Toplu İş Hukuku (9789750294853)

4. Baskıya
Önsöz 7
Önsöz 9
Kısaltmalar 19
Giriş 23
Birinci Bölüm SENDİKALAR HUKUKU
Birinci Kısım İŞÇİ VE İŞVEREN KURULUŞLARI VE SENDİKA ÖZGÜRLÜĞÜ KAVRAMLARI
I. SENDİKACILIĞIN DOĞUŞU 27
II. ULUSLARARASI DÜZENLEMELERDE ÖRGÜTLENME ÖZGÜRLÜĞÜ VE SENDİKA HAKKI 29
III. İŞÇİ VE İŞVEREN KURULUŞLARINA İLİŞKİN ANAYASAL DÜZENLEME 31
IV. SENDİKALAR VE TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ KANUNUNDAKİ DÜZENLEME 33
V. SENDİKA ÖZGÜRLÜĞÜ KAVRAMI 35 A. Bireysel Sendika Özgürlüğü 36 B. Kolektif (Toplu) Sendika Özgürlüğü 37
VI. SENDİKACILIĞIN BUGÜNÜ VE GELECEĞİ 39
A. Ekonomik Olarak Bağımlı Çalışanlar ve Sendikal Özgürlükler 39
B. İş İlişkilerinde Algoritmik Yönetim ve Sendikal Özgürlükler 41
İkinci Kısım İŞÇİ VE İŞVEREN KURULUŞLARININ KURULUŞU (ESASLAR VE ORGANLAR)
I. KURULUŞ ESASLARI 47
A. Serbest Kuruluş İlkesi 47
B. İşkoluna göre sendikalaşma ilkesi 48
C. Sendika ve Üst Kuruluş Seviyesinde Örgütlenme İlkeleri 50
II. İŞÇİ VE İŞVEREN KURULUŞLARININ KURULMALARI 51
III. KURUCU SAYISI VE KURULUŞ İŞLEMLERİ 52 A. Kurucu Sayıları 52 B. Kuruluş İşlemleri 53
IV. KURULUŞLARIN ORGANLARI VE KURUCULAR 54 A. Genel Kurul 57
1. Olağan Genel Kurul 58
2. Olağanüstü Genel Kurul 63 B. Yönetim Kurulu 65 C. Denetleme Kurulu 66 D. Disiplin Kurulu 67
Üçüncü Kısım SENDİKA VE KONFEDERASYON ÜYELİĞİ
I. SENDİKA ÜYELİĞİ 69 A. İşçi Sendikası Üyeliği 69
1. Sendika Üyeliğinin Şekil Şartları 72
2. Sendika Üyelik Aidatı 73
B. İşveren Sendikası Üyeliği 75
C. Sendika Üyeliğinden Doğan Haklar ve Borçlar 76
D. Sendika Üyeliğinin Askıda Kalması 78
E. Sendika Üyeliğinin Sona Ermesi 78
II. SENDİKAL GÜVENCELER 80
A. İşçi Sendikası Üyeliği Güvencesi 80
B. İşyeri Sendika Temsilciliği Güvencesi 86
C. Sendika Yöneticiliği Güvencesi 89
III. KONFEDERASYON (ÜST KURULUŞ) ÜYELİĞİ 91
IV. ULUSLARARASI KURULUŞLARA ÜYELİK 92
IV. KURULUŞLARDA KATILMA VE BİRLEŞME (md.22) 94
Dördüncü Kısım KURULUŞLARIN FAALİYETLERİ, GELİR VE GİDERLERİ İLE DENETİMİ
I. KURULUŞLARIN FAALİYETLERİ 97 A. Kuruluşlara Yasak Faaliyetler 97
1. Anayasal İlkelere İlişkin Temel Yasaklar 98
2. Siyaset Yasağı 99
3. Ticaret Yapma ve Gelirlerini Dağıtma Yasağı 102
4. Dernekler Kanununda Öngörülen Yasaklar 103 B. Kuruluşlara Yasak Olmayan Faaliyetler 104
II. KURULUŞLARIN GELİR VE GİDERLERİ 107
III. KURULUŞLARIN DENETİMİ 110
A. Kuruluşların İç Denetimi ve Mali Müşavir Denetimi 111
B. Kolluk Kuvvetleri Tarafından Yapılan Denetim 114
C. Önceki Dönemde Devlet Denetleme Kurulu ve Başbakanlık Teftiş Kurulu Tarafından Yapılan Denetim 115
Beşinci Kısım KURULUŞLARIN FAALİYETLERİNİN DURDURULMASI, SONA ERMESİ İLE BUNLARA İLİŞKİN HÜKÜMLER
I. KURULUŞLARIN FAALİYETLERİNİN DURDURULMASI 117
A. Sendika ve Konfederasyonların Faaliyetlerinin Durdurulması 117
B. Sendika ve Konfederasyonların Faaliyetlerinin Durdurulmasının Sonucu 118
II. KURULUŞLARIN SONA ERMESİ 119 A. Kuruluşların Kapatılması 119 B. Kendiliğinden Sona Erme (İnfisah) 120 C. Fesih 121
III. KURULUŞLARIN SONA ERMESİNİN HÜKÜMLERİ 121 A. Malvarlığının Tasfiyesi 122 B. Malvarlığının Tahsisi 122
İkinci Bölüm TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ HUKUKU
Birinci Kısım TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ İLE İLGİLİ GENEL KAVRAMLAR
I. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ YAPMA HAKKI 128 A. Genel Olarak 128 B. Kamu Görevlilerinin Toplu Sözleşme Hakkı 129
II. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ HAKKININ ÖZELLİKLERİ 137
III. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ HAKKININ SINIRLARI 140
A. Toplu İş Sözleşmesinin Muhtevası ile İlgili Sınırlamalar 140
B. Toplu İş Sözleşmesi ile İlgili Diğer Bazı Sınırlamalar 141
III. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ ÖZERKLİĞİ 142
A. Genel Olarak Toplu İş Sözleşmesi Özerkliği 142
B. Toplu İş Sözleşmesi Özerkliğinin Sınırları 144
İkinci Kısım TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ VE İÇERİĞİ
I. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ 147 A. Sözleşme Nazariyesi 148
1. Nazariyenin Açıklanması 148
2. Nazariye Üzerine Görüşler 150 B. Kamu Hukuku Nazariyesi 151
1. Nazariyenin Açıklanması 151
2. Nazariye Üzerinde Görüşler 152 C. Karma Nazariye 153 D. Nazariyeler Hakkında Genel Görüşler 153
II. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN HUKUKİ İÇERİĞİ 155 A. Toplu İş Sözleşmesinin Normatif Hükümleri (Düzenleyici Hükümler) 158
1. İş Sözleşmesinin Yapılması–Kurulması ile İlgili Hükümler 159
2. İş Sözleşmesinin İçeriği ile İlgili Hükümler 160
3. İş Sözleşmesinin Sona Ermesi ile İlgili Hükümler 161 B. Toplu İş Sözleşmesinin Borç Doğurucu Hükümleri 163
1. Tarafların Karşılıklı Hak ve Borçlarına İlişkin Hükümler 164
2. Toplu İş Sözleşmesinin Denetimi, Uygulanması ve Uyuşmazlıkların Çözümü ile İlgili Hükümler 165
Üçüncü Kısım TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN YAPILMASI
I. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN DÜZEYİ 167
A. 2010 Anayasa Değişikliği Sonucu Aynı İşyerinde Aynı Dönem İçin Birden Çok Toplu İş Sözleşmesi Yapılması 169
B. Mevcut Haliyle Toplu İş Sözleşmesi Düzeyleri 170
1. Çerçeve Sözleşme (İşkolu Toplu İş Sözleşmesi) 170
2. İşyeri Toplu İş Sözleşmesi 172
3. Grup Toplu İş Sözleşmesi 173
4. İşletme Toplu İş Sözleşmesi 176
II. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ EHLİYETİ 178
A. İşçi Tarafının Toplu İş Sözleşmesi Ehliyeti 179
B. İşveren Tarafının Toplu İş Sözleşmesi Ehliyeti 180
III. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ YETKİSİ 181 A. İşçi Tarafının Toplu İş Sözleşmesi Yetkisi 181
1. Yüzde Bir Baraj Şartı 184
2. İşyerinde Yarıdan Fazla, İşletmede Yüzde Kırk Çalışan Çoğunluğuna Sahip Olma Şartı 186
B. İşveren Tarafının Toplu İş Sözleşmesi Yetkisi 187
IV. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ YETKİ TESPİTİ 190 A. Yetki Tespiti İçin Başvuru 190
1. Yetki Tespiti İçin İşçi Sendikasının Başvurusu 190
2. Yetki Tespiti İçin İşverenin Ya da İşveren Sendikasının Başvurusu 192
B. Yetki Tespitine İtiraz 193
C. Yetki Belgesi 196
V. TOPLU GÖRÜŞMEYE ÇAĞRI VE TOPLU GÖRÜŞME, SÖZLEŞMENİN İMZALANMASI VE TEVDİİ 198
A. Toplu Görüşmeye Çağrı 198
B. Toplu Görüşme 201
C. Toplu İş Sözleşmesinin İmzalanması, Tevdii ve Şekli 202
Dördüncü Kısım TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN ETKİLERİ
I. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN TARAFLARA ETKİSİ 205
II. BİR TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ VARKEN İKİNCİ BİR TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ YAPILAMAMASI 208
III. TOPLU İŞ SÖZLEŞMELERİNİN İŞ SÖZLEŞMELERİNE ETKİSİ 210
A. İşçi Lehine Şart İlkesi 212
B. Sona Eren Toplu İş Sözleşmelerinin Etkisi 214
Beşinci Kısım TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN UYGULANMA ALANI
I. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN KİŞİLER BAKIMINDAN UYGULANMA ALANI 217
A. Taraf Sendika Üyesi İşçilerin Toplu İş Sözleşmesinden Faydalanmaları 219
1. Genel Olarak 219
2. Alt İşveren İşçilerinin Toplu İş Sözleşmesinden Faydalanması 221
B. Taraf Sendika Üyesi Olmayan İşçilerin Toplu İş Sözleşmesinden Faydalanmaları 222
1. Dayanışma Aidatı Ödeyerek Toplu İş Sözleşmesinden Faydalanma 222
a. Dayanışma Aidatı Kurumu 222
b. Bazı Avrupa Ülkelerindeki Uygulamalar 225
c. Dayanışma Aidatı ile Faydalanmanın Esasları 228
i. Genel Olarak 228 ii. Dayanışma Aidatının Ödenme Talebi ve Faydalanmanın Başlangıcı 231 iii. Dayanışma Aidatının Ödenme Süresi 234 iv. Dayanışma Aidatının Miktarı ve Kesilmesi 235
2. İşçi Sendikasının İzni ile Faydalanma 237
3. Teşmil Yoluyla Toplu İş Sözleşmesinden Faydalanma 238
a. Genel Olarak 238
b. Teşmil Uygulamasının Faydaları 241
c. Teşmilin Hukuki Mahiyeti 242
d. 6356 sayılı STİSK’nda Teşmil Düzenlemesi 242
i. Geçerli ve Halen Yürürlükte Olan Bir Toplu İş Sözleşmesi Bulunmalıdır 244 ii. Toplu İş Sözleşmesinin Normatif Hükümleri Teşmil Edilebilir 244 iii. O İşkolunda En Çok Üyeye Sahip Olan Sendikanın Yaptığı Toplu İş Sözleşmesi Teşmil Edilebilir 245 iv. Talep 246
v. Yüksek Hakem Kurulunun Görüşünün Alınması 247 vi. Cumhurbaşkanının Gerekçeli Karar Vermesi 247
e. Teşmilden Faydalanacak İşçiler 249
f. Teşmilin Sona Ermesi 250
C. Toplu İş Sözleşmesinden Faydalanamayacak Olanlar 251
1. Kapsam Dışı Personel 251
2. İşveren Vekilleri 254
3. Greve Katılmayan İşçiler 255
II. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN YER İTİBARİYLE UYGULANMASI 256
III. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN ZAMAN İTİBARİYLE UYGULANMASI 257
IV. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN UYGULANMA SORUNLARI 259
A. Yorum Davası 260
B. Eda Davası 263
C. Toplu İş Sözleşmesinin Mahkeme Kararıyla Değişen Şartlara Uyarlanması 264
D. İşyerinin Devrinde Toplu İş Sözleşmesinin Geleceği 268
V. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ 269
Altıncı Kısım TOPLU İŞ UYUŞMAZLIKLARI VE ÇÖZÜM YOLLARI
I. İŞ UYUŞMAZLIKLARI VE TÜRLERİ 273 A. Bireysel ve Toplu İş Uyuşmazlığı 274 B. Hak ve Menfaat Uyuşmazlığı 274
II. ARABULUCULUK 275 A. Uyuşmazlığın Tespiti ve Arabulucunun Seçimi 275 B. Arabuluculuk Görevi 278
III. YÜKSEK HAKEM KURULU (YHK) 279
IV. GREV VE LOKAVT 281 A. Grev 282 1. 6356 Sayılı Kanunda Grev Hakkı 285
2. Kanuni Grevin Unsurları 286
a. Bir Toplu İş Uyuşmazlığı Olmalı 286
b. Grev Yasağı Bulunmamalı 286
c. Grev Kararı Mesleki Amaçla Alınmalı 288
d. Barışçı Uzlaşma Yolları Uyuşmazlığı Giderememiş Olmalıdır 288
e. Yetkili Sendika Tarafından Usulüne Uygun Grev Kararı Alınmış Olmalıdır 288
f. Grev Kararının Tebliği, Tevdi ve İlanı 289
g. Grev Oylaması 290
3. Grevin Ertelenmesi 291
4. Grevin Durdurulması 294
5. Grevin Uygulanması 294
6. Grev ve Lokavta Katılamayacak İşçiler ve Bunların Belirlenmesi (md. 65) 297
7. Kanuni Grevin Sonuçları 298
a. Grevin Hizmet Akitlerine Etkisi 298
b. Grev Esnasında İşçi Alma ve Başka İşe Girme Yasağı 299
c. Kanuni Grevin Konut Haklarına Etkisi (md.69) 301
d. Satışa ve Hammadde Girişine Engel Olamama 301
8. Grevin Sona Ermesi Halleri 302
a. Tarafların Anlaşması 302
b. İşçi Sendikasının Grevi Sona Erdirmesi 302
c. Özel Hakeme Başvurma 303
d. İşçi Sendikasının Kapatılması, Feshedilmesi veya İnfisahı 303
e. İşçi Sendikasının Üyelerini Kaybetmesi 303
9. Kanun Dışı Grev 304 B. Lokavt 306
1. Anayasada ve 6356 Sayılı Kanunda Lokavt 306
2. Kanuni Lokavtın Unsurları 306
a. İşçi Sendikası Tarafından Alınmış Bir Grev Kararı Olmalıdır 306
b. Kanuna Uygun Lokavt Kararı Alınmalıdır 307
c. Lokavt Kararının Tebliğ ve İlanı 308
d. İşçilerin Topluca İşten Uzaklaştırılması 308
e. Lokavtın Başlaması ve Sona Ermesi 308
f. Lokavt Yasağı Olmamalı 309
3. Kanuni Lokavtın Sonuçları 310
4. Lokavt Hakkının Kötüye Kullanılması ve Tespit Davası 311
5. Kanun Dışı Lokavt 312 V 6356
SAYILI SENDİKALAR TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ KANUNUNDA CEZALAR 312 Faydalanılan Kaynaklar 315 Kavramlar Dizini 325