Trafik Sigortası ve Tazminat Davaları
İçindekileri İncele
ÖNSÖZ 4 İÇİNDEKİLER 6
BİRİNCİ BÖLÜM SİGORTA HUKUKU VE TRAFİK SİGORTASI I– GENEL OLARAK SİGORTA 27
1) SİGORTANIN TANIMI 27
2) SİGORTA’NIN TÜRKİYE’DEKİ GELİŞİMİ 32
3) TÜRK SİGORTA SİSTEMİNDE BULUNAN KURUMLAR 36
A) Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK)…… 36
B) Güvence Hesabı 37
C) Türkiye Sigorta Birliği (TSB) 39
D) Sigorta Tahkim Komisyonu 40
a) Genel Olarak 40
b) Komisyonun Görevleri ve Amaçları 41
c) Komisyon Nasıl Çalışır 43
E) Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi 44
F) Sigortacılık Eğitim Merkezi (SEGEM) 45
G) Türkiye Motorlu Taşıtlar Bürosu 46
H) Özel Riskler Yönetim Merkezi (ÖRYM) 48
İ) Sigorta Acenteleri 48
J) Sigorta ve Reasürans Brokerleri 49
K) Sigorta Eksperleri 50
4) SİGORTANIN TEMEL İLKELERİ 51
A) Sigortalanabilir meşru bir menfaat olması 51
B) Azami iyi niyet ilkesi 52
C) Tazminat ilkesi 53
D) Halefiyet ilkesi 54
E) Hasara katılım ilkesi 55
F) Hasar ile riziko arasında illiyet ilkesi 56
5) SİGORTA İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR 57
A) Sigorta ettiren– Sigortalı 57
B) İşleten 58
C) Lehtar 62
D) Sigortacı (Sigorta Şirketi) 63
a) Sigorta Şirketlerinin ve Reasürans Şirketlerinin Kuruluşu 64
b) Sigorta Şirketleri ve Reasürans Şirketlerinin Teşkilâtı 65
c) Sigorta Şirketlerinin Ruhsat Alma Zorunluluğu 66
d) Sigorta Şirketlerinin Ruhsat Talebinin Reddedilmesi 67
e) Sigorta Şirketlerinin Ruhsatlarının İptali 68
f) Sigorta Şirketlerinin Anasözleşme Değişiklikleri 69
g) İntifa ve Oy Kullanma Haklarının Edinilmesi 69
h) Tasfiye, Birleşme, Devir, Portföy Devri ve İflas 70
E) Sigortanın Konusu 70
F) Riziko 71
a) Riskin Tesadüfi (Rastlantısal) Olması 72
b) Riskin Ölçülebilir Olması 73
c) Riskin Parasal Değeri Olması 73
d) Risk Yasal Olmalı 74
e) Riskin Gerçekleşme İhtimali Düşük Olmalı 74
G) Prim 74
H) Sigorta Bedeli, Sigorta Değeri ve Sigorta Süresi 76
a) Sigorta Bedeli (Poliçe Teminatı) 76
b) Sigorta Değeri 77
c) Sigorta Süresi 78
İ) Teminat 78
J) Zeyilname 79
K) Reasürans 82 II– GENEL OLARAK TRAFİK SİGORTASI 83
1) TRAFİK SİGORTASININ TANIMI 83
2) TRAFİK SİGORTASININ ÖZELLİKLERİ 84
A) Sorumluluk Sigortasının Gelişimi 84
B) Sorumluluk Sigortası Kavramı ve Özellikleri 86
C) Trafik Sigortasının Hukukî Niteliği 87
D) Trafik Sigortasının Kapsamı 90
E) Trafik Sigortasının Tarafları 102
F) Trafik Sigortasının Sorumluluk Alanı 105
G) Trafik Sigortasının Başlangıcı ve Sonu 110
3) TRAFİK SİGORTASININ ŞARTLARI 113
A) Bir Fiil (Eylem) Olması 114
B) Eylemin Hukuka Aykırılık Olması 115
C) Hukuka Aykırı Fiil Sonucu Bir Zarar Doğması 116
D) Zarar Motorlu Bir Aracın İşletilmesinden Doğmalıdır 118
a) Motorlu Araç Kavramı 120 aa) Hareket gücüne sahip olması 120 bb) Kendi itici gücüyle hareket etmesi 121 cc) Karayolunda hareket etmesi 121
b) Motorlu Aracın İşletilme Hali 125 aa) Hareket halindeki araçlarda işletme kavramı 126 bb) Duran araçlarda işletme kavramı 128
E) Zarar ile Kaza Arasında Uygun İlliyet Bağı Olmalıdır 129
a) Birden çok sebebin aynı zararı birlikte meydana getirmesi 132 aa) Ortak illiyet 132 bb) Yarışan illiyet 134 cc) Seçimlik illiyet 135
b) Birden çok sebepten yalnız birinin zararı doğurması 136
F) Trafik Sigortacısı Sorumluluktan Kurtulduğunu İspat Edememiş olmalıdır…… 139
4) TRAFİK SİGORTASINA DAVA AÇMA ŞARTLARI 141
A) Trafik Sigortacısına Başvuru Şartı 142
a) Zarar gören dava açmadan önce sigorta şirketine yazılı başvuruda bulunması gerekir 143
b) Sigortacının yazılı başvuruya 15 gün içinde hiç cevap vermemiş olması…. 149
c) Sigortacı yazılı başvuruya cevap vermiş ancak zarar görenin talebini tam karşılamamış olması nedeniyle uyuşmazlık çıkmış olması 150
B) Sigortacıya Başvuru Zorunluluğunun Dava Şartları Açısından Değerlendirilmesi 151
C) Dava Şartı Olarak Arabuluculuk 161
D) Dava Şartlarının İncelenmesi 164
İKİNCİ BÖLÜM TRAFİK SİGORTASI HÜKÜMLERİ I– SİGORTA SÖZLEŞMESİ 167
1) Genel olarak 167
2) Sigorta sözleşmesinin yapılması sırasında susma 172
3) Temsil 174
A) Genel olarak 174
B) Talimat bulunmaması 175
4) Sigorta menfaatinin yokluğu nedeniyle sözleşmenin geçersizliği 175
5) Genel olarak sigortanın kapsamı 176
6) Sigorta süresi ve dönemi 183
A) Sigorta süresi 183
B) Sigorta dönemi 188
7) Sigorta ettiren dışındakilerin bilgisi ve davranışı 189
8) Sigorta sözleşmesinin feshi ve cayma 190
A) Olağanüstü durumlarda fesih 190
B) Sigorta priminin artırılmasında fesih 193
C) Kısmi fesih ve cayma 194
D) Tarafların aczi, takibin semeresiz kalması 194
E) Sigortacının iflası 196
F) Prim iadesi 198
9) Tebliğler ve Bildirimler 198 II– TARAFLARIN BORÇ VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ 199
1) SİGORTACININ BORÇ VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ 199
A) Sigortacının Rizikoyu Taşıma Yükümlülüğü 199
B) Sigortacının Aydınlatma (Bilgilendirme) Yükümlülüğü 205
a) Genel Olarak 205
b) Aydınlatma Yükümlülüğünün Tanımı 207
c) Aydınlatma Yükümlülüğünün Amacı 208
d) Aydınlatma Yükümlülüğünün Kapsamı 208
e) Aydınlatma Yükümlülüğüne İlişkin Genel İlkeler 209
f) Aydınlatma ile Yükümlü Olanlar 211
g) Aydınlatmaya Muhatap Olanlar 213
h) Aydınlatma Yükümlülüğünün Şekli 213
i) Aydınlatma Yükümlülüğün Yerine Getirilmemesinin Sonuçları 219
C) Sigorta Poliçesi Verme Yükümlülüğü 224
a) Genel Olarak 224
b) Sigorta Poliçesinin İçeriği 230
D) Sigortacının Giderleri Ödeme Borcu 237
E) Sigortacının Tazminat Ödeme Borcu 242
a) Genel Olarak 242
b) Kısmi Tazminat Ödemeleri 245
c) Sigortacının Tazminat Borcundan Kurtulması 247
2) SİGORTA ETTİRENİN BORÇ VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ 261
A) PRİM ÖDEME BORCU 261
a) Genel Olarak 261
b) Primin Ödenme Zamanı 270 aa) Genel Olarak 270 bb) Primlerin taksitlerinin muaccel olması 271 cc) Başkası lehine yapılan sigortada sigortalı veya lehtarın prim borcundan sorumluluğu 272 dd) Rizikonun gerçekleşmesi halinde ödenecek tazminattan ödenmeyen prim taksitlerinin mahsubu 273
c) Ödeme Yeri 275
d) Primin İndirilmesi 276
e) Prim Borcunun Ödenmemesinin Sonuçları 277 aa) İlk Primin Ödenmemesinin Sonuçları 277
i. Sigorta Şirketinin Sorumluluğunun Başlaması açısından 277 ii. Sigortacının Cayma Hakkını Kullanması Açısından 279 bb) Sonraki Prim Taksitlerinin Ödenmemesi ve Sigortacının Fesih Hakkı…… 286
i. Sigortacının sorumluluğu bakımından sonuçları 286 ii. Sözleşmenin feshi açısından 286
B) BEYAN YÜKÜMLÜLÜĞÜ 291
a) Sözleşme Öncesi Beyan Yükümlülüğü 297 aa) Genel olarak 297
i. Sigortalanacak Mala veya Sigortalının Şahsına İlişkin Önemli Hususlar 302 ii. Sigortalanan Malın Kullanım Şekli veya Sigortalının Mesleği 303 bb) Sözleşme Öncesi Beyan Yükümlülüğünün Yerine Getirilme Yöntemleri 305
i. Beyan Usulü 305 ii. Liste Usulü 306 iii. Karma Sistem 308 cc) Beyan Yükümlülüğünün Yerine Getirileceği Şekil 309 dd) Beyan Yükümlülüğün Yerine Getirileceği Zaman 309 ee) Sözleşme Öncesi Beyan Yükümlülüğünün Yerine Getirilmemesinin Sonuçları 312
i. Riziko Gerçekleşmeden Önce 312 ia. Cayma hakkı 314 ib. Prim farkını isteme hakkı 316 ii. Riziko Gerçekleştikten Sonra 317 ia. Tazminattan indirim yapma hakkı 318 ib. Tazminat veya bedel ödeme borcunun ortadan kalkması 320
b) Sözleşme Süresindeki Beyan Yükümlülüğü 327 aa) Genel Olarak 327
i. Rizikoyu Ağırlaştıran Hususların Bildirilmesi 329 ii. Riziko ağırlaşmasının unsurları 333 ia. Değişikliğin sigortacının izni olmadan gerçekleşmiş olması 333 ib. Değişikliğin esaslı olması 333 ic. Değişikliğin süreklilik arz etmesi 333 id. Değişikliğin sözleşme kurulduktan sonra ortaya çıkması 334 ie. Değişikliğin önceden beklenmeyen bir değişiklik olması 334 iii. Rizikonun hafiflemesi 335 bb) Sözleşme Süresindeki Beyan Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesi Gereken Süre 336 cc) Sözleşme Süresindeki Beyan Yükümlülüğünün Yerine Getirilmemesinin Sonuçları 337
i. İhlalin rizikonun gerçekleşmesinden önce öğrenilmesi 337 ii. İhlalin Riziko Gerçekleştikten Sonra Öğrenilmesi 340 ia. Rizikonun sigorta ettirenin ihmali ile ağırlaşması 341 ib. Rizikonun sigorta ettirenin kastı ile ağırlaşması 342
c) Riziko Gerçekleştiğindeki Beyan Yükümlülüğü 344 aa) Genel Olarak 344 bb) Sigorta Ettirenin Beyan Etmekle Yükümlü Olduğu Hususlar 347 cc) Sigorta Türlerine Göre Rizikonun Gerçekleşmesi 347 dd) Riziko Gerçekleştiğindeki Beyan Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesi Gereken Süre 349 ee) Riziko Gerçekleştiğindeki Beyan Yükümlülüğünün İhlali 350
C) BİLGİ VERME VE ARAŞTIRMA YAPILMASINA İZİN VERME YÜKÜMLÜLÜĞÜ… 353
D) ZARARI ÖNLEME, AZALTMA VE SİGORTACININ RÜCU HAKLARINI KORUMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ 359
E) SÖZLEŞMEDE ÖNGÖRÜLEN YÜKÜMLÜLÜKLERİN İHLALİ 370
F) ZARAR GÖREN MAL VE ZARARIN GERÇEKLEŞTİĞİ YERDE DEĞİŞİKLİK YAPMAMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ 377 III– BAŞKASI (ÜÇÜNCÜ KİŞİ) LEHİNE SİGORTA 384 IV– GEÇMİŞE ETKİLİ SİGORTA 388
1) Genel Olarak 388
2) Geçmişe Etkili Sigortanın Şartları 390
A) Geçmişe etkili sigorta anlaşması olmalı 390
B) Rizikonun gerçekleştiği veya gerçekleşme ihtimalinin ortadan kalkmış olduğunun bilinmemesi 391
3) Geçmişe Etkili Sigorta Yapılmasının Sonuçları 393 V– MÜŞTEREK SİGORTA 395 VI– SORUMLULUK SİGORTASI HÜKÜMLERİ 397
1) GENEL HÜKÜMLER 397
A) Sorumluluk sigortası sözleşmesinin konusu ve kapsamı 397
B) Makul giderlerin sorumluluk sigortacısı tarafından karşılanması 399
C) Sigortalının Bildirim Yükümlülüğü ve Sigortacının Temerrüdü 401
D) Sorumluluk sigortacısının hukuki yardımları 402
a) Sigortacının sigortalı adına hukuki iş ve işlemleri yürütmesi 402
b) Sigortacının sigortalı adına hukuki iş ve işlemleri yürütmemesi 403
E) Sigortalın sorumluluk konusu olaya kasten neden olması 404
F) Doğrudan dava hakkı 406
G) Sigortacının zarar görenden bilgi alma hakkı 406
H) Sorumluluk Sigortalarında Takas Yasağı 408
İ) Sorumluluk Sigortasında Halefiyet 409
a) Sigortacının zarar görene yapmış olduğu ödeme sigorta teminatı kapsamında olmalıdır 410
b) Sigortacı halefiyet gereği ödediği miktar kadar diğer sorumlulara talep ve dava hakkı vardır. 413
c) Sigortacı gerçek zarar miktarı kadar talepte bulunabilecektir 413
2) ZORUNLU SORUMLULUK SİGORTASI HÜKÜMLERİ 415
A) Sözleşme yapma zorunluluğu 416
B) Zarar görenle ilişkide sigortacının ifa yükümlülüğü 418
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM TRAFİK SİGORTASI KAPSAMINA GİREN TEMİNAT TÜRLERİ I– MADDİ ZARARLAR TEMİNATI 421
1) Mala (Şeye) Gelen Zarar Tazminatı 421
2) Değer Kaybı Tazminatı 433
3) Araç Hasar Tazminatı 444
A) Aracın kısmi hasarlı olması 445
a) Hasar Gören Parçanın Orijinal Olması 448
b) Hasar Gören Parçanın Orijinal Olmaması 456
c) Aracın Onarım Yerinin Seçimi ve Sonuçları 458
d) Kısmi onarımda Hasarlı Parçaları Sigorta Şirketinin Talep etmesi 462
e) Kısmi Hasar Halinde Onarım Bedelinin Servise Yapılması 462
B) Aracın tam hasarlı ve ağır hasarlı olması 462
a) Aracın Tam Hasarlı olması 462
b) Aracın Ağır Hasarlı Olması 467
c) Aracın Pert Total Kabul Edilmesi ve Sonuçları 469
d) Hurda ve Çekme Belgelerinin Sigorta Şirketine İbraz edilememesi 474
C) Sigortalı aleyhine hasar bedeli ile ilgili dava açılması durumunda sigortacının davaya dahil olması 476
D) Sigortalı veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kimseler aleyhine cezai kovuşturmaya geçilmesi 477
E) Hasar miktarının yüzde ellisinin avans olarak ödenmesi 477
F) Tazminat ve giderlerin ödenmesi 478 II– SAĞLIK GİDERLERİ TEMİNATI 481
1) SAĞLIK HİZMETİ GİDERLERİ 483
A) 6111 Sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce yapılmış olan sağlık hizmeti giderlerinden sorumluluk 484
a) 6111 sayılı kanunun yürürlüğe girmesinden önce meydana gelen trafik kazalarından kaynaklanan sağlık hizmeti giderleri kanunun yürürlüğe girmesinden önce sigortacı tarafından ödenmiş ise SGK’dan rücu edebilir mi? 485
b) 6111 sayılı kanunun yürürlüğe girmesinden önce meydana gelen trafik kazalarından kaynaklanan sağlık hizmeti giderleri kanunun yürürlüğe girmesinden sonra sigortacı tarafından ödenmiş ise SGK’na rücu edebilir mi? 486
c) 6111 Sayılı Kanun yürürlüğe girmesinden önce sağlık hizmeti giderleri talepli açılan tazminat davalarında SGK’nun taraf durumu 488
B) 6111 Sayılı Kanun yürürlüğe girdikten sonra yapılan sağlık hizmeti giderlerinden sorumluluk 491
C) Trafik sigortası olmayan araçlar yönünden sorumluluk 492
D) Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre sağlık hizmeti teminatı 495
E) Sağlık hizmeti giderlerinin ispatı 502
2) İYİLEŞME GİDERLERİ 506
A) Sağlık hizmeti aldığı sırada yapılan diğer giderler 508
B) Taburcu olduktan sonra yapılan giderler 512
C) İlerde yapılacak giderler 513
D) İyileşme giderlerinin ispatı 520
3) BAKICI GİDERİ 522
A) Genel Olarak 522
B) Bakıcıya İhtiyaç Olup Olmadığının Tespiti 524
C) Yargıtay Uygulamalarına Göre Bakıcı Giderinin Belirlenmesi ve Sorumluluk… 525
D) Bakıcı Tazminatından Hakkaniyet İndirimi Yapılabilir mi? 529
E) Genel Şartlara Göre Bakıcı Giderlerinden Sorumluluk ve Bakıcı Giderlerinin Belirlenmesi 536
a) Geçici bakıcı giderinden sorumluluk 538
b) Sürekli bakıcı giderinden sorumluluk 541
c) Yargıtay kararları ile genel şartlar düzenlemesi arasında farklar 543 aa) Bakıcı gideri tazminatına esas alınacak gelirin belirlenmesi açısından. 543 bb) Bakıcı gideri tazminatında asgari ücretin hangi oranda esas alınacağı açısından 544 III– SAKATLANMA TEMİNATI 544
1) GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK KAYBI 546
A) Geçici iş göremezlik süresi 546
B) Geçici iş göremezlik kaybının tespiti 547
C) Geçici iş göremezlik kaybından trafik sigortasının sorumluluğu 553
2) SÜREKLİ İŞ GÖREMEZLİK (MALULİYET) KAYBI 557
A) GENEL OLARAK 557
B) SÜREKLİ İŞ GÖREMEZLİK (MALULİYET) ORANININ TESPİTİ VE UYGULANACAK MEVZUAT 562
a) Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzüğü 565
b) Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği 566
c) Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği 566
d) Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik 569
e) Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik 571 aa) Yönetmeliğin amacı 575 bb) Yönetmeliğin Kapsamı 575 cc) Yönetmeliğin Dayanağı 576 dd) Tanımlar 576 ee) Engellilik Sağlık Kurulunun Teşkili 578
i. Birden fazla uzmanlık dalını ilgilendiren engel durumlarının tespiti 578 ii. Tek bir uzmanlık dalını ilgilendiren engel durumlarının tespiti . 578 ff) Engellilik Sağlık Kurulunun çalışma usulü 580 gg) Yetkili sağlık kurum ve kuruluşları 580 hh) Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporunun Düzenleme Usulü 583 ii) Erişkinler İçin Terör, Kaza ve Yaralanmaya Bağlı Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporunun düzenlenme usulü 584 jj) Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu ve Erişkinler İçin Terör, Kaza ve Yaralanmaya Bağlı Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporunun düzenleme esasları 585 kk) Raporların geçerlilik süresi 586 ll) Raporlara itiraz 588 mm) Kazanılmış haklar 589 nn) Yürürlükten kaldırılan yönetmelik 590 oo) Raporların elektronik ortamda düzenlenmesi 590 pp) Birden fazla hastalığı veya engeli bulunanların engel oranları . 590
f) Maluliyetin Tespitine İlişkin Mevzuatın Analizi 591
3) SAKATLIK TAZMİNATI HESAPLAMA USUL VE ESASLARI 596
A) GEÇİCİ İŞGÖREMEZLİK SÜRESİ VE SÜREKLİ İŞGÖREMEZLİK ORANININ TESPİTİ 598
a) Kaza Tarihindeki Mevzuatın Uygulanması 599
b) Maluliyet Raporunu Hazırlayacak Sağlık Kurulu Heyeti 602
c) Zarar gören kişinin bizzat muayene edilmesi suretiyle maluliyetin belirlenmesi 609
d) Maluliyet oranı yaralanan kişinin mesleği, yaptığı işin özelliklerine göre belirlenmelidir 611
e) Maluliyet Oranı Belirlerken Dava Konusu Olayla İlgisi Olmayan Önceye Dayalı Maluliyetlerin Dahil Edilmemesi 612
f) Gelişen–Değişen Durum (Maluliyetin Niteliği ve Kapsamında Zaman İçinde Değişiklik Olması) 613
g) Post Travmatik Stres Bozukluğunun Tespiti 623
h) Alt Ekstremitede Bir Yıllık Sürenin Beklenmesi 629
i) Maluliyet Raporunun İçeriği 637
B) KUSURUN AĞIRLIĞININ TESPİTİ 641
a) Genel Olarak Kusur 641
b) Kusurun Dereceleri 644 aa) Kasıt 645 bb) İhmal 647
c) Kusurun İspat Yükü 649
d) Kusurun Belirlenmesinde Bilirkişinin Rolü 653
e) Ceza Mahkemesinin Kararının Hukuk Mahkemesine Etkisi 660
C) TAZMİNATA ESAS KAZANCIN TESPİTİ 667
a) Fiilen Bir İşi ve Kazancı Olanlar 669 aa) Bir iş yerine bağlı olarak bordrolu çalışanlar 669 bb) Bir iş yerine bağlı olmadan serbest çalışanlar 673
b) Fiilen Bir İşi Ve Kazancı Olmayanlar 682 aa) Ev Kadınları Yönünden 683 bb) Öğrenciler Açısından 685 cc) 18 Yaşından Küçük Çocuklar Açısından 689
c) Aktif–Pasif Dönem Tazminata Esas Kazançlar 692
d) Bilinen Dönem Bilinmeyen Dönem Kazançları 698 aa) Bilinen (İşlemiş) Dönem Kazancı 698 bb) Bilinmeyen Dönem Kazancı 706
e) Genel Şartlara Göre Kazancın Belirlenmesi 709 aa) Geçici ve Sürekli Sakatlık Tazminatı Hesaplama Usul ve Esasları……… 711 bb) Genel Şartlara Göre Aktif ve Pasif Dönemin Esasları 714
i. Genel Şartlara Göre Aktif Dönem Gelirinin Belirlenmesi 717 ii. Genel Şartlara Göre Pasif Dönem Gelirinin Belirlenmesi 719 cc) Askerlik Süresinde Gelirin Belirlenmesi 719 dd) Bilinen/İşlemiş Dönem Gelirinin Belirlenmesi 720 ee) Bilinmeyen/İşleyecek Dönem Gelirinin Belirlenmesi 720
D) MUHTEMEL HAYAT SÜRESİNİN BELİRLENMESİ 723
a) PMF (Population Mesculine Et Fèminine) 1931 Fransa Hayat Tablosu…………. 724
b) CSO (Commissioners Standard Ordinary) 1980 ABD Hayat Tablosu 724
c) TRH–2010 (Ulusal Mortalite) Hayat Tablosu 725
E) EKONOMİK GELECEĞİN SARSILMASINDAN DOĞAN ZARARLAR 733 IV– DESTEKTEN YOKSUN KALMA (ÖLÜM) TEMİNATI 744
1) ÖLÜM HALİNDE UĞRANILAN ZARARLAR 744
A) Cenaze giderleri 746
B) Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar 749
a) Ölüm Halinde Uğranılan Tedavi Giderleri 752 aa) Trafik kazası nedeniyle ölüm halinde trafik sigortasından talep edilemeyecek tedavi giderleri 753 bb) Trafik kazası nedeniyle ölüm halinde trafik sigortasından talep edilebilecek tedavi giderleri 756
b) Ölüm Hemen Gerçekleşmemişse Çalışma Gücünün Azalmasından Ya Da Yitirilmesinden Doğan Kayıplar 760 aa) Ölüm hemen gerçekleşmemişse çalışma gücünün azalması (geçici iş göremezlik) nedeniyle uğranılan zararlar 760 bb) Ölüm hemen gerçekleşmemişse çalışma gücünün yitirilmesi (maluliyet) nedeniyle uğranılan zararlar 761
C) Ölenin Desteğinden Yoksun Kalan Kişilerin Bu Sebeple Uğradıkları Kayıplar… 765
2) DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATININ TANIMI VE NİTELİĞİ 767
A) Destekten Yoksun Kalma Tazminatının Tanımı 767
B) Destekten Yoksun Kalma Tazminatının Niteliği 768
3) DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATININ ÖZELLİKLERİ 774
A) Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Bağımsız Bir Tazminattır 775
B) Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Kendine Özgü Bir Tazminattır 781
C) Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Maddî Tazminat Niteliğindedir 782
D) Destek Kaybından Doğan Zarar Yansıma Yoluyla Uğranılan Bir Zarardır . 784
a) Genel Olarak 784
b) Yansıma Yoluyla Zarara Uğrayanlar Bakımından Tazminatın Kapsamı……. 786
c) Giderilecek Zarar Bakımından Tazminatın Kapsamı 787
E) Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Nafaka Borcu Değildir 788
F) Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Haczedilemez 791
4) DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATININ ÖZEL ŞARTLARI 791
A) Bir Ölüm Olması 791
B) Ölen Kişinin Destek Olması 792
a) Gerçek (Fiili) Destek 795 aa) Eşlerin birbirlerine desteği 796
i. Destek Olarak Koca 797 ii. Destek Olarak Evli Kadın 800 bb) Çocukların anne ve babasına desteği 805 cc) Anne ve babanın çocuklara desteği 807 dd) Kardeşin kardeşe desteği 818 ee) Medeni Nikah Olmaksızın Birlikte Yaşayanların desteği 821
b) Farazi Destek 829 aa) Küçük çocuğun anne ve babasına desteği 830 bb) Nişanlının destek durumu 833
C) Bakım İlişkisi Olması 839
a) Bakma kavramı 839
b) Bakım ilişkisinin unsurları 841 aa) Bakım fiili (eylemli), düzenli ve sürekli olmalıdır 842 bb) Bakım karşılıksız olmalıdır 844 cc) Bakım ekonomik olmalıdır 844 dd) Destek bakım gücüne sahip olmalıdır 846 ee) Bakım ahlâka aykırı bir amaç taşımamalıdır 850
D) Destek Talep Edenin Bakım İhtiyacı İçinde Bulunması 851
5) DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI HESAPLAMA USUL VE ESASLARI 855
A) TARAFLARIN KUSURUNUN TESPİTİ 857
B) TAZMİNATA ESAS ALINCAK DESTEĞİN GELİRİNİN BELİRLENMESİ 859
a) Genel Olarak 859
b) Hükme En Yakın Tarihteki Gelir 864
c) Gerçek Desteğin Gelirinin Belirlenmesi 873 aa) Bir işyerine bağlı olarak ücretle çalışanların geliri 873 bb) Serbest çalışanların geliri 881 cc) Küçük çocuk desteklerin geliri 887 dd) Ev hanımının geliri 890
d) Aktif– Pasif Döneme Esas Kazanç 892
e) Bilinen Dönem Bilinmeyen Döneme Esas Kazanç 895 aa) Bilinen (işlemiş) dönem kazancı 895 bb) Bilinmeyen (işleyecek)dönem kazancı 897
f) Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına Göre Desteğin Gelirin Belirlenmesi 902 aa) Genel Şartlara göre desteğin aktif dönemde tazminata esas gelirinin tespiti 903 bb) Genel Şartlara göre destek şahsın tazminata esas pasif dönem gelirinin tespiti 906 cc) Genel Şartlara göre işlemiş (bilinen) dönem gelirinin tespiti 908 dd) Genel Şartlara göre işleyecek (bilinmeyen) dönem gelirinin tespiti… 909
C) DESTEKTEN YOKSUN KALANLARIN DESTEK PAYLARI 910
a) Genel Olarak 910
b) Yargıtay’ca Kabul Edilen Destek Payları 913 aa) Genel olarak 913 bb) Çocuksuz eşin payı 919 cc) Çocuklarla birlikte eşin payı 920 dd) Eş ve çocuklar ile birlikte anne ve babanın payı 923 ee) Küçük çocukların ana–babalarına varsayımsal destekliği 930 ff) Kardeşin kardeşe destekliğinde destek payları 937
D) DESTEK VE DESTEKLENENLERİN BAKİYE ÖMÜRLERİNİN TESPİTİ 938
a) PMF (Population Mesculine et Fèminine) 1931 Fransa Hayat Tablosu………… 943
b) CSO (Commissioners Standard Ordinary) 1980 ABD Hayat Tablosu 945
c) TRH–2010 (Ulusal Mortalite) Hayat Tablosu 946
E) DESTEKTEN YOKSUN KALANLARIN BAKIM SÜRELERİ 951
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM TRAFİK SİGORTASININ SORUMLULUĞU I– TRAFİK SİGORTASININ SORUMLULUK KAPSAMI 963
1) Trafik Sigortası Kapsamında Olan İşletenin Sorumluluğu 964
A) Trafik sigortasının sorumluluğu ve gerçek işleten 966
a) Araç maliki 967
b) Aracın mülkiyeti muhafaza kaydıyla alıcısı 968
c) Aracın uzun süreli kiracısı, ariyet ve rehin alanı 969
B) Trafik sigortasının sorumluluğu ve farazi işleten 974
a) Motorlu araçla ilgili mesleki faaliyette bulunan kişiler 974
b) Yarış düzenleyicileri 976
c) Motorlu aracı çalan veya gasbeden kişiler 978
d) Devlet ve diğer kamu tüzel kişileri 983
C) Trafik sigortasının sorumluluğunda ki işletenin eylemlerinden sorumlu olduğu kişiler 985
a) Sürücü. 986
b) Diğer yardımcılar. 987
2) Trafik Sigortasının Kapsamında Olmayan İşletenin Sorumlulukları 989
A) İşletilme halinde olmayan aracın vermiş olduğu zarardan sorumluluk 989
a) İşletilme halinde olmayan motorlu bir aracın sebep olduğu trafik kazası olmalıdır 990
b) Zarar görenler kazaya, işletenin veya yardımcılarının kusurunun veya aracın bozukluğunun sebep olduğunu ispat etmelidir 991
B) Kazadan sonra yapılan yardım çalışmaları sırasında doğan zararlardan işletenin sorumluluğu 994 II– TRAFİK SİGORTASI TEMİNATI DIŞINDA KALAN HUSUSLAR 996
1) Karayolları Trafik Kanununa Göre Teminat Dışında Kalan Hususlar 996
A) İşletenin; Karayolları Trafik Kanunu uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler 997
B) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler 998
C) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler 1000
D) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre trafik sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler 1001
E) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar 1002
F) Manevi tazminata ilişkin talepler 1002
G) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri 1003
H) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri 1004
İ) Destekten yoksun kalan hak sahibinin, destek şahsının kusuruna denk gelen tazminat talepleri 1005
J) Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararlar,… 1006
K) Hasar sebebiyle trafikten çekme veya hurdaya çıkarılma işlemi görmüş araçların değer kaybı tazminatı talepleri 1006
L) Terör nedeniyle uğranılan zararlar 1008
2) Genel Şartlara Göre Teminat Dışında Kalan Haller 1009
3) Tek taraflı trafik kazalarında işleten veya sürücünün yüzde yüz kendi kusuru ile kendi ölümüne neden olması durumunda zorunlu mali sorumluluk sigortasının sorumluluğu 1014 III– SİGORTACININ SİGORTALISINA RÜCU ŞARTLARI 1032
1) Zarar verici olayın kast veya ağır kusur sonucu oluşması 1039
2) Ehliyetsiz araç kullanmak 1043
3) Alkollü (Uyuşturucu veya keyif verici maddeler alarak) araç kullanmak 1049
4) İstiap haddini aşmak ruhsat olmadan yolcu veya patlayıcı–parlayıcı madde taşımak 1059
5) Sigorta ettirenin rizikonun gerçekleşmesinden sonra gerekli yükümlülükleri yerine getirmemesi 1068
6) Aracın çalınması veya gasp edilmesinde sigortalının ihmali 1072
7) Olay yerini terk etme ve kaza ve alkol raporu düzenlenme yükümlülüğüne aykırı davranmak 1079 IV– SİGORTACININ SORUMLULUĞUNU KALDIRAN ANLAŞMALAR VE HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE 1086 V– GARAMETEN ZARAR GİDERİM İLKESİ 1092 VI– SİGORTALI ARACIN EL DEĞİŞTİRMESİ DURUMUNDA SORUMLULUK 1097
BEŞİNCİ BÖLÜM TRAFİK SİGORTASININ SORUMLULUKTAN KURTULMASI & TAZMİNATTAN İNDİRİM VE MAHSUPLAR I– TRAFİK SİGORTACISININ SORUMLULUKTAN KURTULMASI VEYA SORUMLULUĞUNUN AZALTILMASI 1102
1) Trafik Sigortasını Sorumluluktan Kurtaracak Ön Şartlar 1103
A) İşletenin kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurunun bulunmaması 1103
B) Araçtaki bir bozukluğun kazayı etkilememiş olması 1104
2) Trafik Sigortasının Sorumluluktan Kurtulmasının Özel Şartları 1105
A) Mücbir Sebep 1105
a) Mücbir sebebin şartları 1107 aa) Mücbir sebebi teşkil eden bir olay olmalıdır 1108 bb) Zarar verenin dışında bir olay olmalıdır (Haricilik) 1108 cc) Bir davranış normunun veya borcun ihlâli 1110 dd) Mücbir sebep ile zararlı sonuç arasında illiyet bağı olmalıdır . 1110 ee) Kaçınılmazlık 1110
b) Mücbir sebebin hükümleri 1111
B) Zarar Görenin Ağır Kusuru 1114
C) Üçüncü Kişinin Ağır Kusuru 1118 II– TAZMİNATTAN YAPILACAK İNDİRİMLER 1126
1) HAKKANİYET İNDİRİMİ 1126
2) ASKERLİK SÜRESİ 1138
A) Sakatlık Tazminatı Yönünden 1138
B) Destekten yoksun kalma tazminatı yönünden 1142
3) HATIR İÇİN TAŞIMA VE KULLANDIRMA İNDİRİMİ 1144
A) Genel olarak 1144
B) Hatır İçin Taşıması ve Kullandırma İndiriminin Şartları 1146
a) Taşıma ve kullandırma ücretsiz olmalıdır 1146
b) Hatır için taşınan veya kullanan kişinin ölmesi ya da yaralanması 1151
c) Ölüm veya yaralanma hatır taşıması sırasında olmalıdır. 1152
C) Hatır İçin Taşımada Maddi ve Manevi Tazminat Talepleri 1152
D) Hatır İçin Taşımada Zamanaşımı 1153
E) Hatır Taşımasının İleri Sürülmesi ve İspat Yükü 1153
F) Hatır İçin Taşınanın Uğradığı Zararların Trafik Sigortası Teminat Kapsamında Olup Olmadığı 1159
G) Hatır taşıması indiriminde hâkimin taktir yetkisi 1169
H) Hatır İndiriminin diğer sorumlulara etkisi 1173
4) MÜTERAFİK (ORTAK) KUSUR İNDİRİMİ 1174
A) Genel Olarak 1174
B) Müterafik (Ortak) Kusurda İndirim Sebepleri 1180
a) Zarar görenin zararı doğuran fiile razı olması 1181
b) Zarar görenin zararın doğmasında ya da artmasında etkili olması 1183
c) Zarar gören tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış olması 1184
d) Tazminatın Ödenmesi Zarar Verenin Mali Durumunu Kötüleştirilmesi………. 1189 aa) Zarar sorumlusunun hafif kusurlu olması 1190 bb) Belirlenen tazminatı ödemekle zarar veren yoksulluğa düşecek olması 1192 cc) Hakkaniyetin indirimi gerektirmesi 1193
C) Müterafik Kusur İndirimi Oranı 1196
...