Trafik Kazalarından Kaynaklanan Davalar
İçindekileri İncele
7. Baskıya Önsöz 5
6. Baskıya Önsöz 7
5. Baskıya Önsöz 8
4. Baskıya Önsöz 9
3. Baskıya Önsöz 10
2. Baskıya Önsöz 11 Önsöz 12
Birinci Bölüm BAZI KAVRAMLARIN ANLAMI I. SORUMLULUK 23
A. Sorumluluk ve Türleri 23
1. Kusur Sorumluluğu 23
2. Olağan Sebep Sorumluluğu 24
3. Tehlike Sorumluluğu 25
II. İŞLETEN 28
A. İşletenin Araştırılması 28
B. İşletenin Sorumluluğu 29
1. İşleten Kimdir? 29
2. İşletenin Kazadaki Sorumluluğunda Kural Nedir? 30
3. Trafik Kazasından Kimler Sorumludur? 31
4. İşletenin Hareket Halinde Olmayan Aracın Verdiği Zarardan Dolayı Sorumluluk Türü 33
5. İşletenin Kazadan Sonra Yardım Edenlere Karşı Sorumluluğu 33
6. İşletenin, Sürücü ve Aracın Kullanılmasına Yardımcı Kişilerin Kusurlarından Dolayı Sorumluluğu 34
7. İşletenin Sorumluktan Kurtulma veya Sorumluluğun Azaltılması 34
III. TRAFİK SİGORTACISININ SORUMLULUĞU 35
IV. KARAYOLU TAŞIMACILIK MALİ SORUMLULUK SİGORTASI 36 Yargıtay Kararları 37
V. TRAFİK KAZALARINDA ZAMANAŞIMI 46
A. Hukuki Süre 48
B. Uzamış Ceza Zamanaşımının Etkisi 50
C. Uygulamalı Sorunlar ve Yanıtlar (Yargıtay Kararları Eşliğinde) 52
1. Ceza Davası Sürerken, Zamanaşımı Dolsa da Hukuk Davası Açılabilir mi? 52
2. Ceza Zamanaşımı İşleten Hakkında da Uygulanacak mıdır? 52
3. Maddi Hasar ve Bedeni Yaralanma Nedeniyle Zamanaşımı Süreleri Farklı mıdır? 53
4. Ek Dava Ceza Zamanaşımı Süresi İçinde mi Açılmalıdır? 55
5. Ceza Davasının Açılmaması veya Davanın Ortadan Kaldırılması, Ceza Zamanaşımının Tazminat Davasında Uygulanmasını Engel Oluşturur mu? 58
6. Trafik Kazası Nedeniyle Suç Oluşturan Fiilden Dolayı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı Aleyhine Açılacak Maddi Tazminat Davasında Uzamış (Ceza) Zamanaşımı mı Uygulanmalıdır? 59
7. Sigorta Tazminatını Ödeyen Sigortacının Zarara Sebebiyet Veren Aleyhinde Açtığı Davada Zamanaşımı, Sigorta Ettirenin Aynı Şahıs Hakkında Açabileceği Davanın Zamanaşımına mı Tabidir? 60
8. Açıkça Zamanaşımı Definde Bulunmadan, Davanın Uzun Süre Sonra Açıldığından Söz Etmek Zamanaşımı İradesini Göstermek Anlamına Gelir mi? 61
9. Haksız Fiillerle İlgili Olarak Kaç Türlü Zamanaşımı Öngörülmüştür? Asıl Dava ile Saklı Tutulan Miktar Yönünden Zamanaşımını Keser mi? 67
10. Zarar Görenin Tüzel Kişi Olması Halinde Zamanaşımı Ne Zaman İşlemeye Başlar? 69
11. Karayolları Taşıma Sigortasında Zamanaşımı Süreleri Ne Kadardır? 71
12. Küçüğün Sebebiyet Verdiği Ölümlü Trafik Kazasında, Küçüğün Babasına Karşı Açılan Tazminat Davasında Ceza Zamanaşımı mı Uygulanmalıdır? 71
13. Suç Oluşturan Fiil Nedeniyle Açılacak Manevi Tazminat Davasında Ceza Zamanaşımı mı Uygulanmalıdır? 72
14. Tam ya da Eksik Teselsülde Zamanaşımının Borçlulardan Birine Karşı Kesilmesinde Diğerine Karşı da Kesilmiş Olur mu? 73
15. Zamanaşımını İleri Sürmeyene Sirayet Eder mi? 74 Yargıtay Kararları 75
VI. TAZMİNAT HESABI 128
A. Tazminat İndiriminde Sıra 128
B. Beden Gücü Kaybı Nedeniyle Maddi Tazminatta Zarar Hesabı 129
C. Gerçek Zararın Belirlenmesi 131
D. Pasif Devre Zararının Hesaplanışı 132
E. Destekten Yoksun Kalma Zararının Hesabı 133
VII. USUL HÜKÜMLERİ 134
A. Hukuk Davalarında İzlenmesi Gereken Yöntem 134
B. Dava Şartlarının İncelenmesi 135
C. Trafik Kazalarında Görevli Mahkeme 138
D. Trafik Kazalarında Yetkili Mahkeme 141
E. Fazlaya İlişkin İstek Kapsamının Saklı Tutulması ve Islah 144
F. Faiz Talebi 148
G. Ceza–Hukuk Davası İlişkisi 150
Ğ. Davacının Ölümü ve Taraf Değişikliği 153
H. Tarafların Davayı Takip Etmemeleri 155
I. Hakinin Davayı Aydınlatma Ödevi–Somutlaştırma Yükü 157
İ. Kanun Yolunda Usuli kazanılmış Hak ve Maddi Hata 161
VIII. TRAFİK KAZALARINDA KUSUR 163
A. Kusurdan Amaç 163
B. Kazada Hangi Hareketler “Kusurlu” Sayılmaktadır? 164
1. Asli Kusur Sayılan Hareketler 164
2. Hız Kurallarını İhlal Eden Kusurlu Haller 165
3. Usulsüz Sollamadan Dolayı Kusurlu Haller 165
4. Yayaların Kusurlu Hareketleri 166
5. Sürücülerin Diğer Kusurlu Hareketleri 166
6. Sürücülerin Kusursuz Sayıldığı Haller 167
C. Ceza ve Hukuk Davaları Yönüyle Kusur Oranı 167
D. Kusurluğu Belirten Bilirkişi Raporları Bağlayıcı Nitelikte midir? 168
E. Uygulamalı Kusur Belirlemesi (Ceza Yönüyle Kural İhlali) Örnekleri 170
F. Kanun Değişiklikleri–Anayasa Mahkemesi İptal Kararı 172 Yargıtay Kararları 177
İkinci Bölüm MADDİ HASARLI TRAFİK KAZALARINDA SORUMLULUK I. İLGİLİ MADDE 197
A. Giriş ve Davada Taraflar 197
B. Sorumluluk Türü 199
C. Maddi Zararın Tespiti 200
1. Araç Tamamen Yok Olmuşsa 200
2. Araç Kısmen Hasarlı ise 201
3. Araç Yoksunluk Tazminatı 202
D. Uygulamalı Yargılama Süreci 203
1. Mahkemenin Göz Önüne Alacağı Hususlar 203 Yargıtay Kararları 206
Üçüncü Bölüm YARALAMALI TRAFİK KAZALARINDA SORUMLULUK I. İLGİLİ MADDE 227
A. Giriş ve Zararın Tespiti 227
1. Tedavi Giderleri 227
2. Kazanç Kaybı 229
3. Çalışma Gücünün Azalması veya Yitirilmesinden Doğan Kayıplar 230
4. Yaralının Manevi Tazminat İstemi 233
5. Dava Açma Süresi 235 Yargıtay Kararları 238
Dördüncü Bölüm ÖLÜMLÜ TRAFİK KAZALARINDA SORUMLULUK (Destekten Yonsun Kalma Tazminatı Davası) I. İLGİLİ MADDE 305
A. Tanımı–Konusu ve Amacı 305
B. Belirlenmesi 306
C. Destek Türü 307
1. Gerçek Destek 307
2. Farazi Destek 307
D. Bazı Kavramların Anlamı 308
1. Destek İlişkisi 308
2. Destek Niteliği 309
3. Bakım İhtiyacı 310
4. Bakım Gücü 310
E. Yargılamada Araştırılacak Hususlar 310
1. Nüfus Kaydı 310
2. Kusur ve Müterafik Kusur Sorunu 310
3. Ölenin Mesleği, Tahsili v.s. 312
4. Ölenin Geliri, Kazancı, Muhtemel Artma Miktarı 313
5. Yardım Süresi 314
6. Hesaplama Biçimi 315
7. Yargılamada İspat Sorunu 319
8. Bilirkişi Raporu 321
9. Taleple Bağlılık Kuralının Gözetilmesi Gereği 321
10. Müteselsil Ödetme Şekli 321
11. Uygulamadan Örnekler 322
12. Bakiye Ömür Tablosu (PMF: Population Masculine et Feminine) Ölüm Tablosu 324 Yargıtay Kararları 327
Beşinci Bölüm MANEVİ TAZMİNAT DAVALARI I. İLGİLİ MADDE 429
A. Hangi Nedenle Manevi Tazminata Hükmedilir? 429
B. Kimler Manevi Tazminat İsteyebilir? 430
C. Kusurun Manevi Tazminata Etkisi Nedir? 431
D. Manevi Tazminatın Takdir Ölçütü Nedir? 431
E. Usul Hukuku Yönüyle Manevi Tazminatın Talep Şekli Nasıldır? 433
F. Manevi Tazminatta Faize Hükmedilebilir mi? 434
G. Manevi Tazminat Davası, Ceza Mahkemesi Hükmünün Kesinleşmesine Kadar Beklemeli midir? 435
Ğ. Uygulamalı Örnekler 438 Yargıtay Kararları 441
Altıncı Bölüm TRAFİK KAZALARINDA RÜCU DAVASI I. ARAÇ SAHİBİNİN SÜRÜCÜYE RÜCU ETMESİ 473
A. Sürücünün Tam Kusurlu ya da Kısmi Kusurlu Olması 473
B. Bilinmeyen Teknik Kusurun Varlığı 473
C. Uygun Bir İndirim Yapılması 473
D. Rücuda Zarar Verenler Birbirlerine Karşı Kusurları Oranında Sorumludurlar 473
II. SİGORTACININ RÜCU DAVASI AÇMASI 474
A. Sigortacı, Rücuen Tazminat Davasını Kime Karşı Açabilir? 474
B. Sigortacı Ne Zaman ve Hangi Oranda Talep Edebilir? 475
C. Sertifika, Sürücü Belgesi Yerine Geçer mi? 475
III. İŞLETENİN (ARAÇ SAHİBİ) KENDİ SÜRÜCÜSÜ DIŞINDA OLAYDA KUSURLU OLAN DİĞER KİŞİLERE RÜCU ETMESİ 477
IV. SÜRÜCÜ DIŞINDAKİ KUSURLU KİŞİNİN İŞLETENE RÜCU ETMESİ 477
V. İŞLETENLER ARASINDAKİ RÜCU 478
A. İşletenler Kusurlu ise 478
B. İşletenler Kusursuz ise 478
C. İşletenlerin Birisi Kusurlu Diğeri Kusursuz ise 478
D. İşletenin Birinin Aracıyla Zarar Görenin Hatır Taşıması Halinde ise 478 Yargıtay Kararları 478
Yedinci Bölüm TRAFİK KAZASINDA SİGORTACIYA KARŞI AÇILACAK DAVA I. İLGİLİ YASA MADDELERİ 501
II. TRAFİK VE KASKO VE DİĞER SİGORTALARA İLİŞKİN PRATİK BİLGİLER 504
A. Sigorta Sözleşmesinin Tanımı 504
B. Sigorta Sözleşmesiyle Ne Teminat Altına Alınmış Olur? 504
C. Özel Sigorta Türleri 504
D. Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası 504
E. Sigortacıların Sıralı Sorumluluğu 505
F. Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası 506
G. Kasko Sigortası Hangi Tür Sigorta Grubundadır? 507
Ğ. ZMSS İMSS ve Kasko Sigortası Farklı mıdır? 507
H. Kasko Sigortasından Kaynaklanan Davalarda Zamanaşımı 507
I. Kaskoda İhbar Yükümlülüğü–Sigorta Haklarının Zayii 508
J. Kasko Sigortacının Hasar ve Tazminatı Sigortalıya Bildirmesi 508
K. Trafik Sigortacısının Sorumluluğunun Sınırları 508
1. Sigorta Miktarı Yönüyle 508
2. Zarar Görenler Yönüyle 509
3. Zararın Niteliği Yönüyle 509 Yargıtay Kararları 509
Sekizinci Bölüm TRAFİK KAZALARINDA ÇEKİŞMELER VE ÇÖZÜMLER (Yargıtay İçtihatları Eşliğinde)
Kontrolsüz Kavşakta Çarpışma –Ana Yol Tali Yoldan Kavşağa Girme– Kusurun Kimde Olduğu 577
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasından Ölen Sürücünün Tam Kusurlu Olduğu Durumda Desteğinden Yoksun Kalanların Tazminat İsteyip İstemeyeceği 577
Hatır Taşımasında Zararın Paylaştırılması –Müteselsil Sorumluluk– Kusur Oranına Göre Hesaplama 579
Hatır Taşımasında Sorumluluk Miktarının Hesaplanması 581
İşletenliğin 3. Kişide Olması Halinde Araç Malikinin Sorumluluğu 581
Firmaya Katılan Aracın Neden Olduğu Kazadan Dolayı Sorumluluk 583
Trafik Kazasında “Farazi” İşletenin Sorumluluğu (Motorlu Araçlarla İlgili Mesleki Faaliyette Bulunanlar) 584
İşletenin Aracın Kullanılmasına Katılan Yardımcı Kişinin Fiilinden Sorumluluğu 586
Çalınan veya Gasp Edilen Araçların Neden Olduğu Zarardan Sorumluluk 587
Sorumluluğa İlişkin Anlaşmaların Geçersizliği –Tazminat Miktarının Yetersiz veya Fahiş Olduğu Açıkça Anlaşılan Anlaşma ve Uzlaşmaların İptali İstemi– 589
Karayolları Trafik Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasında Sigortacının Sorumluluğu İçin Sigortaladığı Araç Sürücüsünün Kusurunun Aranmayacağı 591
Zararın Sigorta Teminatı Dışında Kalması İçin Kazanın Yalnızca Alkolün Etkisiyle Meydana Gelmiş Olmasının Gerekip Gerekmeyeceği 592
Trafik Kazasına Araçtaki İmalat Hatasının Neden Olması–Yapımcının Sorumluluğu 592
Sorumluluğu Zarar Yönünden Kısıtlayan İlliyet Bağı 593
Kasko Sigortacısının Sorumluluğu İçin Primin İlk Taksitinin Ödenmesi Gereği 593
Yoldaki Derin Çukur Sebebiyle Oluşan Kazada Görevli Yargı Yolu 595
Sigortacının Temerrüt Tarihine Göre Faiz Başlangıcının Başlayacağı 595
Kazada Yaralanış Yolcunun Sigorta Tahkim Komisyonuna Başvurusu 596
Dokuzuncu Bölüm SORU VE YANITLARIYLA HATIR TAŞIMASINDA SORUMLULUK Konuya İlişkin Yasal Hükümler 597
1. Hatır Taşıması Nedir? Hatır İlişkisinin Varlığı İçin Hangi Koşullar Gerekir? 597
2. Hatır Taşımasındaki Sorumlulukta Tazminat İndirimi Hangi Gerekçeyle Yapılmaktadır? 599
3. Uygulamada Hatır Taşıması Sayılan Haller Neler Olabilir ya da Olamaz? 599
4. Hatır İndirimi Maddi ve Manevi Tazminattan Yapılmalı mıdır? 600
5. Hatır İndirimi Yargıtay Özel Dairece Ne Oranda Kabul Edilmiştir? 600
6. Hatır Taşımacı Yönündeki Savunma Üzerinde Mahkemece Yeterli İnceleme Yapılmalı mıdır? 600
7. Hatır İçin Taşımadan Dolayı Zarar Tazminatı ZMSS Kapsamı İçinde midir? 601
8. Hatır İndirimi Hangi Araç Yönüyle İşleteni ya da Sürücüsü Hakkında Yapılır? 603
9. Hatır Taşıması Yanında Müterafik Kusur İndirimi Hangi Halde Yapılmalıdır? 603
10. Hatır Taşıması Ne Suretle İspatlanabilir? 605
11. Hatır Taşımasında Zamanaşımının Dayandığı Yasal Hüküm Hangisidir? 606
12. Hatır İçin Taşıyanla, Karşı Araç İşleteninin Müteselsil Sorumlu Olduğu Durumda Hesaplama Yöntemine İlişkin Yargıtay Kararı 606
13. Hatır Taşımasında Sorumluluk Miktarının Hesaplanması ve Paylaştırılmasına İlişkin Örnek 607 Yargıtay Kararları 608
Onuncu Bölüm EN SON YARGI KARARLARINDA BENİMSENMİŞ YERLEŞİK KURALLAR
1. Kazada Alkollü Olmanın Sigorta Teminatına Etkisi 633
2. Destekten Yoksun Kalma Tazminatından Sorumluluk 634
3. Kazanın Teknik Arızadan Meydana Gelmesinde Araştırılacak Olgular 635
4. Destek Tazminatında Varsayımsal Pay Oranlarının Hesabı 636
5. Trafik Kazası Dolayısıyla Faiz ve Temerrüt Faiz İstemi 637
6. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının Sorumluluğu 638
7. Tazminat Hesaplamasında Hatır Taşıması İndirimi 639
8. Desteğin Kusurunun Destekten Yoksun Kalan Davacıya Yansıtılmayacağı 641
9. Maluliyetin Tespiti ve Oranının Belirlenmesinde İlgili Mevzuat 642
10. Destek Tazminatının Saptanması İçin Öncelikle Gerçek Zararın Belirlenmesi Gereği 644
11. ZMSS Limitle Sorumluluk ve Garameten Ödetme İlkesi 646
12. Maluliyet Tespiti, Yeni Durum Gelişmesi ve Zamanaşımı 648
13. İbranamenin İptali İstemi 649
14. Kazalı Araçtaki Değer Kaybı Hesaplamasına Esas Kriterler 653
15. Eşin Evlenme İhtimali Oranı ve Çocukların Destek Sürenin Belirlenmesi 654
16. Destek Payları Esas Alınarak Davacının Kazanacağı Muhtemel Tazminat Tutarının Hesaplanması 655
17. Tarlada Meydana Gelen Kaza–Karayolu Sayılan Yerler 657
18. Trafik Kazalarında Bazı Kavramların Anlamı 658
19. Trafik Kazasında Dava Açılırken Talep Şekli 662
20. Müterafik Kusur ve Niteliği 662
21. Kazaya Karışan Yabancı Plakalı Araçlar ve Yeşil Kart Sigortası 663
22. Güvence Hesabına Başvurmanın Koşulları 665
23. Lezyonun Vücut Yüzeyindeki Alanına Göre Maluliyetin Oluşması 666
24. Zorunlu Trafik Sigortacısının Sorumluluğunun Esası ve Sınırı 666
25. Erişkinler İçin Engellilik Raporunun Düzenlenmesinde Beklenmesi Gereken Süre 667 Ek Bölüm 669
I. ATK TRAFİK İHTİSAS DAİRESİNİN “KUSUR”A İLİŞKİN RAPOR ÖRNEĞİ 669
II. TRAFİK KAZALARINA İLİŞKİN CEZA KANUNUNDAKİ HÜKÜMLER VE AÇIKLAMALAR 677
Taksir 677 – Açıklama (Yargıtay Kararları Eşliğinde) 677
1. Taksir/Bilinçli Taksir 677
2. Taksirin Unsurları 680
3. Olası Kast/Bilinçli Taksir 685
4. Cezayı Ortadan Kaldıran Şahsi Sebep 686
Taksirle Öldürme 687 – Açıklama (Yargıtay Kararları Eşliğinde) 687
1. Görev 687
2. Suçun Faili 687
3. Taksirli Suçu Birden Fazla Kişinin İşlemesi 690
4. Temel Cezanın Belirlenmesinde Ölçüt 691
5. Sürücü Belgesinin Geri Alınması 692
6. Sürücü Belgesinin Geri Alınmasının Uygulanması 692
Taksirle Yaralama 694 – Açıklama (Yargıtay Kararları Eşliğinde) 695
1. Görev 695
2. Şikayet Şartı 695
3. Temel Cezanın Belirlenmesi ve Cezanın Artırılması 695
III. TRAFİK KAZALARINDA CEZA KEŞFİ 698
1. Keşif Zorunluluğu 698
2. Keşif Yerinde Araştırma 698
3. Bazı Kavramların Anlamı 699
4. Tablolar ve Hesaplamalar 699 Kaynakça 705 Yazarın Yayımlanmış Eserleri 707
Kavram Dizini 718