Trafik Kazalarında Hukuki ve Cezai Sorumluluk
İçindekileri İncele
KISA PLAN
GİRİŞ 53
BİRİNCİ BÖLÜM TRAFİK HUKUKU KAVRAMLARI
I. TRAFİK KAVRAMI 55
II. GENEL ANLAMDA KAZA KAVRAMI VE UNSURLARI 59
III. TRAFİK KAZASINA İLİŞKİN TEMEL KAVRAMLAR, ZARAR SORUMLULARI VE KUSUR 62
İKİNCİ BÖLÜM TRAFİK HUKUKUNDAN DOĞAN HUKUKİ SORUMLULUKLAR
I. KUSURSUZ SORUMLULUK 101
II. KUSUR (HAKSIZ FİİL) SORUMLULUĞU 150
III. İŞLETENİN SORUMLULUĞU VE SORUMLULUKTAN KURTULMA HALLERİ 173
IV. TRAFİK KAZASINDA İŞLETEN DIŞINDAKİ SORUMLULAR 198
V. TRAFİK KAZASINDA DEVLET’İN SORUMLULUĞU 245
VI. SORUMLULUĞUN KALDIRILMASI VE AZALTILMASI YASAĞI 252
VII. HUKUK VE CEZA MAHKEMESİ KARARLARININ BİRBİRLERİNE ETKİLERİ 264
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM TRAFİK HUKUKUNDAN DOĞAN CEZAİ SORUMLULUKLAR
I. TRAFİK SUÇLARI 311
II. KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU’NDA DÜZENLENEN TRAFİK SUÇLARI VE YARGILAMA USULÜ 313
III. TÜRK CEZA KANUNU’NDA DÜZENLENEN SUÇLAR 330
IV. TÜRK CEZA HUKUKUNDA TAZMİNAT YAPTIRIMI 383
V. TRAFİK CEZA HUKUKU VE TÜRK CEZA HUKUKUNDAKİ CEZALARIN UYGULANMASI 396
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM TRAFİK KAZALARINDAN DOĞAN MADDİ ZARAR VE TAZMİNATLAR
I. TRAFİK KAZASINDAN DOĞAN MADDİ ZARAR 429
II. TRAFİK KAZASINDAN DOĞAN MADDİ TAZMİNAT 487
BEŞİNCİ BÖLÜM TRAFİK KAZALARINDAN DOĞAN MANEVİ ZARAR VE TAZMİNATLAR
I. TRAFİK KAZASINDAN DOĞAN MANEVİ ZARAR 667
II. TRAFİK KAZASINDAN DOĞAN MANEVİ TAZMİNAT 674
ALTINCI BÖLÜM TRAFİK HUKUKUNDA SİGORTALAR, GÜVENCE HESABI VE SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU
I. SİGORTA KAVRAMI 715
II. ZORUNLU SİGORTALAR 717
III. İSTEĞE BAĞLI SİGORTALAR 772
IV. GÜVENCE HESABI (KARAYOLU TRAFİK GARANTİ SİGORTASI) 785
V. BİRDEN ÇOK SİGORTANIN BİRARADA BULUNMASI HALİNDE SORUMLULUK SIRASI 793
VI. YETERSİZ VEYA FAHİŞ TAZMİNAT ÖDEMELERİNİN İPTALİ 795
VII. SİGORTACILIKTA TAHKİM VE SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU 837
YEDİNCİ BÖLÜM TRAFİK KAZALARINDAN DOĞAN TAZMİNAT DAVALARI VE UYGULANACAK USUL
I. TRAFİK KAZALARINDAN DOĞAN ZARARLARDA AÇILABİLECEK DAVA TÜRLERİ 859
II. TRAFİK KAZALARINDAN DOĞAN DAVALARDA GÖREV VE YETKİ 897
III. TRAFİK KAZALARINDAN DOĞAN DAVALARDA UYGULANACAK YAZILI YARGILAMA USULÜ VE DAVANIN AŞAMALARI 940
IV. BASİT YARGILAMA USULÜ 1114
SEKİZİNCİ BÖLÜM TRAFİK KAZALARINDAN DOĞAN TAZMİNAT DAVALARINDA ZAMANAŞIMI, FAİZ VE İBRA
I. TRAFİK KAZALARINDAN DOĞAN TAZMİNAT DAVALARINDA ZAMANAŞIMI 1127
II. TRAFİK KAZALARINDAN DOĞAN TAZMİNATLARDA FAİZ 1222
III. TRAFİK KAZALARINDAN DOĞAN TAZMİNAT DAVALARINDA İBRA 1257
DOKUZUNCU BÖLÜM MADDİ TAZMİNAT HESAPLARINDA YARARLANILAN TABLOLAR VE ÖRNEK BİLİRKİŞİ RAPORLARI
I. TABLOLAR 1268
II. BİLİRKİŞİ RAPORLARI 1303 KAYNAKLAR 1361 KAVRAM DİZİNİ 1379 İÇİNDEKİLER YEDİNCİ BASKIYA
ÖNSÖZ 5 ALTINCI BASKIYA
ÖNSÖZ 7 BEŞİNCİ BASKIYA
ÖNSÖZ 9 KISA PLAN 11 İÇİNDEKİLER 13
KISALTMALAR 51
GİRİŞ 53
BİRİNCİ BÖLÜM TRAFİK HUKUKU KAVRAMLARI
I. TRAFİK KAVRAMI 55 A. TRAFİĞİN TANIMI VE GELİŞİMİ 55 B. TRAFİĞİN UNSURLARI 56
1. İNSAN UNSURU 56 a. Sürücü 56 b. Yaya 56 c. Yolcu 57 d. Trafik Görevlisi 57
2. ARAÇ UNSURU 57
3. ÇEVRE VE YOL UNSURU 57 C. TRAFİĞİN ÖNEMİ 58
II. GENEL ANLAMDA KAZA KAVRAMI VE UNSURLARI 59 A. KAZA KAVRAMI 59 B. KAZANIN UNSURLARI 60
1. KİŞİYE VEYA EŞYAYA GELEN ZARAR 60
2. DIŞARIDAN GELEN OLAY (DIŞ ETKİ) 60
3. İSTENİLMEYEN OLAY 61
4. ANİ OLAY 61
5. UYGUN İLLİYET BAĞI 62
III. TRAFİK KAZASINA İLİŞKİN TEMEL KAVRAMLAR, ZARAR SORUMLULARI VE KUSUR 62
A. TRAFİK KAZASI KAVRAMI VE İLGİLİ TANIMLAR 62
B. TRAFİK KAZASI SAYILAN HALLER 63
1. TRAFİK KAZASININ MEYDANA GELDİĞİ YERE GÖRE 64
a. Karayolunda Meydana Gelen Kazalar 64
b. Karayolu Dışında Meydana Gelen Kazalar 64
2. TRAFİK KAZASINA KARIŞAN ARAÇLARA GÖRE 66 C. İŞLETEN KAVRAMI VE İŞLETEN SAYILANLAR 67
1. GERÇEK İŞLETEN OLARAK SORUMLULAR 67
a. Araç Sahibi 68
b. Ortak İşleten 70
c. İşletenin Belirlenmesi 70
d. Araç Sahibi Dışındaki Gerçek İşletenler 71 aa. Aracı mülkiyeti muhafaza kaydıyla satın alanlar 71 bb. Aracı uzun süreli kiralayanlar 71
2. İŞLETEN GİBİ SORUMLU OLANLAR (FARAZİ İŞLETENLER) 72
a. Motorlu araçla ilgili mesleki faaliyette bulunanlar 73 aa. Oto tamirhane ve servislerinin sorumluluğu 73 bb. Oto galerilerinin sorumluluğu 75 cc. Garaj ve otopark sahiplerinin sorumluluğu 75 dd. Oto kiralama şirketlerinin sorumluluğu 78
b. Yarış düzenleyicileri 79
c. Motorlu aracı çalan veya gasp eden kişiler 79
d. Devletin farazi işleten sayılması 80
3. İŞLETENİN EYLEMLERİNDEN SORUMLU OLDUĞU KİŞİLER 80
a. Sürücü 80 aa. İşleten Olan Sürücü 80 bb. İşleten Olmayan Sürücü 81
b. Aracın Kullanılmasına Katılan Yardımcı Kişiler 81
D. TRAFİK KAZASINDA KUSUR 82
1. KUSURUN OBJEKTİF YÖNÜNÜN BELİRLENMESİ 82
a. Trafik Kurallarına Göre Belirlenmesi 82 aa. Asli Kusurlu Sayılan Durumlar 82 bb. Diğer Kusur Durumların Belirlenmesi 83
b. Özen Kurallarına Göre Belirlenmesi 83
2. KUSURUN SUBJEKTİF YÖNÜNÜN BELİRLENMESİ 84
3. KUSURUN DERECELENDİRİLMESİ 84 a. Ağır Kusur 84 b. Hafif kusur 85 c. Orta Kusur 86
4. UYGULAMADAKİ KUSUR BELİRLEME YÖNTEMİ VE ELEŞTİRİLER 86
5. CEZA MAHKEMESİNDE TESPİT EDİLEN OLGULARIN KUSURUN BELİRLENMESİNE ETKİSİ 87 KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 87
İKİNCİ BÖLÜM TRAFİK HUKUKUNDAN DOĞAN HUKUKİ SORUMLULUKLAR
I. KUSURSUZ SORUMLULUK 101 A. ÖZEN SORUMLULUĞU (OLAĞAN SEBEP SORUMLULUĞU) 103
1. SORUMLULUĞUN ŞARTLARI 105
2. SORUMLULUKTAN KURTULMA (KURTULUŞ BEYYİNESİ) 106
3. İSTİHDAM EDENİN YARDIMCI KİŞİYE RÜCUU 106 B. TEHLİKE SORUMLULUĞU 107
1. KAÇINILMAZLIK HALİNDE SORUMLULUK 110
a. Kaçınılmazlık 110 aa. Kaçınılmazlık Kavramı 110 bb. Kaçınılmazlığın Unsurları 110 aaa. İrade Dışında Meydana Gelen Olay 110 bbb. Davranış Kuralının veya Sözleşme Borcunun İhlâli 110 ccc. İlliyet Bağının Bulunması 111 ddd. Olayın Önlenemezliği 111
b. Kaçınılmazlığın Trafik–İş Kazalarında Sorumluluğa Etkisi 112 aa. Sosyal Devlet İlkesi ve Sosyal Güvenlik 113 bb. Türkiye’de Sosyal Devlet ve Sosyal Güvenlik 115 aaa. Devletin İş Sağlığı ve Güvenliğinde Ödev ve Yükümlülükleri 117 bbb. İşverenin/işletenin İş Sağlığı ve Güvenliği Yükümlülükleri 121 ccc. Çalışanın/sürücünün İş Sağlığı ve Güvenliği Yükümlülükleri 122 ddd. Türkiye’de Sosyal Güvenliğin Finansmanı 122 cc. İdarenin Kusursuz Sorumluluğunun Kabul Edilmesinde İlkeler 124 aaa. Sosyal Risk İlkesi 124 bbb. Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik İlkesi (Fedakarlığın Denkleştirilmesi İlkesi, Hakkaniyet İlkesi) 126 dd. Kaçınılmazlık ve İlişkili Kavramlar 127 aaa. Mücbir sebep 127 bbb. Beklenmeyen hal 128 ccc. Zarar Görenin Bedensel Yatkınlığı 129 ee. Kaçınılmazlık Nedeniyle Oluşan İş Kazası ve Meslek Hastalığında Devletin Tazminat Sorumluluğu Olmalı mıdır? 130 ff. Bizim görüşümüz 138
c. Kaçınılmazlığın Trafik Kazalarında Sorumluluğa Etkisi 139
2. HAKKANİYET SORUMLULUĞU 140 C. HUKUKUMUZDA DİĞER KUSURSUZ SORUMLULUK TÜRLERİ 142 KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 143
II. KUSUR (HAKSIZ FİİL) SORUMLULUĞU 150
A. KUSUR SORUMLULUĞU KAVRAMI 150
B. HAKSIZ FİİL 153
C. HAKSIZ FİİLİN UNSURLARI 154
1. FİİL (DAVRANIŞ) 154
a. Davranış Kavramı ve Sorumluktaki Rolü 154
b. Davranışın Tanımı ve Unsurları 154
c. Davranış Çeşitleri 155 aa. Olumlu Davranış (Bir Şey Yapma) 155 bb. Olumsuz Davranış (Bir Şey Yapmama) 156
2. HUKUKA AYKIRILIK 156 a. Genel Bilgi 156 b. Hukuka Aykırılığı Ortadan Kaldıran Haller 157
3. ZARAR 159
a. Genel Olarak Zarar Kavramı 159
b. Maddi Zararın Tanımı ve Unsurları 159 aa. Malvarlığı 160 bb. Malvarlığının Eksilmesi 160 cc. Azalmanın İrade Dışı Meydana Gelmesi 160
c. Manevi Zarar 161
d. Maddi Zarar Çeşitleri 161 aa. Fiili Zarar – Yoksun kalınan kar 161 bb. Doğrudan Zarar – Dolaylı Zarar 163 cc. Kişiye İlişkin Zarar – Eşyaya İlişkin Zarar 164
4. İLLİYET BAĞI 164
a. Uygun İlliyet Bağı 165
b. Ortak İlliyet Bağı 166
c. Yarışan (Birlikte) İlliyet Bağı 166
d. İlliyet Bağının Kesilmesi 167
5. KUSUR 167
a. Tanımı 167
b. Kusurun Türleri 168 aa. Kasıt 168 bb. Kusur (Taksir – İhmal) 169
c. Kusur Ehliyeti 170 aa. Genel Bilgi 170 bb. Temyiz Kudretinden Yoksun Olanların Sorumluluğu 170
d. Kusurun ispatı 171
e. Zarar Görenin Kusuru 171
f. Üçüncü Şahsın Kusuru 172
III. İŞLETENİN SORUMLULUĞU VE SORUMLULUKTAN KURTULMA HALLERİ 173
A. İŞLETME HALİNDE OLAN ARACIN KAZASINDAN SORUMLULUK (TEHLİKE SORUMLULUĞU) ŞARTLARI 173
1. MOTORLU ARAÇ İŞLETME HALİNDE OLMALI 173
2. BİR ZARAR MEYDANA GELMELİ 174
3. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİ İLE ZARAR ARASINDA UYGUN İLLİYET BAĞI OLMALI 175
4. ZARAR HUKUKA AYKIRI KULLANIM NEDENİYLE MEYDANA GELMELİ 176
B. İŞLETME HALİNDE OLMAYAN ARACIN KAZASINDAN SORUMLULUK ŞARTLARI 177
1. ARAÇ İŞLETME HALİNDE OLMAMALI 177
2. ZARAR TRAFİK KAZASINDAN DOĞMALI 178 C. SORUMLULUKTAN KURTULMA HALLERİ 178
1. GENEL SORUMLULUKTAN KURTULMA HALLERİ 179
a. Kusur Bulunmamalı 179
b. Araçtaki Bozukluk Kazayı Etkilememiş Olmalı 180
c. Mücbir Sebep (Kaçınılmazlık) 181 aa. Doğa Olayları ve Diğer Olaylar 182 bb. Dış Etkenler (Haricilik) 182 cc. Öngörülemezlik: 183 dd. Kaçınılmazlık (Önleyememe): 184
d. Zarar Görenin Ağır Kusuru 185
e. Üçüncü Şahsın Ağır Kusuru 186
2. ÖZEL SORUMLULUKTAN KURTULMA HALLERİ 187
a. Aracın Çalınması veya Gasp Edilmesi 187
b. Hatır İçin Taşıma veya Aracın Hatır İçin Verilmesi 188
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 189
IV. TRAFİK KAZASINDA İŞLETEN DIŞINDAKİ SORUMLULAR 198
A. İŞLETEN OLMAYAN SÜRÜCÜNÜN SORUMLULUĞU 198
B. KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU’NA GÖRE SİGORTACININ SORUMLULUĞU 199
1. GENEL BİLGİ 199
2. SORUMLULUĞUN UNSURLARI 200
3. TRAFİK KAZALARINDA DAVA AÇMADAN ÖNCE TRAFİK SİGORTACISINA BAŞVURULMASI ÖN ŞARTI 201
4. TRAFİK SİGORTACISININ SORUMLULUĞUNA GETİRİLEN KISITLAMALAR 202
5. DESTEKTEN YOKSUN KALMA, YANSIMA ZARAR VEYA SİGORTALININ KUSURU HALİNDE TRAFİK SİGORTACISININ SORUMLULUĞU 206
a. Yansıma Zarar (Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti vb) Halinde Sigortacının Sorumluluğu 207
b. Destekten Yoksun Kalma Zararı Halinde Sigortacının Sorumluluğu 207 aa. Üçüncü Kişinin Ölümü Dolayısıyla Ölenin Desteğinden Yoksun Kalanların Zararları 207 bb. Sigortalının Ölümü Halinde Ölenin Desteğinden Yoksun Kalanların Zararları 208
c. Sigortalının Kusuru Halinde Sigortacının Sorumluluğu 209
C. GÜVENCE HESABININ SORUMLULUĞU (ZMS SİGORTALARI TARAFINDAN KARŞILANMAYAN ZARARLARDA) 209
D. DİĞER KİŞİLERİN SORUMLULUĞU 209
1. HAYVAN BULUNDURANIN SORUMLULUĞU 210
2. EV BAŞKANININ SORUMLULUĞU 211
3. YAYALARIN SORUMLULUĞU 212
4. BİSİKLET VE MOTORSUZ TAŞIT SÜRÜCÜLERİNİN SORUMLULUĞU 218
5. ÜRETİCİNİN (İMALATÇININ) SORUMLULUĞU 219
6. RAYLI MOTORLU ARAÇ (TREN) İŞLETENLERİN SORUMLULUĞU 220
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 222
KONUYA İLİŞKİN ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 227
V. TRAFİK KAZASINDA DEVLET’İN SORUMLULUĞU 245
A. DEVLET’İN İŞLETEN OLARAK SORUMLULUĞU 245
B. DEVLET’İN YÖNETSEL İŞLEM VE EYLEMLERDEN (HİZMET KUSURURUNDAN) DOĞAN SORUMLULUĞU 245
1. GENEL BİLGİ 245
2. HİZMET KUSURUNUN SÖZ KONUSU OLDUĞU DURUMLAR 246
a. Kötü İşleyen Hizmet 246
b. Hizmetin Geç İşlemesi 248
c. Hizmetin Hiç İşlememesi 249
C. TRAFİK KAZASINDA YARALANANLARIN TEDAVİ GİDERLERİNİN DEVLETÇE KARŞILANMASI 250
1. SİGORTA ŞİRKETLERİNİN SORUMLULUĞUNUN SONA ERMESİ 251
2. SGK’CA TEDAVİ GİDERLERİYLE İLGİLİ ÖDEMELERİN BELİRLENMESİ 252
VI. SORUMLULUĞUN KALDIRILMASI VE AZALTILMASI YASAĞI 252
A. TÜRK BORÇLAR KANUNUNA GÖRE GENEL YASAK HÜKMÜ 252
B. DİĞER KANUNLARDA SORUMLULUĞUN KALDIRILMASI VE AZALTILMASI YASAĞI 254
1. TÜRK TİCARET KANUNUNDA SORUMLULUĞUN KALDIRILMASI VE AZALTILMASI YASAĞI 254
2. KARAYOLLARI TRAFİK KANUNUNDA SORUMLULUĞUN KALDIRILMASI VE AZALTILMASI YASAĞI 255
3. KARAYOLLARI TAŞIMA KANUNUNDA SORUMLULUĞUN KALDIRILMASI VE AZALTILMASI YASAĞI 256
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 257
VII. HUKUK VE CEZA MAHKEMESİ KARARLARININ BİRBİRLERİNE ETKİLERİ 264
A. HAKSIZ FİİL VE SUÇ KAVRAMLARI İLE BİRBİRLERİ ARASINDAKİ ETKİLEŞİMLERİ 264
1. SADECE HAKSIZ FİİL OLUŞTURAN HUKUKA AYKIRI FİİLLER 265
2. SADECE SUÇ OLUŞTURAN HUKUKA AYKIRI FİİLLER 266
3. HEM SUÇ HEM HAKSIZ FİİL OLUŞTURAN HUKUKA AYKIRI FİİLLER 267
B. CEZA MAHKEMESİ KARARLARININ HUKUK MAHKEMESİNDEKİ ETKİLERİ 267
1. BAĞIMSIZLIK İLKESİ VE İSTİSNALARI 267
2. BAĞLANTILI DAVALAR VE BEKLETİCİ SORUN 269
3. BERAAT KARARLARININ HUKUK MAHKEMESİNDEKİ ETKİLERİ 271
a. Yüklenen suçun Fail Tarafından İşlenmediğini veya İddia Edilen Fiilin Gerçekleşmediğini Kesin Olarak Tespit Eden Beraat Kararı Hukuk Hakimini Bağlar 272
b. Delil Yetersizliğine Dayanan Beraat Kararları Hukuk Hâkimini Bağlamaz 273
4. CEZA VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA DAİR KARARLARIN HUKUK MAHKEMESİNDEKİ ETKİLERİ 274
a. Kusurluluğu Ortadan kaldıran Haller (Ayırt Etme Gücünün Olmadığı) Nedeniyle Ceza Verilmesine Yer Olmadığına Dair Kararların Hukuk Mahkemesindeki Etkisi 275
b. Cezalandırma Engellerinin Bulunması Nedeniyle Ceza Verilmesine Yer Olmadığına Dair Kararların Hukuk Mahkemesindeki Etkisi 275
5. MAHKUMİYET KARARLARININ HUKUK MAHKEMESİNDEKİ ETKİLERİ 276
a. Mahkumiyet Kararının Bağlayıcı olduğu Haller 276 aa. Ceza Mahkemesi Kararının Kesin Hüküm Olduğu Mahkumiyet Halleri 276 bb. Ceza Mahkemesi Kararının Maddi Olguyu Tespit Eden Mahkumiyet Halleri 277 cc. Ceza Mahkemesinin İlliyet Bağını Tespit Eden Mahkumiyet Halleri 278 dd. Ceza Mahkemesinin Hukuka Aykırılığı ve Kusuru Tespit Eden Mahkumiyet Halleri 280
b. Mahkumiyet Kararının Bağlayıcı olmadığı Haller 281 aa. Kusurun Oranının Tespiti Bakımından Mahkumiyet Kararı Hukuk Hakimini Bağlamaz 281 bb. Zararın Varlığı ve Miktarının Tespiti Bakımından Mahkumiyet Kararı Hukuk Hakimini Bağlamaz 282 cc. Ayırt Etme (Temyiz Kudretini) Gücünü Tayin Bakımından Mahkumiyet Kararı Hukuk Hakimini Bağlamaz 283
C. CEZA SORUŞTURMASININ HUKUK MAHKEMESİNE ETKİSİ 284
1. TAKİPSİZLİK KARARLARININ HUKUK MAHKEMESİ KARARINA ETKİSİ 284
2. AF KANUNU NEDENİYLE VERİLEN DÜŞME KARARININ HUKUK MAHKEMESİ KARARINA ETKİSİ 285
D. CEZA MAHKEMESİNİN HUKUK MAHKEMESİ KARARINDAN ETKİLENMESİ 285
E. BAĞIMSIZLIK İLKESİNİN DİĞER MEDENÎ HUKUK İLİŞKİLERİNE ETKİSİ 286
F. TÜRK CEZA HUKUKUNDA TAZMİNAT YAPTIRIMI VE ŞİKAYETTEN VAZGEÇMENİN TAZMİNATA ETKİSİ 287
1. TÜRK CEZA KANUNUNDA TAZMİNAT YAPTIRIMI 287
2. HAPİS CEZASININ TAZMİNAT KARŞILIĞI ERTELENMESİ 288
3. CEZA YARGILAMASINDA UZLAŞMA 289
a. Trafik Kazasından Doğan Maddi ve Manevi Zarar İçin Uzlaşma 293
b. Uzlaşmanın Failler ve Müteselsil Sorumlular Üzerindeki Etkisi 295
c. Uzlaşma Halinde Manevi Tazminat 298
G. ŞİKAYETTEN VAZGEÇMENİN TAZMİNATA ETKİSİ 298
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 299
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM TRAFİK HUKUKUNDAN DOĞAN CEZAİ SORUMLULUKLAR
I. TRAFİK SUÇLARI 311 A. TRAFİK SUÇU KAVRAMI 311 B. TRAFİK SUÇLARININ HUKUKİ NİTELİĞİ 312
II. KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU’NDA DÜZENLENEN TRAFİK SUÇLARI VE YARGILAMA USULÜ 313
A. KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU’NDA DÜZENLENEN TRAFİK SUÇLARI 313
1. SÜRÜCÜ BELGESİ OLMADAN MOTORLU ARAÇ SÜRME SUÇU 314
2. ALKOLLÜ İÇKİ, UYUŞTURUCU VEYA KEYİF VERİCİ MADDELERİN ETKİSİ ALTINDA ARAÇ SÜRME SUÇU 315
3. HIZ SINIRLAMALARINA İLİŞKİN SUÇLAR 319
4. HIZ SINIRLAMALARINA İLİŞKİN SUÇLARDA CEZA UYGULANMAYACAK HALLER 322 B. TRAFİK SUÇLARINDA YARGILAMA USULÜ 323
1. TRAFİK SUÇLARININ KOVUŞTURULMASI VE GÖREVLİ MAHKEMELER 323
2. TRAFİK SUÇLARINDA TEKERRÜR 324
3. CEZA PUANI UYGULAMASI 324 KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 325
III. TÜRK CEZA KANUNU’NDA DÜZENLENEN SUÇLAR 330 A. KASITLI SUÇ 330
1. TÜRK CEZA KANUNUNDA DOĞRUDAN KAST 330
2. TÜRK CEZA KANUNUNDA OLASI (DOLAYLI) KAST 330 B. TAKSİRLİ SUÇ VE TRAFİK HUKUKUNDA TAKSİRLİ SUÇ 331
1. TAKSİR KAVRAMI VE UNSURLARI 331
2. TÜRK CEZA KANUNU’NDA TAKSİR 332
3. TÜRK CEZA KANUNUNDA BİLİNÇLİ TAKSİR 333 C. TRAFİK HUKUKUNDA TAKSİRLİ SUÇLARDA KUSURUN BELİRLENMESİ 335
1. KUSURUN BELİRLENMESİNDE HAKİM YETKİLİ VE GÖREVLİDİR 335
2. KUSURUN DERECELENDİRİLMESİNDE BİLİRKİŞİ UYGULAMASI 337 D. TRAFİK CEZA HUKUKUNDA İLLİYET (NEDENSELLİK) BAĞI 339
1. ORTAK KUSURLARDA İLLİYET BAĞI 339
2. ÖNE GEÇEN NEDEN VE İLLİYET BAĞI 340
3. İLLİYET BAĞININ KESİLMESİ 341
a. Üçüncü Kişinin Bağımsız Nitelikteki Kusuru 342
b. Zarar Görenin Kusuru 344
c. Ortak Kusurlu Davranışta İlliyet Bağı 345
d. Önlenemez (Mücbir Neden) Durum 345
E. TÜRK CEZA KANUNU’NDA YER ALAN TAKSİRLİ SUÇLAR 346
1. TAKSİRLE ADAM ÖLDÜRME (TCK m. 85) 346
2. TAKSİRLE ADAM YARALAMA 347
a. Taksirle Basit Yaralama (TCK m. 89/1) 347
b. Taksirle Ağır Yaralama (TCK m. 89/2) 348
c. Yüksek Oranda Kayıpların Gerçekleştiği Taksirle Ağır Yaralanmalar (TCK m. 89/3) 348
d. Birden Çok Kişinin Taksirle Yaralanması (TCK m. 89/4) 348
e. Taksirli Suçlarda Soruşturma ve Kovuşturmanın Şikayete Bağlılığı (TCK m. 89/5) 348
F. TRAFİK GÜVENLİĞİNİ TEHLİKEYE SOKMA SUÇU (TCK m. 179) 349
1. GENEL BİLGİ 350
2. TRAFİK GÜVENLİĞİNİ SAĞLAYAN TEKNİK İŞARET VE İŞLETİM SİSTEMİNİ DEĞİŞTİREREK TEHLİKEYE NEDEN OLMAK (TCK m. 179/1) 350
a. Suçun Maddi Unsurları 350
b. Manevi Unsur 354
c. Suça Teşebbüs ve İçtima 354
3. TEHLİKELİ OLABİLECEK ŞEKİLDE ARAÇ KULLANMA SUÇU (TCK m. 179/2) 355
a. Suçun Maddi Unsurları 355
b. Manevi Unsur 356
c. Suça Teşebbüs, İştirak ve İçtima 357
d. Ceza ve Muhakeme 357
4. ALKOL VEYA UYUŞTURUCU MADDE ETKİSİ YA DA BAŞKA BİR NEDENLE TRAFİĞİ TEHLİKEYE SOKMA SUÇU (TCK m. 179/3) 357
a. Suçun Maddi Unsurları 357 aa. Fail, Mağdur ve Suçun Konusu 357 bb. Alkol veya Uyuşturucu Almış Olmak 358
b. Manevi Unsur 362
c. Suça Teşebbüs, İştirak ve İçtima 363
d. Yaptırım ve Muhakeme 363
G. TRAFİK GÜVENLİĞİNİ TAKSİRLE TEHLİKEYE SOKMA (TCK m. 180) 364
1. SUÇLA KORUNAN HUKUKİ DEĞER 364
2. SUÇUN MADDİ UNSURLARI 365
3. MANEVİ UNSUR 366
4. SUÇA TEŞEBBÜS, İŞTİRAK VE İÇTİMA 366
5. YAPTIRIM VE MUHAKEME 366 H. TRAFİK GÜVENLİĞİNİ TEHLİKEYE SOKMA SUÇU İLE KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU İLİŞKİSİ 366
I. TRAFİK HUKUKUNDA YAYALARIN CEZAİ SORUMLULUĞU 367 KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 370
IV. TÜRK CEZA HUKUKUNDA TAZMİNAT YAPTIRIMI 383
A. TÜRK CEZA KANUNUNDA TAZMİNAT YAPTIRIMI VE ŞİKAYETTEN VAZGEÇMENİN ETKİSİ 383
1. TÜRK CEZA KANUNU’NDA TAZMİNAT YAPTIRIMI 383
2. ŞİKAYETTEN VAZGEÇMENİN TAZMİNATA ETKİSİ 384
B. HAPİS CEZASININ TAZMİNAT KARŞILIĞI ERTELENMESİ 384
C. CEZA YARGILAMASINDA UZLAŞMA 386
1. UZLAŞMA 386 a. Uzlaşmanın Uzlaştırmacı Tarafından Yapılması 387 b. Uzlaşmanın Mahkeme Tarafından Yapılması 389
2. TRAFİK KAZASINDAN DOĞAN MADDİ VE MANEVİ ZARAR İÇİN UZLAŞMA 390
3. UZLAŞMANIN DİĞER FAİLLERE VE MÜTESELSİL SORUMLULARA ETKİSİ 391
4. MANEVİ TAZMİNATIN UZLAŞMA İLE ÖDENMESİ 394 KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 395
V. TRAFİK CEZA HUKUKU VE TÜRK CEZA HUKUKUNDAKİ CEZALARIN UYGULANMASI 396
A. SUÇLARIN KOVUŞTURULMASIYLA GÖREVLİ MAHKEME 396
B. CEZALARIN BELİRLENMESİNDE DEĞİŞİK DURUMLAR 397
1. TEKERRÜR (SUÇUN YİNELENMESİ) VE HUKUKİ NİTELİĞİ 397
a. Tekerrürün Koşulları 399 aa. Kişi, Önceden İşlediği Bir Suç Nedeniyle Hapis veya Adli Para Cezasına Mahkum Edilmiş Olmalıdır 399 bb. Önceki Mahkumiyet Hükmünün İnfazından İtibaren Belli Bir Süre İçinde Yeni Bir Suçun İşlenmiş Olması Gerekir 400
b. Tekerrürün Sonuçları 401
2. SUÇLARIN ÇOKLUĞU HALİ 403
a. Bileşik Suç 403
b. Zincirleme Suç 404
c. Fikri İçtima 406
C. CEZALARIN BELİRLENMESİ VE BİREYSELLEŞTİRİLMESİ 407
D. CEZANIN VERİLEMEYECEĞİ VEYA İNDİRİLEBİLECEĞİ DURUMLAR 410
E. HAKLARI KULLANMAKTAN YOKSUN BIRAKMA 412
F. HAPİS CEZASININ ERTELENMESİ 412
G. HAPİS CEZASINA SEÇENEK YAPTIRIMLAR 415
1. ADLİ PARA CEZASINA ÇEVİRME 415
2. DİĞER SEÇENEK YAPTIRIMLAR 416 H. HÜKMÜN AÇIKLANMASI VE HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASI 417
1. HÜKÜM 417
2. HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASI KARARI 418
3. HÜKMÜN AÇIKLANMASI VE SEÇENEK YAPTIRIMLAR 419
4. AÇIKLANMASI GERİ BIRAKILAN KARARIN KALDIRILMASI 420 KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 420
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM TRAFİK KAZALARINDAN DOĞAN MADDİ ZARAR VE TAZMİNATLAR
I. TRAFİK KAZASINDAN DOĞAN MADDİ ZARAR 429 A. ZARAR KAVRAMI 429 B. MADDİ ZARAR KAVRAMI TANIMI VE UNSURLARI 430
1. MADDİ ZARAR KAVRAMI 430
2. MADDİ ZARARIN UNSURLARI 431
a. Malvarlığı 431
b. Malvarlığının Eksilmesi 431
c. Malvarlığındaki Eksilmenin İrade Dışı Meydana Gelmesi 431
3. MADDİ ZARAR TÜRLERİ 432
a. Fiili Zarar – Yoksun kalınan kar 432
b. Doğrudan Zarar – Dolaylı Zarar 433
c. Kişiye İlişkin Zarar – Eşyaya İlişkin Zarar 434
C. MADDİ ZARARIN İSPATLANMASI 434
D. MADDİ ZARARIN HESAPLANACAĞI ZAMAN 436
E. MADDİ ZARAR MİKTARINA FAİZ EKLENMESİ 437
F. MADDİ ZARARIN DENKLEŞTİRİLMESİ (Yararın İndirilmesi) 438
1. GENEL BİLGİ VE YARAR KAVRAMI 438
2. DENKLEŞTİRMENİN ŞARTLARI 440
a. Zarar Verici Olay Zarar Gören Lehine Ekonomik Bir Yarar Sağlamalıdır 440
b. Zarar Verici Olay ile Yarar Arasında Uygun İlliyet Bağı Olmalıdır 441
c. Tarafların İradesi veya Bir Kanun Hükmü Yararın Denkleştirilmesini Engellememelidir 442 aa. Üçüncü Kişilerin Zarar Görene İfa Amacı Taşımayan Yardımları 442 bb. Zarar Görenin Önlem ve Davranışları Sonucu Elde Edilen Yararlar 443 aaa. Zarar Görenin Zararı Kendi İmkanlarıyla Gidermesi 444 bbb. Zarar Görenin Yaptığı Kaza veya Hayat Sigortaları 444 cc. Haksız Fiil Nedeniyle Yapılmayan Giderler 444 dd. Ölenin Desteğinden Yoksun Kalınmasında Özel Durumlar 444
3. DENKLEŞTİRMEDE HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASI (TMK m. 2) 445
4. DENKLEŞTİRME İŞLEMİNDE USUL SORUNLARI 445 G. TRAFİK KAZASINDAN DOĞAN MADDİ ZARAR ÇEŞİTLERİ 446
1. ARAÇLARA İLİŞKİN ZARARLAR 446
a. Tam Kayıp (Kullanılamaz Hale Gelme) Zararı 446
b. Onarım Giderleri Zararı 449
c. Onarılmış Araçlarda Değer Kaybı Zararı 450 aa. Tam Olarak Onarılması İmkansız Araçlarda Değer Kaybı 451 bb. Araçlarda Değer Kaybı ve Hesaplanması (Onarılıp Eski Haline Getirilebilen) 451
d. Gelir Yoksunluğu Zararı (Ek–Munzam Zarar) 452
e. Araç Mahrumiyeti Zararı 453 aa. Özel Aracın Onarım Süresince Kullanılamamasından Doğan Zarar 453 bb. Ticari Aracın Onarım Süresince Kullanılamamasından Doğan Zarar (Ticari Kazanç Kaybı) 454
2. İNSANA İLİŞKİN MADDİ ZARARLAR 455
a. Bedensel Bütünlüğün Zedelenmesinden Doğan Maddi Zarar 455 aa. İyileştirme (Tedavi) Giderleri 456 bb. Kazanç Kaybı, Çalışma Gücünün Azalmasından veya Sürekli Kaybından Doğan Zarar 457 aaa. Çalışma Gücünün Geçici Kaybından Doğan Zarar 457 bbb. Çalışma Gücünün Sürekli Olarak Azalması veya Kaybından Doğan Zarar 458 aaaa. Çalışma Gücündeki Sürekli Azalmanın Oranı 458 bbbb. Trafik Kazalarında Hangi Yönetmelik Uygulanacaktır 460 cccc. Zarar Görenin Gelir Durumu 462 dddd Çalışma Süresi ve Bunun Başlangıç Anı 462 cc. Ekonomik Geleceğin Sarsılmasından Doğan Zarar 463
b. İnsan Ölümünde Maddi Zarar 464 aa. İyileştirme Giderleri ve Gelir Kaybı 464 bb. Gömme (Defin) Giderleri 464 cc. Ölenin Desteğinden Yoksun Kalma 464
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 465
II. TRAFİK KAZASINDAN DOĞAN MADDİ TAZMİNAT 487
A. MADDİ TAZMİNAT KAVRAMI 487
B. TAZMİNATIN AMACI VE ÖNEMİ 487
C. MADDİ TAZMİNAT TÜRLERİ 489
1. AYNİ TAZMİNAT 490
a. Haksız Olarak alınan Şeyin Semereleri ile Birlikte İade Edilmesi 490
b. Aynı Cinsten Misli Eşya ile Değiştirme 491
...