Transfer Fiyatlandırmasında Emsallere Uygunluk İlkesinin Türkiye ve ABD Yargı Kararları Bağlamında Değerlendirilmesi (9786052644294)

ÖNSÖZ VE TEŞEKKÜR 5 İÇİNDEKİLER 7 ÇİZELGELER LİSTESİ 13 ŞEKİLLER LİSTESİ 14
KISALTMALAR 15 1–
GİRİŞ 17
1.1. ARAŞTIRMANIN AMACI 17
1.2. ARAŞTIRMANIN ÖNEMİ 18
1.3. ARAŞTIRMANIN YÖNTEMİ 18
1.3.1. Araştırmanın Literatür Taraması 19
1.4. ARAŞTIRMANIN SINIRLARI 26
1.5. TANIMLAR 27 2– KÜRESELLEŞME SÜRECİNİN DEVLETLERİN VERGİLENDİRME YETKİSİNE ETKİSİ 29 2.I. KÜRESELLEŞME VE VERGİLENDİRME 29
2.2. ULUSLARARASI VERGİLENDİRMEDE GEÇERLİ OLAN İLKELER 31
2.2.1. Kaynak İlkesi 33
2.2.2. İkametgâh İlkesi 34
2.2.3. Uyrukluk İlkesi 35
2.3. KÜRESELLEŞMENİN ULUSLARARASI VERGİLENDİRMEDE ORTAYA ÇIKARDIĞI SORUNLAR 35 3– TRANSFER FİYATLANDIRMASI VE TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI İLE İLGİLİ GENEL AÇIKLAMALAR 39 3.I. TRANSFER FİYATLANDIRMASININ TANIMI 39
3.2. TRANSFER FİYATLANDIRMASININ AMAÇLARI 45
3.2.1. Vergisel Amaçlar 49
3.2.2. Vergisel Olmayan Amaçlar 50
3.2.3. İç Yönetime İlişkin Amaçlar 51
3.2.4. Uluslararası Amaçlar 53
3.3. TRANSFER FİYATLANDIRMASININ TARİHSEL GELİŞİMİ 61
3.3.1. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) Düzenlemeleri 64
3.3.2. ABD Düzenlemeleri 68
3.4. TRANSFER FİYATLANDIRMASINDA EMSAL BEDEL TESPİT YÖNTEMLERİ 73
3.4.1. OECD Prensiplerince Kullanılabilecek Yöntemler 73
3.4.1.1. Geleneksel işlem yöntemleri 74
3.4.1.1.1. Karşılaştırılabilir kontrolsüz fiyat yöntemi 74
3.4.1.1.2. Maliyet artı yöntemi 76
3.4.1.1.3. Yeniden satış fiyatı yöntemi 79
3.4.1.2. İşlemsel kâr yöntemleri 82
3.4.1.2.1. Kâr bölüşüm yöntemi 82
3.4.1.2.2. İşlemsel net kâr marjı yöntemi 85
3.4.1.3. Diğer yöntemler 87
3.4.1.3.1. Global formüllere dayalı bölüşüm yöntemi 87
3.4. TEORİDE TRANSFER FİYATLANDIRMASI 88 4– TRANSFER FİYATLANDIRMASINDA EMSALLERE UYGUNLUK ÇERÇEVESİNDE TÜRKİYE VE BAZI SEÇİLİ ÜLKELERDEKİ DÜZENLEME VE UYGULAMALAR 95
4.1. TRANSFER FİYATLANDIRMASININ DAYANDIĞI TEMEL İLKELER 95
4.1.1. OECD Prensiplerine Göre Emsallere Uygunluk İlkesi 96
4.1.1.1. Karşılaştırılabilirliğin incelenmesinin sebebi 100
4.1.1.2. Karşılaştırılabilirliği etkileyen unsurlar 101
4.1.1.2.1. Mal ve hizmetlerin nitelikleri 101
4.1.1.2.2. İşlev analizi 102
4.1.1.2.3. Sözleşme şartları 103
4.1.1.2.4. Ekonomik koşullar 104
4.1.1.2.5. İş stratejileri 104
4.1.1.2.6. Fiilen üstlenilen işlemlerin tabi oldukları uygulamalar 105
4.1.1.2.7. Birden fazla yıla ilişkin verilerin kullanılması 106
4.1.1.2.8. Devlet politikalarının etkisi 106
4.1.2. ABD Gelir Yasası’na Göre Emsallere Uygunluk İlkesi 106
4.1.3. İlişkili Kişi Kavramı 110
4.1.3.1. Türk vergi hukukunda ilişkili kişi 110
4.1.3.2. OECD prensipleri’nde ilişkili kişi 112
4.1.3.3. Uluslararası muhasebe standartlarında ilişkili kişi 113
4.2. ABD TRANSFER FİYATLANDIRMASI KURALLARI 116
4.2.1. En İyi Yöntem Kuralı 118
4.2.2. ABD’de Uygulanan Yöntemler 119
4.2.3. Karşılaştırılabilir Kârlar Yöntemi 120
4.2.4. Kâr Paylaşımı Yöntemleri 120
4.2.5. Maddi ve Gayrimaddi Varlıkların ve Hizmetlerin Transferi 123
4.2.5.1. Üretimle ilgili gayrimaddi varlıklar 125
4.2.5.2. Pazarlamayla ilgili gayrimaddi varlıklar 126
4.2.5.3. İki farklı türden oluşan gayrimaddi varlıklar 126
4.3. AVRUPA BİRLİĞİ TRANSFER FİYATLANDIRMASI KURALLARI 127
4.4. TÜRKİYE’DEKİ TRANSFER FİYATLANDIRMASI UYGULAMALARI 134
4.4.1. Örtülü Kazanç Dağıtımı 134
4.4.2. Örtülü Kazanç Dağıtımında Hazine Zararı 145
4.4.3. Halka Açık Şirketlerde Transfer Fiyatlandırması Konusundaki Uygulamalar 149
4.4.4. İlişkili Şirketlerde Grup İçi Hizmetlerin Dağıtımı 151
4.4.5. Gümrük İdarelerinde Emsal Bedel Yaklaşımı 156
4.4.6. Serbest Bölge İşlemleri 166 5– TRANSFER FİYATLANDIRMASI UYGULAMALARINDA KARŞILAŞILAN SORUNLAR, YARGI KARARLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ 171
5.1. EMSALLERE UYGUNLUK İLKESİNE YÖNELİK TESPİT EDİLEN SORUNLAR 171
5.1.1. Mevzuatın Yeterli Olmaması 171
5.1.2. İdarelerin Tespite İlişkin Yeterli Altyapısının Bulunmaması 178
5.2. EMSALLERE UYGUNLUK İLKESİNİN SAĞLANMASINA YÖNELİK YAKLAŞIMLAR 181
5.2.1. Karşılıklı Anlaşma Prosedürü 181
5.2.2. Peşin Fiyatlandırma Anlaşmaları 185
5.2.2.1. OECD uygulamaları 186
5.2.2.2. ABD uygulamaları 195
5.2.2.3. AB uygulamaları 203
5.2.2.4. Peşin fiyatlandırma anlaşmalarının değerlendirilmesi 204
5.2.2.4.1. Peşin fiyat anlaşmalarının avantajları 204
5.2.2.4.2. Peşin fiyat anlaşmalarının dezavantajları 205
5.2.3. Avrupa Birliği Tahkim Anlaşması 207
5.3. TRANSFER FİYATLANDIRMASINA YÖNELİK KARŞILAŞILAN DİĞER SORUNLAR VE BUNLARA YÖNELİK ÇÖZÜMLER 213
5.3.1. Vergi Cennetleri 213
5.3.2. Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları 221
5.3.3. Belge Saklama ve İspat Yükümlülüğü 225
5.3.3.1. ABD’deki uygulamalar 225
5.3.3.1.1. Temel belge 226
5.3.3.1.2. Destekleyici belgeler 227
5.3.3.2. Yabancı ortaklı işletmelerin yükümlülükleri 227
5.3.3.3. OECD uygulamaları 228
5.3.3.4. Bazı ülke uygulamaları 229
5.3.3.5. Amadeus database 241 6– TRANSFER FİYATLANDIRMASI VE EMSALLERE UYGUNLUK İLKESİ İLE İLGİLİ MAHKEME KARARLARI 245
6.1. TÜRKİYEDEKİ TRANSFER FİYATLANDIRMASI VE EMSALLERE UYGUNLUK İLKESİ İLE İLGİLİ MAHKEME KARARLARI 245
6.1.1. Örtülü Sermaye Üzerinden Hesaplanan Faiz ve KDV Uygulaması Hk. 245
6.1.2. Transfer Fiyatlandırmasında Kullanılacak Emsal Bedel ile İlgili 246
6.1.3. Şirkete Kullandırılan Döviz Kredisine Faiz Hesaplanarak Örtülü Kazanç Dağıtıldığı 247
6.1.4. Emsale Nazaran Yüksek Bedelle Hammadde Alınması 248
6.1.5. Maliyet Artı Yönteminde Standart–Fiili Maliyet Ayrımı 249
6.1.6. Emsallere Nazaran Daha Uzun Vadeli Satış Yapılması 250
6.1.7. Karşılaştırılabilirlik Analizi 252
6.1.8. Emsal Kârlılık Oranının Tespiti 253
6.1.9. Emsal Kira Bedelinin Emsal Bedel Olmayacağı 254
6.1.10. İstatistiksel Yöntemin Değiştirilmesi 255
6.1.11. Serbest Bölgeden Yapılan İthalatlar 257
6.1.12. Yönetim Kurulu Üyelerine Ödenen Ücretler 259
6.1.13. Ödenmemiş Sermaye Borcu 260
6.1.14. Kasa Hesabının Yüksek Borç Bakiyesi 262
6.1.15. İlişkili Kişi ve Kontrol Kriterleri 264
6.1.16. İlişkili Kişilere Kullandırılan Paralar 267
6.1.17. Gerçek Kişi Ortağın Verdiği Borçlar 268
6.1.18. Gizli Emsal 271
6.1.19. Emsallere Nazaran Düşük Bedelle Mal Satışı 272
6.1.20. Kurum Kayıtlarında Olmayan Safi Karın Ortaklara Kayıt Dışı Dağıtılması 273
6.1.21. İspat Yükünün Davacıda Olması 275
6.2. ABD’DEKİ YARGI KARARLARI 276
6.2.1. Eli Lilly Davası 276
6.2.2. Baush & Lomb Davası 276
6.2.3. Paccar Davası 279
6.2.4. National Semiconductor Davası 279
6.2.5. Compaq Computer Davası 280
6.2.6. E.I. Dupont de Nemours Davası 281
6.2.7. Sundstrand Davası 282
6.2.8. Perkin–Elmer Davası 283
6.2.9. Edward K. Edwards Davası 285
6.2.10. Ciba–Geigy Davası 285
6.2.11. Sunstrand Davası 286
6.2.12. DHL Davası 288
6.2.13. Coca–Cola Kararı 290
6.2.14. Eaton Corp. Davası 292
6.2.15. Medtronic Kararı 293 SONUÇ 295 KAYNAKLAR 303