Tacir, Sermaye ve Güvenlik (9786253778965)

ÖNSÖZ 5
TABLOLAR LİSTESİ 13
GİRİŞ 15
I. METODOLOJİK VE TEORİK ÇERÇEVE 17
II. KİTABIN YAPISI VE BÖLÜMLERİN KAPSAMI 23
BİRİNCİ BÖLÜM
YABANCILARIN VE MALLARININ KORUNMASI: 11. YÜZYILDAN 20. YÜZYILA TARİHSEL ANALİZ
I. GİRİŞ 29
II. YATIRIM, SERMAYENİN DOLAŞIMI VE ANLAŞMALAR 30
A. Sömürgecilik Yaklaşımı 32
B. Realist ve İşlevselci Yaklaşım 38
C. Çatışma Yaklaşımı 42
III. ORTAÇAĞDAN GÜNÜMÜZE YABANCILARIN VE MALLARININ KORUNMASI 44
A. 11.–14. Yüzyıllar Arasında Yabancıların Güvenliği ve Mallarının
Korunması 46
1. Anadolu Selçuklu Dönemi 46
a) Selçuklu Devleti ile Kıbrıs Krallığı Arasında Ahidnameler 49
(1) jus albinagii Hakkından Vazgeçilmesi 51
(2) jus naufragii Hakkından Vazgeçilmesi 51
b) Selçuklu Devleti–Venedik Cumhuriyeti Ticaret Anlaşması 53
2. Anadolu Beylikleri Dönemi 58
a) Menteşe Beyliği–Venedik Cumhuriyeti Anlaşmaları 58
b) Aydınoğulları Beyliği – Venedik Cumhuriyeti Anlaşmaları 63
B. 15.–19. Yüzyıllar Arasında Yabancıların Güvenliği ve Mallarının
Korunması 69
1. Osmanlı Devleti’nde Yabancıların Güvenliği ve Mallarının
Korunması 75
a) Osmanlı’da Ahidname Geleneği 76
b) Ahidnameden Kapitülasyona Geçiş 78
(1) Aman İlkesi 80
(2) Ahidnamelerin bağlayıcılığı sorunu 82
2. Birinci Dönem (1302–1517) 84
3. İkinci Dönem (1517–1740) 95
4. Üçüncü Dönem (1740–1838) 111
5. Dördüncü Dönem (1838–1919) 121
C. 20. Yüzyıl’dan II. Dünya Savaşına 128
1. Gambot Diplomasisi 129
2. Ulusal vs. Uluslararası Muamele Tartışmaları 133
a) Monroe Doktrini 136
b) Calvo Doktrini 137
c) Drago Doktrini 138
3. Birinci Dünya Savaşı Sonrası 141
İKİNCİ BÖLÜM
TAM KORUMA VE GÜVENLİK STANDARDININ HUKUKİ ANALİZİ
I. GİRİŞ 145
II. ULUSLARARASI HUKUKUN KAYNAKLARI, HİYERARŞİ VE STANDARTLARIN
OLUŞUMU 148
A. Kaynaklar ve Hiyerarşi 148
B. Kural, İlke ve Standartların Oluşumu 151
III. DOKTRİN VE İÇTİHATTA TAM KORUMA VE GÜVENLİK STANDARDI 156
A. Doktrin ve Uluslararası Hukuk Literatürü 156
1. Örf ve Adet Hukuku vs. Tam Koruma ve Güvenlik Standardı 162
2. Korumanın Düzeyi Tartışması 163
3. Korumanın Kapsamı Tartışması 166
B. Uluslararası Komisyon ve Mahkeme Kararları 168
1. Komisyon Kararları 168
2. Uluslararası Daimî Adalet Divanı Kararları 170
3. Uluslararası Adalet Divanı Kararları 171
C. Tahkim Kararları Işığında Tam Koruma ve Güvenlik 173
1. Tam Koruma ve Güvenlik Standardında Ratione Materiae 174
a) Fiziksel Saldırı ve Maddi Zararlara Karşı Koruma 175
(1) Devlet Organlarının Zararları 179
(2) Üçüncü Kişilerin Zararları 181
b) Hukuki Koruma 183
(1) İstikrarlı ve Güvenli Hukuki ve Ticari Çerçeve 186
(2) Etkili Hukuki Kurumların Sağlanması 189
2. Tam Koruma ve Güvenlik Standardında Ratione Personae 192
a) Devlet Organları 193
b) Üçüncü Kişiler 195
3. Tam Koruma ve Güvenlik Standardında Yükümlülüklere İlişkin
Ratione Temporis 198
a) Kusur Sorumluluğu 201
b) Gerekli Özeni Gösterme Yükümlülüğü 206
(1) Ev Sahibi Devletin Görevleri 212
(2) Çıkarımlar 214
IV. ANLAŞMA MADDELERİNDE TAM KORUMA VE GÜVENLİK 214
A. Bağlayıcı Olmayan Nitelikte Maddeler Dışında Yer Verilmesi 218
1. Başlangıç Bölümlerinin Bağlayıcılığı 218
2. Koruma Standardının Aktarılması 221
B. Bağlayıcı Nitelikte Madde Olarak Yer Verilmesi 223
1. Çok Taraflı Anlaşmalarda 224
2. İkili Anlaşmalarda 226
a) Diğer Standartlara Atıfla Yer Verilmesi 228
b) Örf ve Adet Hukukuna Atıfla Yer Verilmesi 232
c) İç Hukuka Atıfla Yer Verilmesi 235
d) Türkiye’nin BIT Portföyü: Formülasyon Tipolojisi ve
İstatistiksel Analiz 239
(1) Metodoloji ve Kodlama Sistemi 239
(2) Genel Dağılım ve Temel Bulgular 240
(3) Dönemsel Evrim: 1963’ten 2022’ye Formülasyon
Değişimi 242
(4) Coğrafi Dağılım ve Kıta Bazlı Tercihler 243
(5) Yenilenmiş Anlaşmalarda Formülasyon Değişimi 244
(6) Değerlendirme ve Sonuç 246
SONUÇ VE DEĞERLENDİRME 249
I. BİRİNCİ BÖLÜMÜN BULGULARI 249
II. İKİNCİ BÖLÜMÜN BULGULARI 252
III. ARAŞTIRMA SORUSUNA YANIT: FPS STANDARDININ NORMATİF STATÜSÜ 255
IV. SINIRLILIKLAR VE GELECEK ARAŞTIRMA ALANLARI 256
KAYNAKÇA 259