THEMIS – Kıymetli Evrak Hukuku – Konu Anlatımı - Ticaret Hukuku Cilt III (9786253816292)

9. Baskı İçin Ön Söz VII
1. Bölüm NEDEN KIYMETLİ EVRAK HUKUKU?
§
1. KIYMETLİ EVRAK VE ALACAĞIN DEVRİ İLİŞKİSİ 1
I. GENEL OLARAK 1
II. KIYMETLİ EVRAK VE ADİ SENET FARKI 1
A. Terim ve Adi Senetten Farklılıklar 1
B. Alacağın Devri ve Kıymetli Evrak Hukuku ile İlişkisi 4
C. Kambiyo Senetleri ile Alt İlişki Arasındaki Bağlantı 8
III. KIYMETLİ EVRAK İLE BORÇLAR HUKUKU BAĞLANTISI ve KAMBİYO SENETLERİNDEKİ PİYASA İŞLEYİŞİ 9
§
2. KIYMETLİ EVRAKLA İLGİLİ YASAL DÜZENLEME 14
I. TÜRK TİCARET KANUNU 14
II. TÜRK MEDENİ KANUNU 15
III. SERMAYE PİYASASI KANUNU (SPKn.) 15
IV. TCK VE ÖZEL KANUNLAR 15
§
3. TEMEL KAVRAMLAR 16
§
4. KIYMETLİ EVRAKIN UNSURLARI, BORÇLUNUN DURUMU VE DEVİR 24
I. KIYMETLİ EVRAKIN TANIMI VE UNSURLARI 24 A. Tanım 24 B. Unsurlar 24
II. KIYMETLİ EVRAKTA BORÇLUNUN DURUMU 25
§
5. KIYMETLİ EVRAK ALANINDA YAPILAN TASNİFLER 28
I. TEMSİL ETTİĞİ HAKKIN TÜRÜNE GÖRE 28
A. Alacak (Para) Senetleri 28
B. Emtia Senetleri–Eşya Hukuku Senetleri 28
C. Hisse (Pay) Senetleri 29
II. KIYMETLİ EVRAKTAKİ “MÜNDEMİÇ” HAKKIN SENETTEN ÖNCE VAR OLUP OLMAMASINA GÖRE 29
A. Kurucu (İhdasî) Kıymetli Evrak 29
B. Bildirici (İzharî) Kıymetli Evrak 30
III. KIYMETLİ EVRAKIN DÜZENLENMESİNE NEDEN OLAN TEMEL İLİŞKİ İLE BAĞLANTISINA GÖRE (İLLΖMÜCERRET KIYMETLİ EVRAK) 30
A. İllî Kıymetli Evrak 30
B. Mücerret (Soyut) Kıymetli Evrak 31
IV. DEVİR ŞEKLİ/HAK SAHİBİNİ TESPİT ŞEKLİNE GÖRE 32 A. Nama Yazılı Kıymetli Evrak 32
1. Nama Yazılı Kıymetli Evrak ve Emre Yazılı Senetten Ayırımı 32
2. Nama Yazılı Senetlerde Defiler (ve İtirazlar) 35
3. Eksik Nama Yazılı Senetler 36 B. Emre Yazılı Kıymetli Evrak 38
1. Genel Olarak ve Türleri 38
2. Devir 39
3. Emre Yazılı Senetlerde Defi ve İtirazlar 39 C. Hamiline Yazılı Kıymetli Evrak 47
V. KAMU GÜVENİNE LAYIK OLUP OLMAMASINA GÖRE 48
2. Bölüm KIYMETLİ EVRAKIN ZIYA VE İPTALİ
§
7. KIYMETLİ EVRAKIN ZIYA VE İPTALİ 51
I. GENEL OLARAK 51
II. KIYMETLİ EVRAKIN ZIYA İLE İLGİLİ GENEL HÜKÜMLER 52
III. KIYMETLİ EVRAKIN ZIYA İLE İLGİLİ ÖZEL HÜKÜMLER 53
A. Emre Yazılı Kıymetli Evrakta 53
B. Hamiline Yazılı Kıymetli Evrakta 54
1. Yetki 54
2. Usul 55 C. Nama Yazılı Kıymetli Evrakta 56
IV. İPTAL KARARININ SONUÇLARI 56
3. Bölüm KAMBİYO SENETLERİ (TİCARÎ SENETLER)
§
8. GENEL OLARAK KAMBİYO SENETLERİ VE ÖZELLİKLERİ 61
I. GENEL OLARAK VE YASAL DÜZENLEME 61
II. KAMBİYO SENETLERİNİN ÖZELLİKLERİ 61
A. Kanunen Emre Yazılı Olması 61
B. Geçerliliklerinin Sıkı Şekil Şartlarına Bağlı Olması 61
C. İbraz ve Tedavül Senetleri Olması 62
D. Kurucu ve Soyut (Mücerret) Kıymetli Evrak Olması 62
E. İmzaların Bağımsızlığı İlkesinin Geçerli Olması 62
F. Senetteki Hakkın Mutlaka Para Alacağı Olması 63
G. Hamile Karşı Müteselsilen Sorumluluk Esası 63
H. İcra ve İflas Hukukunda Özel Takip Usulünün Olması ile Emre veya Hamiline Yazılı Olması Koşuluyla Kamu Güvenine Layık Olması 64
III. KAMBİYO SENETLERİNDE EHLİYET, TEMSİL VE İMZA 64 A. Ehliyet 64 B. Temsil 64 C. İmza 65
4. Bölüm KARŞILAŞTIRMALI OLARAK POLİÇE VE BONO
§
9. POLİÇE VE BONO 67
I. GENEL OLARAK, HUKUKİ NİTELEME VE İŞLEYİŞ 67 A. Poliçe 67 B. Bono 70
II. ZORUNLU ŞEKİL UNSURLARI 71
A. Poliçe 71
B. Bono 77
C. Zorunlu Unsurlardaki Eksiklikler–Tamamlayıcı Hükümler 80
D. İhtiyarî Kayıtlar 82
III. AÇIK POLİÇE VE EKSİK POLİÇEDEN FARKLARI 83 A. Açık (Beyaz) Poliçe–Bono–Çek 83 B. Eksik Poliçe (Bono–Çek) 85
§
10. POLİÇEDE DÜZENLEYENİN KONUMU VE KABUL 86
I. DÜZENLEYENİN (KEŞİDECİNİN) DURUMU 86
II. GENEL OLARAK KABUL VE BONO İLE ÇEKTE DURUM 86 III. “DOKUZ SORUDA” KABULE ARZ 87
§
11. POLİÇENİN (BONO VE ÇEKİN) CİROSU 97
I. GENEL OLARAK 97
II. CİRONUN YAPILIŞI, ŞEKLİ, SÜRESİ ve TÜRLERİ 98
A. Cironun Temel İşlevi Nedir? 98
B. Cironun Tarafları Kimlerdir? Kimlere Ciro İlgili? 98
C. Ciro Ne Zamana Kadar Yapılabilir? 99
D. Cironun Şekli Nasıldır? 102
1. Genel Olarak 102
2. Ciroyu Yasaklayan Bir Kayıt ve Şart Bulunmamalıdır 103
3. Ciro Kayıtsız Şartsız Olmalıdır 103
4. Ciro Çizilmemiş Olmalıdır 104
E. Tam Ciro–Beyaz Ciro Ne Demektir? 104
F. Ciro Hangi Amaçlara Hizmet Eder? Ne İşlevleri Vardır? 108
1. Temlik Cirosu 108
3. Tahsil Cirosu 109
4. Rehin Cirosu 111
§
12. POLİÇE VE BONODA ÖDEME VE AŞAMALARI 117
I. VADE – ÖDEME GÜNÜ AYIRIMI 117
II. POLİÇE VE BONODA VADE TÜRLERİ 117 A. Genel Olarak 117 B. Vade Türleri 117
1. Belirli Vadeli 117
2. Düzenleme Tarihinden Belli Bir Süre Sonra Ödenecek 118
3. Görüldüğünde Ödenecek 118
4. Görüldükten Belli Bir Süre Sonra Ödenecek 119
III. POLİÇE/BONODA ÖDEME SÜRECİNİN BAŞLAMASI 119 A. Yedi Soruda Ödeme İçin İbraz 120
1. Genel Olarak 120
2. İbrazın Konusu Nedir? Usulü Nasıldır? 120
3. İbrazın Tarafları Kimlerdir? 120
4. İbrazın Fonksiyonları Nelerdir? 121
5. İbraz Yeri Neresidir? 121
6. Poliçe ve Bono Ne Zamana Kadar İbraz Edilir? 121
a) Belirli Vadeli/Düzenleme Gününden Belli Bir Süre Sonra veya Görüldüğünden Belli Bir Süre Sonra Ödenecek Poliçe ve Bonolarda 121
b) Görüldüğünde Ödenecek Poliçe ve Bonolarda 122
7. Sürenin Kaçırılması ve İbrazın Sonuçları Nelerdir? 123 B. Ödeme Olgusu 124
1. Vadeden Önce 124
2. Vadede 124
3. Yabancı Ülke Parası ile Ödeme 125
§
13. POLİÇE VE BONODA HAMİLİN BAŞVURU HAKLARI 126
I. GENEL OLARAK 126
II. BAŞVURU HAKLARININ KULLANILMA KOŞULLARI 126 A. Maddi Şartlar 126
1. Vadede 126
2. Vadeden Önce 126 a) Poliçede 127 b) Bonoda 128 B. Şeklî Şart: Protesto 128
1. Genel Olarak 128
2. Protestonun Çekilebileceği Süre 128 a) Kabul Etmeme Protestosu 128 b) Ödememe Protestosu 129
3. Protestoyu Çekecek Merci 132
4. Protesto Çekilmesinin Sonuçları 132
5. Protestodan Muafiyet 132 a) Kanuni 132 b) İradi 134
III. İHBAR KÜLFETİ 136 A. Genel Olarak İhbar ve Amacı 136 B. Kimler, Ne Zamana Kadar Bu Külfeti Yerine Getirir? 136
IV. BAŞVURU HAKKININ KAPSAMI 137
A. Hamilin Başvuru Hakkının Kapsamı (2025/1 HMGS Sorusu). 137
B. Ödeyen Başvuru Borçlusunun Hakkının Kapsamı 138
V. BAŞVURU BORÇLULARI VE ARALARINDAKİ İLİŞKİLER 138
A. Hamil, Başvuru Borçlusunu Seçmekte Serbesttir 138
B. Ödeyen Başvuru Borçlusunun Durumu 139
C. Ödeme Hakkı 139
VI. BAŞVURU HAKKININ DÜŞMESİ 139
§
14. POLİÇE VE BONODA ZAMANAŞIMI 140
I. GENEL OLARAK 140
II. SÜRELER 141
A. Kabul Eden Muhatap, Bonoda Düzenleyene Karşı 141
B. Hamilin Kendisinden Önce Gelenlere Karşı 141
C. Başvuru Borçlusunun Kendisinden Önce Gelenlere Başvurusu 142
D. Örnekler 142
III. SÜRELERİN HESABI 143
IV. ZAMANAŞIMININ KESİLMESİ VE DURMASI 143 A. Kesilme 143
1. Genel Olarak ve Kavram 143
2. Kesilme Nedenleri 144
a) Dava Açılması 144
b) İcra Takibi Yapılması 144
c) Davanın İhbarı 144
d) Alacağın İflas Masasına Bildirilmesi 144
3. Zamanaşımının Kesilmesinin Sonuçları ve Etkisi 145 B. Durma 145
V. ZAMANAŞIMINA UĞRAMIŞ POLİÇE (BONO VE ÇEK) 145
§
15. POLİÇE VE BONODA AVAL 145
I. GENEL OLARAK 145
II. AVALLE İLGİLİ YASAL DÜZENLEMELER 146
A. Avalin Tarafları Kimlerdir? 146
B. Aval Beyanı Nasıl Yapılır? 147
C. Avalin Hüküm ve Sonuçları Nelerdir? 147
1. Genel Olarak 147
2. Avalistin Sorumlu Olmaması ve İleri Sürülebilecek Defiler 147
3. Avalistin Hakları 149
§
16. EMRE YAZILI HAVALE VE ÖDEME VAADİ 149
§
17. SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME VE KARŞILIĞIN DEVRİ 150
I. SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME 150 A. Genel Olarak ve Koşullar 150 B. Taraflar ve Usul 151
II. KARŞILIĞIN DEVRİ 152
5. Bölüm ÇEK
§
18. GENEL OLARAK ÇEK 155
I. GENEL OLARAK 155
II. ÇEKİN İKTİSADÎ VE HUKUKİ NİTELİĞİ 156
III. ÇEK İLE POLİÇENİN KARŞILAŞTIRILMASI 157
§
19. ÇEKİN UNSURLARI 158
I. ÇEKİN ZORUNLU İÇERİĞİ 158 A. TTK Açısından 158 B. 5941 Sayılı Çek Kanunu Açısından 160
II. ÇEKE KONULABİLECEK İHTİYARÎ KAYITLAR İLE KONULAMAYACAK KAYITLAR 163
IV. ÇEKTE KABUL YASAĞI VE YANSIMALARI 164
A. Genel Olarak 164
B. Kabul Yasağının Yansımaları 165
C. Kabul Yasağını Yumuşatmak İçin Çareler ve Çek Türleri 165
§
20. ÇEKTE BANKA VE DÜZENLEYEN İLİŞKİLERİ 166
I. GENEL OLARAK ÇEK ANLAŞMASI 166
II. MUHATAP BANKANIN ÖZEN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 167
III. SAHTE VEYA TAHRİF EDİLMİŞ ÇEK 168
§
21. ÇEKİN TEDAVÜLÜ 169
I. DEVİR ŞEKLİ AÇISINDAN ÇEKLER 169 A. Emre Yazılı Çekler ve Devir 169
1. Cironun Şekli 169
2. Fonksiyonları 170
3. Gecikmiş Ciro 171 B. Nama Yazılı Çekler ve Devir 171 C. Hamiline Yazılı Çekler ve Devir Usulü 171
1. Genel Olarak 171
2. Devir 172 a) Teslim (Zilyetliğin Devri) 172 b) Ciro 172
§
22. ÇEKİN ÖDENMESİ VE ÖDEME AŞAMALARI 173
I. GENEL OLARAK VE “VADE” SORUNU 173
II. ÇEKİN İBRAZI 173 A. Çek Nerede İbraz Edilir? Poliçe ve Bono ile Farklılık 173
1. Muhatap Bankaya İbraz 173
2. Muhatap Bankanın Başka Şubesine İbraz 174
3. Takas Odasına İbraz 174 C. İbraz Süreleri 175
1. Genel Olarak İbraz Süresi ve Hukuki Niteliği Nedir? 175
2. İbraz Süreleri Ne Kadardır? 175
3. İbraz Süreleri Nasıl Hesaplanır? 176
4. İbraz Sürelerinin Önem Arz Ettiği Noktalar Nelerdir? 176
5. Çek İbraz Edilirse veya İbraz Süresi Kaçırılırsa Ne Olur? 177 D. Muhatap Bankanın Ödemesi 178
1. Genel Olarak 178
2. Bankanın Ödeme Sırasında Dikkat Edeceği Noktalar 178
3. Çekin Ödeme Şekilleri 179
a) Çizgili Çek 179
b) Hesaba Geçirilmek Üzere Düzenlenen Çek (Mahsup Çeki) 179
E. Çekin Ödenmesini Kesintiye Uğratan Durumlar 180
1. Çekten Cayma 180
2. Ödemeden Men (Ödeme Yasağı) 181
F. Çekin Ödenmesinde Ölüm, İflas ve Ehliyetsizlik 181
G. Çek Hesabında Yeterli Karşılığın Olmaması 181
1. Genel Olarak 181
2. Başvuru Hakkı, Doğumu ve Kullanılması 181
3. Başvuru Hakkının Kapsamı 182
4. Başvuru Haklarında Zamanaşımı 182 H. Karşılıksızlık Çeklerle İlgili Yaptırımlar 183
1. Karşılıksızdır İşlemi Yapılmasına Neden Olma Suçu 183 a) Koşullar 183
2. Yaptırım 184 a) Genel Olarak 184 b) Çek Düzenleme ve Hesap Açma Yasağının Kaldırılması 185
Kaynakça 187