Tır Şoförlerinin İş Hukuku Problemleri
İçindekileri İncele
Önsöz 7
1. BÖLÜM İŞ İLİŞKİSİ SORU
1. İşverenler ile Tır Şoförleri Arasındaki Uyuşmazlıklara Uygulanacak Mevzuat Hükümleri Nelerdir? 21 SORU
2. Uluslararası Tır Şoförlerinin Çalışma Koşullarını Düzenleyen Uluslararası Anlaşmaların Mahiyeti Hakkında Bilgi Verebilir misiniz? 22 SORU
3. Karayolu Taşımacılık Sektöründe Kimler İşveren Olabilir? 23 SORU
4. Karayolu Taşımacılık Sektöründe Kimler Tır Şoförü Olabilir? 24 SORU
5. Tır Şoförü, Şoförlük İşini İşverenin Bilgisi Dışında Bir Başka Şoföre Yaptırabilir mi? 24 SORU
6. Tır Şoförünün Özlük Dosyası Hazırlanırken Nelere Dikkat Edilir? 25 SORU
7. Çalıştığı Şirkete Ortak Olan Tır Şoförü, İşçilik Alacakları Talep Edebilir mi? 25 SORU
8. Tırıyla Beraber Çalışmak İsteyen Şoförle (Araçlı Şoför Temini) İş Sözleşmesi Yapılabilir mi? 27 SORU
9. Uluslararası Taşımacılık Belgesine Sahip Olmayan Şirketler, Tır Şoförlerinin Açtığı Davalarda Muvazaa İddiasında Bulunabilir mi? 28 SORU
10. Mamul Taşıma, Nakliye ve Pazarlama–Dağıtım Sözleşmesi, Asıl–Alt İşveren İlişkisinin Varlığını Gösterir mi? 29 SORU
11. Tır Şoförünün Aynı İşyerinde Aynı İşi Yapmasına Rağmen Hizmet Süresi İçerisinde Farklı İşverenler Nezdinde Sigortalı Gösterilmesi Durumunda İşçilik Alacaklarından Tüm İşverenler Sorumlu Tutulabilir mi? 37
2. BÖLÜM ÜCRET SORU
12. Tır Şoförleriyle Kaç Çeşit Ücret Sözleşmesi Yapılabilir? 39 SORU
13. Sefer Primi, Şoföre Ödenen Bir Ücret Olarak Sayılabilir mi? 43 SORU
14. Sefer Primine Dahil Olmayan Giderler Hangileridir? 47 SORU
15. Avrupa İçi Taşımacılıkta (Dorsecilik) Sefer Primi Ne Şekilde Tespit Edilir? 49 SORU
16. Sefere Çıkarılmayan Tır Şoförüne Asgari Ücretten Az Ödeme Yapılabilir mi? 50 SORU
17. Konteyner Başına Prim Uygulaması, Aylık Ücretin Tespitinde Esas Alınır mı? 51 SORU
18. Sefer Primi, Kıdem ve İhbar Tazminatı Hesaplamasına Esas Alınabilir mi? 52 SORU
19. Tır Şoförünün Ücretinden veya Sefer Priminden Kesinti Yapılabilir mi? Yapılmışsa Kesintinin Miktarı Ne Şekilde Tespit Edilebilir? 54 SORU
20. Tır Şoförünün, Hasar Vermesi Halinde Ücretinden Kesintisi Yapılabileceğine İlişkin Taahhütnamesinin Bulunması Durumunda İşveren Ücretten Kesinti Yapabilir mi? 57 SORU
21. Fazla Mazot Harcadığından Bahisle Bu Mazot Bedeli İçin Şoförün Ücretinden Kesinti Yapılabilir mi? 58 SORU
22. Sadece Şehir Dışı Seferlerde Harcırah Ödenmesi, Tazminat Hesabında Gözetilir mi? 59
3. BÖLÜM FAZLA ÇALIŞMA–HAFTA TATİLİ– GENEL TATİL SORU
23. Takograf Kayıtlarıyla Tespit Edilen Hafta Tatili ve Genel Tatil Alacak Miktarlarından Takdiri İndirim Yapılabilir mi? 61 SORU
24. Araç Takip Sistem Kayıtlarıyla (GPRS), Fazla Mesai Tespiti Yapılabilir mi? 62 SORU
25. İşverenin Takograf Kayıtlarını Düzenleme ve Saklama Yükümlülüğü Var mıdır? 64 SORU
26. Karayolları Trafik Yönetmeliğinde Araç Kullanma ve Dinlenme Süreleri Ne Şekilde Düzenlenmiştir? 66 SORU
27. Yurt içi Tır Şoförlerinin Fazla Çalışması Tanık Beyanıyla İspat Edilebilir mi? 68 SORU
28. Takograf Belgelerinin İşverenden Celbinde HMK
220. Maddesi Nasıl Uygulanacaktır? 69 SORU
29. Uluslararası Tır Şoförlerinin Fazla Çalışması ve Hafta Tatili Çalışması Tanık Beyanıyla İspat Edilebilir mi? 85 SORU
30. Yol Güvenliği Açısından Belli Saatlerde Anayollarda Trafiğe Girilmesinin Yasaklanması, Fazla Mesai Hesabını Ne Şekilde Etkiler? 97 SORU
31. Yurt İçi ve Dışı Çalışan Tır Şoförlerinin Hafta Tatili Çalışması Ne Şekilde İspatlanabilir? 97 SORU
32. Yurt İçi ve Dışı Çalışan Tır Şoförlerinin Dini ve Resmi Bayram Çalışması Ne Şekilde İspatlanabilir ve Hesaplanabilir? 99 SORU
33. İki Şoförle Gidilen Seferlerde, Araç Kullanmayan Şoförün Dinlendiği Kabul Edilebilir mi? 101 SORU
34. Sabit Ücret Yanında + Km Başına Prim Alan Tır Şoförünün Fazla Çalışma, Hafta Tatili ve Genel Tatil Çalışması Ne Şekilde Hesaplanır? 102 SORU
35. Takograf Kayıtlarına Göre Tespit Edilen Fazla Çalışma Süresinin, Ücret Hesap Pusulalarında Tahakkuk Eden Fazla Çalışmalardan Fazla Çıkması Halinde Hangisine İtibar Edilir? 107 SORU
36. Tır Şoförünün Yaptığı Fazla Mesai, Müfettiş Raporuna Dayanıyorsa Hesaplanan Fazla Mesai Alacağından Takdiri İndirim Yapılır mı? 107 SORU
37. Yükleme–Boşaltma Süreleri Fazla Mesaiden Sayılır mı? 108 SORU
38. Tır Şoförünün İş Sözleşmesinde Hafta Tatili, Genel Tatil ve Fazla Çalışma Ücreti Ödenmeyeceğinin Kararlaştırılması Geçerli midir? 111
4. BÖLÜM ÇALIŞMA KOŞULLARINDA ESASLI DEĞİŞİKLİK SORU
39. SRC Belgesi Sınavını Geçemeyen Şoförün Depoda Görevlendirilmesi, Çalışma Koşullarında Esaslı Değişiklik Olarak Nitelendirilebilir mi? 113 SORU
40. Sefer Priminin Düşürülmesine Rağmen Tır Şoförünün Çalışmaya Devam Etmesi Örtülü Rıza Olarak Değerlendirilebilir mi? 114 SORU
41. Ehliyetine El Konulan Tır Şoförünün, Başka Bir İşte Görevlendirilmesi Çalışma Koşullarında Esaslı Değişiklik Olarak Nitelendirilebilir mi? 116 SORU
42. Tır Şoförüne Sabit Ücret Ödenmeye Başlanması Üzerine Sefer Priminin Düşürülmesi, Çalışma Koşullarında Esaslı Değişiklik Olarak Görülebilir mi? 117 SORU
43. Yurtdışı Tır Şoförünün Yurtdışına Çıkış Güzergahının Değiştirilmesi Çalışma Koşullarında Esaslı Değişiklik Sayılır mı? 117
5. BÖLÜM İŞVERENİN HAKLI VE GEÇERLİ NEDENLE FESHİ SORU
44. Tır Şoförünün Yaş Şartını Doldurmuş Olması, İşverene İş Akdini Geçerli Nedenle Fesih İmkanı Verir mi? 119 SORU
45. Seferde Yapılmayan Masrafların İşverenden Talep Edilmesi, İşverene Haklı Nedenle Fesih İmkanı Verir mi? 119 SORU
46. Tır Şoförünün, Aracından Mazot Çektirmesi veya Fazladan Doldurulan Mazotları Mal Edinmesi, İşverene Haklı Nedenle Fesih İmkanı Verir mi? 120 SORU
47. Tır Şoförünün Gümrükten Beyan Dışı Eşya Geçirmesi, İşverene Haklı Nedenle Fesih İmkanı Verir mi? 122 SORU
48. Tır Şoförünün Sigara Kaçakçılığı Yapmış Olması, İşverene Haklı Nedenle Fesih İmkanı Verir mi? 123 SORU
49. Tır Şoförünün Taşımacılıkla İlgili Sahip Olması Gereken Belgeler Hakkında İşvereni Yanıltması, İşverene Haklı Nedenle Fesih İmkanı Verir mi? 125 SORU
50. Tır Şoförünün Araca İzinsiz Olarak 3.Şahısları Alması, İşverene Haklı Nedenle Fesih İmkanı Verir mi? 126 SORU
51. Yurt Dışından Yükleme Yapılmadan Tırın Ülkeye Boş Getirilmesi, İşverene Haklı Nedenle Fesih İmkanı Verir mi? 128 SORU
52. Anlaşmalı Akaryakıt Firması Dışında ya da Niteliği Önceden Belirlenmiş Yakıt Dışında Başka Bir Yakıt Kullanılması, İşverene Haklı Fesih İmkanı Verir mi? 128 SORU
53. Tır Şoförünün, İşverene Zarar Vermesi Halinde 30 Günlük Ücret Hangi Kritere Göre Belirlenmektedir? 129 SORU
54. Tırın Çalınması veya Yükleme Sırasında Dorseye/Çekiciye Zarar Verilmesi Halinde, İşverenin Haklı Nedenle Fesih İmkanı Var mıdır? 129 SORU
55. Yurt Dışı Seferinde Gerekli Belgeleri Eksik Doldurarak Aracın Bağlanmasına Sebebiyet Vermek, İşverene Haklı Nedenle Fesih İmkanı Verir mi? 130 SORU
56. Şoförün Alkollü Olarak Araç Kullanması, İşverene Haklı Nedenle Fesih İmkanı Verir mi? 131 SORU
57. Tır Şoförünün, Sefere Çıkmaması veya Çıktığı Seferi Yarıda Bırakması, İşverene Haklı Nedenle Fesih İmkanı Verir mi? 134 SORU
58. Şoförün Ehliyetinin Alınması veya Ehliyetini Kaybetmesi, İşverene Haklı Nedenle Fesih İmkanı Verir mi? 134 SORU
59. Tır Şoförünün Teslimatları Gecikmeli Yapması, İşverene Geçerli Nedenle Fesih İmkanı Verir mi? 136 SORU
60. Tır Şoförünün Güvenlik Tedbirlerini Yeterince Uygulamayarak, Dolum ve Boşaltım Kurallarına Uymaması İşverene Haklı Nedenle Fesih İmkanı Verir mi? 136 SORU
61. Şoförün Sınır Dışı Edilmesi, İşverene Haklı Nedenle Fesih İmkanı Verir mi? 137 SORU
62. Şoförün İş Güvenliğini Tehlikeye Düşürecek Şekilde Araç Kullanması, İşverene Haklı Nedenle Fesih İmkanı Verir mi? 138 SORU
63. Tır Şoförüne Trafik Cezası Verilmesi, İşverene Haklı Fesih İmkanı Verir mi? 139 SORU
64. Şirketin Araçlarını Satma Kararına Bağlı Olarak Şoförlerin İşten Çıkartılması Geçerli Neden Kabul Edilebilir mi? 139
6. BÖLÜM İŞÇİNİN HAKLI NEDENLE FESHİ SORU
65. Sefer Priminin Ödenmemesi veya Sigortaya Bildirilmemesi, Tır Şoförüne Haklı Fesih İmkanı Verir mi? 141 SORU
66. Görevi Dışında İşler Yaptırılması, Tır Şoförüne Haklı Fesih İmkanı Verir mi? 141 SORU
67. İşverenin Yasaya Aykırı Talimatı, Tır Şoförüne Haklı Fesih İmkanı Verir mi? 142 SORU
68. Tır Şoförüne Şehir İçinde Küçük Kamyonlarla Nakliyat Yaptırılması veya Şehir Dışı Olarak Çalışan Tır Şoförünün Görev Yerinin Ülkeler Arası Olarak Değiştirilmesi, Tır Şoförüne Haklı Nedenle Fesih İmkanı Verir mi? 143 SORU
69. Takograflara Mıknatıs Konulması, Şoföre Haklı Nedenle Fesih İmkanı Verir mi? 144 SORU
70. Tedavisi Mümkün Olmayan Bir Hastalığa Yakalanması, Tır Şoförüne Haklı Nedenle Fesih İmkanı Verir mi? 146 SORU
71. İşverenin Sefer Sayısı ve Bölgesi Konusunda Yanıltıcı Bilgi Vermesi, Tır Şoförüne Haklı Nedenle Fesih İmkanı Verir mi? 149 SORU
72. Yasal Dinlenme Hakkının Sürekli İhlal Edilmesi, Şoföre Haklı Nedenle Fesih İmkanı Verir mi? 149
7. BÖLÜM YILLIK İZİN SORU
73. Tır Şoförünün Hak Ettiği Yıllık İzin Ücreti Ne Şekilde Hesaplanmaktadır? 151 SORU
74. Tır Şoförünün Seferdeyken, Yıllık İzin Kullanması Mümkün müdür? 152 SORU
75. Yurtdışı Tır Şoförünün, Ülke İçerisinde Geçirdiği Günler Yıllık İzin Olarak Sayılabilir mi? 153 SORU
76. Tır Şoförünün Kullandığı İdari İzinlerin, Yıllık İzinden Sayılmasına Yönelik Muvafakat Vermesi Geçerli midir? 153
8. BÖLÜM ZARARIN TAZMİNİ VE SORUMLULUK SORU
77. İşveren, Tır İçerisinde Kaçak Eşya Bulundurması Nedeniyle Kaçakçılık Suçundan Mahkum Olan Şoförden Uğradığı Zararları Talep Edebilir mi? 155 SORU
78. Şoförün Görev Yaptığı Sırada Verdiği Zararın Tazmininde Zamanaşımı Süresi Ne Kadardır? 155 SORU
79. Tır Şoförünün, Aracı Park Alanı Dışında Park Etmesinden Kaynaklı Zararlardan Sorumluluğu Var mıdır? 156 SORU
80. Tır Şoförünün Aracın Bakımından ve Arızalarından Sorumluluğu Var mıdır? 156
9. BÖLÜM İŞ KAZASI VE SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ SORU
81. Tır Şoförü İstihdam Eden İşverenlerin SGK ya Yönelik Genel Yükümlülükleri Nelerdir? 159 SORU
82. Şoförün İş Kazası Geçirmesi Halinde İşverenin Yapması Gerekenler Nelerdir? 160 SORU
83. Tır Şoförünün Sefer Sırasında veya Direksiyon Başında Olmadığı Zamanlarda Geçirdiği Kaza, İş Kazası Sayılır mı? 161 SORU
84. Tır Şoförünün Yıllık İzindeyken Geçirdiği Kaza, İş Kazası Sayılır mı? 165 SORU
85. Ücreti Ödenmeyen Tır Şoförünün İş Görmekten Kaçınma Hakkı Var mıdır? 166 SORU
86. Tır Şoförlerine Ödenen Sefer Primleri Ne Şekilde İspatlanırsa, Prime Esas Kazanç Miktarına Esas Alınabilir? 167 SORU
87. Tır Şoförlerinin Sigortasız Geçen Çalışmalarının Tespiti Davaları Ne Şekilde İspatlanır? 189 SORU
88. İşverenin, Trafik İş Kazalarından Sorumluluğunun Sınırları Nelerdir? 191 SORU
89. Sefer Primine İlişkin Prime Esas Gerçek Kazancın Tespiti Davaları, İşçilik Alacağı Davalarında Kesin Delil Teşkil Eder mi? 194
10. BÖLÜM YARGILAMA SÜRECİNDE İSPATA YÖNELİK ÖZEL DURUMLAR SORU
90. Tır Şoförünün Yakıt Primi ve Kıdem Primi Talepleri Tanıkla İspat Edilebilir mi? 195 SORU
91. Tır Şoförünün Ücrete İlişkin Tanık Sıfatıyla Verdiği Beyan, Kendisini Bağlar mı? 195 SORU
92. İşveren, Ödediği Trafik Cezasını Tır Şoförüne Rücu Edebilir mi? 196 SORU
93. Tır Şoförünün Maaşının Asgari Ücret Kısmının, İşverenin El Koyduğu Bankamatik Kartı ile Çekildiğinin İspatı Mümkün müdür? 196 SORU
94. Tır Şoföründen Açığa İmzalı Olarak Alınan İstifa Dilekçesi Geçerli midir? 197 SORU
95. Uyuşturucu Madde Kullanan Yurt Dışı Tır Şoförünün Gerekli Testleri Yaptırmak İçin Hastaneye Gitmeyerek İşyerini Terk Etmesi, İstifa Olarak Değerlendirilebilir mi? 197 SORU
96. İşverenin Tır Şoförlerine Ödediği Sefer Primlerinde Eşit Davranma Yükümlülüğü Var mıdır? 197 SORU
97. İşverenin, Tır Şoförünü Elektronik Araçlarla İzlemesi ve Gözetlemesi Mümkün müdür? 198 SORU
98. Uluslararası Tır Şoförünün Kıdem Tazminatı ve Yıllık İzin Ücret Alacakları Belirsiz Alacak Davasına Konu Edilebilir mi? 201 SORU
99. Tır Şoföründen İşe Girişte Alınan Teminat Senetlerinin Geçersizliği İleri Sürülebilir mi? 202 SORU
100. Tır Şoförlerinin Açtıkları İşçilik Alacakları Davalarında Şahitlerin Genel Olarak Hangi Hususlarda Bilgisine Başvurulur? 205
Kaynakça 207 Kavram Dizini 209