Trafik Kazası Sonucu Oluşan Bedensel Zararlar
İçindekileri İncele
Dördüncü Baskıya
Önsöz 5
Önsöz 7 Teşekkür 11
Kısaltmalar 19
Birinci Bölüm ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI
I. GENEL OLARAK 23
II. MOTORLU ARAÇ İŞLETENİN SORUMLULUĞU 25
III. ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASININ TARAFLARI 26 A. Sigortacı 26 B. Sigorta Ettiren 29
1. Başkası Hesabına (Üçüncü Kişi Lehine) Sigorta 31
2. Temsilen Sigorta 32
a. Aktif Temsil 32 aa. Yetkili Temsilci Tarafından Yapılan Sigorta Sözleşmeleri 32 bb. Yetkisiz Temsilci Tarafından Yapılan Sigorta Sözleşmeleri 33
b. Pasif Temsil 34
3. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Sigorta Ettiren 34
IV. ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASINDA TARAFLARIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 40 A. Sigorta Ettirenin Borç ve Yükümlülükleri 41
1. Prim Ödeme Borcu 42
2. Beyan Yükümlülüğü 46
a. Sözleşme Öncesi Beyan Yükümlülüğü 47 aa. Sözleşme Öncesi Beyan Yükümlülüğünün Kapsamı 49 bb. Sözleşme Öncesi Beyan Yükümlülüğüne Aykırılık 49
b. Sözleşmenin Devamı Esnasındaki Beyan Yükümlülüğü 51
c. Rizikonun Gerçekleşmesinden Sonraki Beyan Yükümlülüğü 54
3. Sözleşmede Öngörülen Yükümlülükler 56 B. Sigortacının Borç ve Yükümlülükleri 56
1. Rizikoyu Taşıma Yükümlülüğü 57
2. Aydınlatma ve Bilgilendirme Yükümlülüğü 60
3. Poliçe Verme Yükümlülüğü 67
4. Tazminat, Sigorta Bedeli ve Giderleri Ödeme Borcu 69
V. ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASININ UYGULAMA ALANI 72
A. Taşıt Bakımından Uygulama Alanı 73
B. Yer Bakımından Uygulama Alanı 76
C. Kişi Bakımından Uygulama Alanı 78
VI. ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASINA HÂKİM OLAN İLKELER 79
A. Sınırlı Sorumluluk İlkesi 79
B. Garameten Giderim İlkesi 82
C. Gerçek Zararın Giderilmesi İlkesi 83
VII. ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASININ SAĞLADIĞI TEMİNAT TÜRLERİ 84 A. Maddî Zararlar Teminatı 84
1. Araç Hasarı 85
2. Değer Kaybı 88
B. Sağlık Giderleri Teminatı 91
C. Sürekli Sakatlık Teminatı 92
D. Destekten Yoksun Kalma (Ölüm) Teminatı 95
VIII. ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI KAPSAMI DIŞINDA KALAN TALEPLER 98
A. İşletilme Hâlinde Olmayan Araçların Sebep Olacağı Zararlar 98
B. Hak Sahibinin Kendi Kusuruna Denk Gelen Tazminat Talepleri 99
C. İlgililerin, Sigortalının Sorumluluk Riski Kapsamında Olmayan Tazminat Talepleri 100
Ç. Sigortalının, Eşinin, Sigortalının Usul ve Fürunun, Sigortalıya Evlat Edinme İlişkisiyle Bağlı Olanların, Sigortalının Birlikte Yaşadığı Kardeşlerinin, Mallarına Gelen Zararlar Sebebiyle İleri Sürebilecekleri Talepler 100
D. Destekten Yoksun Kalan Hak Sahibinin, Sigortalının Sorumluluk Riski Kapsamında Olmayan Destek Tazminatı Talepleri ile Destekten Yoksun Kalan Hak Sahibinin, Sigortalının Sorumluluk Riski Kapsamında Olmakla Beraber Destek Şahsının Kusuruna Denk Gelen Destek Tazminatı Talepleri 101
E. Zarar Görenlerin Beraberinde Bulunan Bagaj ve Benzeri Eşya Dışında Sigortalı Araçta veya Bu Araç Vasıtasıyla Çekilen Römorkta/Yarı Römorkta Taşınan Eşyanın Uğrayacağı Zararlardan Dolayı Sigortalıya Karşı İleri Sürülecek Talepler 103
F. Manevi Tazminat Talepleri 104
G. Sigortalının, Karayolları Trafik Kanunu Uyarınca Eylemlerinden Sorumlu Tutulduğu Kişilere Karşı Yöneltebileceği Talepler 104
H. Sigortalının Aracına veya Bu Araç Vasıtasıyla Çekilen Römorklara ve Yarı Römorklara veya Çekilen Araçlara Gelecek Zararlar Nedeniyle İleri Sürülecek Talepler 105
İ. Çalınan veya Gasp Edilen Araçların Sebep Oldukları ve Karayolları Trafik Kanununa Göre Sigortalının Sorumlu Olmadığı Zararlar, Aracın Çalındığını veya Gasp Edildiğini Bilerek Binen Kişilerin Zarara Uğramaları Nedeniyle İleri Sürülecek Talepler ile Çalan ve Gasp Eden Kişilerin Talepleri 105
J. Motorlu Bisikletlerin Kullanılmasından İleri Gelen Zararlar 106
K. 12/4/1991 Tarihli ve 3713 Sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nda Belirtilen Terör Eylemlerinde ve Bu Eylemlerden Doğan Sabotajda Kullanılan Araçların Neden Olduğu ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa Göre Sigortalının Sorumlu Olmadığı Zararlar ile Aracın Terör Eylemlerinde Kullanıldığını veya Kullanılacağını Bilerek Binen Kişilerin Zarara Uğramaları Nedeniyle İleri Sürecekleri Talepler, Aracı Terör ve Buna Bağlı Sabotaj Eylemlerinde Kullanan Kişilerin Talepleri 106
L. Motorlu Araç Kazalarından Dolayı Toprak, Yeraltı Suları, İç Sular, Deniz ve Havanın Kirlenmesi Ya Da Kirlenme Tehlikesi Nedeniyle Temizleme, Toplanan Atıkların Taşınması ve Bertarafı Masrafları ile Biyolojik Çeşitlilik, Canlı Kaynaklar ve Doğal Yaşama Verilen Zararlar Nedeniyle Bozulan Çevrenin Yeniden Oluşturulması ile İlgili Çevresel Zararlardan İleri Gelen Talepler 107
M. Gelir ve Kâr Kaybı, İş Durması ve Kira Mahrumiyeti Gibi Yansıma Ya Da Dolaylı Zararlar Nedeniyle Yöneltilecek Tazminat Talepleri 107
N. İlgili Mevzuatla Genel Hükümlere Tâbi Kılınan Talepler 108
O. Karayolları Trafik Kanunu’nun 104. ve
105. Maddelerinde Düzenlenen Sorumluluklara İlişkin Talepler 108
P. Cezai Kovuşturmadan Doğan Tüm Giderler ile İdari ve Adli Para Cezaları 112
R. Trafik Sigortası Genel Şartları ve Ekleri ile Tanımlanan Teminat İçeriği Dışında Kalan Talepler 112
IX. ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASINDA İŞLETENİN DEĞİŞMESİ 113
X. ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN KURULMASI VE SONA ERMESİ 115
A. Sigorta Sözleşmesinin Kurulması 115
B. Sigorta Sözleşmesinin Sona Ermesi 116
XI. ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASINDA SİGORTACININ SORUMLULUĞUNU KALDIRAN NEDENLER 118
A. Mücbir Sebep 119
B. Zarar Görenin Ağır Kusuru 120
C. Üçüncü Kişinin Ağır Kusuru 122
İkinci Bölüm BEDENSEL ZARARLAR
I. KİŞİLİK HAKLARI VE VÜCUT BÜTÜNLÜĞÜNÜN KORUNMASI 123
II. BEDENSEL ZARAR KAVRAMI 126
III. BEDENSEL ZARARLARA İLİŞKİN YASAL DÜZENLEMELER 127
IV. BEDENSEL ZARAR TÜRLERİ 129 A. Tedavi Giderleri 129
1. Genel Olarak 129
2. Geçici Bakıcı Gideri 131
3. Sürekli Bakıcı Gideri 134
4. Protez Gideri 138 B. Kazanç Kaybı (Çalışma Gücünün Geçici Olarak Kaybı) 138
1. Geçici İş Göremezlik Kavramı ve Tanımı 139
2. Geçici İş Göremezlik Zararının Hukukî Mahiyetine İlişkin Görüşler 140
3. Geçici İş Göremezlik Süresinin Belirlenmesi 141
4. Geçici İş Göremezlik Zararının Hesaplanması 142
5. Geçici İş Göremezlik Zararının Sorumlusunun Belirlenmesi 146 C. Çalışma Gücünün Azalması veya Yitirilmesi 148
1. Sürekli İş Göremezlik Zararı 148
2. Sürekli İş Göremezlik Zararına İlişkin Görüşler 149
a. Malvarlığı ve Kazanç Kaybı Görüşü 149
b. Güç (Efor) Kaybı Görüşü 149
3. Sürekli İş Göremezlik Oranının Belirlenmesi 150
4. Sürekli İş Göremezlik Oranının Tespitine İlişkin Düzenlemeler 150
a. Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü 151
b. Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği 152
c. Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik 154
d. Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi 154
5. Sürekli İş Göremezlik Oranını Belirlemeye Yetkili Kurumlar 155
6. Sürekli İş Göremezlik Zararının Hesaplanması 157
a. Maluliyet Oranı 163
b. Kusur Durumu 164
c. Bakiye Ömür 167
d. Kazanç ve Gelir Durumu 169
e. Tazminattan İndirilecek Ödemeler 172
f. İşlemiş (Bilinen) ve İşleyecek (Bilinmeyen) Dönem Zarar Hesabı 176
7. Maluliyet Artışı ve Gelişen Durum 182 D. Ekonomik Geleceğin Sarsılması 188
Üçüncü Bölüm BEDENSEL ZARARLARA İLİŞKİN TAZMİNAT DAVALARI
I. TAZMİNAT DAVASININ TARAFLARI 191 A. Davacı Sıfatı 191 B. Davalı Sıfatı 195
1. Sigorta Şirketleri 195
2. Güvence Hesabı 196
3. Türkiye Motorlu Taşıtlar Bürosu (TMTB) 200
II. TAZMİNAT DAVASINDA GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME 202 A. Görevli Mahkeme 202 B. Yetkili Mahkeme 205
III. TAZMİNAT DAVALARINDA ARABULUCULUK PROSEDÜRÜ 207
IV. TAHKİM YARGILAMASI 210 A. Sigorta Tahkim Komisyonu 211 B. Sigorta Tahkim Komisyonunun Kurumsal Yapısı 213
1. Komisyon Başkanlığı 213
2. Komisyon Sekretaryası (Müdürler ve Raportörler) 215
3. Sigorta Hakemleri 216 C. Sigorta Hakeminin Reddi ve Çekinmesi 217
1. Hakemin Reddi 217
2. Hakemin Çekinmesi 219
D. Sigorta Tahkim Yargılama Usul ve Esasları 220
E. Sigorta Tahkim Kararlarına Karşı Başvurulabilecek Kanun Yolları 225
1. İtiraz 225
2. Temyiz 228 F. Tahkim Hükmünün Tashih, Tavzih ve Tamamlanması 232
1. Tashih 232
2. Tavzih 233
3. Hükmün Tamamlanması 234 G. Tahkim Yargılamasını Sona Erdiren Taraf İşlemleri 235
1. Feragat 235
2. Kabul 236
3. Sulh 236
H. Sigorta Tahkim Kararlarının İcrası 237
İ. Tahkim Yargılamasında Vekâlet Ücreti 238
J. Tahkim Yargılamasının Fayda ve Sakıncaları 242
V. BEDENSEL ZARARLARA İLİŞKİN DAVA TÜRLERİ 246 A. Belirsiz Alacak Davası 246 B. Kısmî Dava 248 C. Tespit Davası 249
VI. BEDENSEL ZARARLARIN TÂBİ OLDUĞU ZAMANAŞIMI 250
VII. BEDENSEL ZARARLARA İLİŞKİN İSPAT YÜKÜ 253 A. Maluliyet 255 B. Kusur 263
VIII. BEDENSEL ZARARLAR İÇİN ÖNGÖRÜLEN DAVA ŞARTI 278 A. Genel Dava Şartları 278 B. Özel Dava Şartı 282
IX. BEDENSEL ZARARLARDA FAİZ 286
A. Sigortacının Temerrüdü 287
B. Tazminata Uygulanacak Faiz Türünün Tespiti 290
C. Faiz Alacağının Tâbi Olduğu Zamanaşımı 293
X. BEDENSEL ZARARLARDA TAKDİRİ İNDİRİM SEBEPLERİ 294 A. Müterafik Kusur (Ortak Kusur) 296 B. Hatır Taşıması 301
XI. BEDENSEL ZARARLARA İLİŞKİN İBRANAMELERİN GEÇERLİLİĞİ VEYA YETERSİZLİĞİNİN TESPİTİ VE UZLAŞMA 310
A. Tazminat Miktarına İlişkin İbranamelerin İptali 310
B. Uzlaşmanın Tazminat Davasına Etkisi 312
XII. BEDENSEL ZARARLARA İLİŞKİN VERİLEN HÜKMÜN DEĞİŞTİRİLMESİ VE MUNZAM ZARAR 315
A. Hükmün Değiştirilmesi 315
B. Munzam Zarar 316
XIII. SİGORTACININ HALEFİYETİ VE RÜCU HAKKI 320 A. Sigortacının Halefiyeti 321 B. Sigortacının Rücu Hakkı 325
1. Kast ve Ağır Kusurun Varlığı 327
2. Ehliyetsiz Araç Kullanma 329
3. Alkol, Uyuşturucu veya Keyif Verici Maddeler Alarak Araç Kullanma 331
4. Ruhsat Olmadan Yolcu veya Patlayıcı Madde Taşımak, İstiap Haddinin Aşılması 333
5. Sigorta Ettirenin Rizikonun Gerçekleşmesinden Sonra Gerekli Yükümlülükleri Yerine Getirmemesi 335
6. Aracın Çalınması veya Gasp Edilmesinde İşletenin Kusuru 335
7. Olay Yerinin Terk Edilmesi ve Gerçeğe Aykırı Belge Düzenlenmesi 336 Sonuç 339 Yargı Kararları 343
Kaynakça 395 Kavram Dizini 401