Terk Sebebiyle Boşanma TMK m. 164
İçindekileri İncele
ÖN SÖZ YERİNE V İÇİNDEKİLER IX
KAYNAKÇA LXXXIII
KISALTMALAR LXXXV
BİRİNCİ BÖLÜM GENEL HÜKÜMLER
§
1. BOŞANMA KAVRAMINA GENEL BAKIŞ 1
I. TANIMI 1
II. HUKUKİ NİTELİĞİ 2 A. BOŞANMA DAVASI AÇMA HAKKI 2
1. Bozucu Yenilik Doğuran Hak 2
2. Dava Yolu İle Kullanılabilir 2 B. BOŞANMA KARARI 2
1. Bozucu Yenilik Doğuran Karar 3
2. Kesin Biçimde Geleceğe Etkili 3
3. Mutlak Etkili 3
III. KONUSUNA İLİŞKİN GÖRÜŞLER 3 A. BİREYCİ GÖRÜŞ 5 B. TOPLUMCU GÖRÜŞ 5
IV. DÜZENLENME BİÇİMLERİ 6 A. BOŞANMAYI REDDEDEN SİSTEM 6 B. BOŞANMAYI KABUL EDEN SİSTEMLER 7
1. Serbest Boşanma Sistemi 8
2. Mahkeme Kararıyla Boşanma Sistemi 13
3. İdari İşlemle Boşanma Sistemi 13
a. Konsolosluk Memurluğunda 13
b. Noterlerde 13
c. Belediye Başkanlıklarında 14
d. Nüfus Müdürlüklerinde 14
e. Valiliklerde 14
V. UNSURLARI 14 A. GEÇERLİ BİR EVLİLİK BULUNMALIDIR 15
1. Genel Olarak 15 a. Yurt İçinde Yapılan Evlilik 15 b. Yurt Dışında Yapılan Evlilik 17
2. Farklılıkları Olanlar 20
a. Farklı Dinde Olanlar 20
b. Farklı Mezhepte Olanlar 20
c. Farklı Irkta Olanlar 21
d. Farklı Dilde Olanlar 21
e. Farklı Renkte Olanlar 21
3. Aynı Cinsten Olanlar 22
4. Cinsiyet Değiştirmiş Olanlar 22
5. Çocuk Yaşta Evlenenler 24
6. Hayat Ortaklığı Olanlar 25
a. Kayıtsız Hayat Ortaklığı 25 aa. Özellikleri 26 aaa. Herhangi Bir Şekil Şartına Bağlı Olmadan Kurulur 26 bbb. Evlenme Niyetine Gerek Yoktur 26 ccc. Evliliğin Tüm Yükümlülükleri Yerine Getirilir 26 ddd. Belirli Şekilde Süreklilik Taşır 27 eee. Herhangi Bir Şekil Şartına Bağlı Olmadan Sona Erer 27 bb. Çeşitleri 27 aaa. Aynı Cinsiyettekilerin Kayıtsız Hayat Ortaklığı 27 bbb. Farklı Cinsiyettekilerin Kayıtsız Hayat Ortaklığı 27
b. Kayıtlı Hayat Ortaklığı 28 aa. Özellikleri 28 aaa. Resmi Sicile Kayıt veya Tescille Kurulur 28 bbb. Kanun Tarafından Düzenlenen Hak ve Yükümlülükler Doğurur 28 ccc. Boşanma Söz konusu Değildir 29 bb. Çeşitleri 29 aaa. Aynı Cinsiyettekilerin Kayıtlı Hayat Ortaklığı 29 bbb. Farklı Cinsiyettekilerin Kayıtlı Hayat Ortaklığı 29
7. Birden Çok Kadın veya Erkekle Evlenenler 30
8. Muvazaalı Evlenenler 33
9. Common Law Evlilikleri Olanlar 34
10. Homoparental Aile Olanlar 35
11. Tek Ebeveynli Aile Olanlar 35
12. Eş Cinsel Evlilikleri Olanlar 35
13. Dini Nikâhlı İlişki Olanlar 36
B. EŞLER HAYATTA BULUNMALIDIR 36
C. KANUNDA DÜZENLENEN HALLER BULUNMALIDIR 37
D. MAHKEME KARARI BULUNMALIDIR 38
VI. DAYANDIĞI İLKELER 40
A. İRADE İLKESİ 41
B. KUSUR İLKESİ 42
C. EVLİLİK BİRLİĞİNİN SARSILMASI İLKESİ 42
D. ELVERİŞSİZLİK İLKESİ 43
E. EYLEMLİ AYRILIK İLKESİ 44
VII. TÜRK MEDENÎ KANUNUNUN DAYANDIĞI İLKELER 45
§
2. BOŞANMA HUKUKUNUN KAYNAKLARI 47
I. GENEL OLARAK 47
II. MEVZUAT KAYNAKLARI 47 A. ULUSLARARASI SÖZLEŞMELER 48 B. ANAYASA 49
1. Kanun Önünde Eşitlik (TCA m. 10) 49
2. Kişinin Dokunulmazlığı, Maddi ve Manevi Varlığı (TCA m. 17 f. I) 49
3. Bilim ve Sanat Hürriyeti (TCA m. 27 f. I) 50
4. Hak Arama Hürriyeti (TCA m. 36 f. I) 51
5. Ailenin Korunması ve Çocuk Hakları (TCA m. 41) 52
6. Eğitim ve Öğrenim Hakkı (TCA m. 42 f. I) 52
7. Çalışma Şartları ve Dinlenme Hakkı (TCA m. 50
f. II) 53
C. KANUNLAR 53
1. 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usûllerine Dair Kanun 53
2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu 54
3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 55
4. 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ve Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun 56
5. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun 56
D. TÜZÜKLER 56
E. YÖNETMELİKLER (HMK m. 449) 57
1. Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik 57
2. Elektronik Tebligat Yönetmeliği 57
II. İÇTİHAT KAYNAKLARI 57
A. BİLİMSEL İÇTİHAT (İLMÎ İÇTİHAT/ BİLİMSEL GÖRÜŞLER/ DOKTRİN/ ÖĞRETİ) (TMK m. 1
f. II) 58
B. YARGISAL İÇTİHAT (KAZAÎ İÇTİHAT/YARGITAY KARARLARI) (TMK m. 1
f. II) 58
§
3. BOŞANMA SEBEPLERİNİ SINIFLANDIRMA 59
I. GENEL OLARAK 59 A. SINIRLI SAYIDA DÜZENLENMİŞTİR 60 B. EMREDİCİ NİTELİKTE DÜZENLENMİŞTİR 60
II. SINIFLANDIRMA 60 A. KONULARINA GÖRE 61
1. Özel Boşanma Sebepleri 62 a. Sınırlı Sayıda Öngörülmüştür 62 b. Belli Sebepler Öngörülmüştür 62
2. Genel Boşanma Sebepleri 63
a. Belli Bir Vakıaya Dayalı Değildir 64
b. Önceden Belirlenmesi Olanaksızdır 64
c. Çok Çeşitli Vakıalar Olabilir 65
B. ETKİLERİNE GÖRE 65
1. Mutlak Boşanma Sebepleri 65
2. Nisbî Boşanma Sebepleri 67
§
4. KAVRAM VE SINIFLANDIRMAKİ YERİ 69
I. KAVRAM 69
II. SINIFLANDIRMADAKİ YERİ 70
A. ÖZEL BOŞANMA SEBEBİDİR 70
B. MUTLAK BOŞANMA SEBEBİDİR 71
C. KUSURA DAYALI BOŞANMA SEBEBİDİR 72
1. Davalının Kusurlu Olması Gerekir 72
2. Kusur Kıyaslaması Yapılamaz 72
§
5. EVLİLİK KOŞULU 75
I. GENEL OLARAK 75
II. UYGULANACAK STATÜLER 75
A. EVLİLİK HUKUKEN KURULMUŞSA UYGULANIR (TMK m. 142) 75
B. BATIL EVLİLİKLERDE UYGULANIR (TMK m. 156) 77
1. Mutlak Butlan (TMK m. 145–147) 77
2. Nisbi Butlan (TMK m. 148–153) 79 C. EVLİLİK TESCİL EDİLMESE DE UYGULANIR (5490 SK m. 23 f. I) 81
III. UYGULANMAYACAK STATÜLER 82 A. YOK EVLİLİKLERDE UYGULANMAZ 82
1. Kavram 83 a. Hükümsüzlük Kavramı 83 b. Yokluk Kavramı 85
2. Evlenmenin Yokluğu Sebepleri 87
a. Aynı Cinsten Kişiler Arasında Yapılması 87
b. Evlendirme Memuru Bulunmadan Yapılması 88 aa. Sadece Birbirine İrade Açıklaması 89 bb. Yetkili Olmayan Kişiye İrade Açıklaması 89
c. Taraflar Hazır Bulunmadan Yapılması 90 aa. Aynı Yerde Hazır Olmamak 91 bb. Aynı Zamanda Hazır Olmamak 91 cc. Bizzat Hazır Olmamak 91
3. Evlenmenin Yokluğunun Sonuçları 93
a. Evlenme Kendiliğinden Hükümsüzdür 93
b. Evlenmenin Yokluğunun Tespiti Davası Açılabilir 93 aa. Her İlgili Açabilir 94 bb. Her Zaman Açılabilir 95 cc. Her Türlü Delille Kanıtlanabilir 95 dd. Aile Mahkemesi Görevlidir 95
c. Boşanma Davası Açılmasına Olanak Vermez 96
d. Kayıt Varsa Düzeltilmesi Dava Edilebilir 96
e. Özel Kanun Varsa Evlilik Olarak Tescil Edilebilir 97
f. Uzun Süre Geçmesi Yokluğu Ortadan Kaldırmaz 98
B. NİŞANLILIKTA UYGULANMAZ 99
C. EVLİLİK BENZERİ YAŞAM MODELLERİNDE UYGULANMAZ 99
1. Common Law Evlilik 100
2. Kayıtsız Hayat Ortaklığı 100
a. Özellikleri 101 aa. Herhangi Bir Şekil Şartına Bağlı Olmadan Kurulur 101 bb. Evlenme Niyetine Gerek Yoktur 101 cc. Evliliğin Tüm Yükümlülükleri Yerine Getirilir 101 dd. Belirli Şekilde Süreklilik Taşır 102 ee. Herhangi Bir Şekil Şartına Bağlı Olmadan Sona Erer 102
b. Çeşitleri 102 aa. Aynı Cinsiyettekilerin Kayıtsız Hayat Ortaklığı 102 bb. Farklı Cinsiyettekilerin Kayıtsız Hayat Ortaklığı 102
3. Kayıtlı Hayat Ortaklığı 103
a. Özellikleri 103 aa. Resmi Sicile Kayıt veya Tescille Kurulur 103 bb. Kanun Tarafından Düzenlenen Hak ve Yükümlülükler Doğurur 103 cc. Boşanma Söz konusu Değildir 104
b. Çeşitleri 104 aa. Aynı Cinsiyettekilerin Kayıtlı Hayat Ortaklığı 104 bb. Farklı Cinsiyettekilerin Kayıtlı Hayat Ortaklığı 104
4. Homoparental Aile 105
5. Tek Ebeveynli Aile 105
6. Boşanma Sonrası Hayat Arkadaşlığı 105
7. Eş Cinsel Evlilik 106
D. DİNİ NİKÂHLI İLİŞKİDE UYGULANMAZ 106
E. EVLİLİK ÖNCESİ İLİŞKİDE UYGULANMAZ 107
F. EVLİLİĞİN SONLANMASINDAN SONRAKİ İLİŞKİDE UYGULANMAZ 108
G. DUYGUSAL İLİŞKİLERDE (FLÖRT) UYGULANMAZ 108
§
6. ORTAK YAŞAMDAN AYRILMA KOŞULU/ TERK TÜRLERİ 109
I. GENEL OLARAK 109
II. TERK TÜRLERİ 111 A. GERÇEK TERK 112
1. Kavram 112
2. Terk Edilen Eş Dava Açabilir 114
3. Terk Eden Eş Dava Açamaz 114 B. YAPINTI TERK 115
1. Ortak Konutu Terk Etmeye Zorlayan/Terk Eden Eş Dava Açamaz 117
a. Evden Kovmak 117
b. Hayvanlara Bakmaya Zorlamak 121
c. Fiziksel Şiddet Uygulamak 122
d. Aşırı Alkol Kullanmak 123
e. Hakaret/Küfür Etmek 123
f. Eşyaları Dışarı Atmak 124
g. Hastalığı ile İlgilenmemek 125
h. Birlik Görevlerini Yerine Getirmemek 125
2. Haklı Bir Sebep Olmaksızın Ortak Konuta Dönmeyi Engelleyen/ Terk Eden Eş Dava Açamaz 126
3. Yapıntı Terke Maruz Bırakılan/Terk Edilen Eş Dava Açabilir 127
§
7. ORTAK YAŞAMA SON VERME KASTI KOŞULU 133
I. GENEL OLARAK 133
II. ORTAK YAŞAMA SON VERME KASTININ ÖLÇÜSÜ 133 A. BOŞANMA SEBEBİ OLUŞTURMAYAN AYRI YAŞAMALAR 134
1. Askerlik 134
2. Ceza Evinde Bulunma 134 a. Hükümlülük 134 b. Tutuklanma 134
3. Gözaltına Alınma 134
4. Hastalık 135
5. Karantina 135
6. Öğrenim 135
7. Kaçırılma 136
8. Memuriyetin Gereği 136
9. Sınır Dışı Edilme 136
10. Esirlik 137
11. İş Seyahati 137 B. BOŞANMA SEBEBİ OLUŞTURMAYAN AYRI KALMALAR 137
1. Ayrı Odada Yatmak 137
2. Yemeği Ayrı Yemek 138
3. Cinsel İlişkiden Kaçınmak 138
§
8. AYRILIĞIN HUKUKA AYKIRI OLMASI KOŞULU 139
I. GENEL OLARAK 139
II. KOŞULUN GERÇEKLEŞMESİ 139 A. ENGEL KARAR BULUNMAMALIDIR 140
1. Birlikte Yaşamaya Ara Verme Kararı Bulunmamalıdır 140
2. Ayrılık Kararı Bulunmamalıdır 142
3. Korunma/Uzaklaştırma Kararı Bulunmamalıdır 142 B. AYRI BİR BOŞANMA VEYA AYRILIK DAVASI BULUNMAMALIDIR 145
1. Ayrı Dava Karara Bağlanmamışsa 145
2. Ayrı Dava Karara Bağlanmış Olup Kesinleşmemişse 148
3. Ayrı Dava Müracaata Bırakılmışsa 149
4. Ayrı Davadan Feragat Edilmişse 151
5. Ayrı Davanın Reddinden Sonra Yeterli Süre Geçmemişse 152
C. TEDBİR NAFAKASI VERİLMİŞSE DAVA TARİHİNDEN DÖRT AY GEÇMİŞ OLMALIDIR 153
1. Tedbir Nafakası Dosyası İncelenmelidir 153
2. Nafaka Hükmünün Dava Tarihinden İtibaren Dört Ay Geçmişse İhtar İstenebilir 154
3. Nafaka Hükmünün Dava Tarihinden İtibaren Dört Ay Geçmemişse İhtar İstenemez 157
D. AYRI YAŞAMAK KONUSUNDA ORTAK ARZU BULUNMAMALIDIR 160
E. DAVET EDİLEN EŞ AKIL HASTASI OLMAMALIDIR 160
F. ARALARINDA İYİNİYETİ KALDIRAN VE DEVAM EDEN BİR DAVA BULUNMAMALIDIR 160
1. Ceza Davası Bulunmamalıdır 161 a. Ceza Soruşturması Bulunmamalıdır 161 b. Ceza Kovuşturması Bulunmamalıdır 162
2. Evlenmenin Butlanı Davası Bulunmamalıdır 163
3. Tedbir Nafakası Davası Bulunmamalıdır 164
a. Nafaka Davasının Açılmasından İtibaren Dört Ay Geçmedikçe İhtar İstenemez 164
b. İhtar İstek Tarihinden Önceki Dört Aylık Fiili Ayrılık Döneminden “Evvel” Açılan Nafaka İsteği Haklı Bulunmuşsa Dava Reddedilir 165
4. Tazminat Davası Bulunmamalıdır 165
5. Ziynet Alacağı Davası Bulunmamalıdır 166
6. Tapu İptal ve Tescil Davası Bulunmamalıdır 166
7. Diğer Davalar 166
§
9. DAVET EDİLEN KONUTUN HAZIRLANMIŞ OLMASI KOŞULU 167
I. GENEL OLARAK 167
II. KOŞULUN GERÇEKLEŞMESİ 167 A. KONUT KAVRAMI 167 B. KONUT SÜRESİNDE HAZIRLANMALIDIR 173
1. İhtar İsteminden Dört Ay Önce Hazırlanmalıdır 173
2. Çekişme Varsa Ne Zaman Hazırlandığı Belirlenmelidir 174
3. Davet Edilen Konut Değiştirilmemiş Olmalıdır 175
4. Davet Edilen Konutta Oturuyor Olunmalıdır 175 C. KONUT DÖŞENMİŞ OLMALIDIR 175
1. Yeterli Eşya Bulunmalıdır 176
2. Yeterli Yiyecek İçecek Bulunmalıdır 177
3. Yeterli Yakacak Bulunmalıdır 178 D. KONUT BİRLİKTE SEÇİLMİŞ OLMALIDIR 178
1. Genel Olarak 178
2. Eşler Tarafından Ortak Konut Seçimi (TMK m. 186
f. I) 179
a. Kural Olarak Ortak Konut Seçimi 180
b. Birlikte Seçilmediği İtiraz Olarak İleri Sürülmelidir 182
c. Davete Uyulmuşsa İtiraz Edilemez 182
3. Hâkim Tarafından Ortak Konut Seçimi (TMK m. 195) 183
4. Temsil Yetkisine Dayanılarak Ortak Konut Seçimi (TMK m. 188) 190
5. Eşlerden Birinin Seçimine Diğerinin Muvafakat Etmesi 194 E. KONUTUN MADDİ BAĞIMSIZLIĞI BULUNMALIDIR 195
1. Konut Bağımsız Kullanılır Olmalıdır 195
2. Konut Ortak Kullanılmamalıdır 196
3. Konut Güvenli Olmalıdır 197
4. Konut İhtardan Dört Ay Önce Bağımsız Olmalıdır 198 F. KONUTUN MANEVİ BAĞIMSIZLIĞI BULUNMALIDIR 198
1. Fiziki Manevi Bağımsızlık 198
a. Aynı Apartmanda Oturmak 199 aa. Alt Katta Oturmak 199 bb. Üst Katta Oturmak 200 cc. Aynı Katta Oturmak 200 dd. Diğer Katta Oturmak 200 ee. Yeme İçme Birlikte Oturmak 202
b. Aynı Bahçe İçinde Oturmak 202
2. Kişisel Manevi Bağımsızlık 202
a. Ana, Baba ve Kardeşlerle Oturmak 203 aa. Bakıma Muhtaç Olmalıdır 205 bb. Boşanma Sebebi Yaratmamalıdır 206 cc. Zorunlu Sebep Bulunmamalıdır 206
b. Üvey Çocuklarla Oturmak 206 aa. Ortak Olmayan Çocuk Ergin Değilse 207 bb. Ortak Olmayan Çocuk Erginse 207 aaa. Bakıma Muhtaç Olmalıdır 207 bbb. Boşanma Sebebi Yaratmamalıdır 208
3. Zamansal Manevi Bağımsızlık 208 G. KONUTUN DAVALININ GİRİŞİNE HAZIR OLMASI YETERLİDİR 209
§10. İHTARA UYULMAMASI KOŞULU/ İHTARIN MAHKEME TARAFINDAN YAPILMASI 211
I. GENEL OLARAK 211
II. İHTARIN MAHKEME TARAFINDAN YAPILMASI 212 A. İHTARIN NİTELİĞİ 212
1. İhtar Dava Değil Bir İşlemdir 212 a. Değişik İşler Kaydına Alınmalıdır 213 b. Çekişmesiz Yargı İşlerinden Sayılır 213
2. İhtar Dava Şartıdır 214
3. İhtar İle Yurt Dışına Davet Yapılabilir 215
a. Yurt Dışında Oturan Türkiye’ye Davet Edemez 215
b. Yurt Dışı Davete Eklenecek Belgeler 215 aa. Gidiş Dönüş Bileti 215 bb. Pasaport 216 cc. Oturma İzni 216 dd. İkamet Belgesi 217 ee. Vize Belgesi 217 ff. Muvafakat Belgesi 217
c. Yurt Dışı Davete Uyma Süresinin Başlangıcı 217
d. Yurt Dışına Çağıran Giderleri Karşılamalıdır 218
4. İhtar Kararına Yönelik Usul Hükümleri 218 XXII İçindekiler a. İhtar Kararını Görevli Mahkeme Verebilir 218 aa. Aile Mahkemesi ile İhtar Yapılabilir 218 bb. İletişim Araçları ile İhtar Yapılamaz 219 cc. Avukat Aracılığı ile İhtar Yapılamaz 220 dd. Vekil Aracılığı ile İhtar Yapılamaz 220
b. İhtar İsteminde Yetki Kuralı Uygulanmaz 220
c. İhtar İsteminde Kanun Yolu 220 aa. Kabul Edilen İhtar İstemine Kanun Yolu Kapalıdır 221 bb. Kabul Edilmeyen İhtar İstemine Kanun Yolu Açıktır 221
B. İHTARIN SÜRESİ 223
1. Dört Ay Ortak Konuttan Ayrılma Gerçekleşmelidir 223
a. Fiili Ayrılık Tarihi Gösterilmiş Olmalıdır 223
b. Dört Aylık Süre Dolmuş Olmalıdır 224
c. Ayrılık Süresinin Dört Ay Olması Yeterlidir 225
2. İki Ay Ortak Konuta Dönme Süresi Dolmalıdır 226 C. İHTAR DİLEKÇESİNİ İNCELEME 228
1. Şekli Anlamda Uygunluk Varsa 228
2. Şekli Anlamda Uygunluk Yoksa 229 D. İHTARIN GERÇEK TERK HALİNDE İÇERİĞİ 230
1. Tarafların Ad, Soyad ve Adresleri 231
a. İhtar Gönderen Eşin Adı ve Soyadı ile Adresi (OKDY m. 8
f. I/a) 231
b. İhtar Gönderilen Eşin Adı ve Soyadı ile Adresi (OKDY m. 8
f. I/b) 231
2. Davet Edilen Konutun Açık Adresi ve Anahtarın Yeri 232
a. Davet Edilen Konutun Açık Adresi Yazılmalıdır (OKDY m. 8
f. I/c) 232 İçindekiler XXIII b. Davet Edilen Konutun Anahtarının Yeri Yazılmalıdır (OKDY m. 8
f. I/d) 233
c. Tebliğ Edilen İhtar Dilekçesinde Açık Adresin Bulunması Yeterlidir 234
d. Maruf Yerler İçin Adres Yazılmaması Eksiklik Sayılmaz 234
e. İhtar Dilekçesinde Yazılmayan Konuta Davet Yapılamaz 234
f. Ortak Konuta Davet Yapılabilir 235
3. Dönüş Süresi (OKDY m. 8
f. I/e) 236
a. Dönüş Süresi Açıkça Gösterilmelidir 236
b. Dönüş Süresi Değiştirilmemelidir 237
c. Dönüş Süresi Sınırlandırılmamalıdır 239
4. Yol ve Konaklama Gideri (OKDY m. 8
f. I/ç) 240
a. Yol ve Konaklama Gideri Başka Adrese Gönderilmemelidir 240
b. Yol ve Konaklama Gideri Başka Sebeple Gönderilmemelidir 241
c. Yol ve Konaklama Gideri Kısa Mesafelerde Gerekli Değildir 242
d. Yol ve Konaklama Gideri Konutta Ödemeli Gönderilmelidir 242 aa. Yol ve Konaklama Gideri Adi Posta Havalesi İle Gönderilemez 244 bb. Yol ve Konaklama Gideri Merciine Gitme Zorunluluğu Yüklenemez 245 cc. Konuta Gidilmişse Yol ve Konaklama Gideri Ödeme Sorun Değildir 246
e. Yol ve Konaklama Giderinde Gerekli Miktar Araştırılmalıdır 246
f. Yol ve Konaklama Gideri Yeterli Olmalıdır 248 aa. Yurt İçi Davetlerde Yol ve Konaklama Gideri 249 XXIV İçindekiler bb. Yurt Dışı Davetlerde Yol ve Konaklama Gideri 251
g. Yol ve Konaklama Gideri Almaktan Kaçınmanın Etkisi Yoktur 251
h. Yol ve Konaklama Gideri Yetersizliği İtiraz Olarak İleri Sürülmelidir 251
ı. Yol ve Konaklama Giderinin Ele Geçmediği İddiası Araştırılmalıdır 253
i. Yol ve Konaklama Giderinin Alındığı veya Alınmasından İmtina Edildiği Tarihten Süre Başlar 253
j. Yol ve Konaklama Gideri Yargılama Gideri Olarak Ödenmelidir 254
k. Yol ve Konaklama Gideri Ödenmemişse Dava Reddedilmelidir 254
5. İhtara Uymamanın Hukuki Sonuçları (OKDY m. 8 f. I/e) 255 E. İHTARIN YAPINTI TERK HALİNDE İÇERİĞİ 255
1. Tarafların Ad, Soyad ve Adresleri 256
a. İhtar Gönderen Eşin Adı ve Soyadı ile Adresi (OKDY m. 8
f. I/a) 256
b. İhtar Gönderilen Eşin Adı ve Soyadı ile Adresi (OKDY m. 8
f. I/b) 257
2. Ortak Konutun Açık Adresi 257
3. Önlemlerin Alınması 257
4. Ortak Konuta Kabul Etme Gereği 258
5. Ortak Konuta Kabul Etmemenin Hukuki Sonuçları 259 F. İHTARIN USULÜ 259
1. İhtarın Tebliğ Edilmesi 259
a. Tebligat, Terk Eden/Etmiş Sayılan Eşe Yapılmalıdır 259
b. Tebligat, Tebligat Kanunu Hükümlerine Uygun Yapılmalıdır (OKDY m. 10) 260 aa. Tebligatın Yapılması (Teb. K. m. 1) 260 bb. Aynı Konutta Oturan Kişilere veya Hizmetçiye Tebligat (Teb. K. m. 16) 260 cc. Tebliğ İmkansızlığı ve Tebellüğden İmtina (Teb. K. m. 21) 260 dd. Tebliğ Mazbatası (Teb. K. m. 23) 262 ee. Tebligatın İlânen Yapılması (Teb. K. m. 28–31) 264 ff. Usulüne Aykırı Tebliğin Hükmü (Teb. K. m. 32) 266 gg. Tebligatın Usulsüzlüğü İleri Sürülmelidir 266
2. İki İhtarda Bulunulması 267
3. İhtarın Islahla İstenilmesi 269
§11. İHTARA UYULMAMASI KOŞULU/ İHTARIN NOTER TARAFINDAN YAPILMASI 271
I. GENEL OLARAK 271
II. İHTARIN NOTER TARAFINDAN YAPILMASI 271
A. YETKİNİN ESASI (Not. K. m. 71/A, 71/B f. V) 271
B. UYGULANACAK USUL (Not. K. m. 71/B) 274
1. Başvuru 274
a. Başvuru Şekli 275 aa. Yazılı Başvuru (Not. K. m. 71/B f. I, OKDY m. 10) 275 bb. Sözlü Başvuru (Not. K. m. 71/B f. I, OKDY m. 10) 275
b. Başvuru Yeri 275
c. Başvuru Yapacak Kişi 275 aa. Bizzat Eşin Kendisi 276 bb. Eşin Vekili 277
d. Başvuruda Verilecek Bilgiler 277
2. Tutanak Düzenleme (Not. K. m. 71/B f. I, OKDY m. 10) 277
3. Özel Kanunlardaki Usul Uygulanır (Not. K. m. 71/B f. I) 278
4. İlgilisine Belge Verme (Not. K. m. 71/B f. I) 278
5. İşlemi Yapmaya Yetkili Kişiler (Not. K. m. 71/B f. II, OKDY m. 11) 278
a. Noterler 278
b. Görevli 278
c. Noter Stajyeri 279
6. Alınacak Ücret (Not. K. m. 71/B f. IV) 279 C. İhtar Prosedürü 279
1. Ortak Konuta Davet (OKDY m. 7) 279
2. İhtarın Şekli (OKDY m. 8) 280
3. İhtarın Tebliği (OKDY m. 9) 281
4. Belgelerin Saklanması ve Mahkemeye Gönderilmesi (OKDY m. 12) 281
5. Bilgi ve Belgelerin Elektronik Ortamda Paylaşımı ve Kaydı (OKDY m. 13) 281
6. Nüfus Kaydı Sorgulaması (OKDY m. 14) 281
§12. İHTARIN SAMİMİ OLMASI GEREĞİ 283
I. GENEL OLARAK 283
II. İHTARDA SAMİMİYETİN GERÇEKLEŞMESİ 283 A. SAMİMİYETİ KALDIRAN AÇIKLAMADA BULUNMAK 283
1. Evliliğin Yürümeyeceğini Açıklamak 284
2. İstenmediğini Açıklamak 284
3. Sevmediğini Açıklamak 286
4. Geçinemeyeceğini Açıklamak 286
5. Başkasıyla Evleneceğini Açıklamak 287
6. İhtarı Sinirle Çektiğini Açıklamak 287
7. Çocuğun Soybağından Şüphelendiğini Açıklamak 288
8. Para Yedirmeyeceğini Açıklamak 288
9. Kullandığını Açıklamak 289
10. Evliliğin Sarsıldığını Açıklamak 289 B. SAMİMİYETİ KALDIRAN DAVRANIŞTA BULUNMAK 290
1. Başkası İle İlişkisi Sürüyor Olmak 290
2. Şiddet Uygulamak 291
3. Tehdit Etmek 292
4. Konuta Almamak 293
5. Hakaret Etmek 294
6. Güven Sarsıcı Davranışta Bulunmak 294
7. Başkasını Kaçırmak 295
8. Tedavisinde Yalnız Bırakmak 295
9. Konutta Arkadaşlarını Barındırmak 295
10. Evlenmek İçin Görüşmeler Yapmak 296 C. SAMİMİYETİ KALDIRAN ENGELİN BULUNMASI 296
1. Cinsel İlişki Kurabilme Yeteneksizliği Sürüyor Olmak 297
2. Hem Terk Hem Birliğin Sarsılması Sebebine Dayanmak 297
3. İhtar Kararının Tebliğinden Uzun Süre Sonra Dava Açmak 299 D. SAMİMİYETE ENGEL KABUL EDİLMEYEN HALLER 301
1. İcra İşlemi Yapılması 301
2. Boşanma Davası Sonrası Açıklamalar 302
§13. İHTARIN SONUÇLARI 303
I. GENEL OLARAK 303
II. İHTARIN SONUÇLARI 303 A. İHTAR İSTEMININ SONUÇ DOĞURMADIĞI HALLER 303
1. Davalının Davet Edilen Konuta Girememesi 303
a. Hazır Bulunulmadığı İçin Konuta Girilememesi 304 aa. Davacı Hazır Olmadığı İçin Konuta Girememek 304 bb. Davacı Bildirime Rağmen Kapıyı Açmayacağını Söylediği İçin Konuta Girememek 306 cc. Davalı İle Çekişmeli Kişi Evde Bulunduğu İçin Konuta Girememek 307
b. Anahtar Bırakılmadığı İçin Konuta Girilememesi 308 aa. Konutta Her An Hazır Bulunulacaksa Anahtarın Yeri Bildirilmeyebilir 308 bb. Anahtar Emniyetli Bir Yere Bırakılmalıdır 310 aaa. Komşu 310 bbb. Muhtara 310 ccc. Karakol 310 ddd. Mahkeme Kalemi 310 cc. Anahtarın Yerinin Tebliğ Edilen İhtar Dilekçesinde Yazılması Yeterlidir 311 dd. Kendi Anahtarı İle Giren Anahtar Savunması Yapamaz 311
c. Kapı Kilitli Olduğu İçin Konuta Girilememesi 312
2. Davalının Haklı Sebeplerle Boşanma Davası Açması 312
3. Davalının Mazeretinin Bulunması 314
a. Tutuklanmak 314
b. Hasta Olmak 315 aa. Kendisinin Hasta Olması 315 aaa. Hastalık Dönmeyi Engeller Nitelikte Olmalıdır 315 bbb. Hastalığa İlişkin Uzman Raporu Alınmalıdır 316 ccc. Hastalık Kısa Süreli Olsa Bile Dönüş Süresini Sakatlar 316 ddd. Taburcu Olunma Dönüş Süresinin Sakatlanmasını Engellemez 317 bb. Ortak Çocuğun Hasta Olması 317
c. Mevsim Koşulları 317
d. Askerde Olmak 318
e. Doğum Yapmak 318
f. Eğitim Engeli Olmak 319 aa. Kendisinin Eğitim Engeli Olması 319 bb. Ortak Çocuğun Eğitim Engeli Olması 319
g. Bulaşıcı Hastalık 319
B. İHTAR İSTEMİNİN SONUÇ DOĞURDUĞU HALLER 320
1. İhtardan Uzun Süre Önceki Olaylara Dayanılmış Olması 320
2. Davalıya Taşınmaz Verilmemiş Olması 320
3. Davacının Davalıyı Bizzat Alıp Getirmemesi 321
4. Konuta Dönüşün Ciddî Olmaması 321
5. Ortak Konuta Dönmemekte Haklılığın Kanıtlanamaması 321
a. İspat Yükü Davalıdadır 322
b. Vakıa Olarak İleri Sürülmelidir 326
6. İhtara Rağmen Haklı Sebep Olmadan Konuta Dönülmemiş Olması 326
§14. DİĞER DAVALAR İLE İLİŞKİSİ 329
I. GENEL OLARAK 329
II. DİĞER DAVALAR İLE İLİŞKİSİ 329
A. ZİNA SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASI İLE İLİŞKİSİ 330
B. HAYATA KAST SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASI İLE İLİŞKİSİ 330
C. PEK KÖTÜ DAVRANIŞ SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASI İLE İLİŞKİSİ 331
D. ONUR KIRICI DAVRANIŞ SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASI İLE İLİŞKİSİ 331
E. SUÇ İŞLEME SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASI İLE İLİŞKİSİ 332
F. HAYSİYETSİZ HAYAT SÜRME SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASI İLE İLİŞKİSİ 332
G. AKIL HASTALIĞI SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASI İLE İLİŞKİSİ 333
H. EVLİLİK BİRLİĞİNİN TEMELİNDEN SARSILMASI SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASI İLE İLİŞKİSİ 333
1. Davet Eden Eşin Aynı Dava Dilekçesinde Talep Etmesi 333
2. Davet Edilen Eşin Ayrı Dava Dilekçesinde Talep Etmesi 335
3. Davet Edilen Eşin Karşı Dava Dilekçesinde Talep Etmesi 335
I. AYRILIK KARARI VERİLEBİLİR 336 İ. ANLAŞMALI BOŞANMA YAPILAMAZ 338
§
15. TARAFLAR 341
I. GENEL OLARAK 341
II. BOŞANMA DAVASI AÇABİLENLER 341 A. DAVA AÇMA HAKKI VERİLEN EŞ AÇABİLİR 342
1. Gerçek Terk Halinde 342
2. Yapıntı Terk Halinde 342 B. VEKÂLETEN AÇILABİLİR 347 C. VESAYETEN AÇILABİLİR 349 D. VELAYETEN AÇILABİLİR 349
III. BOŞANMA DAVASI AÇILAMAYACAK HALLER 349
A. ÜÇÜNCÜ KİŞİ AÇAMAZ 349
B. İDARİ MAKAM AÇAMAZ 350
C. EŞİN ÖLÜMÜNDEN SONRA AÇILAMAZ 351
a. Ölmüş Eşe Karşı Açılamaz 351
b. Ölmüş Eş Adına Açılamaz 351
D. TERK EDEN EŞ AÇAMAZ 351
E. DİĞERİNİ ORTAK KONUTU TERK ETMEYE ZORLAYAN EŞ AÇAMAZ 352
F. HAKLI BİR SEBEP OLMAKSIZIN ORTAK KONUTA DÖNMESİNİ ENGELLEYEN EŞ AÇAMAZ 352
IV. KENDİSİNE BOŞANMA DAVASI AÇILABİLENLER 352 A. GERÇEK TERKTE 352 B. YAPINTI TERKTE 352
V. BOŞANMA DAVASINI TMK m. 181
HÜKMÜNE GÖRE SÜRDÜREBİLENLER 357
A. 4721
SAYILI KANUN İLE BAŞLAYAN DÖNEM 358
B. 22.4.2011–1.10.2011
ARASI DÖNEM 359
C. 1.10.2011
SONRASI DÖNEM 363
D. BOŞANMA DAVASI SÜRDÜRÜLEBİLİR NİTELİKTE OLMALIDIR 364
E. DAVACI MİRASÇILARI TMK M. 181
HÜKMÜNE GÖRE DAVAYI SÜRDÜREBİLİR 365
§
16. İSPAT 367
I. İSPAT HAKKI (TCA m. 36
f. I, HMK m. 189) 367
A. KANUNDA BELİRTİLEN SÜRE VE USULE UYGUN OLARAK KULLANILIR (HMK m. 189
f. I) 368
B. HUKUKA AYKIRI OLARAK ELDE EDİLMİŞ OLAN DELİLLER DİKKATE ALINAMAZ (HMK m. 189
f. II) 368
1. Hukuka Uygun Elde Edilmiş Olan Deliller 369
a. Hayat Alanı Kavramı 370 aa. Kamuya Açık Hayat 370 bb. Özel Hayat 370 cc. Gizli Hayat 371
b. Haberli Olarak Kurulu Araçlarla Ortak Yaşam Alanında Elde Edilen Deliller 373
c. Haberli Olarak Kurulu Araçlarla Ortak Yaşam Alanı Dışında Elde Edilen Deliller 373
d. Araçlarla Uyarı Sonucu Elde Edilen Deliller 373
2. Hukuka Aykırı Elde Edilmiş Olan Deliller 373
a. Elde Edenler 374 aa. Taraflarca Hukuka Aykırı Elde Edilmiş Olan Deliller 374 bb. Üçüncü Kişilerce Hukuka Aykırı Elde Edilmiş Olan Deliller 381
b. Elde Edilme Şekli 381 aa. Habersiz Çekilen Fotoğraflar 381 bb. Habersiz Görüntü Kaydetme 382 cc. Habersiz Telefon Kaydı 382 dd. Habersiz Mesajları Kaydetme 383 ee. Habersiz Mektupları Açma 383 ff. Habersiz Belgeleri Alma 383 gg. Habersiz Benzeri Her Türlü Davranış 383
c. Saklanması 383
C. BELİRLİ DELİLLERLE İSPATI GEREKEN BAŞKA DELİLLERLE İSPAT OLUNAMAZ (HMK m. 189
f. III) 383
D. DELİLİN CAİZ OLUP OLMADIĞINA MAHKEMECE KARAR VERİLİR (HMK m. 189
f. III) 384
II. İSPAT YÜKÜ (HMK m. 190) 384
V. İSPAT ARAÇLARI 387 A. FOTOĞRAFLAR 387 B. İLETİŞİM ARAÇLARI 387
1. Mektup 387
2. Bilgisayar Kaydı 387
3. Telefon Kaydı 388
4. Ses Kaydı 388
5. Kamera Kaydı 388
6. Mesaj Kaydı 389
7. Sosyal Medya Paylaşımları 389 F. TANIK ANLATIMLARI 389
1. Yetersiz Tanık Beyanları Esas Alınamaz 391
a. Görgüye Dayanmayan Tanık Beyanları 391
b. Soyut Tanık Beyanları 392
c. Aktarıma Dayalı Tanık Beyanları 392 aa. Üçüncü Kişilerden Aktarım 392 bb. Taraflardan Aktarım 393
d. Duyuma Dayalı Tanık Beyanları 393
e. Husumete Dayalı Tanık Beyanları 393
2. Tarafların Tanık Olarak Beyanları Esas Alınamaz 393
3. Vekil Olan Avukat Tanık Olarak Dinlenebilir 394
4. Tanık Beyanı Takdiri Bir Delildir 394
5. Tanık Sayısı Sınırlandırılamaz 395 D. RESMİ EVRAKLAR 396
1. Soruşturma Evrakı 396
2. Resmi Tutanaklar 396 E. DİĞER DAVA DOSYALARI 396
1. Diğer Deliller Yetersizse Sonucu Beklenmelidir 397
2. Sadece O Dava Dosyasına Dayanılmışsa Sonucu Beklenmelidir 397
IV. İSPAT ARACI SAYILMAYANLAR 399 A. İKRAR (HMK m. 188) 399 B. YEMİN (HMK m. 225–239) 400
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM UYGULANACAK İLKELER &
17. TASARRUF İLKESİ 401
I. GENEL OLARAK 401
II. TANIMI 401
III. GÖRÜNÜMÜ 402 A. KENDİLİĞİNDEN DAVA AÇILAMAZ/KARAR VERİLEMEZ (HMK m. 24 f. I) 402
1. İlgililer Dava Açabilir/Açmayabilir 403
2. İlgililer Karşı Dava Açabilir/Açmayabilir 403
3. İlgililer Kanun Yoluna Başvurabilir/Başvurmayabilir 404
B. DAVA AÇMAYA ZORLANAMAZ (HMK m. 24
...