Tehlike Suçları (9786052645635)

ÖNSÖZ 7
KISALTMALAR 15
GİRİŞ 19
1. Bölüm SUÇ POLİTİKASI– CEZA HUKUKUNUN AMACI VE AMAÇTAKİ DEĞİŞİM–TEHLİKE SUÇLARI
I. Genel Olarak 23
II. Suç Politikası ve Tehlike Suçları 25 A. Suç Politikası 25 B. Ceza Hukukunun Amacı ve Bu Amaçtaki Değişim 28
1. Genel Olarak 28
2. Önleme Amacının Ön Plana Çıktığı Yönünde Düşünceler 30
a. Frankfurt Okulu ve “Önleyici Ceza Hukuku” Eleştirisi 30
b. Klasik Ceza Hukukundan Modern Ceza Hukukuna Yönelim 33
c. Jakobs’un “Düşman Ceza Hukuku” Perspektifi 35
3. Riziko ve Ceza Hukuku 35
a. Riziko Kavramı 35
b. Beck’in “Riziko Toplumu” Kuramı 36
c. Riziko Ceza Hukuku/Ceza Hukukunda Riziko 38
4. Hukuki Değerlerin Korunması 41
5. Diğer Görüşler 43
6. Özgürlük ve Güvenlik 50 C. Ceza Hukuku Korumasının Öne Öne Çekilmesi 52
1. Ceza Hukuku Korumasının Öne Çekilmesi Kavramı 52
2. Ceza Hukuku Korumasının Öne Çekilmesi Nedenleri 54
3. Ceza Hukuku Korumasının Öne Çekilmesi Halleri 57
a. Ceza Hukuku Korumasını Öne Çeken Kurumlar 57 (1) Teşebbüs 57 (2) Hazırlık Hareketleri– Kalkışma suçları 58 (a) Hazırlık Hareketleri 58 (b) Kalkışma suçları 60 (3) Tehlike Suçları 60 (a) Somut Tehlike Suçları 61 (b) Soyut Tehlike Suçları 61
b. Ceza Hukuku Korumasının Öne Çekildiği Suç Tipi Örnekleri 62 (1) Terör Suçları ve Örgütlü Suçluluk 62 (2) Bilişim Suçları 63 (3) Çevre Suçları 64
D. Ceza Hukuku Korumasının Tehlike Suçları Aracılığıyla Öne Çekilmesinin Anayasal Sınırları 65
1. Genel Olarak 65
2. Kanunilik İlkesi 66
3. Ölçülülük İlkesi 66
a. Meşru Amaç 66
b. Aracın Elverişliliği (Geeignetheit) 67
c. Aracın Gerekliliği (Erforderlichkeit) 68
d. Orantılılık 69
4. Kusur İlkesi 70
2. Bölüm KAVRAMLAR– SUÇ KATEGORİLERİ VE TEHLİKE ZARAR SUÇU AYRIMI
I. Tehlike ve Tehlikelilik Kavramları 73 A. Genel Olarak 73 B. Tehlike Teorileri 80
1. Sübjektif Tehlike Teorisi 80
2. Objektif Tehlike Teorisi 82
3. Normatif Teori 84 C. Tehlike Türleri 85
1. Genel Olarak 85
2. Ceza Hukukunda Yeknesak Bir Tehlike Kavramının Varlığı 86
3. Kanunda ve Öğretide Tehlike Türleri 86
a. Somut Tehlike–Soyut Tehlike 86
b. Ağır Tehlike/Muhakkak Tehlike–Hafif /Muhakkak Olmayan Tehlike 89
c. Açık ve Yakın Tehlike–Uzak Tehlike 98
d. Önemli–Önemsiz Tehlike 99
e. Diğer Tehlike Ayrımları 99
4. Teşebbüste Bulunması Gereken Tehlike 101
D. Yargı Kararlarında Tehlike Kavramı 102
E. Tehlike ve Tehlikelilik 104
F. Tehlikenin Belirlenmesi 108
II. Tehlike Suçları Bağlamında Önem Arz Eden Suç Kategorileri 112 A. Kavramsal Çerçeve 112
1. Korunan Hukuki Değer 113
a. Gerçekliğe Dayanan Hukuki Değer Öğretisi 114
b. İdeal Hukuki Değer Öğretisi 119
c. Schmidt’in Uzlaştırıcı/Birleştirici Hukuki Değer Kavramı 123
2. Suçun Konusu/Hareketin Konusu/Saldırı Konusu ve Hukuki Değerin Konusu Kavramları–Kavramların Hukuki Değer İle İlişkisi 126
3. İdeal Hukuki Değer Öğretisinin Eleştirisi 135 B. Neticeli Suçlar– Sırf Hareket Suçları Ayrımı 141
1. Genel Olarak 141
2. Neticeli Suçlar 143
3. Sırf Hareket Suçları 146 C. Zarar Suçları–Tehlike Suçları Ayrımı 146
1. Tehlike– Zarar Suçu Ayrımında Esas Alınan Kriterler 146
a. Suçun Konusu 146
b. Hukuki Değerin Konusu (Rechtsgutsobjekt) 147
c. Korunan Hukuki Değer 149
2. Zarar Suçları 152
3. Tehlike Suçları 153
4. Karma Yapıda Suçlar 153
5. Tehlike–Zarar Suçu Ayrımında Hukuki Değerin Konusu 155
D. Neticeli Suçlar–Sırf Hareket Suçları ile Tehlike Suçları Arasındaki İlişki 158
E. Değerlendirme 162
3. Bölüm TEHLİKE SUÇLARININ TÜRLERİ VE YAPISI
I. Genel Olarak Tehlike Suçlarının Düzenlenme Gerekçeleri ve Dogmatik Temelleri 175
II. Somut Tehlike Suçları 181 A. Genel Olarak 181 B. Korunan Hukuki Değer 186
1. Genel Olarak 186
2. Toplumsal Hukuki Değerlerin Somut Tehlike Suçları Vasıtasıyla Korunması 189
C. Somut Tehlike Suçunun Maddi Unsurları 193
1. Fail ve Mağdur 193
2. Hareket ve Hareketin Meydana Getirdiği Somut Tehlike 195
a. Hareket 195
b. Hareketin Meydana Getirdiği Somut Tehlike 200 (1) Suçun İlgili Olduğu Konunun/Hukuki Değerin/Hukuki Değer Objesinin Olay Anındaki Varlığı 200 (2) Hukuki Değerin Failin Hareketinin Etki/Tehlike Alanına Girmesi/Girebilecek Olması? 201 (3) Somut Tehlikenin (Zarar İhtimalinin) Belirlenmesi ve Tehlike (Neticesi) Teorileri 202 (4) Somut Tehlikeyi Engelleyen Haller/Kurtuluş Nedenleri 212 (5) Yargı Kararlarında Somut Tehlike 217 (6) Somut Tehlikenin Hukuki Niteliği 218 (a) Suçun Unsuru Olarak Somut Tehlike 219 (b) Objektif Cezalandırılabilme Şartı Olarak Somut Tehlike 226
3. Nedensellik Bağı ve Objektif İsnadiyet 235
4. Nitelikli Unsurlar ve Suçun Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Halleri ile Somut Tehlike Suçları Arasındaki İlişki 239
D. Somut Tehlike Suçlarında Manevi Unsur 245
1. Kasıtlı Somut Tehlike Suçları 246
2. Taksirli Somut Tehlike Suçları 256 E. Değerlendirme 258
III. Soyut Tehlike Suçları 260
A. Genel Olarak 260
B. Soyut Tehlike Kavramı ve Soyut Tehlike Suçları Bağlamında Yapılan Çeşitli Ayrımlar 261
1. Kavram 261
2. Soyut Tehlike Suçları Bağlamında Yapılan Çeşitli Ayrımlar 262
3. Elverişlilik Suçları 266
a. Genel Olarak 266
b. Öğretideki Temel Görüşler 267 (1) Sınırlı Uygulama Alanı Bulan Somut–Soyut Tehlike Suçları ve Soyut Tehlike Suçlarının Alt Kategorisi (Schröder, Gallas) 267 (2) Müstakil Bir Kategori Olarak Elverişlilik Suçları (Hoyer) 271 (3) Zieschang ve Hirsch’in Tehlike Suçları Ayrımı ve Elverişlilik Kavramının Kullanıldığı Suçların Bu Ayrımdaki Yeri 277
4. Öğretideki Diğer Görüşler ve Değerlendirme 282
C. Soyut Tehlike Suçlarının Hukuki Esasını/Meşruluğunu Açıklayan Teoriler 291
1. Genel Olarak 291
2. Soyut Tehlike/Tehlikelilik Teorisi– Tehlike/Tehlikelilik Karinesi Teorisi 293
3. Genel Tehlikelilik Teorisi 298
4. Teorilerin Türk Ceza Hukuku Öğretisindeki Yeri 302
5. Soyut Tehlike Suçlarını Açıklayan ve Uygulama Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Diğer Görüşler 303
6. Soyut Tehlike Suçlarını Çeşitli Suç Kategorileri Özelinde Açıklayan Görüşler 322
7. Konuya İlişkin Yüksek Mahkemelerin Yaklaşımı 325
D. Soyut Tehlike Suçlarına Yönelik Eleştiriler/Bu Suçların Ceza Kanunlarından Kaldırılması veya Sınırlı Alanda Uygulama 327
E. Korunan Hukuki Değer 331
F. Soyut Tehlike Suçlarının Unsurları 332
1. Maddi Unsurlar 332
a. Mağdur ve Fail 332
b. Hareket 333
c. Netice, Nedensellik Bağı 336
d. Nitelikli Unsurlar ve Suçun Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Halleri ile Soyut Tehlike Suçları Arasındaki İlişki 338
2. Manevi Unsur 340 a. Kasıtlı Soyut Tehlike Suçları 341 b. Taksirli Soyut Tehlike Suçları 342
4. Bölüm TEHLİKE SUÇLARININ ÖZEL GÖRÜNÜŞ ŞEKİLLERİ
I. Teşebbüs 345 A. Genel Olarak 345 B. Somut Tehlike Suçlarına Teşebbüs 345 C. Soyut Tehlike Suçlarına Teşebbüs 354
II. İştirak 355
III. İçtima 356
A. Zarar Suçları ile Tehlike Suçları Arasında İçtima 356
B. Tehlike Suçları Arasında İçtima 366
SONUÇ 369
KAYNAKÇA 389