERASYONLARI DÖNEMİ: STRATEJİK KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK 216
4.3. SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK KAVRAMININ ARTAN ÖNEMİ 217 4.
4. TÜKETİCİNİN KORUNMASI ve KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK 218
4.4.1. Finansal Hizmetler Sektörü 218
4.4.2. Ürün Güvenliği 222
4.4.3. Tüketiciyi Bilgilendirme ve Güçlendirme 225
4.5. TARTIŞMA: TÜKETİCİNİN KORUNMASINA YÖNELİK KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK AKSİYONLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ 227
4.5.1. KSS’de Varoluşsal Bir Sorun: İşletmeler Ekonomik Çıkarları ve Yasal Gereklilikleri Haricinde Sorumluluklar Aramakta mıdır? 227
4.5.2. Bir “Etik Alan” Arayışı 236
4.5.3. Tüketicinin Korunması Alanında Devlet Dışı Aktörlerin İşlevleri İtibariyle Kurumsal Sosyal Sorumluluk: “Özdenetim” ve “Ortak Denetim” 240
4.5.3.1. İlk Düşünce Okulu: “Düzenleyici Yaklaşım” 240
4.5.3.2. İkinci Düşünce Okulu: “Düzenleyici Olmayan Yaklaşım” 241
4.5.3.3. Üçüncü Bir Alternatif Olarak Kurumsal Sosyal Sorumluluk 242
4.5.4. Tüketicinin Korunması Alanında Kurumsal Sosyal Sorumluluk ile İlgili Genel Değerlendirme 250
KAYNAKÇA 253 YAZARIN ÖZGEÇMİŞİ 271